KẾ TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP SAO ĐỎ LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC ĐỂ NHẬN BẰNG CỬ NHÂN NGÀNH KẾ TOÁN

LƯƠNG THỊ QUYÊN KẾ TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP SAO ĐỎ LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC ĐỂ NHẬN BẰNG CỬ NHÂN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH

………

LƯƠNG THỊ QUYÊN

KẾ TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ

KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ

VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP SAO ĐỎ

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

ĐỂ NHẬN BẰNG CỬ NHÂN

NGÀNH KẾ TOÁN

Thành phố Hồ Chí Minh Tháng 6/2012

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH

LƯƠNG THỊ QUYÊN

KẾ TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ

KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT TƯ

VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP SAO ĐỎ

Ngành:Kế Toán

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Giáo viên hướng dẫn:ThS BÙI XUÂN NHÃ

Thành phố Hồ Chí Minh

Tháng 6/2012

Hội đồng chấm báo cáo khóa luận tốt nghiệp đại học khoa Kinh Tế, Trường Đại Học Nông Lâm Thành Phố Hồ Chí Minh xác nhận khóa luận “KẾ TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ

PHẦN VẬT TƯ VÀ THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP SAO ĐỎ” do Lương Thị Quyên, sinh

viên khóa 34, ngành kế toán, đã bảo vệ thành công trước hội đồng vào ngày

BÙI XUÂN NHÃ Người hướng dẫn

Ngày tháng năm

Chủ tịch hội đồng chấm báo cáo Thư ký hội đồng chấm báo cáo

Ngày tháng năm Ngày tháng năm

Sau thời gian thực tập, nay em đã hoàn thành luận văn tốt nghiệp Để có được kết quả đó là nhờ sự giúp đỡ và động viên của rất nhiều người

Trước hết, con cảm ơn Cha mẹ và người thân đã dày công sinh thành và nuôi dưỡng con khôn lớn như ngày hôm nay

Em xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban Giám Hiệu, tất cả các thầy cô Khoa Kinh

Tế trường Đại Học Nông Lâm đã truyền đạt cho em những kiến thức quý báu Đặc biệt

em xin cảm ơn Thầy Bùi Xuân Nhã đã tận tình hướng dẫn, góp ý đề tài của em được hoàn chỉnh hơn

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám Đốc cùng toàn thể cô, chú, anh, chị trong Công ty cổ phần vật tư và thiết bị công nghiệp Sao Đỏ, đặc biệt anh chị trong phòng kế toán đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho em trong suốt thời gian thực tập tại công ty

Cảm ơn tất cả bạn bè đã luôn bên cạnh động viên, an ủi tôi những lúc khó khăn, cảm ơn tất cả các bạn trong lớp đã cùng mình trải qua một thời sinh viên với những buồn vui mà không bao giờ mình quên được

Cuối cùng, em xin kính chúc Quý Thầy Cô, Ban Giám Đốc cùng toàn thể nhân viên công ty dồi dào sức khỏe,nhiều may mắn và thành đạt

LƯƠNG THỊ QUYÊN Tháng 6 năm 2012 “Kế Toán Mua Bán Hàng Hóa

Và Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Tại Công Ty Cổ Phần Vật Tư Và Thiết Bị Công Nghiệp Sao Đỏ, Biên Hòa, Đồng Nai ”

LUONG THI QUYEN JUNE 2012 “Accounting of Trading Goods And

Determined Trading Result Accounting At Red Star Material And Equipment Industry Corporation , Đong Nai Province ”

Đề tài mô tả quá trình hạch toán kế toán mua bán hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh của Công ty cổ phần vật tư và thiết bị công nghiệp Sao Đỏ, bao gồm: quy trình luân chuyển chứng từ, tài khoản sử dụng, phương pháp hạch toán quá trình mua bán hàng hóa, chi phí kinh doanh,… và xác định kết quả kinh doanh ở công ty Bên cạnh đó đề tài đưa ra một số nhận xét và kiến nghị về công tác tổ chức hạch toán kế toán của công ty về ưu nhược điểm và đề xuất một số biện pháp nhằm hoàn thiện hơn công tác kế toán mua bán hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh tại đơn vị

2.5.2 Nhiệm vụ của từng phần hành kế toán 8

3.4.3.1 Chứng từ sử dụng 28

4.7 Kế toán chi phí thuế TNDN 87

BBGH Biên bản giao hàng

BHXH Bảo hiểm xã hội

TNHH Trách nhiệm hữu hạn SDĐK Số dư đầu kỳ SDCK Số dư cuối kỳ

SX Sản xuất

VNĐ Việt Nam đồng

Hình 2.1 Sơ Đồ Tổ Chức Bộ Máy Quản Lý Công Ty : 7 

Hình 3.2 Sơ đồ Hạch Toán Nghiệp Vụ Bán Buôn Qua Kho Theo Hình Thức Giao

Hình 3.3 Sơ đồ Hạch Toán Nghiệp Vụ Bán Buôn Qua Kho Theo Hình Thức Chuyển

Hình 3.4 Sơ đồ Hạch Toán Nghiệp Vụ Bán Buôn Vận Chuyển Thẳng Theo Hình

Hình 3.5 Sơ Đồ Hạch Toán Nghiệp Vụ Bán Buôn Vận Chuyển Thẳng Theo Hình

Hình 3.6 Sơ Đồ Hạch Toán Nghiệp Vụ Bán Buôn Vận Chuyển Thẳng Theo Hình

Hình 4.2 : Sơ Đồ Hạch Toán Qúa Trình Nhập Kho Hàng Hóa Tại Công Ty Qúy I/2012

45 

Hình 4.6 Sơ đồ Hạch Toán Tình Hình Thực Tế Gía Vốn Hàng Bán Qúy I/2011 74Hình 4.7 Sơ đồ Hạch Toán Chi phí Hoạt Động Kinh Doanh Thực Tế Phát Sinh Qúy

Hình 4.8 : Sơ đồ Hạch Toán Tình Hình Thực Tế Doanh Thu Hoạt Động Tài Chính

Hình 4.9 Sơ đồ hạch toán tình hình thực tế Chi Phí Hoạt Động Tài Chính của Công Ty

Phụ lục 01 Hóa đơn giá trị gia tăng

tỏ ra non kém trong hoạt động tổ chức kinh doanh thì chẳng bao lâu sẽ đi đến bờ vực phá sản.Các doanh nghiệp thương mại có thể tồn tại và phát triển được thì phải luôn bám sát tình hình thị trường để tiến hành hoạt động kinh doanh của mình có hiệu quả Bên cạnh đó thì công tác kế toán mua bán hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, vì nó phản ánh toàn bộ quá trình mua bán hàng hóa của doanh nghiệp cũng như tình hình kinh doanh của từng đối tượng hàng hóa để từ đó có những quyết định kinh doanh kịp thời và có hiệu quả Để cung cấp thông tin cho các nhà quản trị một cách chính xác kịp thời, chính xác thì kế toán phải thực hiện tốt công tác quản lý, mua bán hàng hóa, doanh thu chi phí và kết quả kinh doanh hiệu quả

Xuất phát từ thực tế trên, thấy được tầm quan trọng của công tác kế toán kinh

doanh hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh, tôi quyết định chọn đề tài “Kếtoán

mua bán hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh tại công ty Cổ Phần Vật Tư Thiết Bị Công Nghiệp Sao Đỏ” Tuy nhiên, trong thời gian ngắn và kiến thức còn hạn

chế nên không thể tránh khỏi thiếu xót, rất mong được sự đóng góp của quý thầy cô và các bạn

Tìm hiểu và vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế để hiểu sâu hơn công tác mua bán hàng hóa và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần vật tư và thiết bị công nghiệp Sao Đỏ Từ kết quả đạt được đó thấy được những điểm mạnh và những điểm yếu còn tồn tại đồng thời đề xuất ý kiến góp phần làm cho công tác kế

toán tại Công ty ngày càng hoàn thiện và phù hợp hơn

Bên cạnh đó, đây cũng là cơ hội để tôi có thể củng cố, nâng cao kiến thức và tích lũy kinh nghiệm giúp ích cho công việc của bản thân trong tương lai

1.3 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian: Đề tài được nghiên cứu tại Công ty Cổ Phần Vật Tư Thiết

Bị Công Nghiệp Sao Đỏ

Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày

1.4 Cấu trúc khóa luận

Khóa luận được chia làm 5 chương:

Chương 3: Cơ sở lý luận

Trình bày một số lý thuyết cơ bản và phương pháp nghiên cứu áp dụng cho việc nghiên cứu trong thực tế

Chương 4:Kết quả và thảo luận

Trình bày chi tiết cụ thể quá trình thực tế nghiên cứu tại công ty, tìm hiểu công tác kế toán mua bán hàng hóa,các khoản doanh thu, các khoản chi phí phát sinh và xác định kết quả kinh doanh đã đạt được tại công ty

Qua những vấn đề nghiên cứu, đưa ra một số ưu khuyết điểm, từ đó rút ra những nhận xét, kết luận và kiến nghị

CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN

2.1 Giới thiệu sơ lược về công ty:

- Tên công ty: Công Ty Cổ Phần Vật Tư Và Thiết Bị Công Nghiệp Sao Đỏ

-Tên giao dịch quốc tế: Red Star Material AndEquipment Industry Corporation

- Tên viết tắt: RS M&E Ind Corp

- Mặt hàng kinh doanh: Thiết bị công nghiệp

-Địa chỉ công ty: 39A5, Đường số 6, P An Bình, TP Biên Hòa, Đồng Nai

Tên cổ đông Số cổ phần Giá trị cp Tỷ lệ

Bùi Trang Quốc Tâm 10.000 100.000.000 3,33

Ngày 19/11/2010 công ty chuyển đổi địa điểm kinh doanh, trụ sở chính được đặt tại địa chỉ: 39A5 Đường số 6, KDC An Bình, P An Bình, Biên Hòa, Đồng Nai Thành phần cổ đông tham gia góp vốn cũng thay đổi:

Tên cổ đông Số cổ phần Gía trị cp Tỷ lệ (% )

Nguyễn Thị Mĩ 25.000 250.000.000 8.33

Phan Đỗ Trường Thi 55.000 550.000.000 18.33

Trần Trọng Tiên 50.000 500.000.000 16.67

2.2.2 Qúa trình phát triển

Những năm đầu thành lập, công ty kinh doanh rất nhiều mặt hàng như: thiết bị

và linh kiện điện tử, viễn thông; máy móc, thiết bị điện; thiết bị và phụ tùng máy dệt,

ma, da giầy; sắt, thép, vật liệu, thiết bị lắp đặt khác trong xây dựng; đồ ngũ kim; tre, nứa, gỗ cây và gỗ chế biến; hàng gốm, sứ, thủy tinh Sản phẩm khác từ gỗ; sản xuất sản phẩm từ tre, nứa, rơm, rạ và vật liệu tết bện Ngoài ra, công ty nhận thi công lắp đặt hệ thống tiếp địa,…

Hai năm đầu hoạt động do còn non trẻ trong kinh doanh, công ty đã gặp nhiều khó khăn và hoạt động không hiệu quả

Ngày 19/11/2010 công ty chuyển đổi địa điểm kinh doanh về địa chỉ: 39-A5, Đường 6, KDC An Bình, P An Bình, TP Biên Hòa, Đồng Nai Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý, qui mô kinh doanh được thu gọn lại Công ty chỉ hoạt động trong lĩnh vực thương mại, kinh doanh chủ yếu các thiết bị công nghiệp như: cáp đồng trục, các thiết

bị liên quan đến cáp, thiết bị điện,…

Hiện nay, công ty đã trở thành nhà phân phối độc quyền khu vực phía Nam các sản phẩm cáp đồng trục của công ty Commscope – Mỹ và nhà phân phối các sản phẩm của nhánh hàng thiết bị điện cầm tay của công ty Bosh – Đức

Tuy còn gặp nhiều khó khăn nhưng công ty luôn cố gắng phát triển mình theo hướng tốt nhất Và luôn giữ chữ Tín với khách hàng, luôn cung cấp cho khách hàng những sản phẩm đạt chất lượng

2.3.1 Chức năng hoạt động của công ty

Sao Đỏ là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh vật tư và thiết bị viễn thông, điện công nghiệp, chuyên cung cấp các loại vật tư thiết bị cho các chủ đầu tư, nhà thầu, công ty, nhà máy, xí nghiệp phục vụ cho các dự án đầu tư mới, nâng cấp, sửa chữa máy móc nhà xưởng

Là công ty phân phối độc quyền các sản phẩm cáp đồng trục và vật tư trong lĩnh vực truyền hình cáp của công ty Commscope – Mỹ

Phân phối các sản phẩm của nhánh hàng thiết bị điện cầm tay như máy khoan, máy mài, máy đục, phá bê tông.… và các vật tư phụ trợ như đá mài, đá cắt, mũi khoan của công ty Bosh – Đức

Cung cấp các chủng loại cáp điện của các thương hiệu như: TAYA, CADIVI,

Cung cấp các thiết bị điện công trình

2.3.2 Nhiệm vụ của công ty

- Tổ chức kinh doanh theo ngành nghề đã đăng ký

- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước

- Phân công lao động, phân phối thu nhập và chăm lo cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ công nhân viên trong toàn công ty

- Bảo vệ công ty, bảo vệ sản xuất, bảo vệ môi trường, giữ gìn trật tự an ninh, an toàn xã hội, hoàn thành nghĩa vụ quốc phòng

2.4.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý

Hình 2.1 Sơ Đồ Tổ Chức Bộ Máy Quản Lý Công Ty :

-Tổng Giám đốc: Đại diện cho công ty trước pháp luật, chịu trách nhiệm quản

lý tất cả các hoạt động kinh doanh của công ty, trực tiếp quản lý các phòng ban Kiểm tra, giám sát, đảm bảo công ty hoạt động có hiệu quả và đúng theo qui định của nhà nước

- Phòng kinh doanh: Chịu trách nhiệm nắm bắt, nghiên cứu những biến động

của thị trường đối với việc lưu chuyển hàng hóa của công ty từ đó đưa ra những biện pháp, phương thức kinh doanh thích hợp nhằm mang lại hiệu quả cao nhất cho công việc, lựa chọn nguồn cung cấp giá cả phù hợp cho doanh nghiệp đồng thời quyết định giá bán cạnh tranh và chi phí hợp lý mang lại lợi nhuận tối đa cho công ty, tham mưu cho tổng giám đốc về mặt hàng ký kết, nghiên cứu thị trường về giá cả, đối tác kinh

doanh; khai thác mở rộng thị trường

- Phòng kế toán tài chính: Phân tích hiệu quả hoạt động kinh doanh công ty,

PHÒNG HÀNH CHÍNH NHÂN

SỰ

BỘ PHẬN GIAO NHẬN

thống kế toán, kiểm tra, đôn đốc, thực hiện chỉ thị của ban lãnh đạo.

- Phòng hành chính nhân sự: Chịu trách nhiệm quản lý thực hiện các yêu cầu

về công tác nhân sự; mô tả, qui định công việc cho các bộ phận Thực hiện các qui định về lao động và sử dụng lao động Chịu trách nhiệm về mục tiền lương cho công

ty Đồng thời cùng các phòng ban công ty tham gia vào việc xây dựng các chỉ tiêu, kế hoạch nhân sự, tuyển chọn đào tạo nguồn lực; tham mưu cho nhà lãnh đạo trong công việc quản lý

- Bộ phận giao nhận: Chịu tráchnhiệm kiểm tra hàng hóa nhập kho theo đúng

biên bản giao hàng của nhà cung cấp đồng thời kiểm tra hàng hóa theo đúng phiếu xuất hàng trước khi vận chuyển đến nơi khách hàng yêu cầu một cách an toàn, nhanh chóng, kịp thời; quản lý hàng tồn kho Ngoài ra nhân viên giao hàng có thể nhận các

khoản thanh toán hàng theo giấy giới thiệu của công ty

2.5 Tổ chức kế toán tại công ty

2.5.1 Cơ cấu tổ chức công tác kế toán

Hình 2.2: Sơ Đồ Tổ Chức Bộ Máy Kế Toán Của Công Ty

Nguồn tin : Phòng kế toán 2.5.2 Nhiệm vụ của từng phần hành kế toán

- Kế toán trưởng: Là người chỉ đạo và chịu trách nhiệm chung về việc lập kế

hoạch và giám sát tình hình hoạt động của phòng kế toán, theo dõi cách thức ghi sổ sách, chứng từ, định khoản các nghiệp vụ phát sinh; có nhiệm vụ theo dõi tình hình

KẾ TOÁN TRƯỞNG

VÀ CÔNG NỢ

để đưa ra các quyết định đúng.

- Kế toán hàng hóa và công nợ kiêm thủ quỹ: Chịu trách nhiệm quản lý việc

nhập – xuất hàng hóa của công ty; đồng thời theo dõi và đối chiếu công nợ với nhà cung cấp, với khách hàng, hàng ngày theo dõi công nợ và đối chiếu với báo cáo chi tiết bán hàng của phòng kinh doanh, bảng kê thu tiền của thủ quỹ và sổ phụ ngân hàng Hằng ngày cập nhật vào sổ quỹ tiền mặt tình hình thu chi của doanh nghiệp, chịu trách

nhiệm đối chiếu giữa sổ quỹ tiền mặt và sổ kế toán

2.6 Chế độ kế toán áp dụng

Công ty áp dụng Chế Độ Kế toán Việt Nam ban hành theo Quyết định số 48/2006-QĐ/BTC ban hành ngày 14/09/2006 của Bộ Trưởng BTC, các Chuẩn mực Kế toán Việt Nam do BTC ban hành và các văn bản sửa đổi bổ sung, hướng dẫn thực hiện

- Theo qui trình của phần mềm kế toán, các thông tin sẽ được tự động nhập vào

sổ nhật ký chung, sổ quỹ tiền mặt, sổ quỹ tiền gửi ngân hàng, sổ cái và sổ chi tiết,…

- Cuối kỳ kế toán thực hiện các thao tác khoá sổ và lập báo cáo tài chính Việc đối chiếu giữa số liệu tổng hợp với số liệu được thực hiện tự động và luôn đảm bảo trung thực và chính xác theo thông tin đã nhập trong kỳ Người làm kế toán có thể kiểm tra, đối chiếu số liệu giữa sổ kế toán với báo cáo tài chính sau khi đã in ra giấy

- Các chứng từ như phiếu thu – chi sẽ được in hàng ngày, với sổ quỹ tiền mặt,

sổ quỹ tiền gửi ngân hàng sẽ được in hàng tháng, cuối năm đối với các sổ còn lại được

Ghi chú:

Ghi hàng ngày

Ghi cuối tháng, hoặc ghi định kỳ

Quan hệ đối chiếu kiểm tra

b) Các loại sổ sử dụng:

- Sổ Nhật Ký Chung, Sổ quỹ tiền mặt, Sổ quỹ tiền gửi ngân hàng

- Sổ Cái chiết tài khoản

- Các sổ, thẻ kế toán chi tiết………

2.8 Kỳ kế toán, đơn vị tiền tệ và các chính sách kế toán áp dụng tại công ty

- Kỳ kế toán năm: Bắt đầu từ ngày 01/01 kết thúc vào ngày 31/12

- Đơn vị tiền tệ sử dụng trong kế toán là đồng Việt Nam, viết tắt là đ, ký hiệu quốc tế là VND

- Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ được quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá giao dịch bình quân liên Ngân hàng vào thời điểm phát sinh nghiệp vụ

- Phương pháp hạch toán hàng tồn kho: Phương pháp kê khai thường xuyên

- Phương pháp tính giá xuất kho: Phương pháp thực tế đích danh

- Nguyên tắc ghi nhận TSCĐ theo giá gốc Trong Bảng Cân Đối kế toán được phản ánh theo 3 chỉ tiêu: Nguyên giá, hao mòn lũy kế, giá trị còn lại

- Phương pháp tính khấu hao TSCĐ: Phương pháp đường thẳng

Bảng tổng hợp

chứng từ cùng loại

CHƯƠNG 3

CƠ SỞ LÝ LUẬN

3.1 Những vấn đề chung

3.1.1.Khái niệm hàng hóa

Hàng hóa là sản phẩm lao động được các doanh nghiệp mua về để bán ra nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất tiêu dùng và xuất khẩu

3.1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh thương mại

- Hoạt động kinh doanh thương mại là tổ chức quá trình lưu thông hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng Địa bàn hoạt động có thể trong nước hoặc nước ngoài Khi thực hiện hoạt động này doanh nghiệp phải nắm vững nhu cầu thị trường, huy động và sử dụng hợp lý các nguồn hàng nhằm thỏa mãn tốt mọi nhu cầu xã hội Ngoài

ra, trong quá trình thực hiện lưu thông hàng hóa, các DN thương mại còn có thể tiếp tục quá trình SX trong lưu thông, thông qua việc tổ chức vận chuyển, tiếp nhận, phân loại, sơ chế,….và thực hiện dự trữ hàng hóa Để tổ chức các kênh phân phối bán lẻ, bán buôn, các DN phải có mạng lưới cửa hàng bán lẻ, đại lý hợp lý

- Hoạt động kinh doanh thương mại thực hiện giá trị hàng hóa Với đặc điểm này, các DN thương mại cần quan tâm đến giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa DN

SX và người tiêu dùng cần giá trị sử dụng của hàng hóa và giá cả phải chăng Vì vậy , DNTM cần quản lý chặt chẽ chi phí mua hàng và các chi phí kinh doanh cũng như xác định đúng giá của hàng xuất kho, làm cơ sở định giá bán hợp lý

3.2.Kế toán mua hàng

3.2.1 Khái niệm

Trong kinh doanh thương mại, khối lượng hàng hóa lưu chuyển chủ yếu là mua

buôn), từ các đơn vị bán buôn (đối với đơn vị bán lẻ hàng hóa).

Hàng hóa mua được thực hiện theo nhiều phương thức giao nhận và thanh toán mua trực tiếp, mua theo phương thức gửi hàng, theo hợp đồng cung cấp, mua theo phương thức đặt hàng….số tiền hàng được thanh toán dựa trên cơ sở hóa đơn và hợp đồng ký kết bằng cách: trả trước (tạm ứng, đặt cọc, ) trả ngay, trả chậm hoặc bù trừ Mỗi phương thức mua hàng đều liên quan đến những thỏa thuận về địa điểm, cách thức, trách nhiệm giao hàng và thanh toán chi trả tiền hàng, cũng như các phí tổn khác liên quan của một thương vụ

Doanh nghiệp sẽ kí hợp đồng mua hàng với bên bán, bên bán căn cứ vào hợp đồng sẽ chuyển hàng đến giao cho doanh nghiệp theo địa điểm đã qui định trước trong hợp đồng bằng phương tiện tự có hoặc thuê ngoài.Chi phí vận chuyển bên nào phải trả tùy thuộc vào điều kiện qui định trong hợp đồng Khi chuyển hàng đi, hàng hóa vẫn thuộc quyền sở hữu của bên bán, hàng mua chỉ thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp khi doanh nghiệp nhận được hàng và thanh toán

3.2.2 Phương thức mua hàng

a).Mua hàng trực tiếp

Theo phương thức này, doanh nghiệp cử nhân viên của mình trực tiếp đến mua hàng ở bên bán và trực tiếp nhận hàng chuyển về doanh nghiệp bằng phương tiện tự có hoặc thuê ngoài

Sau khi nhận hàng và ký vào hóa đơn của bên bán, hàng hóa đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp Mọi tổn thất xảy ra (nếu có) trong quá trình đưa hàng hóa về doanh nghiệp do doanh nghiệp chịu trách nhiệm

b) Mua hàng theo phương thức chuyển hàng

Bên bán sẽ chuyển hàng tới cho doanh nghiệp, chi phí vận chuyển tùy thuộc vào thỏa thuận giữa hai bên mà bên bán hoặc bên mua sẽ trả

Trị giá gốc hàng mua nhập kho = giá mua ghi trên hóa đơn + các loại thuế không được hoàn lại + chi phí mua hàng – các khoản chiết khấu TM, giảm giá hàng mua do không đúng quy cách, chất lượng

- Phương thức thanh toán trực tiếp: Là phương thức thanh toán mà quyền sởhữu về tiền tệ sẽ chuyển từ người mua sang người bán ngay sau khi quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa bị chuyển giao

- Phương thức thanh toán chậm trả: Là phương thức thanh toán mà quyền sở hữu về tiền tệ sẽ được chuyển giao sau một khoảng thời gian so với thời điểm chuyển quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát về hàng hóa, do đó hình thành khoản công nợ phải trả người cung cấp

3.2.4 Nhiệm vụ của kế toán mua hàng

- Ghi chép phản ánh kịp thời đầy đủ và chính xác tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng về số lượng, chất lượng, kết cấu, giá cả Xác định đúng đắn giá gốc và thời điểm ghi nhận hàng mua

- Kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng theo từng nguồn hàng, từng nhà cung cấp, từng hợp đồng hoặc từng đơn hàng và tình hình thanh toán tiền hàng với nhà cung cấp

- Cung cấp thông tin kịp thời về tình hình mua hàng phục vụ cho lãnh đạo và điều hành hoạt động kinh doanh của DN

3.2.5 Kế toán tổng hợp quá trình mua hàng

TK 151“Hàng mua đang đi đường”: Tài khoản này dùng để phản ánh trị giá

các loại hàng hóa, vật tư mua ngoài đã thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp nhưng chưa về nhập kho, đang trên đường vận chuyển, đang ở bến cảng hoặc đã về đến

thực tế của các loại hàng hóa của doanh nghiệp TK 156 có 2 tài khoản cấp 2: TK

1561, TK 1562

- TK 1561 “Gía mua hàng hóa”: Phản ánh giá trị thực tế hàng mua về nhập

kho và xuất ra, giá trị hàng hóa tăng giảm khi đánh giá lại…

- TK 1562 “Chi phí mua hàng”: Phản ánh các khoản chi phí liên quan trực

tiếp đến quá trình thu mua hàng như chi phí bảo hiểm, tiền thuê kho, bến bán, vận chuyển, bốc xếp, bảo quản hàng hóa từ các nơi mua về đến kho của doanh nghiệp,các khoản hao hụt tự nhiên (trong định mức) phát sinh trong quá trình thu mua hàng hóa

Bên cạnh đó còn có một số TK khác liên quan đến quá trình mua hàng như: TK 331“Phải trả người bán”, TK 111 “Tiền mặt”, TK 112 “Tiền gửi ngân hàng”……

Hình 3.1 Sơ Đồ Hạch Toán Tổng Hợp Nghiệp Vụ Mua Hàng

toántiền

hàng

NK hàng mua đang

đi đường

hàng mua

bị thiếu Chiết khấu

Thanh toán

Nhập kho hàng thừa

Hàng hóa chưa đến tay người dùng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa chưa được thực hiện đầy đủ

c) Các phương thức bán buôn:

- Bán buôn qua kho:

+ Phương thức chuyển hàng: DN sẽ kí hợp đồng với bên mua, căn cứ vào hợp đồng DN sẽ chuyển hàng đến giao cho bên mua theo địa điểm đã qui định trước trong hợp đồng bằng phương tiện tự có hoặc thuê ngoài – lưu ý rằng hàng hóa trong quá trình chuyển đi đều thuộc quyền sở hữu của DN

+ Phương thức nhận hàng trực tiếp: KH sẽ đến nhận hàng trực tiếp tại DN, hàng hóa được xác định tiêu thụ khi bên mua đã nhận hàng và kí vào hóa đơn mua hàng

-Bán buôn vận chuyển thẳng:

+ Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp (Hình thức giao tay ba): DN bán buôn sau khi nhận hàng từ nhà cung cấp của mình thì giao bán trực tiếp cho KH của mình tại địa điểm 2 bên thỏa thuận Sau khi giao hàng hóa cho

KH thì đại diện bên mua sẽ ký nhận vào chứng từ bán hàng và quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa đã được chuyển giao cho KH, hàng hóa được xác định là tiêu thụ

+ Bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức gửi hàng: Theo hình thức này, DN sau khi mua hàng, nhận hàng mua, dùng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài

để vận chuyển hàng đến giao cho bên mua ở địa điểm đã được thỏa thuận Hàng hóa chuyển bán trong trường hợp này vẫn thuộc quyền sở hữu của DN Khi nhận được tiền của bên mua thanh toán hoặc giấy báo của bên mua đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán thì hàng hóa xác định là tiêu thụ

3.3.1.2 Bán lẻ hàng hóa

- Khái niệm: Bán lẻ hàng hóa là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu

dùng hoặc các tổ chức kinh tế mua về tiêu dùng nội bộ

- Đặc điểm: Thời điểm tiêu thụ đối với khâu bán lẻ được xác định ngay khi hàng hóa giao cho KH

viết hóa đơn thu tiền và giao cho KH để KH đến nhận hàng ở quầy do nhân viên bán hàng giao

+ Phương thức bán hàng thu tiền trực tiếp: Nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền và giao hàng cho KH

3.3.1.3 Phương thức bán hàng đại lý

Là phương thức bán hàng mà trong đó DNTM giao hàng cho cơ sở nhận bán đại lý, ký gửi để các cơ sở này trực tiếp bán hàng Sau khi bán được hàng, cơ sở đại lý thanh toán tiền hàng cho DNTM và được hưởng một khoản tiền gọi là hoa hồng đại lý

Số hàng chuyển giao cho các cơ sở đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của DN, khi nào cơ

sở đại lý thanh toán tiền bán hàng hoặc chấp nhận thanh toán thì nghiệp vụ bán hàng mới hoàn chỉnh

3.3.2 Thời điểm ghi nhận doanh thu

- DN đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa cho người mua

- DN đã chuyển giao quyền kiểm soát hàng bán và phần lớn rủi ro cho bên mua

- Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn

- DN đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng

- Căn cứ vào nguyên tắc phù hợp của kế toán khi xác định doanh thu phải xác định các khoản chi phí có liên quan

3.3.3 Xác định giá bán

Gía bán hàng hóa của DNTM là giá thỏa thuận giữa người mua và người bán, được ghi trên hóa đơn hoặc hợp đồng mua, bán.Nguyên tắc xác định giá bán là phải

Gía bán hàng hóa = Gía mua thực tế + Thặng số thương mại

Thặng số thương mại dùng để bù đắp chi phí và hình thành lợi nhuận, nó được tính theo tỷ lệ % trên giá mua thực tế của hàng hóa tiêu thụ Như vậy:

Gía bán hàng hóa = Gía mua thực tế * (1 + % giá mua thực tế )

Mỗi DNTM cần tự xác định cho mình mức giá phù hợp dựa vào nhu cầu thị trường, chu kỳ sống của sản phẩm, uy tín và nhãn mác sản phẩm đó trên thị trường để

có thể cạnh tranh với các DN khác

3.3.4 Xác định giá vốn:

Gía vốn sẽ được xác định theo một trong những phương pháp sau:

- Phương pháp nhập trước, xuất trước

- Phương pháp nhập sau, xuất trước

- Phương pháp bình quân gia quyền

- Phương pháp thực tế đích danh

3.3.5 Phương thức thanh toán

Phương thức thanh toán trực tiếp: Là phương thức thanh toán mà quyền sở hữu

về tiền tệ sẽ được chuyển từ người mua sang người bán sau khi quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa bị chuyển giao

Phương thức thanh toán chậm trả: Là phương thức thanh toán mà quyền sở hữu tiền tệ sẽ bị chuyển giao sau một khoảng thời gian so với thời điểm chuyển quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát về hàng hóa, do đó hình thành khoản công nợ phải thu của

KH

3.3.6 Nhiệm vụ của kế toán bán hàng

-Ghi chép và phản ánh chính xác, kịp thời tình hình bán hàng của doanh nghiệp

cả về số lượng và trị giá theo từng mặt hàng, nhóm hàng

- Phản ánh và giám đốc chính xác tình hình thu hồi tiền, tình hình công nợ và thanh toán công nợ phải thu của người mua

- Tính toán chính xác giá vốn của hàng hóa tiêu thụ, từ đó xác định chính xác kết quả bán hàng

a) Chứng từ sử dụng:

- Hóa đơn GTGT

- Hóa đơn bán hàng thông thường

- Phiếu xuất kho

- Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ

- Phiếu kho hàng gửi đại lý

- Bảng kê bán lẻ hàng hóa

- Phiếu thu, phiếu chi

- Giấy báo Nợ, báo Có của ngân hàng

b) TK sử dụng:

- TK 157 “Hàng gửi đi bán”:Tài khoản này dùng để phản ánh trị giá mua của

hàng hóa chuyển bán, gửi bán đại lý, ký gửi, dịch vụ đã hoàn thành nhưng chưa xác

định là tiêu thụ

- TK 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”: Tài khoản này dùng

để phản ánh doanh thu bán hàng thực tế của doanh nghiệp thực hiện trong một kỳ kế toán của hoạt động sản xuất – kinh doanh

- TK 512 “Doanh thu bán hàng nội bộ”: Phản ánh doanh thu do bán hàng

hóa, dịch vụ trong nội bộ DN hoặc giữa các đơn vị thuộc trong cùng một công ty hoặc

tổng công ty

- TK 521 “Các khoản giảm trừ doanh thu”: TK này dùng để phản ánh toàn

bộ số tiền giảm trừ cho người mua hàng được tính giảm trừ vào doanh thu hoạt động kinh doanh bao gồm: chiết khấu thương mại, giá trị hàng bán bị trả lại và các khoản giảm giá cho người mua trong kỳ hạch toán:

+ TK 5211 “Chiết khấu thương mại”: Phản ánh số giảm giá cho người mua

hàng với khối lượng hàng lớn được ghi trên hóa đơn bán hàng hoặc các chứng từ khách liên quan đến bán hàng

+ TK 5212 “Hàng bán bị trả lại”: Phản ánh trị giá bán của số sản phẩm, hàng

hóa đã bị khách hàng trả lại

với hàng bán ghi trên hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng thông thường phát sinh trong kỳ

- TK 632 “Gía vốn hàng bán”: Dùng để phản ánh trị giá vốn của hàng hóa,

Các khoản giảm trừ DT

22

3.3 Sơ đồ Hạch Toán Nghiệp Vụ Bán Buôn Qua Kho Theo Hình Thức Chuyển Hàng:

Doanh thu bán hàng Nhập kho hàng hóa

TK 521

TK 157

TK 131

KH thanh toán tiền hàng

Kết chuyển các khoản giảm trừ DT

Hàng gửi bán xác định được tiêu thụ

Xuất kho hàng gửi bán

TK 3331

TK 3381

Giảm thuế GTGT phải nộp

TK 1381Hàng thừa

chờ xử lý

Hàng thiếu chờ xử lý

Các khoản giảm trừ doanh thu

TK 521

KH thanh toán tiền hàng

TK 131 K/c các khoản

giảm trừ DT

TK 3331

Giảm thuế GTGT phải nộp

Các khoản giảm trừ doanh thu

TK 133 Thuế GTGT

đầu vào

K/c các khoản giảm trừ DT

TK 1381 Hàng thiếu chờ xử lý

Các khoản giảm trừ DT

25  

Trường hợp bán buôn vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng không tham gia thanh toán:

Hình thức này đồng nghĩa với việc DNTM đứng ra làm trung gian môi giới giữa bên bán và bên mua để hưởng hoa hồng Còn bên mua sẽ chịu trách nhiệm nhận hàng và thanh toán cho bên bán Khi được bên bán hoặc bên mua chấp nhận thanh toán tiền hoa hồng, DNTM phải lập hóa đơn GTGT phản ánh số hoa hồng môi giới được hưởng

Hình 3.6 Sơ Đồ Hạch Toán Nghiệp Vụ Bán Buôn Vận Chuyển Thẳng Theo Hình Thức Chuyển Hàng Không Tham Gia Thanh Toán:

d) Phương pháp hạch toán nghiệp vụ bán lẻ hàng hóa:

- Hạch toán nghiệp vụ do các mậu dịch viên tiến hành trên các thẻ quầy hàng với trình tự cụ thế như sau: Hằng ngày, căn cứ vào tình hình nhập hàng vào quầy, mậu dịch viên ghi vào cột nhập thẻ quầy hàng Cuối ngày hoặc cuối ca, sau khi nộp toàn bộ tiền mặt vào quỹ, mậu dịch viên kiểm kê hàng hóa tồn quầy để ghi vào cột tồn trên thẻ quầy hàng Từ đó, xác định số hàng hóa bán ra để ghi vào cột xuất Sau đó, căn cứ vào thẻ quầy hàng, lập báo cáo bán hàng, lập bảng kê bán lẻ hàng hóa và nộp cho kế toán kèm theo giấy nộp tiền

Các khoản giảm trừ DT