Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)

Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)Mùa thu trong thơ Xuân Diệu, Lưu Trọng Lư và Quách Tấn (Luận văn thạc sĩ)

M C L C

U

1 Lý do ch tài 3

2 L ch s nghiên c u v 6

3 ng và ph m vi nghiên c u 8

4 M m v nghiên c u 9

5 u 9

6 u trúc lu 10

N C M H NG L N C T NAM 1.1 Mùa thu Vi t Nam ngu n c m h ng trong ngh thu t 11

1.2 Mùa thu trong thi ca 17

1.3.Mùa thu c i 26

2: C M NH N V U, N u 38

57

n 66

NG CÁCH TÂN NGH THU T 3.1 Cái tôi tr tình 80

3.2 Không gian và th i gian ngh thu t 85

3.2.1 85

3.2.2 Th i gian ch n s ng 91

3.3 Cách tân v u, ngôn ng 93

3.3.1 Th 93

3.3.2 Nh 95

3.3.3 Ngôn ng 99

K T LU N 103

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

M U

1 Lí do ch tài

l t nh p c u, m t s giao thoa tuy t v i mà t

hiu hiu rét cho v a nh mênh mông, cái se l nh c a gió thu,

bao n i bu m xúc b u, là kho ng th i gian mà t t c chúng ta

mu n hòa mình vào v i thiên nhiên, v t tr c s v c d y trong ti m th c chúng ta nh ng k ni m c a m t th i tu i tr

Trong thi ca, mù n v i bi t bao thi hào l i l

m d u n trong lòng công chúng nh nh ng thi ngôn v cái

b i s quy y mê ho c c a mùa thu mà hình nh v mùa này, c m h ng c a mùa n t hi n ph bi n trong thi ca

c nh c nh n nhi u nh t là Charles Beaudelaire, Paul Verlaine, Anatole

u thi ph m ca ng i mùa thu di m tuy t Chính nh ng

Nguy n Trãi V i thi hào Nguy n Du có tác ph m Thu chi, Thu d , Thu nh t

kí h m h ng Ngô Thì Nh m có Thu thu t tuy t, T

Nó th p bi t bao nhiêu, quy n luy n và khêu

quy t r ng trong l ch s thi ca Vi có m t th i phong

c nh s c c t tr i b ng chính trái tim ngh a h B i v y mà thiên nhiên và c nh v

s giao hòa r t t nhiên, th hi n m t s s ng Gi a thiên nhiên mùa thu và tâm

y xôn xao trong linh h n c a thiên nhiên và t o v t

ng cái c a mình c a n hoa s n thì bung n , là ti ng thì

th m c a lá, là n i r o c a nhung ph n, là s lung linh c a nh ng làn ánh sáng mùa thu, là s h n h n c c mây, là s run r y c a ch i non, l c bi c Trong cái nhìn m i l trong các nhà i, không gian và th i gian mùa thu

nh t tâm h n d t dào s c s ng Mùa thu Vi

Mùa thu qu th p t y nh ng ngu n c m xúc m i m và

t v mùa thu c i ti p t ng sâu s c lòng tôi Nó

th c d y trong tôi nh c s ng v i c nh s c v i c nh s c tr i thu

mình v i mong mu n s góp ph m nh n m

là m c vào công vi c nghiên c u và gi ng d y sau này.

2 L ch s nghiên c u v

2.1 Mùa thu luôn là m t h p l c tuy t v i v i các nhà nghiên c u và là m

xúc c m m i m , làm nên nh ng mùa thu m i trong ti n trình phát tri n c

ca ti ng Vi t vi t v mùa thu, góp ph n vào quá trình hi t

n Vi t Nam có Gió thu, Ti (T

Ti ng thu Thu, Thu r ng (Huy C n), Thu (Ch Lan Viên),

Cu i thu (Bích Khê), Bu n thu (Hàn M c T ), Chi u thu (Nguy n Bính),

2.2 Th i nh ng trang nghiên c t v mùa thu trong phong trào i lãng m n Vi t Nam, chúng tôi th u

g n c th mà ch c p m trong m t s bài vi t mang tính

c m nh n ho c gi i thi u, phê bình Ch ng h n : Bài Thu c a Lê B o và bài

mùa thu t i c c in trong cu n u và nh ng l i bình (2003), bài thu t i c a c, Nguy

c in trong cu n Xuân Di u m t cái tôi khao khát n ng nàn

c in trong cu n Xuân Di u m t cái tôi khao khát n ng nàn (2006 )

(2008) Riêng m t s ti u lu n nghiên c u v p Ti ng Thu c a ông : M c t u Tr ng thu c a Nguy

c bi t là bài vi t C m thu c in trong cu n Quách T n qua cái nhìn phê

c do Quách Giao m và tuy n ch n

Tình hình nghiên c u trên cho th y các bài vi t, các ti u lu n v u

m ra các cách c m th khác nhau Song các ý ki n, các bài vi u

th ng nh t kh nh mùa thu chính là ti ng lòng th n th c c a thi nhân n ng lòng yêu d c cái kho nh kh c kì di u c t tr i

Nguy n Huy Quát, Chu Th Thúy H ng có bài C m nh n v mùa thu trong

i Vi t Nam, p chí Nghiên c c, s 3, (2008) Bài vi t ch c n c m nh n v mùa thu c a m t s tác gi n

i Vi t Nam

n cách c m nh n v mùa thu c a m t s tác gi trong phong trào m i

(1932-1945) Tuy nhiên nh ng bài nghiên c u y ch mang tính ch t g i m v n

ph c t p trung khai thác sâu trong m n c th th c cách

c m nh n khác nhau, s cách tân trong ngh thu t c a t

c th hi n m t s u nh t, t p trung nh t v n

ng nghiên c u c tài này

3.2 Ph m vi nghiên c u

c m c tiêu khoa h t ra, n i vi t c n ph i kh o sát toàn

lo i Ngòai ra lu n ph i tham kh o nhi u công trình lí lu n v

ph c v cho quá trình nghiên c u

nghiên c u v

T n c nh ng trang

vi t v tài mùa thu

4 2.Nhi m v nghiên c u

4.2.1 t cái nhìn v ch mùa thu trong i nói chung và ba tác

4.2.2. o sát, phân tích nh t v mùa thu c a ba nhà

cho vi c nghiên c tài

K t qu nghiên c u c a lu là tài li u tham kh o v n d ng cho

vi c h c t p , nghiên c u và gi ng d y ng ng

6.2 C u trúc c a lu

Ngoài ph n M u, K t lu n và Tài li u tham kh o, lu

: Mùa thu ngu n c m h ng l n c t Nam

C m nh n v m

T n

thu t

MÙA THU NGU N C M H NG L N C T NAM

1.1 Mùa thu Vi t Nam ngu n c m h ng trong ngh thu t

Mùa thu mùa c a thi ca là mùa r t d i nh ng c m xúc, nh ng

nh ng c m xúc th t nh p nh t Chính vì v y song song v i nh ng b c tranh

v mùa thu là nh ng ca khúc , nh u tuy t v i v

nh ng n t nh u tiên tr m bu n, xa v ng mênh mông nh ng th c a gió

Nh u c chân chúng ta l ng l tìm v v i m t ni m hoài ni

mùa thu mà k c c u c a chúng có th khi n bao th h i nghe ph i v òa c m xúc

H u h t các nh u có ít nhi u nh c ph m vi t v mùa thu

C nh m Duy sáng tác nhi u nh c ph m có giá tr và ph nh

c a thi hào Guillaume Apollinaire Mùa thu ch t ch sang

Ôi n i gian mùi th ch th o

Em nh cho r ng ta v n ch em

V n ch em, v n ch em, v n ch

V n ch

( Mùa thu ch t Ph m Duy )

Nh c ph m là n i day d t nói lên nh khôn nguôi c a m t mùa thu tàn úa, nh ng ai oán, ti i tình v n ch i s tr l i c

n tranh Vi t Nam kh c li t, trong gió chi u m

mùa thu :

c m t mùa thu khóc ai trong chi u

T ng chi c, t ng chi c l khô vàng héo

c m t mùa thu khóc than tri n miên

c m

( Mùa thu ch t Ph m Duy )

c m trong bu i chi u thu bu n bã, c nh v t

Và anh có nghe khi mùa thu t i Mang ái ân, mang tình yêu t i Anh có nghe h n thu nói mình yêu nhau nhé

mà nh y Miên g i g m trong ca khúc Mùa thu cho em L i ca bay

kh Mù t ng n tình dang d c a

Nh ng ký c v cu hi n v trong tâm trí c a cô gái y m thu sang

mùa thu Dìu th nhân vào ch n thiên thai

Và cánh chim ng p ng ng không mu n bay Mùa thu quy

Ca khúc góp m t t n nay, nh ng câu hát ng p tràn c m xúc c a Thu quy v n khi n bao th h i yêu nh c Vi t Nam

m chìm vào m t không gian lãng m n, ng mình trên câu hát khi m thu

i n i ti ng v

y vào trong các tác ph m c n sáng tác không nhi u

i bài hát c a ông l i g n v i m t giai tho i khác nhau và ch y u là v

i c a nh ( 1939 2001) g n v i nh c khúc Nhìn

nh v i n i lòng chia tay, nu i ti c :

Em nghe s u lên trong n ng

Và lá r ng ngoài song Nghe ti ng mình vào quên lãng Nghe tháng ngày ch

Chúng ta b t g p mùa thu lãng m n bay b ng trong âm nh c c

c vào âm nh c Vi t Nam v i ca khúc Su lúc 16 tu

M ng th c nh c ph m c ng thi l n

nghe b i ti ng lòng tha thi t, cùng nh ng ca t r t sâu l ng v i nh u

ng th i l ng nghe ti ng thu b ng âm nh c c

có th c m nh c trong nh ng ca t ti ng Vi i mùa thu, âm nh c c t dòng ch y riêng trong n n âm nh c Vi t Nam,

i cô ph

Em không nghe r ng thu

Lá thu kêu xào x c

p trên lá

( Ti ng thu

tr v ng nh t di p l c Thiên h c ng tri thu) Ch th

bao nhiêu t l n theo chu k tu n hoàn c a t o hóa Mùa thu, cái th i ti t lãng

thu t c a nhân lo o nên bao nhiêu thi hào, thi bá l i

l kim c Không có m t nhà kh o c c th gi i nào, t ng

t ch i h p l c tuy t v ng ngh thu t c a mùa thu

n th i k i th i vua Chiêu Tuyên

chúng ta có d c l i v n c m nh c cái thâm h u, k tuy t bi ng

nào Mùa thu là mùa mà ng v sáng tác lên

M t c nh r ng mùa thu l nh l o, tr ng xóa, b t ngàn nh ng tuy t và ch

mùa thu hoàn ch nh Nói v v nh thu i Vi t Nam,

u quá trình phát tri n c a nó qua nhi u th k u, các

nhà phê bình Xuân Di u có l i khen bài Mùa thu c a Ngô Chi Lan, m t n

Mùa thu hi n rõ ch ý c a Ngô Chi

n cho vi c t c nh thu :

Nguy n Du t c nh tr i thu qua s ph n chi u c c in

tr i:

c in tr i Thành xây khói bi

( Truy n Ki u )

V i c

hi n ra não n trong ng tân thanh c i thi hào Nguy n Du :

i lên ng a, k chia bào R

( Truy n Ki u )

ng ng ng th i còn ký thác t m lòng c a tác

nh ng bi n thái nh y c m c a tâm h n thi nhân b i mùa thu Mùa thu gi l i

c Bao trùm lên t t c là màu

vàng xôn xao c a lá, c a gió, c a th n vào trong

c Mùa thu là mùa chuy n giao nh ng thái v t o hóa, nó

Nam, Nguy n Khuy n (1835 c coi là b c quán quân v c nh

ng sau c ng là n i ni m tâm s th m kín c a thi nhân V i ba

i ti ng thì nh m trong bút pháp miêu t c a ông sáng r

Xuân Di ng nh Nguy n Khuy n n i ti ng nh

m, Thu u, Thu v [2.34]

n v , mùa thu là mùa c a gió heo may, c a tr i

ng, là mùa côn trùng sinh s p lòe

m t m t b c tranh th y m c, khung c c gói vào trong m t không gian

T m nhìn c a ông bao quát c không gian mùa thu :

i, v ng l m bu n C khung c nh y làm phông duy nh t cho

B u xu t hi n nhi u gam màu l xanh trong c

xanh bi c c xanh ng t c a tr i Cái l nh c a c nh, c a ao thu, tr i thu

th m vào tâm h nh t tâm h ra c nh

v i cho r c gió kh n không

n cho con i m t c i, bình yên vô cùng Gi a m t ao thu

ph ng l ng là m t chi c thuy n câu bé nh g i lên m t c m giác l c lõng, vô

nh c i Khi nh n mùa thu ng b ng B c B i ta có th

bu n vì b t l c Song thiên nhiên làng quê m c m c, thân thi t y l i càng làm cho ông c m th y day d t v trách nhi m c a b n thân Khát v ng ph c v quê

thu Vi t Nam vào bài Thu v nh :

Tr i thu xanh n t m y t ng cao

chìm l o c a bu i chi u Hình nh mùa thu pha thêm

c bi c i khói ph nh t nhòa C nh v t ng:

Thu v nh càng khi n nhân cách c a Nguy n Khuy ng

c thiên nhiên kì di u y, tâm h c soi b ng th ánh sáng

t Vi t Không gian mùa thu v i b u tr i cao r ng, nh ng gian nhà c th

thu c a Nguy n Khuy n là cái thu c t tr i, c a không gian, c t

c Nó mang n i bu n chung c , c a th i, c a c m t l i

i bu n n ch a trong thiên nhiên, trong , không ph i la cái bu c b c l tr c ti p c a cá nhân Ta yêu bi t bao cái thanh cao trong tr o, d u êm và ng, thanh bình c a mùa thu

c m nh hòa nh p vào thiên nhiên tràn tr thanh khí Các nhà i

thiên nhiên v i c m h ng hi i Không ch là hình nh và c m xúc, các nhà i c bi n s c m nh n tr c ti p c a các giác quan Quan sát l ng nghe r t c th và tinh vi, cùng v i nh ng, m ng

n t o cho nh t v thiên nhiên v a chân th c, v a

ng, v a lãng m thành ngu n c m h ng c a các nhà

Lan Viên, Huy C n, Nguy n Bính, Hàn M c TXuân Di u có nh ng khám phá tinh vi v th giác trong i

ng nghe tinh t t cá xào x c c n ti ng lòng th n th c

c a tình thu i thi u ph qua bài Ti ng thu Huy C n v i ch t thu man mác trong nhi u bài và l ng bu n v i Thu r ng Ch Lan Viên bu n nao lòng

mùa thu trong phong trào i Ti ng thu c

Tr t i c a Xuân Di u, Thu c a Ch Lan Viên là nh ng bài

c tiên n ti p giáp v i i,

nhà phê bình nghiên c

chúng tôi chia s m t n i khát v ng thi t tha, n i khát v ng thoát ly ra ngoài cái

H ng bay m ng k t

n kìa ai v

( Gió thu )

u gh nh

( C m thu, ti n thu )

thì khóc thu :

i thu m m t màu Gió thu hiu h t thêm r

Gi t l thu m u cho l i bu n nên nhìn

i nh i nh c nh, lòng s u m day d t không nguôi n v i Hàn M c T (1912 nh m nh tàn kh

C nh s p v t l

( Bu n thu )

Hàn M c T chính là m t nhà Tây h hai vang lên th t th m thi t,

bu n man mác

Ng i b t chi u thu nh t n ng, trông theo ng n gió th i qua

r ng nh ng chi c lá mùa thu, lá mùa thu, g i cho vi n khách m t n i

nh t là cõi lòng c a vi n khách l chuy t bu i chi u thu :

n th t ch n Trong bu i chi u thu y, v i nh ng làn

kh i nao lòng Chi c lá k p hòa mình vào v

t làn khói m ng bao trùm c không gian, l ng chi u l ng l

i s

m th m tr i xanh l , Mùi hoa thiên lý th ang chi u thu.

Con cò bay l trong câu hát,

Gi c tr say dài nh p võng ru.

Lá th p cành cao gió i nhau,

i th t hào phóng, ch m i m t vài kho nh kh c, vài tín hi u báo thu v c h m trong c nh s c mùa thu Không yêu

ph h a thêm cho bu i chi u thu huy n di u Trái na m m

ng th c th c m c a làng quê B c B h n không th nào

Nai cao gót l n trong mù

Xu ng r ng néo thu c nhìn thu m i v

S c tr i trôi d i khe Chim bay, lá r ng cành nghe l nh lùng

S u thu lên vút, song song

V i cây hiu qu nh, v i lòng qu nh hiu Non xanh ngây c bu i chi u

( Thu r ng )

hoa tàn, lá r ng Ch Lan Viên v lên nh ng c m luy n ti n

tuy nhiên nh ng chi ti n t th t gi n d

[38.225] Lan Viên có lúc t

Ch Lan Viên m t mình tr v ng th i gian xa m tít t p Và càng

l nát N n cùng th i tìm mùa thu

nh ng gam màu d u nh , nh ng n i bu n h t hiu, sâu l ng thì Ch Lan Viên tìm

Viên v n thích mùa thu, b i chính s tàn l i y mang d u tích m t th

M t ít vàng trong n ng, trong cây

M t ít bu n trong gió trong gió, trong mây

Hàng Châu )

T rút l y cái th n, cái h n c a thi b c l c m

thiên nhiên c cu c s ng, tâm h n mình, khi n cho c nh v t không ch có hình s c

mà còn ch t ch a bao ti ng nói V p, su t cu i T Hanh

i, c a thiên nhiên S c s ng b n b c a tâm h ng sau nh ng v n

thiên nhiên T Hanh th t tinh t khi ông ch p l y nh ng kho nh kh c

g p g gi a tâm tình c a mình v p trong s luân chuy n c a thiên nhiên,

m nh c cái bu n v ng, nh

b i s ly cách :

ròn Mùa thu quá n a, lá giòn khua cây

Ti n em trong c nh thu này Lòng ta muôn ti y l

( Mùa thu ti n em )

a mùa thu

nh ng th i

a Nh ng h nh trong ng ki n bi t bao vui bu n c a chàng trai và cô gái :

i em nói su t canh thâu Yêu nhau nh ng yêu nhau mãi

a b

ng b n nh c m o trên n n nh ng b m

i Ti ng thu ng th

c m khi l ng nghe âm thanh c a mùa thu Khi nh ng ngày n ng h v a t t l a,

m u tinh t và s m c m nh n nh ng âm thanh th m thì :

ng ti ng huy

giao c m trong không gian và th i gian, trong không khí

Ti ng thu chính là cái h n c a r ng quê, c a tr t và cái h n h u ch t

u mang n i ni m riêng c a nhi u th h V i nh ng tác ph m

vi t v mùa thu c a các nhà i, chúng ta th y rõ m t cái tôi tr tình thành

th t v i nh ng c m xúc, tr ng thái c a mình i s ng cho mình, cho tình c m c a riêng mình, ch không còn là ti ng nói c a th i hay giai

c p S thành th t trong tr ng thái c m xúc c a các nhà i n cho

t cách th c bi u hi n m i, t

Trong Thi nhân Vi t Nam, n xét v Xuân Di

Xuân Di u là m t ngu n s ng dào d t ng có ch c non l ng l này Xuân Di m c nh tr i, s ng v i vàng, s ng cu ng

n t nh c tr m b ng c u tr tình v mùa thu, v i nh ng phát tri n sáng

ng thi Theo nhà nghiên c Lai Thúy thì i,

c hoán cái trong m t chùm quan h m i Không ph t

t o nên khung ch u l c c i, mà chúng t n t i trong toàn ki ng k ni m, m t th trí nh th lo theo cách

mùa t h sang thu b ng r ng li u ven h Nh n c a

t i g i lên m t tâm tr ng bu n tang tóc Bu n vì cái l nh len l i

n n vì c nh s c mùa thu h p v i tâm tr ng bu n c a tác gi

i ta vì m mà c i ta vì l nh s p

u toát lên m t ch i m nh m Chúng ta ng r ng, v i m t con

i khao khát s ng, khao khát yêu mãnh li t và cu ng nhi s không