Tìm hiểu các di sản văn hóa thế giới ở việt nam

MỞ ĐẦU Đất nước ta có rất nhiều các di tích lịch sử văn hóa các địa danh cách mạng. Chính những di tích này đã tạo nên khí thiêng sông núi, thức tỉnh, nuôi dưỡng lòng yêu nước thương nòi, lòng tự hào dân tộc và ý chí tự cường của bao thế thệ. Di sản văn hóa Việt Nam là sự kết tinh của mối quan hệ tổng hoà và tương tác giữa thiên nhiên con người văn hóa Việt nam trong mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước hết sức gian khổ. Qua chuyến đi thực tế các tỉnh miền Trung vừa qua, tôi đã được thăm quan một số thắng cảnh nổi tiếng được UNESCO công nhận là di sản văn hóa và di sản thiên nhiên thế giới là Vườn Quốc Gia Phong Nha Kẻ Bàng, cố đô Huế và phố cổ Hội An. Đã giúp tôi hiểu đầy đủ hơn, sâu hơn về các địa danh lịch sử của đất nước. Với những nét kíên trúc đặc sắc nằm giữa một vùng non nước nên thơ và một quần thể danh thắng, di tích kỳ thú, trở thành trung tâm du lịch nổi tiếng đã thu hút thu du khách trong nước và quốc tế đến thăm quan.

MỞ ĐẦU

Đất nước ta có rất nhiều các di tích lịch sử văn hóa các địadanh cách mạng Chính những di tích này đã tạo nên "khí thiêngsông núi", thức tỉnh, nuôi dưỡng lòng yêu nước thương nòi, lòng tựhào dân tộc và ý chí tự cường của bao thế thệ

Di sản văn hóa Việt Nam là sự kết tinh của mối quan hệ tổnghoà và tương tác giữa thiên nhiên - con người - văn hóa Việt namtrong mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước hết sức gian khổ

Qua chuyến đi thực tế các tỉnh miền Trung vừa qua, tôi đãđược thăm quan một số thắng cảnh nổi tiếng được UNESCO côngnhận là di sản văn hóa và di sản thiên nhiên thế giới là Vườn QuốcGia Phong Nha - Kẻ Bàng, cố đô Huế và phố cổ Hội An Đã giúptôi hiểu đầy đủ hơn, sâu hơn về các địa danh lịch sử của đất nước.Với những nét kíên trúc đặc sắc nằm giữa một vùng non nước nênthơ và một quần thể danh thắng, di tích kỳ thú, trở thành trung tâm

du lịch nổi tiếng đã thu hút thu du khách trong nước và quốc tế đếnthăm quan

I PHONG NHA - KẺ BÀNG.

Người ta thường gọi chung là khối núi (vườn Quốc gia) PhongNha - Kẻ Bàng do sự kết hợp của Phong Nha (động nước) và KẻBàng (khối núi) Ngày xưa Phong Nha có tên là núi Thần Tiên dochính bởi vẻ đẹp huyền ảo nơi đây, GS Trần Quốc Vượng đã nói:

"Người ta cứ theo mặt chữ của hai từ này mà đoán ý nghĩa tênPhong Nha", Nghĩa Hán Việt của hai từ này là "Răng Gió", phảichăng do bởi ngay ở cửa hàng có nhiều nhũ đá toả xuống tua tủagiống như hình những cái răng lớn gồ ghề? Hay do bởi người tathường nghe thấy từ cửa động phát ra một tiếng lạ lùng, lúc ào àonhư giông bão, lúc lại réo lên như tiếng phì hơi của một quái vậtkhổng lồ? Đó chính là tiếng gió thổi từ trong động ra ngoài TheoĐại Nam nhất thống chí thì địa danh này lại có tên "Phong Ta"nghĩa "Nhà Gió" Theo từ điển Phật học lại là "Phong Ta" (Ta đại -Phong đại là một trong 4 nguyên tố tạo tác vật chất) và còn đượchiểu theo nghĩa "Phong phấn tấn tam muội" một phép Thiền địnhkhiến làm khơi lên một trận gió lớn Rõ ràng, tên Phong Nha (Gia)gắn với tính chất Phật giáo của chùa Hang này Một số nhà nghiêncứu sử học và dân tộc học lại giải thích rằng: Phong Nha là sự Hánhóa một từ gốc rất xa xưa của địa phương này mang nghĩa đầynguồn cội, nơi khởi đầu của cuộc sống Thăm động như đi vào lòng

mẹ, là về với chính minh, để như hoà cùng thiên nhiên hoang sơ mà

tự vươn lên trên cái cá thể đầy bụi bặm, nhằm tạo sự cân bằng chocuộc đời

Động Phong Nha bao gồm có hai động lớn là: Phong Nhathượng còn gọi là động Khô hay động Tiên Sơn và Phong Nha hạ -động Phong Nha hay còn gọi là động nước Điều kỳ lạ là động TiênSơn với độ cao 200m ngự trên trần động Phong Nha lại không hềthông với động Nước ở phía dưới Động Phong Nha chính là một hệthống gồm nhiều hang động nói với nhau Mỗi nơi một cảnh dầndần chúng được định danh để phản ánh về những khía cạnh của tâmhồn nhân thế.

1 Trong di sản thiên nhiên Phong Nha: nhiều tên núi, sông,

hang động được đặt tên đưa vào truyền thuyết như: động Tiên Sơn,đây Xuân Sơn, sông Son, động Thiên Tiên, động ái Ân, động HẹnHò…

Huyền thoại dãy Xuân Sơn Sông Son động Phong Nha mảnh đất Bình Yên - bãi Thủy Tộc

-Từ một thời đã xa và rất xa, có người khổng lồ định gá đáTrường Sơn đem ra biển để dựng những đảo bồng lai cho Hằng Ngatrốn trời xuống tình tự Nhưng không may bị bại lộ, trời sai ThiênLôi trừng phạt khiến công việc dở dang, nửa gánh kết thành dãyXuân Sơn (một phần tách ra của rặng Kẻ Bàng) ở bên kia sông, nửa

ở bên kia sông, nửa ở bên này thành núi Voi và những núi khác.Lưới búa oan của thiên lôi làm máu ông khổng lồ chảy thành dòngsông Son (một trong bốn nguồn của sông Gianh - con sông lớn nhấtcủa tỉnh Quảng Bình), để hàng năm đến mùa lại đỏ màu khắc khoải,màu thủy chung của thiên tình sử oan trái Nước mắt thương concủa bà mẹ đất đã làm trong lại dòng sông Để an ủi người con cũng

như chính mình bà thu gom mọi vẻ đẹp của thế gian lại và tạo nêncảnh sắc Phong Nha Từ đó nơi đây trở thành mảnh đất "tụ linh tụphúc" Nhiều người nghiệm rằng con trai tắm ở dòng sông này thì cơthể trở nên cường tráng, con gái rửa mặt giữa dòng thì sẽ xinh tươihơn… Và Phong Nha cũng trở thành nơi "quần tiên hội tụ" Mộtbuổi, theo thường lệ Ngọc Hoàng thượng đế thiết triều nhưng chỉthấy các lão tiên tới hầu Bằng trí tuệ của đấng sáng tạo Ngài biếtcác tiên đang vui vẻ trên trần thế mà quên đường về Ngài thườngnghĩ cảnh đẹp trên trời là chuẩn mực cho thế giới nên không thể cónơi nào đẹp hơn để lưu chân khách miền thiên quốc Vì thế ngài đãlặng lẽ xuống trần, tới Phong Nha, Ngài sững sờ trước cảnh nonnước hữu tình Ngài tha tội cho các tiên, song để cho Phong Nha giữđược vẻ đẹp thuần khiết, ngài phân tiên nam bên tả, tiên nữ bên hữudòng chảy Từ đó dãy Xuân Sơn thành tên và là nơi hội họp của cáctiên ông đạo cao đức trọng… Truyền lại, trước đây núi Xuân Sơnmuôn loài hoà hợp, cuộc sống thật thanh bình trong niềm vui bấttận Người đời gọi đó là mảnh đất Bình Yên và thường ngày các

"chúng sinh chìm nổi" đã ngoi lên để chiêm ngưỡng món quà kỳdiệu của tạo hoá, chúng quên cả đường về để rồi sau đó hoá đá màthành bãi Thủy tộc, Bãi Thủy Tộc hiếm hoi đã tạo nên hồn cho đoạnsông này khiến nơi đây như có một không gian riêng, đầy chất ThủyTộc hiếm hoi đã tạo hồn cho đoạn sông này khiến nơi đây như cómột không gian riêng, đầy chất thơ, đượm màu Thiên và lão Trang

- Thiên Nhũ (ở cuối dãy Xuân Sơn).

Truyện kể rằng, có một thời đại trời làm hạn hán, đất nẻ khô,dòng sông cạn tới đáy, cây cối xác xơ, muôn loài đói khát… Người

và vật rủ nhau vào động Phong Nha đánh thức bà mẹ thế gian Tỉnhgiấc, thấy sự cùng quẫn của muôn loài, bà xả thân cứu vớt, nhưngnước mắt của bà không đủ để tạo thành dòng sông Nhớ lời dặn củachồng Từ mối tình vũ trụ ấy, tính khí thiêng liêng của người chathần thánh đã tràn ngập đất trời, thành những cơn mưa tụ lại thànhsuối thành sông chảy đi muôn nơi cho muôn loài sinh sôi Cặp thiênnhũ sau hoá thành hai đỉnh núi tròn nhọn nhắc trời cha đừng quêntrách nhiệm

- Động tiên Sơn - Động Ái Ân.

Huyền thoại Tiên Sơn động gắn liền với câu chuyện cổ tích

mà nhiều cụ già ở nơi đây hay kể… Vào buổi hồng hoang, đất trờicòn gần gũi, ở nơi cuối dòng sông có một chàng trai làm nghề đánh

cá Chàng sống độc thân từ nhỏ đã thiếu tình âu yếm Quen khổ cực

và sống tự lập, chàng được trời phú cho một thân thể cường tráng,luôn có ý thức cứu giúp mọi người Một buổi, trời kéo mây đen kịt

và mưa tầm tã Nước sông Son đỏ ngầu rồi dâng cao dần Loài thủyquái hung hăng bắt gia súc, chúng xô nước ngập đồng, đe doạ cuộcsống của dân lành Chàng trai giận lắm, nghe già làng nói đã lâu lắmrồi có một vị thành tiên vốn là người đời bỏ làng vào núi tu khổhạnh để tìm lẽ trường sinh Ngài hay xuất hay xuất hiện giúp dânkhi có tai hoạ Nhưng lần này sao chưa thấy ngài đâu? Chàng traiquyết tâm vượt muôn ngàn sóng dữ và muôn trùng gian khó, ngượcsông đi tìm Khi đến động Phong Nha, chàng thấy trong thảo am có

một ông già râu tóc bạc phơ ngồi bất động Mặc cho mưa gió, giàđang chìm trong thâm định (đi sâu suy ngẫm về lẽ đạo, đẩy trí tuệvào cõi huyền vị mà quên cả ngoại cảnh), xung quanh bao phủ mộtquầng sáng thanh cao của đạo pháp.Tới bên ngài, chàng trai quỳ gốikính cẩn thưa Về tai hoạ của muôn dân, tâm thành của chàng làmtỉnh giấc của lão tiên Ngài dẫn chàng trai vào động gọi Tiểu Tiên

nữ cho chàng mượn thanh bảo kiếm Trước vẻ đẹp tinh khôi kết tụmọi dòng nguyên khí, chàng bị đắm chìm bởi dòng nước hung ác

mà lại chìm trong suối tóc vàng thánh Âu cũng là số trời! Được lãotiên giải cơn mê và dạy cho những điều phải làm cũng câu thần chú

Ra về chàng trèo lên đỉnh núi Kỳ Lân, đứng ngoảnh mặt về hướngđông, giữ cho tâm thật tinh khiết và đọc "A-U-M mani patê huum".Tiếng úm (A-U-M) vang vọng át cả tiếng sóng, theo không khônggian bay tới miền hoang nguyên, làm rung chuyển cả đất trời và hội

về đây nguồn chân linh tuyệt đối Chàng vung kiếm về phía Bắc,chớp giật đẩy trời, vùng về hướng Tây, sấm nổi muôn nơi.Dùng hếtsức manh lưới kiếm chém thẳng xuống dòng sông, tạo nên tiếng sétlong trời, mọi thủy quái run sợ tản về biển cả Dòng sông Son trongdần lại êm đềm trôi

Xong việc, chàng trai vội tìm về động để trả kiếm Chưa hànhuyên được bao lâu, bỗng có tiếng quạ kêu ngoài cửa gọi thần ranhận sắc chỉ có Ngọc Hoàng Lệnh rằng: vị lão thần tiên và tiểu tiên

nữ do chưa được lệnh trời mà đã cho mượn kiếm, nay phải vềthượng giới chịu tội Không thể chậm trễ, hai vị đành theo thiên sứ

mà bay lên Chỉ có dải tóc nàng tiên như lưu luyến trần gian mà dệt

thanh dòng khắc khoải Chàng trai vội ôm lấy để mong giữ đượcnàng Không may thiên sứ trông thấy, bèn lấy mỏ cắt đứt nguồngiao cảm, để từ đây thiên nhân đôi ngả Thương nhớ nàng da diết,chàng trai đem dải tóc gắn vào nơi nàng tương ở, để tới này "suối tơvàng lóng lánh" vẫn còn chảy mãi theo dòng sông tâm tư của ngườiđời Người ta có kể rằng chỉ Phong Nha là nơi thiên nhân hội tụ, nêntrên đỉnh núi Phong Nha có một chỗ bằng phẳng làm nơi đi về củatiên nhân, lô nhô vài mỏm đá như ghế ngồi đầm luận của các vị đạocao đức trọng Một hồi, hai vị tiên xưa được tha tội, nhớ trần giancác vị bay về, nhượng theo lệnh trời, tiêu tiên nữ không được vàonơi ở cũ Vì thế các tiên đục đá tạo nên động Phong Nha thượngtheo mẫu Phong Nha hạ cho nàng ở Vị tiên già đã xuống tu dướinúi, mà một hoá thân của ngài chính là vị "Tiên sư tự cốc" được ghitrong một sổ sách xưa Động Phong Nha thượng được coi là nơi tiêntạo nên trước kia chẳng mấy ai dám lên Song người đời nhiều tính

tò mò nên khá nhiều nam thanh nữ tú đã vượt trong giai đoạn leolên đỉnh núi Dần dần Phong Nha thượng gọi là Động Tiên Sơn

Truyền rằng, hồi vị Tiểu tiên nữ sau khi mãn tội, nàng vộixuống trần gian, nhưng anh hùng chống lụt đã không còn nữa Nhớthương chàng, nàng thường vào một động ngồi tịnh tâm quán tưởng

để gặp chàng, mong làm vơi đi nỗi buồn Nàng đã tạo nên nhữnghình tượng của sự ái ân và giận hờn, khiến cho động vừa mang vẻđẹp vừa mang uẩn khúc tâm tư, lại vừa thoáng nét đổ vỡ Từ đóngười đời gọi một động trong động Tiên Sơn là động Ái Ân

- Động Huyền Cung - Động Diệu Vân - Động Hẹn Hò.

Người xưa thường nói, có đại tiên thường tìm vào một động

để lánh đời và khổ hạnh tịch cốc mà chìm trong suy nghĩ, hay nhậpvào nguyên sớ để kiếm chất vô nhiễm làm thuốc trường sinh Vì thế

có một hang động sâu thẳm mang tên Huyền Cung

Có một động khác mà ở góc động vẫn thoảng nghe tí táchtiếng thời gian, đọng lại thành nguồn phúc thủy trong veo Người tagọi là Diệu Vân động, truyền rằng, nguồn nước thiêng kỳ diệu nàythường được các tín đồ của đạo Thần Tiên lấy về làm nước cúng,nhằm biểu hiện lòng súng kính và cả năm sẽ gặp nhiều điều maymắn

Một động lớn với những cây "thiên mệnh" nối bầu trời với mặtđất tạo nên sự đối đãi của âm dương (hay đó là một biểu hiện củacuộc giao hoan giữa trời cha và đất mẹ) Có người cho rằng đếnđộng này chính là đến phút "hoàng hôn" của chuyến đi với lời hẹntái hợp nên động có tên là động Hẹn Hò

2 Còn các động khác của di sản Phong Nha đều được đặt tên theo hình dáng của những khối đá lớn có trong động hoặc hang đó.

hình thức cá vượt vũ môn, tượng trưng về người sĩ tử đang bướctrên con đường khoa bảng Hơn hết, nguồn nước từ miệng rồngphun là nguồn hạnh phúc trường cửu, làm ấm no cho muôn nhà Nơiđây có một loại cá chép vai gù rất đặc biệt.

- Động Quan Âm

Trong sáng mờ tỏ, hình khối đá Quan Âm Bồ Tát đứng bế đứatrẻ hiện lên rất rõ rệt Thuyền đi dưới chân người như một đảm bảocho sự bình yên, vì đứa trẻ chính là tượng trưng cho chúng sinh luônđược Người bảo trợ

- Động Di Lặc.

Người đời còn gọi là động Cửa Võng với nhũ buông như gần

rủ màn che, chẳng khác nơi cung vua phủ chúa, giữa động phảngphất hình ảnh đức Di Lặc với nụ cười hỉ hả Người phật tử tới đâymiệng "nam mô" nhằm hướng tới đấng Từ Tôn, mà lòng xót thươngnhững kiếp đời đã qua bị chiều nhiều khổ đau dưới một chế độ bấtcông thuở trước

- Bến Kim Sa.

Tên của một bãi cát vàng mà thuyền đến đó thường đi chậmlại, nhiều người coi đó là bờ của giác ngộ, của giải thoát và mongđược đặt chân lên bãi cát này để mọi phiền não được giải toả

Nhiều người gọi Chùa Hang là động Thanh Hư vì đây giốngchốn hư không thanh tịnh nơi đất Phật Từ cuối thế kỷ trước, cố đạoR.P.Cardiere đã đi sâu vào động Phong Nha 600m và tìm thấy dấutích một bàn thờ (của người Việt) và một số chữ Chàm khắc trênvách hang A.Pavis nói bàn thờ ấy bằng gạch của người Chàm dongười An Nam trét lại Có lẽ đây chính là di tích văn hóa Chăm.Khu vực này chính là Chùa Hang - có tượng phật ngồi kiết già, cóchữ "Vạn" trước ngực Pavis đọc được một chữ Chàm

"Campimala", nó xác định tính chất Phật giáo của hang động ấy.Campimala hay Kapimala chính là tên của một vị La Hán Nơi đây

có người lại gọi là động Bi Ký (tức động khắc chữ)

- Động Huyền Không

Huyền là sâu, đen, là cái gốc, không là "chất điểm" khởi đầucủa muôn loài vật Huyền không chỉ có ý nói rằng muôn vật cùngchung nguồn gốc mà còn là một nền tảng để phát triển đại từ tâm.Động Huyền Không là cội nguồn của xuyên thủy động Phong Nha,vào sâu tận cùng của động không rõ là còn bao xa?

- Hang Thánh Đường.

Một hang cao rộng kiểu nhà thờ Tới hang, người ta có thểnghe tiếng rơi kêu như lời chúc tiễn: "Ngũ phúc lâm môn" (Phú,quý, thọ, khang, ninh) Con tơi theo cách nghĩ của người phươngĐông chính là biểu tượng của sự hạnh phúc

- Kim Chung Đài - Phật thủ- Bầu Tiên - Động Âu Cơ.

Là những tên của một nhũ trần khổng lồ cao gần tới trần động.Với sự liên tưởng mênh mông của con người mà nhũ trần này có rất

nhiều tên Kim Chung đài - chuông vàng khi lắc lên làm thức tỉnhlòng người, mọi phiền não được tiêu trừ Có người thấy những đàinhũ óng ánh rủ xuống của khối nhũ này thì cho đó là ngón tay Phật

và gọi là Phật thủ Có người lại thấy cuống quá ở trên đỉnh trong thếuống rất tự nhiên, rồi thần nhũ thấy tựa như quả bầu và cho nó làBầu Tiên, khởi nguồn của muôn tộc trên thế giới này Nó mang tưcách bọc trăm trứng nảy sinh từ lòng mẹ Xứ sở và có lẽ cũng bởithế người ta gọi hang chứa nhũ trần khổng lồ này là động Âu Cơ

- Động Tùng Lâm.

Động có những nhũ đá mang bóng dáng rừng tùng, như nhắcnhở động viên con người vượt qua chông gai không lùi bước trướcphong ba bão táp

- Động Thầy Tiên.

Một động cách huyện Bố Trạch 40 dặm về phía Tây, còn cótên là núi Động Thầy Lưng động dốc như vách âm u sâu thẳm.Trong động thạch nhũ rủ xuống hoặc như cây hoa, hoặc như chuỗingọc, hoặc như tượng Phật, hoặc như gấm vóc phong cảnh hết sức

âm u Theo dòng nước vào hơn trăm trượng thì địa thế mở rộng, cómột động cát trắng, trước kia có tượng đá như hình người tiên,người địa phương thường đều thờ phụng ở đây nên động được đặttên là Động Thầy Tiên

Ông Howard Limbert - trưởng đoàn thám hiểm hội địa lýHoàng gia Anh đã từng phát biểu: "Động Phong Nha là đệ nhất kỳquan ở Việt Nam và là một trong hai hang động đẹp nhất thế giới.Đây cũng là hang động nước dài nhất thế giới" Thật vậy với những

cửa hang cao rộng có những tên gọi khác nhau, những hồ ngầmcùng những thạch nhũ tráng lệ kỳ ảo, với giá trị địa chất địa mạo,với cảnh quan môi trường đa dạng phong phú, với những nét vănhóa lịch sử tiêu biểu vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng xứngđáng được công nhận là di sản thiên nhiên thế giới vào tháng 7 năm2003.

II HUẾ.

Hoà cùng sự phát triển của du lịch nhà, trong những năm gầnđây, du lịch Huế cũng có những bước phát triển đáng kể nhất là từkhi cố đô Huế được Unesco công nhân là di sản văn hóa nhân loạivào ngày 11 tháng 12 năm 1993 Huế - cố đô của một chế độ quânchủ cuối cùng ở Việt Nam, có nhiều tiềm năng du lịch văn hóa vớihơn 200 di tích đã được xếp hạng như kinh thành Huế, hệ thốnglăng tẩm của các vua Nguyễn Tên gọi các địa danh của Huế gắnliền nhiều với lịch sử bởi đây là một Di sản văn hóa

Thừa Thiên Huế là một tỉnh ở miền Trung Việt Nam, phía Bắcgiáp tỉnh Quảng Trị, phía Nam giáp thành phố Đà nẵng, Tây namgiáp tỉnh Quảng Nam, phía tây giáp dãy Trường Sơn hùng vĩ chính

là biên giới Việt Lào, phía Đông được giới hạn bởi biển Đông Làkhúc ruột nối liền phía Bắc với phía Nam của tổ quốc (cách Hà Nội660km về phía Bắc và cách TP Hồ Chí Minh 1080km về phíaNam) Huế chính là hình ảnh thu nhỏ lại của tổ quốc Việt Nam tươiđẹp và đa dạng Thừa Thiên Huế là tỉnh có đặc thù ưu việt đó là sự

đa dạng về cảnh quan thiên nhiên Nơi đây có dòng sông Hươngchảy yên bình và thơ mộng, có những dòng kênh bao quanh, những

đồi thông soi bóng xuống những hồ nước trong xanh.Thiên nhiêncòn ưu đãi cho Huế những bãi tắm như Thuận An, Cảnh Dương,Lăng Cô nước trong và cát mịn Nhưng cái làm nên một di sản vănhóa Huế chính là vị trí đặc biệt của nó trong lịch sử Việt Nam Cố

đô Huế ngày nay còn lưu giữ hàng trăm di tích lịch sử văn hoá mànổi bật nhất những cung điện, lăng tẩm của các vua chúa nhàNguyễn Do những kiến thức còn ít ỏi nên trong bài viết này em chỉxin giải thích một số tên gọi là trong quần thể hơn 300 công trìnhkiến trúc của cố đô Huế

1 Sông Hương - Núi Ngự.

Hầu hết các sông lớn ở Thừa Thiên Huế đều bắt nguồn từ dãyTrường Sơn, chảy qua đồng bằng, xuống đầm phá, đổ ra biển Đôngnhư sông Ô Lâu, sông Bồ, sông Hương, sông Truồi, sông Cầu Hai Trong đó sông Hương là sông lớn nhất có diện tích lưu vực300km2 Sông Hương xưa được gọi là Lô Dung hay sông Dinh,dòng sông mang tên đẹp như tên người con gái, cái tên đầy hương

vị có lẽ nhờ mùi thơm tinh khiết của những cây sâm rừng xương bồmọc ở đầu nguồn, sông Hương dài 30km nếu chỉ kể từ Bằng Lãngđến cửa Thuận An, độ dốc của dòng nước so với mặt biển khôngchênh nhiều nên nước sông chảy rất chậm Sắc nước sông Hươngtrở nên xanh hơn khi vượt qua chân núi Ngọc Trản - điện HònChén, tạo nên một lòng vực sâu thẳm Thành phố Huế cũng đượcchia thành khu vực trên bờ sông Hương và hơn mười chiếc cầu lớnnhỏ như những sợi dây nối liền hai bờ qua lại Mỗi cầu lại mang