NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC QUẢN LÝ DUY TRÌ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HÀ ĐÔNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Trong những năm qua cùng với sự hội nhập và phát triển với Thủ đô Hà Nội, quận Hà Đông có những bước chuyển mình đáng kể, quận đã có những điều chỉnh về cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp san

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

PGS TS TRẦN THỊ HƯỜNG

HÀ NỘI, NĂM 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sỹ là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của Luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan trên

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Phạm Thị Thu Giang

LỜI CẢM ƠN

Luận văn này được thực hiện tại trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Để hoàn thành chương trình cao học và viết luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý thầy cô trong trường cùng một số cá nhân, đoàn thể khác

Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS.Trần Thị Hường đã tận tình hướng dẫn tôi thực hiện luận văn của mình

Xin cùng bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy cô giáo, những người đã đem lại cho tôi những kiến thức bổ trợ, vô cùng có ích trong những năm học vừa qua

Cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban Giám hiệu, Phòng đào tạo sau đại học, trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập hoàn thành khóa học cao học 2013-2015

Qua đây, tôi muốn gửi lời cảm ơn đến các vị lãnh đạo của Công ty cổ phần môi trường đô thị Hà Đông, đã tạo điều kiện hết sức giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận văn

Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, những người đã luôn bên tôi, động viên và khuyến khích tôi trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu của mình

Hà Nội, ngày tháng 5 năm 2015

Phạm Thị Thu Giang

m3/h Mét khối trên giờ

m3/ngđ Mét khối trên ngày đêm

vệ môi trường là nghĩa vụ, trách nhiệm của mọi tổ chức, mọi gia đình và của mỗi người, đồng thời là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế chính sách bảo vệ môi trường đặc biệt là trong công tác vệ sinh môi trường nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội phục vụ cộng đồng

Hà Đông là một quận thuộc thủ đô Hà Nội, nằm bên bờ sông Nhuệ và sông Đáy, cách trung tâm Hà Nội 10 km về phía Tây Nam Hà Đông là nơi đặt trụ sở một số cơ quan hành chính cấp thành phố của thủ đô Hà Nội Ngày 8 tháng 5 năm 2009, Chính phủ đã ra nghị quyết thành lập quận Hà Đông trực thuộc thủ đô Hà Nội trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của thành phố Hà Đông Hà Đông trở thành quận có diện tích lớn thứ 2 của Hà Nội (sau quận Long Biên)

Trong những năm qua cùng với sự hội nhập và phát triển với Thủ đô Hà Nội, quận Hà Đông có những bước chuyển mình đáng kể, quận đã có những điều chỉnh về cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ, tốc độ đô thị hóa nhanh, hàng loạt các khu đô thị mới hình thành trên địa bàn kéo theo sự gia tăng dân số về mặt cơ học khiến nảy sinh nhiều vấn đề về môi trường nhất là

về vấn đề rác thải sinh hoạt và phế thải xây dựng Bên cạnh đó quận Hà Đông là cửa ngõ phía Tây của Thủ đô nên có rất nhiều phương tiện vận tải chở vật liệu

xây dựng phục vụ các quận nội thành chạy qua không được che chắn đảm bảo, làm rơi vãi gây bụi bẩn và mất mỹ quan đô thị ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân

Chính vì vậy đề tài “Nâng cao hiệu quả công tác quản lý duy trì vệ sinh

môi trường trên địa bàn Quận Hà Đông, thành phố Hà Nội” là thực sự cần

thiết, có ý nghĩa khoa học và thực tiễn Hy vọng qua nghiên cứu, đánh giá phân tích

và đề xuất các giải pháp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý vệ sinh môi trường trên địa bàn, góp phần xây dựng Quận Hà Đông xanh - sạch - đẹp

* Mục đích nghiên cứu

Đánh giá hiện trạng công tác quản lý duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn Quận Hà Đông, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị quản lý duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn Quận Hà Đông

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý duy trì vệ sinh môi trường Trong đó, luận văn tập trung đi sâu vào quản lý thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt, phế thải xây dựng; công tác quét hút, rửa đường và duy trì nhà vệ sinh công cộng trên địa bàn quận Hà Đông

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: Địa bàn quận Hà Đông, thành phố Hà Nội

+ Về thời gian: đến năm 2030

* Phương pháp nghiên cứu

- Thống kê, thu thập thông tin

- Điều tra khảo sát

- Tổng hợp và phân tích

- So sánh, đối chiếu

3

- Kế thừa có chọn lọc một số kết quả, tài liệu từ các công trình nghiên cứu,

dự án đã thực hiện

- Phương pháp chuyên gia

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- Ý nghĩa khoa học: Đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả trên cơ sở khoa học để quản lý duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông

- Ý nghĩa thực tiễn: Trên cơ sở phân tích thực trạng công tác quản lý duy trì vệ sinh môi trường tìm ra những tồn tại và khó khăn Từ đó đưa ra giải pháp quản lý để nâng cao hiệu quả của công tác quản lý duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông

* Khái niệm (thuật ngữ)

Theo Quyết định số 16/2013/QĐ-UBND ngày 03/6/2013 của UBND Thành phố Hà Nội về việc ban hành quy định quản lý chất thải rắn thông thường trên địa bàn Thành phố Hà Nội, một số từ ngữ chuyên ngành được hiểu như sau:

- "Chất thải rắn thông thường" là chất thải ở thể rắn không nguy hại được

thải ra từ quá trình sản xuất công nghiệp, làng nghề, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác

- "Chất thải rắn sinh hoạt" là chất thải rắn phát thải trong sinh hoạt cá

nhân, hộ gia đình, nơi công cộng

- "Chất thải rắn xây dựng" là chất thải rắn phát thải trong quá trình cải tạo,

xây dựng, phá dỡ công trình, các phế liệu trong xây dựng và các loại phế thải gián tiếp phát sinh trong quá trình thi công, xây dựng

- Theo quyết định số 11/2011/QĐ-UBND ngày 02/3/2011 về việc phân cấp quản lý nhà nước một số lĩnh vực kinh tế - xã hội trên địa bàn Thành phố Hà Nội

giai đoạn 2011-2015: Điều 12: Quy định về Quản lý vệ sinh môi trường như sau:

Quận, huyện, thị xã (trừ 4 quận: Ba Đình, Đống Đa, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng) quản lý:

+ Quản lý thu gom, vận chuyển rác thải, duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn

+ Chịu trách nhiệm đầu tư xây dựng bãi chôn lấp rác, đất thải cấp huyện

và khu tập kết rác tại các xã trên địa bàn; quản lý bãi chôn lấp rác thải trên địa bàn phục vụ việc xử lý chất thải trong địa bàn 1 quận/huyện

Công tác duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông bao gồm: thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt, phế thải xây dựng; công tác quét hút, rửa đường; đảm bảo duy trì vệ sinh đường phố, ngõ xóm, các khu dân cư và công tác duy trì nhà vệ sinh công cộng bằng thép

* Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, phụ lục và tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn có ba chương:

- Chương I: Thực trạng công tác quản lý duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông

- Chương II: Cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông

- Chương III: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý duy trì

vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông

THÔNG BÁO

Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui

lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện

– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội

TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1 Kết luận

Quận Hà Đông đang dần trở thành một trong những quận lớn của thành phố Hà Nội Sự phát triển khá nhanh nhưng chưa đạt được tính bền vững, gây ra tình trạng môi trường khu vực ngày càng bị ô nhiễm trầm trọng, đặc biệt là ô nhiễm do chất thải rắn Tuy nhiên, công tác quản lý duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông còn những bất cập, những tồn tại khiến cho công tác duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận đạt kết quả chưa cao Vì vậy, việc nghiên cứu nâng cao hiệu quả quản lý duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông là cấp thiết và có ý nghĩa thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả công tác duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông nói riêng và cả nước nói chung

Công tác duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận hiện nay đạt kết quả chưa cao, do vẫn còn nhiều khó khăn: khó khăn do kinh phí Ngân sách nhà nước phục vụ công tác môi trường còn nhiều hạn chế; thiếu hụt đội ngũ cán bộ quản lý

và đội ngũ công nhân lao động có trình độ; khó khăn trong việc triển khai nhân rộng công tác xã hội hóa công tác thu gom, vận chuyển chất thải sinh hoạt; công tác phân loại rác tại nguồn;

Tác giả đã xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu quản lý duy trì

vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông bao gồm cơ sở lý luận (nguồn phát sinh CTR sinh hoạt đô thị và CTR xây dựng); nội dung và lợi ích của xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường; vai trò và đặc điểm của công tác quản lý duy trì

vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông; yêu cầu kỹ thuật trong công tác quản lý duy trì vệ sinh môi trường), cơ sở pháp lý (các văn bản pháp lý do nhà nước ban hành, địa phương ban hành; các quy chuẩn tiêu chuẩn; chiến lược quốc gia về quản lý tổng hợp CTR đô thị đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050; định hướng phát triển kinh tế - xã hội - môi trường của quận Hà Đông), dự báo lượng

CTR sinh hoạt phát sinh trên địa bàn quận Hà Đông, kinh nghiệm về tổ chức quản lý duy trì vệ sinh môi trường tại một số tỉnh, thành phố trong nước (Đà Nẵng, Ninh Thuận) và trên thế giới (Hàn Quốc, Philippin)

Luận văn đã đưa ra một số giải pháp:

(3) Giải pháp về công tác tổ chức quản lý

Một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác giám sát của Ban QLDA khu đô thị Mỗ Lao và điều chỉnh mô hình tổ chức của Công ty cho phù hợp, tránh chồng chéo dẫn đến hiệu quả không cao

(4) Giải pháp về tài chính

Đưa ra một số giải pháp làm tăng nguồn thu cho Công ty để tạo nguồn kinh phí trang bị thêm máy móc thiết bị phục vụ công tác vệ sinh môi trường và tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước

(5) Xã hội hóa công tác vệ sinh môi trường

Đẩy mạnh xã hội hóa công tác vệ sinh môi trường nhằm lôi kéo các tầng lớp nhân dân, các thành phần, các tổ chức trong xã hội cùng tham gia công tác duy trì vệ sinh môi trường

(6) Công tác tuyên truyền giáo dục

Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, các cơ quan đoàn thể tuyên truyền vận động nhân dân tích cực tham gia vào công tác phân loại, thu

gom, giảm thiểu và tái sử dụng rác thải, chất thải Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và quản lý chất thải rắn trong mọi tầng lớp nhân dân và các ban ngành đoàn thể, các đơn vị đóng trên địa bàn

Với các đề xuất trên và hiện trạng công tác duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn quận Hà Đông, tác giả kiến nghị ưu tiên thực hiện ngay và triệt để giải pháp phân loại CTR sinh hoạt tại nguồn nhằm hạn chế CTR sinh hoạt phát sinh hàng ngày Từ đó cải tiến hệ thống thu gom vận chuyển trên toàn bộ địa bàn quận với sự tham gia của người dân và các thành phần kinh tế

2 Kiến nghị

(1) Đối với nhà nước:

- Khuyến khích các thành phần kinh tế và cư dân đầu tư vào lĩnh vực thu gom, vận chuyển, xứ lý CTR như ưu đãi về thuế (thậm chí miễn thuế trong một

số năm đầu hoạt động), cho vay vốn lãi suất thấp, cho mượn hoặc cho thuê mặt bằng với giá thấp,

(2) Đối với UBND Thành phố Hà Nội

- Thành phố cần ưu tiên bố trí kinh phí để đầu tư thêm các nhà vệ sinh công cộng và các thùng rác có nắp đậy và thân thiện với môi trường để thay thế các loại xe 3 bánh đang dùng hiện nay không phù hợp

- UBND Thành phố xem xét đề xuất với Hội đồng nhân dân Thành phố nâng mức thu phí vệ sinh môi trường cho phù hợp để bù đắp chi phí cho công tác Duy trì ngõ xóm bằng thủ công trên địa bàn quận Hà Đông

- Đề nghị UBND thành phố Hà Nội kiến nghị với Hội đồng nhân dân xem xét bãi bỏ việc thu phí sử dụng nhà vệ sinh công cộng trên địa bàn

(3) Đối với quận Hà Đông

- Đề nghị UBND quận Hà Đông có chính sách hỗ trợ để nhân rộng mô hình phân loại rác tại nguồn trên địa bàn các phường có hiệu quả

- UBND quận Hà Đông phải chú ý quan tâm hơn nữa đến vấn đề quản lý CTR cũng như bảo vệ môi trường trên địa bàn Cần phối hợp chặt chẽ với Công ty CP Môi trường đô thị Hà Đông trong công tác quản lý CTR sinh hoạt

và bảo vệ môi trường trên địa bàn, phải thành lập các tổ, các nhóm thường xuyên theo dõi, kiểm tra tình hình môi trường và thường xuyên phải có sự kiểm tra chéo giữa các tổ để phát hiện để phê bình, chấn chỉnh những việc làm chưa tốt và tuyên dương, khen thưởng tổ, nhóm hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình Và quan trọng là phải có những biện pháp xử lý đối với các hành vi không nghiêm chỉnh chấp hành các quy định của quận và có hành vi xả rác bừa bãi ra môi trường đặc biệt là các khu vực công cộng

- Đề nghị các Phòng ban chức năng: Phòng Tài nguyên môi trường, Quản

lý đô thị, Tài chính và Trung tâm văn hóa quận có các hình thức tuyên truyền giáo dục nâng cao ý thức của người dân trong công tác bảo vệ môi trường nói chung và công tác vệ sinh môi trường nói riêng

- Đề nghị UBND các phường trên địa bàn xem xét thành lập các Tổ thu gom rác thải, phế thải, từng bước xã hội hóa công tác thu gom, vận chuyển và xử

lý rác thải, phế thải góp phần tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước Các phường lập bản cam kết với công ty CP môi trường đô thị Hà Đông không xả rác bừa bãi, không được hình thành các điểm tập kết rác mới

(4) Đối với Công ty cổ phần Môi trường đô thị Hà Đông

- Phải cam kết thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, thực hiện công tác thu gom một cách đều đặn, đúng giờ, nâng cao chất lượng dịch vụ thu gom, đồng thời tạo mối quan hệ gắn bó với người dân - những người trực tiếp sử dụng dịch

vụ của Công ty

Quản lý duy trì vệ sinh môi trường là lĩnh vực rất rộng lớn, liên quan đến nhiều cơ chế, chính sách, các cơ quan ban, ngành và trong từng giai đoạn nhất

định Việc đi sâu nghiên cứu vấn đề này đòi hỏi nhiều thời gian, trình độ và công sức Để thực hiện tốt công tác quản lý duy trì vệ sinh môi trường cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu:

- Xây dựng các cơ chế chính sách nhằm tạo ra mô hình quản lý có hiệu quả nhất trong điều kiện hiện nay của nước ta

- Áp dụng các công nghệ tiên tiến vào cuộc sống nhằm hạn chế tối đa chất thải rắn sinh hoạt

- Mô hình xã hội hóa công tác thu gom, vận chuyển, xử lý CTR sinh hoạt trong điều kiện hiện nay

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban quản lý dự án khu đô thị Mỗ Lao (2010, 2011, 2012, 2013, 2014), Hồ

sơ phương án đặt hàng duy trì các dịch vụ đô thị trên địa bàn Quận Hà Đông

2 Bộ xây dựng (2008), Thuyết minh quy hoạch chung thị xã Hà Đông

3 Chi cục thống kê quận Hà Đông (2015), Niên giám thống kê quận Hà

Đông năm 2014

4 Công ty cổ phần môi trường đô thị Hà Đông (2010, 2011, 2012, 2013,

2014), Báo cáo thường niên

5 Công ty cổ phần môi trường đô thị Hà Đông (2014), Hồ sơ giới thiệu năng

lực

6 Công ty cổ phần cung ứng thiết bị môi trường xanh (2012), Khu phố "nói

không với thùng rác ban ngày"

7 Lê Cường (2011), Quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại Quận Hà Đông -

Thành phố Hà Nội theo hướng xã hội hóa, Luận văn thạc sỹ Quản lý đô

thị, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội

8 Dự án cộng đồng Châu Âu: Hợp tác vì quản trị dân chủ địa phương tại

Đông - Nam Á (2011), Mô hình thực tiễn tốt từ thành phố Marikina -

Philippines: Dự án tiết kiệm sinh thái, Báo cáo của nhóm chuyên gia môi

trường của dự án

9 Thành Duy (2014), Kinh nghiệm từ Hàn Quốc, Báo điện tử Nghệ An