Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang.Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang.Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang.Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang.Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang.Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang.Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang.Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang.Nghiên cứu kỹ thuật gieo ươm cây Sơn ta Rhus succedanea L tại xã Tân An huyện Chiêm Hóa tỉnh Tuyên Quang.

Chuyên ngành : Nông lâm K t h p

Khoa : Lâm nghi p

Khoá h c : 2011 - 2015

u khoa h c c a riêng tôi,

c th c hi n trong th i gian t tháng 1 tCác k t qu và s li u trình bày trong khóa lu n là trung th c

Thái Nguyên, ngày tháng 5

Xác nh n c a giáo viên ph n bi n

Sau m t th i gian h c t p và nghiên c u t i h c Nông Lâm

ng, ban ch nhi m khoa Lâm Nghi p tôi ti n hành nghiên c tài:

huy n Chiêm Hóa t

Trong th i gian nghiên c c s , ch b o t n tình c a th y PGS TS: Lê S Trung tôi xin bày t lòng c c nh i th

tr c ti ng d n tôi trong su t quá trình th c hi n khóa lu n Bên c

PH N 1: M U 1

t v 1

1.2 M u 2

1.3 M c tiêu nghiên c u 3

3

c t p và nghiên c u khoa h c 3

c ti n s n xu t 3

PH N 2: T NG QUAN TÀI LI U 4

khoa h c 4

2.2 Tình hình nghiên c u trên th gi c 6

2.3 Vi t Nam 8

2.4 T ng quan khu v c nghiên c u 9

u ki n t nhiên 9

u ki n kinh t , xã h i 14

2.5 Nh ng thông tin v 15

24

i t ng và ph m vi nghiên c u 24

m và th i gian ti n hành nghiên c u 24

3.3 N i dung nghiên c u 24

u 24

i nghi p 24

i nghi p 28

PH N 4: K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 34

4.1 K thu t thu hái, tách h t và kích thích n y m m c a h 34

4.1.1 K thu t thu hái, tách h t ra kh i qu 34

4.1.2 K t qu nghiên c u v n y m m c a h các công th c thí nghi m 35

4.2 K t qu nghiên c u v ng chi u cao c 40

4.3 K t qu nghiên c u v ng kính c r c 45

ng cây con d n t l xu n c cu i thí nghi m 50

PH N 5: K T LU NGH 54

5.1 K t lu n 54

5.2 Khuy n ngh 56

TÀI LI U THAM KH O 57

M U 1.1 t v

R ng là ngu n tài nguyên vô giá c i, có giá tr v kinh t ,

mà di n tích r ng ngày càng suy gi m v m t s l ng, ch ng Vi

cho ngu n tài nguyên r ng gây ra các hi

c a xã h i

n kinh t th ng hi n nay thì ng i ta quan

khác c a r ng Nh ng cây tr ng ch y u là r ng s n xu t v i m kinh t

ng nhu c u v nguyên li u s n xu t trong công nghi t

mà l m b o hi u qu kinh t , phù h p v i khí h u ki n t nhiên

Cây S có tên khoa h c: Rhus succedanea L thu c h n h t: Anacardiaceae (Lê M ng Chân và cs, 2000) [3]

M t trong s cây tr c gây gi ng và ng d ng r ng rãi hi n

ch c h n c ng phát tri n khá nhanh, cây 28 - 30 tháng tu

t chi u cao kho ng 2 m, b u ra hoa, k t qu và cho thu ho ch nh

ta là cây công nghi p dài ngày, s n ph m chính là cho ta nh

m b o ch ng cao ph c v tr ng r ng.

Trong quá trình th c hi tài, thu th p s li u giúp h c h i thêm,

có thêm kinh nghi m v th c t , làm quen v i th c ti n s n xu t

ng c a cây

c làm quen v i công tác nghiên c u khoa h c

xu t k thu t trong thu hái, ch bi n h t, t o

1.4.2 Ý c ti n s n xu t

cho công tác t o gi ng cây, cung c p cây gi ng cho tr ng r ng

PH N 2

T NG QUAN TÀI LI U 2.1 khoa h c

u ki n nhi m thích h p Vi c x lý kích thích h t gi ng

ng lo ng h t gi ng c n gieo nh m di t m m m ng sâu b nh h

t n y m m Có r t nhi x lý h t gi

t lý, hóa h i, tia phóng xkích thích h t gi ng b ng v c áp d ng nhi

v a d th c hi n v a không t n nhi u chi phí, áp d c v i nhi u lo i h t

n sinh lý: S phân chia và l n lên c a t bào làm cho r m m

m b o cho s phát tri n c a cây trong

ng n bón phân k t h p v i bi n pháp lâm sinh nh c c phòng tr

Theo Nguy , 2004[11]: thành ph n h n h p ru t b u là m t

n h p ru t b u ph m b o các yêu c u v sinh lý sinh hóa

tr ng.Thi u nito cây không th t n t i M ng trong cây không

l i có vai trò quan tr ng b c nh t (N) là thành ph n quan

tr ng c u t o nên t t c các axit amin t axit amin t ng h p nên t t c các lo i

th c v t và không th thay th Nit có m t trong axit nucleic tham gia vào c u trúc vòng porphyril là

nh ng ch ng trong quang h p và hô h p c a th c v t

ng ch n nh t tham gia vào thành ph n chính c a protein, vào quá trình hình thành các ch t quan tr

nhi u lo

m nhi u ch i lá, lá to và xanh, quang h p m nh N u thi m, cây

ng ch m, còi c c nh u

ngã, nhi u sâu b nh lá có m m vò di p l c t ng h p nhi u

y u trong vi c chuy ng, quá

ch ng sâu b nh ch u h n và rét N u thi u kali thì cây có bi u hi n v hình thái r n phi n lá h p và có màu l c t i, sau chuy n sang vàng, su t hi n nh ng ch , lá b khô r i r xu ng

u l nh c a cây tr y s phát tri n c a h r Lân

c n thi t cho s phân chia t bào, mô phân sinh, kích thích s phát tri n c a

r , ra hoa, s phát tri n c a h t và qu c cung c lân s

m, chuy n sang vàng than cây m m, th t ch t khô gi m Ngoài ra thi u lân s h n ch s d m

M t vài loài cây lá kim khi thi u lân lá cây s i m u xanh th m, tím

Loài cây lá r ng thi u lân lá s có m m, sen k các

Th a K, lân gây tác h i nghiêm tr a nito (Tr

1975; Vi n th ng nông hóa 1998; Ekta Khurana and J.S Singh, 2006; Thomas D Landis, 1985) [13]

2.2 Tình hình nghiên c u trên th gi c

Bình (2002)

-[7

super lân và 0,1% vôi

10] có hai cách bón phân cho cây tr ng: Bón phân qua r và bón phân qua lá

+ Bón phân qua r ng phân bón tr c ti t, ch ng

c ng t B r c a cây hút ch ng t t chuy n lên các b

ph n lên trên m t c a cây (thân, lá, hoa qu ) cây tr ng phát tri ng

+ Bón phân qua lá: (Lá , thân, cành, qu ng phân hòa tan vào

và Xuân Quang; Phía Nam giáp xã Hòa Phú và xã Phúc Th nh.

Tân An n m tr ng liên xã Phúc Th nh - Trung Hà ch y qua trung tâm xã n i trung tâm Huy n v i các xã Tân M , Hà Lang, Trung Hà và

tri n kinh t - xã h i v i bên ngoài và phát tri i, d ch v , du l ch

a hình

Là xã có di n tích t i r ng, xong ch y i núi, chi m kho ng 80% t ng di n tích t nhiên toàn xã V m c a hình

ch y i núi, phân b t s n xu c các con su i núi

- Khu v c Phúc Minh g m 3 thôn: Tân Minh, Tân Bình, Tân H p;

- Khu v c Tân Thành g ng, Tân Hoa, Tân H i;

- Khu v c Minh Tân g m 5 thôn: An Khang, An Phú, An Th nh, An

Ngu n sinh thu phân b u, có su ng và su i

m c a khu b o t n thiên nhiên Cham Chu và ngoài ra còn nhi u su i nh c, ao h thu n l i cho vi c thoát

v cho s n xu t nông nghi p và nhu c u s n xu t, sinh ho t c a nhân dân Tuy

t h i không nh cho s n xu t nông nghi p và tài

s n c a nhân dân, vì v y v lâu dài c n ph i có bi n pháp kh c ph c nh

t nâu vàng trên phù sa c : Phù h p v i các lo i cây nông nghi p

ng n ngày, dài ngày

t phù sa ngòi, su c tích t phù sa t các con su i, ngòi l ng

t lâm nghi p: 4.494,04 ha, (chi m 80,6%);

t ao, h nuôi tr ng thu s n: 16,40 ha;

t phi nông nghi p: 215,59 (chi m 3,87%);

t : 52,31 ha;

t chuyên dùng xây d ng: 93,38 ha;

t phi nông nghi p khác: 63,49 ha;

y tài nguyên v r i v i xã Tân An là khá l m

m nh c a xã tron c phát tri n kinh t v lâu dài Tuy nhiên,

di t r ng s n xu t ph n l n do Công ty Lâm nghi p Chiêm Hóa

qu n lý (1.705ha b ng 37,94% t ng s t lâm nghi p) n r ng c a h

t ch c s n xu t M t khác bình quân di t nông nghi p hi n tr ng

vùng chuyên canh s n xu t hàng hoá t i ph i th c hi n quy

ho ch l i, chuy i m t s di t lâm nghi p phù h t s n

c, nguyên li u phát tri n ngành

c

- Di n tích m c: G m h ch a thu l i Khu i Chùm, Tân Phú và các ao nuôi th cá thu c h i t ng di n tích m c 16,4 ha, ngoài ra còn h th ng su i nh b t ngu n t các cánh r ng thu m khu b o t n thiên nhiên Cham Chu ch y d a bàn xã ra Ngòi Ba là ngu c r i dào có kh c ph c v dân sinh, s n xu t

ti u th công nghi p, ngu c ph c v cho s n xu t nông nghi p c a toàn

xã và nuôi tr ng thu s n có tri n v ng

- Ngu c sinh ho t:

m c nh b t ngu n t

ng ngu c sinh ho t Ngu c ng m: H u h t

u ki n kinh t , xã h i

Dân s : Dân s toàn xã là 6.379 kh u v i 1.458 h G m 3 dân t c

chính và m t s dân t c khác cùng sinh s ng trên 11 thôn b n: Tày, Dao,

3,7%, còn l i là các dân t c khác

ng phân tán tr u xen l n v t s n

xu t nông nghi p S h ng s n xu t nông nghi p chi m trên 95%, các

h này ch y u là thu n nông s ng b ng ngh tr ng tr t

s ít h k t h p kinh doanh d ch v , buôn bán nh

c Bình quân di t s n xu t nông nghi p canh tác

ng nông nghi p là ch y u

bàn xã r t nh l và manh mún do v y vi c th c hi n chuy i m nh lao

ng nông nghi p sang ngành ngh khác, quy ho ch nh ng vùng s n xu t chuyên canh mang tính hàng hóa và t y m nh phát tri n kinh t

ngh , ho c b ng ngh , s còn l i làm d ch v , kinh doanh, v n t i, vi c

ti p c n v i khoa h c k thu t, công ngh còn h n ch o,

hàng hoá t i v i cây nguyên li u

c, cây lúa ch ng cao, và cây lâm nghi ng th i xã có

l i th n m trên tr ng liên xã là trung tâm t p k i các ngu n

-lâm s ti u th công nghi p (ch bi n g , khai thác v t li u xây d ng),

i

c các phong t c t p quán t p và các giá

tr n s c c a vùng dân t c bi t là dân t c Tày N m trên tr c

n khu th ng c nh thiên nhiên thác B n Ba xã Trung Hà, do v y có

ti n du l ch v c i ngu n l ch s và l h i truy n th ng

2.5 Nh ng thông tin v

Toxicodendron Succedanea (L.): Moldenke - Rhus succedanea (Linn)

ín) : Angiospermeae: Dicotyledoneae: Cam Rutales

: AnacardiaceaeChi : Rhus

Loài : Succedaneae

(Crévost Charles, 1905)

nh thái bên oài

(1925

-2) Hì

a) Thân và cành

-

9 cm, chu vi 20

- Nghiên c u v ng chi u cao c

M u b ng 3.1: B ng theo dõi s h t n y m m Ngày

nh: h y m m khi r phôi b ng chi u dài h t

b u v y trong m t công th c là 90 b u, t ng s b u c a 5 công th c là 450 b u

CT1: 90% h n h t t ng m t + 10% phân chu ng hoai

t t ng m t + 10% phân chu ng hoai + 1 % lân

t t ng m t + 10% phân chu ng hoai + 2% lân

t t ng m t + 10% phân chu ng hoai + 3% lânCT5: không bón phân

h t, bên trên làm dàn che n ng theo các công th c.

m cho cây con vào sáng s m và chi u mát S

l i tùy thu u ki n th i ti m c t trong b u Thí

i cho m i l n là 3-5 lít/m2.+ C y d m: N u cây nào ch t c y d m b o m i b u có 1

ng và phát tri n t t

+ Nh c c khi nh c phá váng cho lu ng b u cây tôi

c kho ng 1-2 ti ng cho b u ng m

Nh h t c trong b u và quanh lu ng, k t h p x i nh , phá váng b ng

m t que nh , x i xa g c, tránh làm cây b t - 15 ngày/l n

T là th n y m m

D n

D

1 00

- Phân tính và x lý s li u trên excel :

- Nhân t A là công th c thí nghi m (CTTN)

Gi s nhân t c chia làm a (a công th c thí nghiêm) c p khác nhau,

m i c p các tr s quan sát l p lai (bi) l n, k t qu c s p x p vào m u b ng 3.2

C t 1: Các c p c a nhân t A

- C t 2: Các tr s quan sát (s l n nh c l i cho m i công th c c a nhân t A)

- C t 3: T ng giá tr quan sát trong m i c p

- C t 4: S trung bình chung c a n tr s quan sát

- Tính bi ng t ng s :

C x

V

a

i b

là không ng u nhiên Nó ng u nhiên n u nhân t tác

n k t qu thí nghi m t t c các c p Nó không ng u nhiên n u nhân t ng khác nhau lên k t qu thí nghi c tính theo công th c:

Do s l n nh c l i các công th b1 = b2 bi= b

b a

S A Si b V

a

i A

2

1 2

So sánh và tìm ra công th c tr i nh t

S l n l p l i các công th c là b ng nhau b1 = b2 i= b

Ta s d ng ch tiêu sai d b m nh nh t LSD (Least significant

c tính theo công th c sau:

b N LSD t * * 2

2

(3.7)Tìm công th c tr i nh t

Df (B c

t do)

MS sai)

F (F th c nghi m)

P-value (S hoán

i t giá tr t tính)

F crit (Giá tr

Click Tools Data Analysis ANOVA: Single Factor

Trong h p tho i ANOVA: Single Factor

Input range: Khai vùng d li

Grouped by:

N u s li u nh c l i c a t ng công th c thí nghi m s p x p theo hàng

u Rows và m c Label in Firt Column n u trong vùng d li u vào

N u s li u nh c l i c a t ng công th c thí nghi m s p x p theo c t thì

u vào columns và m c Label in Firt Rows n u trong vùng d li u

Alpha: nh p (0.05) hay (0.01)

Output range: khai vùng xu t k t qu

PH N 4

K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 4.1 K thu t thu hái, tách h t và kích thích n y m m c a h t câ

4.1.1 K thu t thu hái, tách h t ra kh i qu

n y

m m (ngày)

Th i gian c n cho quá trình n y m m c a h t gi các công

th c thí nghi m: Công th c 1là 15 ngày; Công th c 2 là 13 ngày; Công th c 3

là 10 ngày; Công th c 1 là 14 n y công th c 3 k t thúc quá trình

n y m m nhanh nh t, ch m nh t là công th c 1, công th c 3 k t thúc quá

Hình 4.2: Bi bi u di n t l n y m m c a h

các công th c thí nghi m

Th n y m m c a h t gi các công th c thí nghi m: Công

th c 1 là 31,11%; Công th c 2 là 38,89%; Công th c 3là 51,11%; Công th c

4 y công th c 3 v n cao nh t và th p nh t là công th c 1

T l n y m m c a h các công th c thí nghi m b ng 4.1, hình 4.2 cho th y:

31,11%,

T l h t s ng các công th c thí nghi c 1 là 87,78%; Công th c 2 là 88,89%; Công th c 3là 91,11%; Công th c 4 là

y t l s ng c a h các công th c thí nghi m không chênh l ch nhi u, tuy nhiên s h t không n y m n còn s ng thì có

s chênh l ch Công th c 3,4 s h t không n y m m còn s ng là b ng nhau(2/90 h t), công th c 1 s h t còn s y m m là cao nh t

- S hi u ch nh:

5547 )

21 22 19 26 28 26 21 23 20 17 17 18 ( 12

2 2

n

S b

62 80 64 52 ( 3

a

i A

- Tính bi ng ng u nhiên

VN = VT- VA= 147 - 134,333 = 12,667

778 , 44 1 4

333 , 134 1

667 , 12 1

2

b a

V

N

281 , 28 583 , 1

778 , 44

2 2

N

A A

S

S F

F05= 4,07 df1 = a - 1 =4 - 1 = 3df2 = a(b-1) = 12 - 4 = 8

* 31 , 2

Nh ng c p sai d nào l c xem là sai rõ gi a 2 công th c

và có d u * Nh ng c p sai di nào nh c xem là không có s sai khác gi a 2 công th c và có d u -

Qua b ng trên ta th y công th c 3 có X Max1 = 9,34 là l n nh t và công

- S hi u ch nh:

071 , 7342 )

7 , 17 09 , 18 79 , 16 82 , 20 01 , 21 77

2 2

2

n

S b

2 2

2 2

2 2

2 2

2 2

2 2

2 2

2

2

C x

58 , 52 6 , 62 42 , 68 62 , 77 63 , 70 ( 3

5

7916 , 117 1

448 , 29

2 2

N

A A

S

S F

F05= 3,478 df1 = a - 1 =5 - 1 = 4df2 = a(b-1) = 15 - 5 = 10

th c còn l i Qua x lý trên EXCEL ta có b

ANOVA

Source of Variation SS df MS F P-value F crit

Between Groups 117,792 4 29,4479 97,0426 5,9E-08 3,47805Within Groups 3,03453 10 0,30345

* 23 , 2

SN: sai tiêu chu n ng u nhiên

Nh ng c p sai d nào l c xem là sai rõ gi a 2 công th c

và có d u * Nh ng c p sai di nào nh c xem là không có s sai khác gi a 2 công th c và có d u -

công th c 3 có X Max2 = 5,28cm là l n th

th c 2 là công th c tr i nh t

Ch ng t h n h p ru t b u công th c s 2 t t ng A + 10% phân chu ng hoai + 1% lân) ng t ng chi u cao c

r c a c x p theo th t

CT2> CT1 > CT3 >CT4 > CT5

kh nh k t qu trên ta ki m tra s ng c a các công th c

ng ng chi u cao vút ng n c a cây m t cách chính

- S hi u ch nh:

- Tính bi ng t ng s :

01064 , 0 6121 , 0 ) 16 , 0 18 , 0 17 , 0 18 , 0 2 , 0 18

,

0

2 , 0 22 , 0 19 , 0 24 , 0 25 , 0 23 , 0 21 , 0 21 , 0 22 , 0 (

2 2

2 2

2 2

2 2 2

2 2

2 2

2 2

2

C x

- Tính bi ng do nhân t A (do CTTN)

00917 , 0 6121 , 0 ) 5 , 0 56 , 0 61 , 0 72 , 0 64 , 0 ( 3

V

a

i A

- Tính bi ng ng u nhiên

VN = VT- VA= 0,01064-0,00917 = 0,001467

002293 ,

0 1 5

009173 ,

0 1

0

002293 ,

0

2 2

N

A A

S

S F

F05= 3,478 df1 = a - 1 =5 - 1 = 4df2 = a(b-1) = 15 - 5 = 10

So sánh

Th y r ng FA(D00) = 15,6364> F05(D00) = 3,478 Gi thuy t H0 b bác

chi u cao c ta, có ít nh t 1 công th ng tr

th c còn l i Qua x lý trên EXCEL ta có b ng phân tích

b u t ng ng kính c r ta

ANOVA

Source of Variation SS df MS F P-value F crit

Between Groups 0,00917 4 0,00229 15,6364 0,00026431 3,47805Within Groups 0,00147 10 0,00015

0

* 23 , 2

Nh ng c p sai d nào l c xem là sai rõ gi a 2 công th c

và có d u * Nh ng c p sai di nào nh c xem là không có s sai khác gi a 2 công th c và có d u -

Qua b ng trên ta th y công th c 2 có X Max1 = 0,07 cm là l n nh t và công th c 1 và 2 có X Max2= 0,05 cm là l n th 2 có sai khác nhau rõ