Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát triển lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên Pu Canh huyện Đà Bắc Tỉnh Hòa Bình (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát triển lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên Pu Canh huyện Đà Bắc Tỉnh Hòa Bình (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát triển lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên Pu Canh huyện Đà Bắc Tỉnh Hòa Bình (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát triển lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên Pu Canh huyện Đà Bắc Tỉnh Hòa Bình (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát triển lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên Pu Canh huyện Đà Bắc Tỉnh Hòa Bình (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát triển lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên Pu Canh huyện Đà Bắc Tỉnh Hòa Bình (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát triển lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên Pu Canh huyện Đà Bắc Tỉnh Hòa Bình (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát triển lâm sản ngoài gỗ tại khu bảo tồn thiên nhiên Pu Canh huyện Đà Bắc Tỉnh Hòa Bình (Khóa luận tốt nghiệp)

tài:

ây là công trình nghiên c u do tôi th c hi n.

- S li u và k t qu nêu trong lu c, khách quan

- Các k t lu n khoa h c c a lu ng ai công b trong các nghiên c u khác

- Các thông tin trích d n trong lu c ch rõ ngu n g c.Tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m v nh ng l

L I C

hoàn thành ch c h t em xin chân thành c

giám hi ng, ban ch nhi m khoa lâm nghi p, c t c các

th t cho em nh ng ki n th c, nh ng kinh nghi m quý báu trong su t quá trình h c t p và rèn luy n t i h c Nông lâm Thái Nguyên

c bi t xin chân thành c t n tình c a th y giáo PGS.TS Tr n Qu và t u ki n thu n l i cho em trong

th i gian th c t tài này Em xin g i l i c i H t

ki m lâm huy n c, Ban qu n lý Khu B o t n Thiên nhiên Pu Canh, cán

DANH M C B NG

B ng 2.1 T ng h p các nhóm công d ng c a th c v t khu b o t n thiên nhiên Phu Canh 22

B ng 2.2 u dân t c các xã thu c khu b o t n 23

B ng 2.3 Thành ph n dân t c các xã s ng trong khu b o t n 23

B u di t nông nghi p c a 4 xã thu c Khu BTTN Phu Canh 24

B ng 4.1: Th c tr ng khai thác,ch bi n, s d ng m t s cây LSNG là cây

NN&PTNT Nông nghi p và phát tri n nông thôn.

TNR Tài nguyên r ng

UBND y ban nhân dân

WHO T ch c y t th gi i

PH N 1 : M U 1

t v 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 3

1.3 tài 4

c t p 4

PH N 2 : T NG QUAN NGHIÊN C U 6

khoa h c 6

2.1.1 M t s khái ni m v LSNG 6

2.1.2 Tình hình nghiên c u trên th gi i 6

2.2.2 Tình hình nghiên c c 6

2.2.3 Phân lo i lâm s n ngoài g 6

2.3 T ng quan khu v c nghiên c u 7

u ki n t nhiên 18

2.3.2 Tình hình dân sinh - kinh t - xã h i 22

PH N 3 : NG, PH M VI, N NGHIÊN C U 28

ng và ph m vi nghiên c u 28

ng nghiên c u 28

3.1.2.Ph m vi nghiên c u 28

a m và th i gian ti n hành 28

3.3 N i dung và các ch tiêu theo dõi 29

3.3.1 N i dung 29

3.3.2 Các ch tiêu theo dõi 29

n hành nghiên c u 29

3.4.1 Các s li u c n có 29

p s li u 30

c ti tài 31

PH N 4 : K T QU VÀ PHÂN TÍCH K T QU 32

4.1 Th c tr ng qu n lý khai thác,ch bi n, s d ng và b o qu n m t s LSNG là nhóm cây thu c và cây th c ph m t ng Chum 32

4.1.1 Th c tr ng khai thác, ch bi n, s d ng và b o qu n m t s lo i LSNG là nhóm th c ph m 32

4.1.2 Th c tr ng khai thác, ch bi n s d ng, và b o qu n m t s lo i LSNG là nhóm cây thu c trong khu v c nghiênn c u 39

u thu nh p t m t s lo i LSNG thu c nhóm thu c và th c ph c khai thác s d ng trong các h 49

4.3 Nguyên nhân làm suy gi m ngu n tài nguyên cây thu c, th c ph m 50

4.4 Các gi i pháp b o t n, phát tri n và s d ng b n v ng nh ng loài lâm s n ngoài g làm thu c, th c ph m 51

nh l a ch n nh ng cây LSNG b o t n và phát tri n 51

4.4.2 Gi b o t n và phát tri n các s n ph m này 52

PH N 5 : K T LU N VÀ KI N NGH 54

5.1 K t lu n 54

5.2 Ki n ngh 56

TÀI LI U THAM KH O 1

c ta v i di n tích t i núi ch u s ng c a

ta h th c v ng có nhi u loài g và lâm s n ngoài

g (LSNG) quý có giá tr ng bào các dân t i

s ng trong r ng và g n rùng có t p quán và kinh nghiêm khai thác các ngu n lâm s n ngoài g vô cùng quý giá do thiên nhiên ban t nuôi s ng mình

r ng tr ng trên di t nhi i dân sinh s ng trong r ng và g n

r ng, ch y u là d a vào r phát tri n kinh t xã h i còn khó

u c a nhân dân trong c i ph i có các s n ph m tnông nghi sinh s ng và phát tri n b n v ng và lâu dài

N n s n xu t nông lâm nghi p theo truy n th chú ý

n l i nhu n v kinh t t g mà xem nh các s n ph m ph khác t r ng vì

ch trú tr ng thu n túy m c tiêu ch y u thu các s n ph m g nên di n tích

r ng t nhiên n c ta b tàn phá thu h p m t cách nhanh chóng

c Vi t Nam tr i dài tr i dài trên nhi n, v a hình r t

n á nhi i vùng cao phía B o nên s ng v h

sinh thái t nhiên và phong phú v các loài sinh v t Nh ng h

bao g m nhi u lo ng cây có lá r ng xanh, r ng n a r ng lá,

r ng r ng lá, r ng h n giao lá r ng lá kim, r ng tre n a,

r ng ng p m n , r ng tràm, r ng ng c ng

R ng không ch có các s n ph m là g mà còn có r t nhi u s n ph m khác ngoài g có giá tr kinh t l i v i nh i dân làm ngh r ng thì chính nh ng s n ph m ngoài g này là ngu n th hu

Nh ng s n ph c, th c ph m và gia v là các loài cây cho các s n ph m là tinh b i d ng c , qu , h t, thân d c

mài, c M , c Dong

Ri a các loài thu c h ph tre n ng, Mai, V u

ng, L ô, các lo ng, rau Bao, rau Tàu bay Các loài cây cho lá, c , qu , làm gia v H i, Sa nhân, lá Sim, lá i, qu Qu , S u,

D c, B a

Các lo i cây cho nh a d u, nh a sáp, nh a,

-Ri-Be ,Thông ba lá, b , Trám trCác loài cây cho tinh d u theo th ng kê trong h th c v c ta có kho ng 657 loài cây có ch a tinh d u.Chúng thu c 257 chi và 114 h th c v t

Các lo i LSNG ngoài vi c ph c v i s ng sinh ho t c i dân nó còn co tác d ng làm giàu r ng che ph ng sinh h c cho r ng Nh có ngu n LSNG thay th m n n ch t phá r ng,

n hi n nay khi di n tích r ng ngày càng b thu h p, dân

nhi ì ngu n LSNG ngày càng tr nên quan tr nh

y m nh và phát tri n hàng hóa nghành lâm nghi

che ph và phát tri n r ng b n v ng thì vi c phát tri n ngu n LSNG có th

- ng th u làm sáng t ng c a LSNG thu c nhóm thu c và th c ph m n phát tri n kinh t c ng t

- Tìm hi ng gi i pháp nh m nâng cao s nh n th c c a

i dân v phát tri n b n v ng m t s LSNG là cây thu c và th c ph m

v i phát tri n kinh t h ng Chum và Tân Pheo huy

B c t nh Hòa Bình

- c th c tr ng v khai thác, b o t n và phát tri n m t sloài LSNG mà thu c và th c ph m t i khu v c nghiên c u Các nhân t nh

ng t i vi c b o v và phát tri n ngu n LSNG này t xu t các gi i pháp b o t n và phát tri n các lo i lâm s n này

Giúp cho sinh viên c ng c ki n th u làm quen v i

th ng s d ng ngu n tài nguyên này c a m t s dân t c mi

cây th c ph m cùng nh ng v liê n ngu n tài nguyên này

tài là k t qu c a vi c th c hành sau m t quá trình h c lý thuy t

t s c quan tr i v i th c hi n Nó kh nh schín mu chín mu i c a tác gi thông qua nghiên c u và k

làm vi c th c t thông qua cách vi u tham

kh o nghiên c u và phát tri n b n v ng ngu t xu t cho

gi i pháp phát tri n b n v ng ngu n LSNG thu c nhóm cây thu c và cây th c

ph m t

c ti n s n xu t

i c ng c nh ng ki n th c t ng th i giúp cho b n than v n d ng t t nh t nh ng ki n th c và tìm hi u áp d ng vào th c ti n ph c v cho công vi c sau kh ng

Th c nh ng m t y u, h n ch trong công tác phát tri n b n v ng ngu n LSNG là cây thu c và cây th c ph m t a bàn 2 xã

K t qu nghiên c u c c thông qua ph ng v n thu th p

quan nh t cho vi xu t các gi i pháp qu n lý, b o t n và phát tri n b n

v ng LSNG thu c nhóm cây thu c và cây th c ph m t

Vi t Nam hi n nay LSNG là m t trong nh ng v c nhi u nhà khoa h c và các t ch c quan tâm Có r t nhi u công trình nghiên

c c gi i quy t t t và nhu c u s d ng LSNG c i dân mi n

a các nghành s n xu t, ch bi t tài nguyên này

Tuy nhiên trong nh u v LSNG còn phân b

r i rác ho c ch nghiên c u v m t hay m t s cây quan tr ng ho c có s t

ch c nghiên c u nh c thông tin k t qu Chính

ng s d ng trong khu b o t n thiên nhiên Pu Canh

2.1.1.

trí ngu c mang l i l i nhu n kinh t l n nên tài nguyên ngoài g c coi là lâm s n ph Th c ra thì nó là ngu n l i l n khi t ng giá tr hàng c ta kim ngh ch

Thái Lan, riêng tre và cánh ki hàng t kh u giá tr 4 tri

Tài nguyên LSNG là ngu n nguyên li u quý chúng cung c p cho con

i nh ng lo i s n ph m có giá tr kinh t u, nh a, th c

ph m, thu c ch a b t khai thác và s d ng m t s lo i LSNG t lâu Cánh ki làm ch t k hàn dò d , d

th p sáng, trát thuy n, làm ch t ch ng m c, c nhu m v

- Trong h i ngh các chuyên gia LSNG c c vùng Châu Á, Thái

p t i Bangkok, Thái Lan t ngày 5-8/ nh

n ngoài g (Non-wood forest products) bao

g m t t c các s n ph m c th , có th tái t o, ngoài g , c i và than Lâm s n

- c v t r ng g m t t c các loài cây, loài c , dây leo b c cao và b c

th p phân b trong r ng Nh ng loài cây không cho g ho c ngoài g còn cho các s n ph a Thông, qu H i, v Qu ho c s i Song mây

- Lâm s n ngoài g là các s n ph m ngu n g c sinh v t, lo i tr g l n,

có r ng, t r ng và các cây bên ngoài r ng

- Lâm s n ngoài g bao g m t t c các v t li u sinh h c khác g c khai thác t r ng (hi u theo ng ng g m r ng t nhiên và r ng tr ng) ph c v

m i Bao g m các loài th c v ng v t dùng làm th c

ph c li u, tinh d u, nh a sáp, nh a dính, nh a m , cao su, tanin, màu nhu m, ch t béo, cây c nh, nguyên li u gi y, s

- Lâm s n ngoài g bao g m t t c các s n ph m có ngu n g c sinh h c

và các d ch v c t r ng ho c t b t k t nào có ki u s d ng

, lo i tr g l n t t c các hình thái c a nó

trên, LSNG là m t ph n tài nguyên

i ph thu u ki n kinh t , xã h i, vào

m s d ng, phát tri n tài nguyên và nhu c u khác Các lo i s n ph m ngoài g s tìm tòi, phát hi n giá tr c a chúng

c d ng th c v t c p sinh lý h n sách này gi i thi u t i

c cách s d ng t ng lo i cây thu c, tác d ng sinh lý, sinh hoá c a chúng, công d ng, cách ph i h p các loài cây thu c treo t

kh ng Tây trung (Tr n H ng H nh, 1996) [19].

c tính c a Qu thiên nhiên th gi i (WWF) có kho ng

trên toàn th gi i Ngu n tài nguyên cây thu c này là kho tàng vô cùng quý

phát tri n kinh t , gi gìn b n s c c a các n a T

ch c Y t Th gi i (WHO) ngày nay có kho ng 80% dân s

phát tri n có nhu c c kho u ph thu c vào ngu c

li u ho c qua các ch t chi t xu t t c li u (Nguy p, 2006) [14].

Ngay t nh c nghiên c u v cây thu c c a

u v cây thu c trên quy mô r ng l

u hoá sinh - sinh lý cây thucho vi c s d ng và ch bi n cây thu t hi u qu t t, t n d ng

t ng c a các loài cây thu c Các tác gi A.F.Hammermen, M.D

c giá tr c a t ng loài cây thu c (c v giá tr c li u và giá tr kinh t ) trong t cây thu

r ng rãi trên c c Liên Xô

c s d ng cây thu c v a mang l i l i ích cao v a không gây h i cho s c kho c i Qua cu a b nh b ng cây thu

h c c a các h sinh thái r Everlyn Mathias, 2001) [2].

vào giá tr s d ng c phân thành 5 nhóm: Các s n ph m th c v c, keo dán và nh a, thu c nhu m và ta nanh, cây cho s i, cây làm thu vào th

ng tiêu th phân lâm s n ngoài g thành 3 nhóm: Nhóm bán trên th

ng, nhóm bán d ng tr c ti p b i thu

Theo Falconer, 1993, h u h t m u th a nh t

y u t quan tr ng cho phát tri n kinh t xã h i mi n núi Ghana, LSNG có vai trò cung c p th c ph m, thu c ch a b nh, v t li u xây d ng th i

m g n 90% ngu n thu nh p c a các h (Ph ng, 2002) [17].

thu n ti n cho vi c nghiên c u C Chandrasekhanran (1995) - m t chuyên gia LSNG c

2.2.2.1 Tìn

nghiên c u v cây thu c c n th o qu Do th o qu là cây

n th c thù riêng khác v i m t s loài LSNG là có ph m vi phân b h c tr ng ch y i tán r ng các t nh phía B

Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang nên các nhà khoa h c ít quan tâm Các công trình

nghiên c u liên quan còn t n m n (Ph ng, 2002) [17].

ng (Coscinium fenestrum) ngu n nguyên li u

cho berberin coi là có vùng phân b r ng, có tr ng l n Song ch sau

u v các v thu c Vi t Nam Tác gi T t L i ng: th o qu là loài cây thu c tr ng c ta vào kho

1990 Trong th o qu có kho ng 1-1,5% tinh d u màu vàng nh

ng t, v nóng cay d ch u có tác d ng ch a các b ng ru t công trình nghiên c u kh nh công d ng c a th o qu c ta Tuy n i

ra m t tri n v ng cho vi c s n xu t và s d ng th o qu trong y h c c ta

tuy t ch ng (Vi c li u, 2002) [22].

Tr ng cây nông nghi c li c s i tán r ng, Nguy n

Ng c Bình và cs, 2000, gi i thi u k thu t gây tr i tán

v , khoanh nuôi r ng Tác gi i thi u giá tr kinh t m hình thái, sinh thái, phân b , k thu t gây tr

th o qu , trám tr ng, mây n Nguy n Ng c Bình, 2000) [7].

Tìm hi u vi c khai thác, s d ng và b o v ngu n cây thu c c i

ch Qu - huy - t nh Phú Th , Ph m Thanh Huy n và

cs, 2000 K t qu nghiên c u cho th y ki n th c v vi c s d ng ngu n cây thu c c ng bào dân t c Dao i ki n th có th ch a kh i

r t nhi u lo i b nh nan y b ng nh ng bài thu c c truy n Tuy nhiên, nh ng

cây thu ng c

làm suy gi m ngu n tài nguyên cây thu c (Ph m Thanh Huy n, 2000) [16].

c yêu c u b o t n và tr ng th làm thu c, t

n 2002, Vi c li i h p v i m t s h nông dân huy

Hùng, t nh Phú Th xây d ng thành công m t s mô hình tr ng cây Ba kích

i nh ng hi u qu (Nguy n Chi u, Nguy n T p, 2006) [6].

c ta s loài cây làm thu c ghi nh n trong th i gian g

B t s nguyên nhân làm c n ki t ngu n tài nguyên cây thu n tích r ng b thu h p, ch ng r ng suy thoái hay qu n lý r ng còn nhi u b t c p ch ng chéo, kém hi u qu T cho r ng chi c

b o t n tài nguyên cây thu c là b o t n các h sinh thái, s c

h t là các loài có giá tr y h c và kinh t , quý hi c h t

ch ng) và s ng di truy n B o t n cây thu c ph i g n li n v i b o t n và phát huy trí th c y h c c truy n và y h c dân gian g n v i s d ng b n v ng và

phát tri n cây thu c (Tr n Kh c B o, 2003) [20].

Khi nghiên c u các bi n pháp phát tri n b n v ng ngu n tài nguyên th c

v t phi g t i VQG Hoàng Liên, Ninh Kh c B c 29 loài cây dùng làm thu c và cây cho tinh d a ch n

c m t s loài cây tri n v n: Th o qu , Thiên niên

ki n, Xuyên khung, (Ninh Kh c B n, 2003) [9].

Nghiên c u m t s bài thu c, cây thu c dân gian c a c ng dân t c

-T nh Dak Lak, Nguy 2004 Nghiên c ra t c ng

ng các bài thu c, cây thu tr các lo i b ng g p trong cu c s ng t a ch n các bài thu c, cây thu c hay, quan tr b o

t n và phát tri n nhân r ng d s l a ch n có s tham gia c a

c 46 bài thu c v i t ng c ng 69 loài cây làm thu i dân t i c d u tr t các b nh thông

ng n các b nh có th g p x p thành 9 nhóm các bài

thu c theo nhóm b nh (Nguy 2004) [15].

xu t v b o t n và phát tri n ngu n cây thu c t o, Ngô

- 2005 nhóm nghiên c n hàn u tra

vi c khai thác, s d ng cây thu c nam t m c n qu c gia, nghiên

c u k thu t nhân gi ng, gây tr ng m t s loài cây thu c quý nh m b o t n và

D án h tr chuyên ngành Lâm s n ngoài g t i Vi t Nam - pha II tài tr , nghiên

cây do b ph n dùng ch y u là r , c làm cho s ng loài suy gi m

t n và phát tri n (Ngô Quý Công, 2005) [12].

Theo tác gi Nguy b o t n cây thu c có hi u qu

c n ph i ti u tra quy ho ch, b o v và khai thác b n v ng,

ng b o t n cây thu c trong h th ng các khu r c d ng và r ng phòng h , b o t n chuy n v k t h p v i nghiên c u gieo tr ng t i ch , có

y thì các lo i cây thu c quý hi m m i thoát kh tuy t

ch ng th i l i t o ra thêm nguyên li làm thu c ngay t i các vùng phân b v n có c a chúng [13]

Khi nghiên c u v LSNG c ta, các công trình nghiên c u kh ng nh: LSNG chính là m t y u t cho phát tri n kinh t xã h i mi n núi Lâm s n

ngoài g n cung c p các th c ph m, thu c ch a b nh ph c v cho

cu c s ng c i dân nông thôn mi n núi Trong quá trình s d ng, giá tr

c a lâm s n ngoài g c phát hi n ngày càng nhi u, vai trò c i v i

phát tri n KT-XH mi n núi càng l n (Ph ng, 2002) [17].

M t s rau d c Vi t Nam, Nguy n Ti n Bân và cs, 1994 Các nhà nghiên c c 113 loài th c v t r ng làm th c ph m, gia

v có Vi t Nam và tìm hi u giá tr ng, phân bi c và rau

ng, cách thu hái, ch bi tài khoa h c

c a nhi u th h các nhà nghiên c u tra, kh o sát, tìm hi u, trong m t

th y công phu và t m trên nhi u vùng sinh thái khác nhau

(Nguy n Ti n Bân, 1994) [10].

u VQG Ba Vì, Nguy n và cs, 1999

t lu n: LSNG là ngu n thu nh p quan tr i v i cu c s ng c a

i dân nông thôn Tác gi cho r ng m t trong nh ng nguyên nhân m t

i dân, t m nghèo và phát tri n KT-XH trong khu v c

Thu nh p t lâm s n ngoài g trong m i h ng th u thu

nh p c a h m trung bình kho ng 22% t ng thu nh p kinh t

C ng và Tân Ti n thu c huy nh, t nh L

Theo tác gi Th t loài LSNG có nhi u giá tr và tri n v ng, c n

có chính sách và k thu t h tr i dân có th phát tri n lâu dài lo i

hàng hoá này (Phùng T u Bôi, 2005) [18].

- i LSNG theo h th ng sinh: i các LSNG theo h th ng ti n hóa c a sinh gi i Theo phân lo n, sinh

gi c chia là hai gi ng v t và th c v t Gi ng v t và gi i

th c v t, tuy r u có th s p x p m t cách khách quan vào h th ng các b c phân lo i t l n nh

Gi i\Ngành\L p\B \H \ m c a cách phân lo i này là th c

m i quan h thân thu c gi a các loài và nhóm loài cùng s ti n hóa c a

Bài

Nhóm 1-

-và

- nhiên

2.3.1.1 V trí ranh gi i

Khu b o t n thiên nhiên Phu Canh n t,

ng Ru ng c a huy c, t nh Hòa Bình, cách th tr n Tu Lý huy c 30 Km, cách thành ph Hòa Bình 50 km Khu b o t n thiên nhiên Phu Canh có v

- Phía B c giáp xã Tân Pheo

Khu b o t n thiên nhiên Phu Canh là vùng núi th p và núi cao, g m 3

d i dông núi chính và các d i dông núi ph cao l n nh nh

14,60C, cá bi t có ngày xu ng 50 ng gió chính vào mùa hè

c

Thu Trong Khu b o t n có các su i l n Su i Nh ng

Ru ng có 2 nhánh su i chính: Nhánh su i Chum b t ngu n t ng Chi ng, ch ng Chum v h p v i su i Nh p t i khu v c xóm Nh p trong, xã ng Ru ng; Nhánh su i Nh p b t ngu n t xã Tân Pheo, ch y qua

ng Chum v h p v i nhánh su i Chum t i xóm Nh p xã

ng Ru ng Ngoài 2 nhánh su i chính còn có 1 nhánh su i ph b t ngu n t

ng Ru ng v h p v i su i Nh ra h

nhi i, gh nh thác, nên không s d ng v n chuy ng thu (bè,

ch y nâu, s n ph m phong hoá cho thành ph i

th t trung bình (h t m n khoáng v t ch y u là Kali,

n ph m phong hoá cho thành ph i th t

nh ch có thành ph n khoáng v t ch y u là th ch anh, li mô nít, s n

ph m phong hoá cho thành ph i h t thô, do phong hoá không trinên có nhi u s i cu i v i nhi u c ng kính khác nhau

- t Feralitic mùn, mùa t n vàng nh t trên núi có

r cao t 700 - 1700m) di n tích 3.800 ha, chi m 67,3% t ng di n tích

t Feralitic, mùn, màu vàng nh t trên núi có r ng, phát tri

sa th ch, t ng dày trên 120 cm, thành ph i th t nh , có nhi u h t thô,

l n s i, cu i, di c tính th c nhanh, gi c kém,

t p trung ch y u trong xã Tân Pheo, xã t

, trên núi có r ng phát tri ng dày trên 120cm, thành ph i th t trung bình, di c tính th c và gi c t t, t p trung ch y ng Ru ng

t Feralitic mùn vàng trên núi có r ng phát tri

Mác ma a xít, t ng dày trên 120 cm, thành ph n có gi i th t trung bình, di n

2.3.1.5 Tài nguyên r ng khu b o t n

T ng di n tích t nhiên khu b o t n trong 4

Di n tích có r ng: 4.213,9 ha, chi m 74,6% di ng tnhiên: 4.106,5ha, ch y u là r ng g t, c p tr ng IV, có tr ng

g t 73m3 n 110m3/ha; t ng tr ng 363.343,0m3 g ; r ng n a và

r ng h n giao n a g có 345ha, tr ng n a 2.908.036 cây, còn l i 115,2ha

Khu BTTN Phu Canh n m trong khu v c 4 xã g m 3 dân t c chính là:

chi m 4,16 %; Dân t i chi m 9,47 % và Dân T c Kinh

i chi m 0,83 %

B 2

h

T ng dân s

Dân s chia theo dân t i)

Dân s chia theo dân t c

- Dân s : Trong 4 xã có 2.606 h v i 11.207 nhân kh

xóm, b n chi m 22,25% nhân kh u toàn huy u nông nghi i chi m 97,5%, nhân kh u phi nông nghi i (ch y u là giáo viên, nhân viên y t ) chi m 2,5 % t l

c tính 1,3%

- ng: Toàn vùng có t ng s

ng nông nghi i (chi m 96,1 t ng s ng phi nông nghi i (chi m 3,9 t ng s ng)

trong vi c tham gia công tác b o v r ng do h b n r n quá nhi u công vi c

2.3.2.3 Hi n tr ng s n xu t

2.3.2.3.1 S n xu t nông nghi p:

Ho ng tr ng tr t trong 4 xã ch y c, cây màu các

lo i và m t s ít di , cây công nghi p dài ngày T ng di n

t tr ng lúa c a 4 xã ch t bình quân 31 t /ha, s n

c 25% nhu c c c kh c ph c tình tr ng thi c tri n miên, nhân dân ph i phát r ng cây

Các xã trong Khu b o t n Tân

2.3.2.3.2 uôi

Là ho ng mang l i thu nh p quan tr ng cho c

ng th i cung c p hàng hóa t i ch ng nhu c u tiêu dùng th ng và

c i thi n cu c s ng C ng ch y u nuôi trâu, bò, l n, gà, ngan, v t, ng

i nhanh nh u tiêu th th t bò trên th ng ngày càng nhi u Theo th

n 4.010 con Ch y t tr i tr c

và r ng t nhiên

B ng ngu n v n d

tích c c phát tri n s n xu t lâm nghi n khoán khoanh nuôi b o v

r ng hi n có (r ng phòng h xung y u và r t xung y u) c a 4 xã là 7.158 ha

Tr ng m i r ng phòng h trên 837 ha, tr ng lu ng là loài cây v a phát huy hi u qu kinh t c ng Ru ng

2.3.2.3.4 Thu nh p c a nhân dân:

Sinh k chính c a nhân dân trong 4 xã là s n xu t nông lâm nghi p

t nông nghi p r

th c ch ng t nhiên còn l i ph n l n là r ng g

c quy ho ch là r ng phòng h xung y c khai thác Các ngành ngh khác phát tri n ch i s ng nhân dân t khó

p bình quân ch t 3 tri ng 160 USD)

xu t nông nghi p Riêng h t d tr i cho g n

t nông nghi che ph c a r ng Phu Canh ngày càng b thu h p nên kh tr i c a h

gi

Xã h i

trung h , v i các phòng h c kiên c c xây d ng t ngu n v n c a

a Chính ph và d án gi m nghèo c a ngân hàng th gi i

WB T ng s tr tu c (t 6 14 tu i) l

ng là các th y cô giáo t nh, huy n và m t s huy n mi n xuôi

u th n v ch , thi u tình c c

sinh ho t s yên tâm công tác và h n ch kh u chuyên môn c a các th y cô giáo.

s - k ho ch h c quan tâm ch o, vi i m i công tác

tiêu qu c gia v y t c th c hi và có hi u qu , v.v

V : Vì các xóm b n trong xã i không thu n ti u ki n kinh t còn g p nhi i cách xa trung tâm huy n (30-50 km), nên sinh ho u h n ch Tuy nhiên,

- tài ch nghiên c u m t s loài cây LSNG ng s

d ng hi n có Khu B o t n dùng làm thu c và th c ph m

n vi c khai thác LSNG là cây thu c và th c ph m

- Nh i am hi u v khai thác, ch bi n v cây th c ph m và cây

1/ Truy n th ng qu n lý, s d ng LSNG thu c 2 nhóm làm thu c và

th c ph m

2/ Th ng kê m t s loài lâm s n ngoài g i dân trong vùng

s d ng làm thu c, th c ph m (danh l c c a loài LSNG)

3/ Hi n tr ng khai thác và s d ng th c v t r ng làm thu c, th c ph m

nào, m ph bi n c

4/ Nguyên nhân làm suy gi m ngu n tài nguyên cây thu c, th c ph m

xu t m t s gi i pháp nh m b o t n và phát tri n nh ng loài cây này

- S ng cu LSNG thu c nhóm cây thu c và th c

ph m ng s d ng t i khu b o t n và t

nghiên c u

- Tình hình khai thác m t s cây LSNG là cây thu c và th c ph m c a

- Truy n th ng cách th c s d ng m t s LSNG là cây thu c và th c

ph m c

- S bi ng c a LSNG thu c nhóm cây thu c và th c ph m i

ng dung trong nh ng i khu b o t n

7 nh tuy u tra: Tuy nh d a trên th c tr ng

th m th c v a hình và phân b loài LSNG trong khu v m b i

c u

Tuy ua ti u khu 40 và 41 (xóm Than và xóm Chàm xã Tân Pheo)

Tuy u khu 69 và 70 (qua xóm Nh ng Chum).

- u tra ô tiêu chu n (ÔTC): Trên tuy u tra, t i m i v trí có s i v

th m th c v t, ti n hành l p (ÔTC) v i di n tích 100m2 u tra m t s ch tiêu: Thành ph n loài; T n s xu t hi n; Tình hình phân b và kh

phát tri c 12 ÔTC (Các ch tiêu thu th p s li c trình bày chi ti t trong phi u tra)

M ng g p: + ít g p,++ g p nhi u trung bình, +++ g p nhi u khi

u tra

liênhiên,

y

K T QU VÀ PHÂN TÍCH K T QU

n lý khai thác,

Chum.

tài ti u tra 3 xóm s ng quanh khu b o t n Pu Canh thu c 2 xã

ng Chum huy c t nh Hòa Bình v u tra

ch y u ph ng v n 30 h gia i các thôn, xóm v m t s lo i LSNG thu c nhóm cây thu c và cây th c ph m có giá tr ít nhi u n khinh t h gia

t qu a bàn cho th y các lo i cây LSNG thu c nhóm cây thu c và cây th c ph m i dân trong vùng ng s r ng, có nhi u

lo i cây thu i dân khai thác s d gia bì, hòang tinh