LỜI NÓI ĐẦU Tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân là kết quả của quá trình kinh tế. Vai trò của chúng trong một quốc gia là vô cùng quan trọng. Chúng phản ánh trình độ tăng trưởng và phát triển kinh tế của quốc gia đó. Vậy muốn tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân thì cần phải tăng trưởng và phát triển kinh tế. Việc tăng trưởng kinh tế đó là việc mở rộng sản lượng quốc gia tiềm năng của một nước hay GNP tiềm năng mở rộng kinh tế để sản xuất. Phát triển kinh tế như người ta thường nói đó là Sự tăng trưởng cộng thêm các thay đổi cơ bản trong cơ cấu của nền kinh tế. Sự tăng lên phần sản phẩm quốc gia do công nghiệp tạo ra, sự đô thị hoá, sự tham gia của các dân tộc của mỗi quốc gia trong quá trình tạo ra các thay đổi nói trên 1. Tuy nhiên để tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân thì cũng có vô vàn khó khăn và hạn chế. Dựa trên lý luận kinh tế chính trị của mác về thu nhập quốc dân, em xin chọn đề tài Thu nhập quốc dân. Kềt cấu của đề tài gồm 3 phần: Lý luận kinh tế chính trị của Mác về thu nhập quốc dân. I. Định nghĩa tổng sản phẩm và thu nhập quốc dân II. Các nhân tố làm tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân III. Liên hệ thực tế của việt nam . IV. Kết luận .
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân là kết quả của quá trình kinh tế Vai trò của chúng trong một quốc gia là vô cùng quan trọng Chúng phản ánh trình độ tăng trưởng và phát triển kinh tế của quốc gia đó Vậy muốn tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân thì cần phải tăng trưởng và phát triển kinh tế Việc tăng trưởng kinh tế đó là việc mở rộng sản lượng quốc gia tiềm năng của một nước hay GNP tiềm năng mở rộng kinh tế
để sản xuất Phát triển kinh tế như người ta thường nói đó là " Sự tăng trưởng cộng thêm các thay đổi cơ bản trong cơ cấu của nền kinh tế Sự tăng lên phần sản phẩm quốc gia do công nghiệp tạo ra, sự đô thị hoá, sự tham gia của các dân tộc của mỗi quốc gia trong quá trình tạo ra các thay đổi nói trên " 1 Tuy nhiên để tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân thì cũng có vô vàn khó khăn và hạn chế
Dựa trên lý luận kinh tế chính trị của mác về thu nhập quốc dân, em xin
chọn đề tài "Thu nhập quốc dân".
Kềt cấu của đề tài gồm 3 phần:
Lý luận kinh tế chính trị của Mác về thu nhập quốc dân
I Định nghĩa tổng sản phẩm và thu nhập quốc dân
II Các nhân tố làm tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân III Liên hệ thực tế của việt nam
IV Kết luận
1 Kinh tế học của sự phát triển - Viện nghiên cứu quản lý trung ương xuất bản tr139
Trang 2NỘI DUNG
LÝ LUẬN KINH TẾ CHÍNH TRỊ CỦA MÁC VỀ THU NHẬP QUỐC
DÂN
I Định nghĩa tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân
Thu nhập quốc dân phản ánh một cách khái quát nhất quy mô sản lượng hàng hoá và dịch vụ đã làm trong một năm mà nhân dân một nước có thể thu được Người ta thường dùng hai chỉ tiêu cơ bản nhất là tổng sản phẩm quốc dân (GNP) và Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) để phản ánh tổng thu nhập của một nước
Tổng sản phẩm quốc dân (GNP) là tổng giá trị của các sản phẩm cuối cùng và dịch vụ được xã hội sản xuất ra trong một năm (không tính sản phẩm trung gian) " Tổng sản phẩm quốc dân được tính như sau:
GNP = GDP + Thu nhập ròng của nước ngoài gửi về - Gửi ra
Thu nhập ròng = Tiền công + thu nhập do sở hữu tài sản (cho thuê) + Lợi nhuận đầu tư + lãi tín dụng"2
Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) là tổng sản phẩm quốc dân GNP nhưng không tính những thu nhập của công dân nước đó sống ở nước ngoài và có tính tất cả sản phẩm trong nước bao gồm : các khoản trả về thu nhập cho nước ngoài GDP được tính theo ba phương pháp :
2 Kinh tế phát triển - Xuất bản 1996 - Tr.20
Trang 3* Theo phương pháp sản xuất
GDP = giá trị tăng thêm của các ngành + Thuế nhập khẩu hàng hoá, dịch vụ
Giá trị tăng thêm = Tổng gía trị sản lượng - Tổng chi phí đầu vào
* Theo phương pháp phân phối
GDP = Tiền công sản xuất + Thu nhập hỗn hợp + Thu sản xuất + Khấu hao + Lợi nhuận
* Theo phương pháp tiêu dùng cuối cùng
GDP = Tiêu dùng cá nhân + Tiêu dùng chính phủ + Tích luỹ gộp + Xuất khẩu (hàng hoá + dịch vụ) - Nhập khẩu (hàng hoá + dịch vụ)
Thu nhập quốc dân là tổng số sản phẩm mới (giá trị mới) sáng tạo trong một năm (là phần còn lại của tổng sản phẩm xã hội sau khi đã trừ đi số tư liệu sản xuất đã hao phí trong một năm)
Tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân là kết quả của quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế
II Các nhân tố làm tăng thu nhập quốc dân
1 Tăng khối lượng lao động sản xuất vật chất
Quan điểm của Mác về các chỉ tiêu phản ánh sự tăng trưởng và phát triển kinh tế
- Mác dựa vào lĩnh vực sản xuất để đánh giá kết quả hoạt động kinh tế, coi lĩnh vực sản xuất vật chất bao gồm các ngành sản xuất ra sản phẩm về mặt hiện vật và làm tăng giá trị của sản phẩm
Trang 4Sự vận động giữa hai hình thái giá trị và hiện vật phải thống nhất với nhau
- Đánh giá kết quả hoạt động của các ngành sản xuất vật chất, Mác sử dụng chỉ tiêu tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân
Tổng sản phẩm xã hội về mặt gía trị bao gồm C+V+M
Thu nhập quốc dân về mặt giá trị bao gồm V+M
- Về các yếu tố tăng trưởng kinh tế, Mác cho rằng lao động có vai trò quan trọng nhất trong sản xuất, tạo ra giá trị thặng dư, tạo ra cung của hàng hoá Đồng thời cũng chỉ ra rằng, hoạt động nền kinh tế có tính chất chu kỳ: Các chính sách điều tiết của Nhà nước tạo điều kiện để nền kinh tế phát triển cân đối và có tốc độ cao
" Mô hình phát triển kinh tế của Mác dựa trên cơ sở nguồn lao động được thể hiện như sau:
GY = GL + GN + GL GN
Trong đó :
GY : là tốc độ phát triển
GL : là % tăng (giảm) số lượng lao động
GN : Là % tăng (giảm) chất lượng lao động (Biểu hiện ở năng suất lao động)
GL GN : Là cơ cấu lao động "3
Lao động bao gồm số lượng lao động, chất lượng lao động (đặc biệt lao động trí tuệ, lao động có kỹ thuật) là cấu tạo lao động phù hợp với cơ cấu tổ chức sản xuất, trình độ phát triển của sản xuất có tác dụng quyết định tới sự
3 Kinh tế phát triển - Học viện Chính trị quốc gia Th nh ph ành ph ố HCM Tr.44
Trang 5phát triển kinh tế Nhưng tăng số lượng lao động để tăng tốc độ phát triển làm cho hiệu quả kinh tế thấp hơn
2 Tăng năng suất lao động
Trong các nhân tố làm tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân thì nhân tố tăng năng suất lao động là quan trọng nhất Tăng năng suất lao động là tăng khối lượng sản phẩm trên một đơn vị yếu tố sản xuất (yếu tố đầu vào) như tài nguyên, vốn, lao động,…
Năng suất lao động có thể thay thế cho số lượng lao động và ngược lại
số lượng lao động biến đổi ảnh hưởng tới chất lượng lao động Tăng năng suất lao động tuy nhiên cũng phải trả giá cao trong quá trình thay đổi cơ cấu
và hiện đại hoá như sự xung đột giữa các khu vực nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, giữa các dân tộc, giai cấp Nguyên nhân của những xung đột đó suy cho cùng vừa chủ yếu là do biến đổi cơ bản về công nghệ, nó chỉ đưa lại lợi ích cho một số người, trong khi đó lại gây ra mất mát đối với những người khác Đó cũng là yếu tố dẫn đến nạn thất nghiệp
III LIÊN HỆ THỰC TẾ CỦA VIỆT NAM
1 việt nam ngày nay con ngèo va chậm phát triẻn
Trong xu thế toàn cầu hoá theo diện rộng nền kinh tế thế giới nói chung đang phục hồi và phát triển việt nam cũng không ngoài quy luật ấy,đang từng ngày thay da đổi thịt đang tự khẳng định mình trong khu vực
và trên trường quốc tế Vây tai sao lại nói la thu nhâp quốc dân còn thấp ? Đúng vậy thu nhập quốc dân còn quá thấp điều đó được khẳng định la thu nhập của người dân việt nam còn quá thấp và đời sống nhân dân còn nghèo, việt nam bị xếp vào nhóm những nước có nền kinh tế kem phát triển là một trong những nứơc thuộc nhóm những nươc ngèo nhất hành tinh
Trang 6
Vậy đâu là nguyên nhân ? sau giải phóng hoàn toàn miền nam thống nhất đất nươc năm 1975 chúng ta lao ngay vào công cuộc xây dựng đât nước
va phát triển kinh tế nền kinh tế việt nam luc ấy la bao câp hoàn toàn đó là những bươc đi đầu tiên không có gì la sáng sủa và kéo dài đến năm 1986 sau sau đó chúng ta mỏ cửa hội nhập khiến cho nền kinh tế có đà phát triển với thu nhập là quá thấp cho đến mấy năm gần đây tốc độ tăng trưởng của việt nam là một trong những nước có tốc độ tăng truởng cao nhưng nếu so thu nhập quốc dân (GNP) thì không băng 1/400 thu nhâp của nươc mĩ , không bằng 1/4 của Malayxia năm 1999 với tổng sản phẩm xã hội quá thấp thì dù tốc độ tăng trưởng có cao như vậy thì thu nhập sẽ vẫn la quá thấp Theo thông kê tình hình GNP năm 1999 có số liệu như sau:
Một vài số liệu phản ánh tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mỗi nước trong thời gian qua
Bảng tổng sản phẩm quốc dân GNP một số nước năm 1999
Tốc độ tăng trưởng GDP/đầu người hàng năm (%)
1960-1970
1970-1980
1980-1990
1990-2000
Trang 72 Các nước đang phát
triển
3 Châu á Thái Bình
Dương
Chỉ số thu nhập bình quân đầu người (GDP/người&GNP/người) mức tăng trưởng kinh tế theo chỉ tiêu này chẳng những phản ánh mức tăng tổng giá trị sản lượng mà còn phụ thuộc vào tốc độ tăng dân số
ở Việt Nam tốc độ tăng GDP thời kỳ 1970-1980 : -1,8%, thời kỳ
1980-1990 là 2,2% ; thời kỳ 1986-1992 tốc độ tăng trưởng GDP hàng năm là 7,1% nhưng do dân số tăng bình quân hàng năm là 2,3% nên tốc độ tăng bình quân GDP/ đầu người chỉ tăng bình quân 4,6%/năm
ở Việt Nam, bình quân thu nhập quốc dân tăng 5% thời kỳ 1986-1990, tăng 7,6% thời kỳ 1991-1993; năm 1994 so với năm 1993 tăng 8,8%, 1995
so với 1994 tăng 9,5% Tổng sản phẩm xã hội trong nông nghiệp tăng bình quân 3,7% (thời kỳ 1986-1990); 4,5% (thời kỳ 1991-1993) Tổng sản phẩm công nghiệp tăng bình quân hàng năm 5,9% (thời kỳ 1986-1990) Năm 1993 Việt Nam có thu nhập quốc bình quân đầu người 164USD, năm 1994: 210USD, 1995 : 240USD Thu nhập quốc dân của Việt Nam chỉ bằng BăngLađét, bằng 1/3 Inđônêxia và Trung Quốc, bằng 5% mức thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Mỹ
Các chỉ số cho ta thấy Việt Nam đã đạt được những thành tựu rất đáng
nể nhưng Việt Nam vẫn là một trong 20 nước nghèo nhất thế giới Vì vậy
Trang 8cần đổi mới và tăng trưởng nhanh để giảm bớt đói nghèo, giải quyết công ăn việc làm và tăng thu nhập quốc dân, tăng tổng sản phẩm xã hội
1 Những biện pháp làm tăng thu nhập quốc dân ở việt nam ngày nay
a tăng khối lượng lao động
Viêt nam là một nước có lượng dân số đông hơn nữa lại có kết cấu dân số trẻ
chính vì vậynguồn lao động tương đối dồi dào trong bối cảnh toàn cầu hoá việt nam còn la nươc ngèo va kém phát triển đi đôi với điều ây là thiết bị máy móc sử dụng trong quá trình sản xuất còn ngèo nàn và lạc hậu , chính vì việc tăng khối lượng lao động và tăng cường độ lao động là việc cần thiết và cấp bách trong giai đoạn hiện nay mặt khác nươc ta còn là nước nông nghiệp thuần tuý với 80% lao động la nông nghiệp , có điều kiện thiên nhiên phong phú, khoáng sán phong phú chính vì thế nếu chung ta biết kết hợp với nguồn nhân lưc dồi dào như vậ thì sẽ tạo ra biên pháp hữu hiệu để tăng thu nhập
b Tăng năng xuất lao động
Trong khi tăng khối lương lao động có nghĩa quan trọng trong việc tăng thu nhập quốc dân thì viêc tăng năng suất lao động lại mang tinh quyết định đến thu nhập quốc dân Tăng năng suất lao động là tăng khối lượng sản phẩm trên một đơn vị yếu tố sản xuất
Đúng vậy viêc tăng năng suất lao động trong lao động sản suất là yếu tố thực sự quan trọng , nó phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố con người và phụ thuộc thiết bị khoa học kĩ thuật phục vụ sản xuất
Trang 9Bước vào đầu thế kỉ XXI thế kỉ của sự hội nhập , thế kỉ của công nghệ thông tin một thế kỉ rất cần trình độ của con nguời đối với việt nam chúng
ta là nước con ngèo va chậm phát triển chính vì thế chúng ta cần có cái nhìn sáng suốt để tăng năng suât lao động chúng ta cần có hệ thống nhà máy sản suât với nhưng thiết bị máy móc hiên đại va cần có một hệ thống bộ phận người lao động và quản lí có trình độ chuyên môn cao được đào tạo bài bản
ỏ những trường đại học , cao đẳng , công nhân bâc cao , chúng ta hãy nhìn thẳng vao thưc tế răng việt nam là nước còn nghèo va chậm phát triển với thiết bị sản xuất lac hậu đó là điều hạn chế của chúng ta , đào tạo thì bất cập “ thừa thầy thiếu thợ “ phải nói rằng rất khó để có được những thay đổi lớn đó vẫn lá những là bài toán khó khiến những nhà kinh tế phải đau đầu nhưng không còn cách nào nàokhác la chúng ta phải mạnh rạn thay đổi cách nghĩ thay đổi những hệ thống máy móc cũ nát lạc hậu bằng những máy móc mới hiện đại tư chínhchúng chung ta sản xuất ra hoăc nhập tư ngoài nuớc , thay đổi nhữn bất cập trong quản lí va đao tạo nguồn nhân lưc tạo cho họ nhưng thói quen làm việc nghiêm túc theo tư bản chủ nghĩa có vậy mới có những thay đổi lớn trong viêc tăng năng suât lao động ngày càng cao
Trang 10IV KẾT LUẬN
Tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân luôn là cái đích cuối cùng của phát triển kinh tế trong mỗi quốc gia Cần làm gì ? phải làm gì ? để tăng mức tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân ? đó là câu hỏi luôn thôi thúc các nước tìm mọi giải pháp để đạt hiệu quả cao
Qua trình bày ở phần trên ta có thể nhận thấy một cách rõ ràng rằng: việc tăng mức tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân là vấn đề quan trọng, cần thiết nhưng cũng không ít khó khăn Việt Nam có những điều kiện
cơ bản để phát triển kinh tế trong tương lai Việt Nam cần gắn tăng trưởng kinh tế với công bằng xã hội, gắn hiệu quả kinh tế với hiệu quả xã hội… nhằm đạt mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh" Vì con đường Việt Nam lựa chọn là con đường xã hội chủ nghĩa
Do phạm vi nghiên cứu của đề tài khá rộng, thêm vào đó kiến thức và sự hiểu biết còn hạn chế nên đề tài không tránh khỏi những sai sót Em rất mong được sự đóng góp ý kiến bổ sung những thiếu sót của thầy cô giúp em hoàn thiện đề tài
Em xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của cô giáo giúp em hoàn thiện bài viết này
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Kinh tế phát triển Xuất bản 1996
2 Kinh tế phát triển - Học viện chính trị quốc gia Thành phố HCM
3 Kinh tế phát triển - Khoa kinh tế phát triển Phân viện Hà Nội của Học viện hành chính quốc gia Hà Nội
4 Các số liệu lấy từ kinh tế phát triển Học viện chính trị quốc gia TPHCM
Trang 12M C L CỤC LỤC ỤC LỤC
Lời nói đầu 1
Nội dung 2
Lý luận kinh tế chính trị của Mác về thu nhập quốc dân 2
I Định nghĩa tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân 2
II Các nhân tố làm tăng tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân 3
1 Tăng khối lượng lao động sản xuất vật chất 3
2 Tăng năng suất lao động 4
III Liên hệ thực tếError! Bookmark not defined 5
1 việt nam ngày nay con ngèo và chậm phát triển 5
2 những biện pháp làm tăng thu nhập quốc dân của việt nam ngày nay 5
VI Kết luận 9
Tài liệu tham khảo 10
Mục lục
Trang 13BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Trường Đại Học Quản Lí Và Kinh Doanh Hà Nội
Khoa Kinh Tế
TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ CHÍNH TRỊ
Tên đề tài : muốn tăng thu nhập quốc dân cần sử dụng những biện pháp gì, liên hệ với tình hình thưc tế ở việt nam
ngày nay.
Trang 14Sinh viên thực hiện : Lê Văn Cảnh
Hà Nội ngày20/5/2005