SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8

SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 SKKN Hướng dẫn học sinh phương giải bài tập môn Vật Lí lớp 8

PHẦN A: MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, việc cải tiến phương pháp dạyhọc là một nhân tố quan trọng, bên cạnh việc bồi dưỡng kiến thức, việc phát huytính tích cực của học sinh có ý nghĩa hết sức quan trọng Bởi vì công việc giáodục phải được tiến hành trên cơ sở tự nhận thức, tự hành động, việc khơi dậyphát triển ý thức năng lực tư duy, bồi dưỡng phương pháp tự học là con đườngphát triển tối ưu của giáo dục Cũng như trong học tập các bộ môn khác, học Vật

lí lại càng cần phát triển năng lực tích cực, năng lực tư duy của học sinh đểkhông phải chỉ biết mà còn phải hiểu để giải thích hiện tượng Vật lí cũng như ápdụng kiến thức và kỹ năng vào các hoạt động trong cuộc sống gia đình và cộngđồng

Vì thế trong việc giải bài tập Vật lí mục đích cơ bản cuối cùng không phảichỉ tìm ra đáp số, tuy điều này cũng quan trọng và cần thiết, mục đích chính củaviệc giải là ở chỗ người làm bài tập hiểu được sâu sắc hơn các khái niệm, địnhluật Vật lí, vận dụng chúng vào những vấn đề thực tế trong cuộc sống, trong laođộng

Qua thực tế giảng dạy Vật lí ở trường THCS nói chung bộ môn Vật lí 8nói riêng, tôi nhận thấy học sinh còn gặp rất nhiều khó khăn lúng túng khi giảicác bài tập định lượng Vật lí, điều này ít nhiều ảnh hưởng đến chất lượng dạyhọc

Cùng với sự đổi mới phương pháp dạy học chung của ngành giáo dục,đồng thời bản thân cũng tự kiểm tra, tổng kết tình hình dạy học Vật lí, cùng vớiviệc tiếp thu các chuyên đề, thấy được tác dụng giáo dục rất lớn đối với học sinhkhi giải bài tập Vật lí Từ đó vận dụng vào quá trình giảng dạy, tôi thấy có hiệuquả hơn so với trước đây, chất lượng học sinh được nâng cao rõ rệt Xuất phát

từ những lí do trên, tôi đã chọn viết sáng kiến “ Hướng dẫn học sinh phương

giải bài tập môn Vật Lí lớp 8 ” nhằm giúp học sinh nắm chắc được kiến thức

cơ bản, mở rộng và hiểu sâu kiến thức Từ dó nâng cao được chất lượng

2 Lịch sử của vấn đề.

- Việc dạy học học sinh trong trường phổ thông hiện nay chưa phát huy đượchết vai trò của bài tập vật lí trong thực hiện các nhiệm cụ dạy học Đối với họcsinh giải bài tập Vật lí là công việc khó khăn, nhiều em chưa có định hướng giảibài tập, các em chưa có thói quen vận dụng các kiến thức đã học vào giải bài tậpvật lí một cách có hiệu quả từ đó các em không có hứng thú với môn học kết quảhọc tập của nhiều em không cao

- Một số giáo viên còn xem nhẹ tiết bài tập, chỉ dừng lại khi giải xong các bàitập ở sách giáo khoa

- Tiết bài tập trong phân phối chương trình còn ít

- Kĩ năng vận dụng kiến thức Toán cho việc giải bài tập còn hạn chế đối vớimột bộ phận không nhỏ học sinh Chưa chủ động trong giải bài tập, chưa nắmđược bản chất của các hiện tượng vật lí, chưa biết áp dụng toán học vào giải bàitập vật lí, làm bài tập cho về nhà còn mang tính đối phó với việc kiểm tra củagiáo viên

3 Mục đích nghiên cứu

Hình thành cho học sinh một cách tổng quan về phương pháp giải một bàitập Vật lí 8, từ đó các em có thể vận dụng một cách thành thạo và linh hoạt trongviệc giải các bài tập, nâng cao hiệu quả của bài tập, giúp các em nắm vững kiếnthức trong quá trình học tập

- Hướng dẫn học sinh nắm vững các dạng bài tập và phương pháp giải cácdạng bài tập vật lí, học sinh biết vận dụng các kiến thức đã học vào giải bài tập

từ đó trình bày bài toán vật lí chặt chẽ và khoa học

- Thông qua hoạt động này giúp học sinh rèn luyện kĩ năng tính toán, rènluyện sự phát triển độc lập sáng tạo của học sinh

4 Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu.

- Nhiệm vụ:

+ Nghiên cứu nâng cao chất lượng của tiết dạy bài tập vật lí

+ Học sinh biết vận dụng lý thuyết đã học vào bài tập áp dụng và ngược lạiqua việc giải bài tập học sinh khắc sâu lý thuyết đã học.

+ Rèn luyện cho học sinh tính chính xác, trình bày khoa học, hình thànhnhững đức tính tốt như tinh thần tự lập, kiên trì, tính vượt khó và đặc biệt là tạoniềm vui trí tuệ

- Phương pháp nghiên cứu:

+ Nghiên cứu các tài liệu liên quan tới việc sử dụng bài tập trong dạy học vật

lí, tài liệu chuyên môn, sách giáo khoa, sách giáo viên, các tài liệu về giải bài tậpvật lý bậc trung học cơ sở

+ Áp dụng vào các tiết giải bài tập ở trên lớp, qua các tiết bài tập

+ Thông qua việc tổ chức các hình thức dạy học ở lớp và hướng dẫn học sinh

tự học ở nhà

+ Phân loại các dạng bài tập và đưa ra phương pháp giải cho từng dạng

5 Giới hạn nghiên cứu.

- Đối tượng học sinh khối 8 - Trường THCS

- Phương pháp giải bài tập vật lí lớp 8

6 Điểm mới trong kết quả nghiên cứu.

- Tăng cường tính tích cực chủ động của học sinh trong học tập, rèn luyện tưduy sáng tạo cho học sinh

- Rèn luyện kĩ năng tự học cho học sinh

- Rèn kĩ năng giải bài tập Vật lí cho học sinh

- Giúp giáo viên định hướng đúng đắn trong cách thiết kế bài giảng và tổ chứcdạy học tiết bài tập Vật lí trên lớp

- Giúp học sinh học tập tích cực; biết cách trình bày một bài làm định lượngVật lí; có kĩ năng giải bài tập Vật lí; diễn đạt đúng ngôn ngữ Vật lí, yêu thíchhọc tập bộ môn, ham tìm hiểu khoa học kĩ thuật Hứng thú, say mê việc giải bàitập

PHẦN B: NỘI DUNG

I Cơ sở lí luận của vấn đề

Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, chủ động học tập củahọc sinh nhằm giúp các em tiếp cận kiến thức đòi hỏi phải đổi mới toàn bộ nhiềukhâu Để hướng dẫn học sinh làm bài tập không phải giáo viên trình bày lại lờigiải, học sinh chép lại mà giáo viên phải là người tổ chức hướng dẫn các emthông qua hệ thống các câu hỏi gợi mở để các em từng bước tìm ra phương phápgiải

Dạy học vật lí là việc làm thường xuyên, liên tục và lâu dài Nó đòi hỏi ngườigiáo viên không phải chỉ có năng lực, kinh nghiệm mà phải có cả tâm huyết vớinghề, yêu nghề, yêu trò, phát hiện và bồi dưỡng tạo điều kiện để cho những em

có năng lực tự bộc lộ khả năng một cách tối đa Đồng thời ta biết rằng mỗi họcsinh đều có mặt mạnh riêng, vì vậy trong dạy học giáo viên cần chú ý đến điểmnày thì sẽ nâng cao được chất lượng toàn diện Trong quá trình học Vật lí ởtrường THCS, học sinh cần biết cách tổ chức việc học tập của mình một cáchchủ động sáng tạo Người thầy cần rèn cho học sinh kĩ năng, thói quen độc lậpsuy nghĩ khoa học và lời giải phải có cơ sở lí luận

Trong thực tế giảng dạy tôi thấy có nhiều học sinh chưa biết phương pháp giảibài tập vật lí do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ yếu là học sinhkhông chỉ ra được bài toán cho biết điều gì? Yêu cầu gì? Vận dụng kiến thứcnào đã học để giải quyết bài toán đó? Từ đó học sinh có thể định hướng dạng bàitập, cách giải

Đến nay ta phải khẳng định rằng nâng cao chất lượng của học sinh giỏi là việclàm tích cực, đúng dắn, phù hợp với yêu cầu của sự phát triển của đất nước, củathời đại

II Thực trạng của vấn đề

1, Thuận lợi:

- Vật lí học là môn học rất thực tiễn, gắn liền với những hiện tượng thườngxảy ra hằng ngày nên rất lôi cuốn học sinh tìm hiểu

- Kiến thức vật lí 8 chỉ đòi hỏi học sinh quan sát các hiện tượng vật lí để rút ranhận xét và kết luận mà không yêu cầu học sinh giải thích bản chất vật lí của sựvật hiện tượng đó.

- Đa số các bài tập vật lí điều liên hệ thực tế nên học sinh dể hiểu được yêucầu của đề và có thể vận dụng được vào thực tế cuộc sống

2 Khó khăn.

- Tiết bài tập trên lớp còn ít, thời gian giải bài tập ở trên lớp không nhiều, giảibài tập phần lớn là ở nhà

- Một số học sinh tiếp thu bài chậm từ đó không nắm vững kiến thức Học

sinh chưa có hệ thống lại trọng tâm của từng bài học, phân tích đầu bài, phânloại bài tập, lựa chọn phương án giải bài tập còn hạn chế Chưa sử dụng thànhthạo các công thức đã được học liên quan đến hiện tượng vật lí nào và đặc biệt

là học sinh chưa lưu ý đến đơn vị chuẩn của từng đại lượng trong công thức.Khả năng vận dụng công thức toán học vào việc giải bài tập vật

lí của học sinh còn gặp nhiều khó khăn

- Học sinh chưa xác định được mục đích của việc giải bài tập là tìm ra từ câuhỏi, điều kiện của bài toán, xem xét các hiện tượng vật lí, từ đó nắm vững mốiliên hệ giữa các đại lượng đã cho và các đại lượng phải tìm

- Kỹ năng nhận diện các dạng bài, các đại lượng, biến đổi công thức, biến đổitoán học và phân tích đề còn hạn chế Hơn thế nữa, việc giải bài tập đòi hỏi họcsinh phải có kiến thức cơ bản về toán như các phép tính về phân số, đổi đơn vị,biến đổi công thức mà học sinh yếu kém thì thường hổng kiến thức này Dẫnđến các em nhầm lẫn các đại lượng, lúng túng trong đổi đơn vị và sử dụng côngthức vào giải bài tập

III Các biện pháp thực hiện

Ngoài việc nắm vững kiến thức, để có kỹ năng tốt trong việc giải bài tập Vật

lí đòi hỏi học sinh phải nắm vững phương pháp giải cũng như cách trình bày lờigiải, phải có kỹ năng phân loại được các dạng bài tập Việc rèn luyện cho học

sinh biết cách giải bài tập một cách khoa học, đảm bảo đi đến kết quả một cáchchính xác là một việc rất cần thiết Nó không những giúp học sinh nắm vữngkiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng suy luận logic, làm việc khoa học, có kếhoạch.

Vì vậy để giúp học sinh nắm vững phương pháp giải một bài tập vật lí,trong năm học này tôi đưa ra một số biện pháp khắc phục khó khăn trên qua cácnội dung sau:

1, Mục đích hướng dẫn học sinh phương pháp giải bài tập vật lí lớp 8.

1.1 Bài tập Vật lí giúp cho học sinh ôn tập, đào sâu, mở rộng kiến thức.

Trong giai đoạn xây dựng kiến thức học sinh đã nắm được cái chung cáckhái quát của các khái niệm, định luật và cũng là các khái niệm trìu tượng.Trong các bài tập học sinh phải vận dụng những kiến thức khái quát, trìu tượng

đó vào những trường hợp cụ thể rất đa dạng, nhờ thế mà học sinh nắm đượcnhững biểu hiện rất cụ thể của chúng trong thực tế và phạm vi ứng dụng củachúng Ngoài những ứng dụng quan trọng trong kỹ thuật bài tập Vật lí giúp chohọc sinh thấy được những ứng dụng muôn hình muôn vẻ trong thực tiễn của cáckiến thức đã học

Còn khái niệm, định luật Vật lí thì rất đơn giản nhưng biểu hiện củachúng trong tự nhiên thì rất phức tạp Do đó bài tập vật lí sẽ giúp luyện tập chohọc sinh phân tích để nhận biết được những trường hợp phức tạp đó

Bài tập vật lí là một phương tiện củng cố, ôn tập kiến thức sinh động Khigiải bài tập vật lí học sinh phải nhớ lại các kiến thức đã học, có khi phải sử dụngtổng hợp các kiến thức của nhiều chương nhiều phần của chương trình

1.2 Bài tập có thể là điểm khởi đầu để dẫn đến kiến thức mới.

Nhiều khi bài tập được sử dụng khéo léo có thể dẫn học sinh đến nhữngsuy nghĩ về một hiện tượng mới hoặc xây dựng một khái niệm mới để giải thíchhiện tượng mới do bài tập phát hiện ra

1.3.Giải bài tập vật lí rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, vận dụng lí thuyết vào thực tiễn, rèn luyện thói quen vận dụng kiến thức khái quát

Bài tập vật lí là một trong những phương tiện rất quý báu để rèn luyện kỹnăng, kỹ xảo vận dụng lí thuyết vào thực tiễn, rèn luyện thói quen vận dụng kiếnthức khái quát đã thu nhận được để giải quyết các vấn đề của thực tiễn

1.4 Giải bài tập là một trong những hình thức làm việc tự lực cao của học sinh

Trong khi làm bài tập do phải tự mình phân tích các điều kiện của đầu bài,

tự xây dựng những lập luận, kiểm tra và phê phán những kết luận mà học sinhrút ra được nên tư duy của học sinh được phát triển năng lực làm việc tự lựcnâng cao, tính kiên trì được phát triển

1.5 Giải bài tập góp phần làm phát triển tư duy sáng tạo của học sinh.

Có nhiều bài tập vật lí không chỉ dừng lại trong phạm vi vận dụng nhữngkiến thức đã học mà còn giúp bồi dưỡng cho học sinh tư duy sáng tạo Đặc biệt

là những bài tập giải thích hiện tượng, bài tập thí nghiệm

1.6 Giải bài tập vật lí là một phương tiện để kiểm tra mức độ nắm vững kiến thức của học sinh

Tuỳ theo cách ra bài tập ta có thể phân loại được các mức độ nắm vữngkiến thức của học sinh giúp việc đánh giá chất lượng học sinh được chính xác

2 Phân loại bài tập Vật lí

Sơ đồ phân loại bài tập vật lí

a, Phân loại theo phương tiện giải:

b, Phân loại theo mức độ:

2.1 Bài tập vật lí định lượng hay bài tập câu hỏi lí thuyết.

Là bài tập mà học sinh không cần phải tính toán (Hay chỉ có các phéptoán đơn giản) mà chỉ vận dụng các định luật, định lí, qui luật để giải tích hiệntượng thông qua các lâp luận có căn cứ, có lôgich

2.2 Bài tập vật lí định lượng.

Đó là loại bài tập vật lí mà muốn giải quyết nó ta phải thực hiện một loạtcác phép tính Dựa vào mục đích dạy học ta có thể phân loại bài tập dạng nàythành hai loại:

+ Bài tập tập dượt: Là bài tập đơn giản được sử dụng ngay khi nghiên cứu mộtkhái niệm hay một qui tắc vật lí nào dó để học sinh vật dụng kiến thức vừa mớitiếp thu

+ Bài tập tổng hợp: Là những bài tập phức tạp mà muốn giải nó học sinh vậndụng nhiều kiến thức ở nhiều phần, nhiều chương, nhiều cấp học và thuộc nhiềulĩnh vực

Bài tập vật lí

Bài tập

đồ thị

Bài tập thí nghiệm

Bài tập định lượng

Bài tập định tính

Bài tập tổng hợp Bài tập tập dượt

Bài tập vật lí

Đặc biệt, khi các câu hỏi loại này được nêu dưới dạng trắc nghiệm khách quanthì yêu cầu học sinh phải nhớ kết quả cuối cùng đã dược chứng minh trước đó

để giải nó một cách nhanh chóng Vì vậy yêu cầu học sinh phải hiểu bài mộtcách sâu sắc để vận dụng kiến thức ở mức độ cao

2.3 Bài tập đồ thị.

Đó là bài tập mà dữ kiện đề bài cho dưới dạng đồ thị hay trong quá trình giải

nó ta phải sử dụng dồ thị ta có thể phân loại dạng câu hỏi nay thành các loại: + Đọc và khai thác đồ thị đã cho: Bài tập loại này có tác dụng rèn luyện chohọc sinh kỹ năng đọc đồ thị, biết cách đoán nhận sự thay đổi trạng thái của vậtthể, hệ vật lí, của một hiện tượng hay một quá trình vật lí nào đó Biết cách khaithác từ đồ thị những dữ để giải quyết một vấn đề cụ thể

+ Vẽ đồ thị theo những dữ liệu đã cho : Bài tập này rèn luyện cho học sinh kỹnăng vẽ đồ thị, nhất là biết cách chọn hệ tọa độ và tỉ lệ xích thích hợp để vẽ đồthị chính xác

2.4 Bài tập thí nghiệm( xây dựng phương án thực nghiệm)

Đây là loại bài tập yêu cầu học sinh xây dựng phương án thực nghiệm đểxác định một đại lượng hoặc kiểm tra một quy luật, một hiện tượng hoặc mộtđiều kiện vật lí nào đó Loại bài tập này có 2 mức độ:

+ Mức độ 1: Chỉ xây dựng phương án (tính toán lập luận trên giấy, không đođạc, làm thí nghiệm thực)

+ Mức độ 2: Tiến hành làm thí nghiệm thực theo phương án đã vạch ra

2 Trình tự giải một bài tập vật lí.

- Phương pháp giải một bài tập Vật lí phụ thuộc nhiều yếu tố: mục đích

yêu cầu của bài tập, nội dung bài tập, trình độ của các em, v.v Tuy nhiên trongcách giải phần lớn các bài tập Vật lí cũng có những điểm chung

- Thông thường khi giải một bài tập vật lí cần thực hiện theo trình tự:

2.1.Hiểu kỹ đầu bài

- Đọc kỹ dầu bài: bài tập nói gì? cái gì là dữ kiện? cái gì phải tìm?

-Tóm tắt đầu bài bằng cách dùng các kí hiệu chữ đã qui ước để viết các dữkiện và ẩn số, đổi đơn vị các dữ kiện cho thống nhất (nếu cần thiết )

- Vẽ hình , nếu bài tập có liên quan đến hìng vẽ hoặc nếu cần phải vẽ hình

để diễn đạt đề bài Cố gắng vẽ dúng tỉ lệ xích càng tốt Trên hình vẽ cần ghi rõ

dữ kiện và cái cần tìm

2.2 Phân tích nội dung bài tập, lập kế hoạch giải

- Tìm sự liên hệ giữa những cái chưa biết (ẩn) và những cái đã biết (dữkiện)

- Nếu chưa tìm được trực tiếp các mối liên hệ ấy thì có thể phải xét một số bài tập phụ để gián tiếp tìm ra mối liên hệ ấy

- Phải xây dựng được một dự kiến về kế hoạch giải

2.3 Thực hiện kế hoạch giải.

- Tôn trọng trình tự giải để thực hiện các chi tiết của dự kiến, nhất là khigặp một bài tập phức tạp

- Thực hiện một cách cẩn thận các phép tính số học, đại số hoặc hình học.Nên hướng dẫn học sinh làm quen dần với cách giải bằng chữ và chỉ thay giá trịbằng số của các đại lượng trong biểu thức cuối cùng

- Khi tính toán bằng số, phải chú ý đảm bảo những trị số của kết quả đều

có ý nghĩa

2.4 Kiểm tra đánh giá kết quả.

- Kiểm tra lại trị số của kết quả: Có đúng không? Vì sao? Có phù hợp vớithực tế không?

- Kiểm tra lại các phép tính: có thể dùng các phép tính nhẩm và dùng cáchlàm tròn số để tính cho nhanh nếu chỉ cần xét độ lớn của kết quả trong phép tính

- Nếu có điều kiện, nên phân tích, tìm một cách giải khác, đi đến cùngmột kết quả đó Kiểm tra xem còn con đường nào ngắn hơn không

3 Hai phương pháp suy luận để giải các bài tập vật lí.

Xét về tính chất thao tác của tư duy, khi giải các bài tập vật lí, người tathường dùng phương pháp phân tích và phương pháp tổng hợp

2.1 Giải bài tập bằng phương pháp phân tích.

- Theo phương pháp này, xuất phát điểm của suy luận đại lượng cần tìm.Người giải phải tìm xem đại lượng chưa biết này có liên quan với những đại

lượng Vật lí nào khác và một khi biết sự liên hệ này thì biểu diễn nó thànhnhững công thức tương ứng Nếu một vế của công thức là đại lượng cần tìm còn

vế kia chỉ gồm những dữ liệu của bài tập thì công thức ấy cho ra đáp số của bàitập Nếu trong công thức còn những đại lượng khác chưa biết thì đối với mỗi đạilượng đó, cần tìm một biểu thức liên hệ với nó với các đại lượng Vật lí khác; cứlàm như thế cho đến khi nào biểu diễn được hoàn toàn đại lượng cần tìm bằng những đại lượng đã biết thì bài toán đã được giải xong

Như vậy cũng có thể nói theo phương pháp này, ta mới phân tích một bàitập phức tạp thành những bài tập đơn giản hơn rồi dựa vào những quy tắc tìm lờigiải mà lần lượt giải các bài tập đơn giản này Từ đó tìm dần ra lời giải của cácbài tập phức tạp nói trên

* Thí dụ: Một thùng cao 1,2m đựng đầy nước Tính áp suất của nước lên đáythùng và lên một điểm cách đáy 0,4m Biết dnước = 10000 N/m3

* Hướng dẫn giải:

? Bài toán cho biết gì? Yêu cầu gì?

?Y/c hs tóm tắt đầu bài? xđ dạng

bài toán?

? Tính áp suất của nước tác dụng lên

đáy thùng bằng công thức nào?

? Tính áp suất của nước tác dụng lên

điểm cách đáy 0,4m như thế nào?

? Yêu cầu học sinh tính?

2.2 Giải bài tập bằng phương pháp tổng hợp.

Theo phương pháp này, suy luận không bắt đầu từ các đại lượng cần tìm

mà bắt đầu từ các đại lượng đã biết có nêu trong bài Dùng công thức liên hệ cácđại lượng này với các đại lượng chưa biết, ta đi dần đến công thức cuối cùngtrong đó chỉ có một đại lượng chưa biết là đại lượng cần tìm

Nhìn chung, khi giải bất kỳ một bài toán vật lí nào ta đều phải dùng cả haiphương pháp: phân tích và tổng hợp Phép giải bắt đầu bằng cách phân tích cácđiều kiện của bài tập để hiểu được đề bài Phải có một sự tổng hợp kèm theongay để kiểm tra lại mức độ đúng đắn của sự phân tích các điều kiện ấy Muốnlập được kế hoạch giải, phải đi sâu vào phân tích nội dung vật lí của bài tập.Tổng hợp những dữ kiện đã cho với những quy luật vật lí đã biết, ta mới xâydựng được lời giải và kết quả cuối cùng.

Như vậy ta có thể nói là trong quá trình giải bài tập vật lí ta đã dùngphương pháp phân tích - tổng hợp

Do đó khi dạy về những phần này giáo viên phải nghiêm khắc trong việckiểm tra bài cũ, không để học sinh không học bài, không làm bài trước khi đếnlớp ( nếu không có phải bổ sung ngay hôm sau )

Trong dạy học bất cứ một dạng bài tập nào, giáo viên cần phải lựa chọnmột hệ thống bài tập thoả mãn các các yêu cầu sau:

- Bài tập phải đi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp giúp học sinh nắmđược các loại bài tập điển hình

- Một bài tập phải là một mắc xích trong hệ thống bài tập, đóng góp một phầnnào đó trong củng cố hoàn thiện và mở rộng kiến thức

Trong dạy học từng dạng bài tập cụ thể, giáo viên phải dự kiến chi tiết kếhoạch sử dụng hệ thống bài tập đã lựa chọn Các bài tập đã lựa chọn có thể sửdụng ở các khâu khác nhau của quá trình dạy học: nêu vấn đề, hình thành kiếnthức mới, củng cố, hệ thống hoá kiến thức, kỹ năng…

Cần chú ý cá biệt hoá học sinh trong việc giải bài tập vật lí thông qua các biệnpháp sau:

+ Biến đổi yêu cầu của bài tập ra cho các đối tượng học sinh khác nhau + Biến đổi mức độ yêu cầu về số lượng bài tập cần giải, về mức độ tự lựccủa học sinh trong quá trình giải bài tập

Trong quá trình giảng dạy bài tập vật lí, giáo viên thường sử dụng phươngpháp chia nhóm để học sinh thảo luận và tìm ra kết quả cho câu hỏi và giáo viênthường kết luận đúng, sai mà không hướng dẫn gì thêm Việc giảng dạy vật lí