Mô hình logistic tính toán sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm ở Việt Nam (Khóa luận tốt nghiệp)

Mô hình logistic tính toán sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm ở Việt NamMô hình logistic tính toán sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm ở Việt NamMô hình logistic tính toán sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm ở Việt NamMô hình logistic tính toán sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm ở Việt NamMô hình logistic tính toán sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm ở Việt NamMô hình logistic tính toán sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm ở Việt NamMô hình logistic tính toán sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm ở Việt NamMô hình logistic tính toán sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng có việc làm ở Việt Nam

L I C

Trên th c t không có thành công nào mà không g n li n v i nh ng s h tr

dù ít hay nhi u, dù tr c ti p hay gián ti p c i khác Trong su t th i gian

t khi b u h c t p gi i h c nhi u s quan

c a quý Th n bè

V i lòng bi c nh t, em xin g n quý Th y cô Khoa Toán ng

D ng - i h c Sài Gòn Thành ph H Chí Minh i tri th c và tâm huy t c truy t v n ki n th c cho chúng em trong su t th i gian h c

t p t u ki n cho b n thân em hoàn thành t t khóa lu n t t nghi p c a mình

c bi t em xin g i l n Th y ,

c ti ng d n và t t t nghi p.Sau cùng em mu n g i l d a tinh

th n và b n bè là ngu em trong su t th i gian làm khóa lu n

t c

M C L C

L ii

L i c iii

M c l c 1 Danh m c 3

M U 5

M t s v chung v lý lu ng vi c làm 1.1 Khái ni m ngu ng 10

1.2 L ng 11

1.2.1 Vi c làm 12

1.2.1.1 vi c làm 14

1.2.1.2 Thi u vi c làm 15

1.2.2 Th t nghi p 16

1.2.2.1 Th t nghi p dài h n 18

1.2.2.2 Th t nghi p ng n h n 18

1.2.2.3 Th t nghi p t m th i 19

1.2.2.4 Th t nghi p chu k 20

1.2.2.5 Th t nghi u 20

1.2.2.6 Th t nghi p t nhiên 21

1.3 t s ch tiêu ch y u 23

1.3.1 L ng .23

1.3.2 T l 24

1.3.3 T l thi u vi c làm 24

1.3.4 T l th t nghi p 26

1.4 pháp lu n nghiên c nh các nhân t n kh vi c làm 27

Phân tích th c tr ng - vi c làm Vi t Nam

Mô hình logistic tính toán s ng c a các nhân t n kh c

làm Vi t Nam

2.1 L ng lao ng 31

2.1.1 Phân tích chung v 31

2.1.2 i 33

2.1.3 c thành th và nông thôn 34

2.1.4 i tính 36

2.1.5 h c v n 37

2.2 ng có vi c làm 38

2.2.1 Phân tích l ng có vi c làm theo gi i tính và khu v c 40

2.2.2 ng có vi c làm theo nhóm ngành và thành ph n kinh t 40 2.3 Mô hình logistic tính toán s ng c a các nhân t n kh có vi c làm Vi t Nam 43

2.3.1 Phân tích, l a ch n mô hình th c nghi nh các nhân t nh n kh c làm 43

2.3.1.1 Mô t s li u 43

2.3.1.2 Mô t bi n s 44

2.3.2 Phân tích k t qu mô hình th c nghi m theo các nhân t n kh c làm 47

2.3.2.1 Phân tích mô hình th c nghi c 48

2.3.2.2 Phân tích a các bi n trong mô hình th c nghi m 49

K T LU N 56

M U

Ngu ng là tài s n quý giá và to l n c a m i qu c gia, v a là m c tiêu,

ti , v ng l phát tri n kinh t - xã h i, th c hi n công nghi p hóa, hi n

h c - k thu t hi i c c trong khu v c và th gi i trong xu th h i nh p ngày càng sâu, r ng vào quá trình toàn c u hóa kinh t th gi i hi n nay Vi c chu n b

m ng h i t nh ng giá tr truy n th ng c a dân t c k t h p v i

a nhân lo c, có tài, thông minh, sáng

t o, làm vi c quên mình vì s ph n vinh c a T qu c chu n b t t v m i m

tri n giáo d c toàn di n, xây d ng các c

tri th c bi t là trí th th c hi n công nghi p hóa, hi n

i hóa c, c nh m hình thành và phát tri n n n kinh t tri th c

c a Vi t Nam

Vi i t n n kinh t k ho ch hóa t p trung sang n n kinh t v n hành th ng có s qu n lý c nh

ng xã h i ch vi ng ngày càng tr nên c n thi t và c p bách Vi ng luôn g n li n v i nh kinh t xã

ng vào v ng và ch ng t t o vi c làm cho mình và cho

i khác trong các thành ph n kinh t ; không th ng, trông ch vào s b trí vi c làm c i s d c khuy n s n

xu t, kinh doanh, d ch v , t o m vi c làm c t p trung ban hành lu

ch , chính sách, t i thu n l m i t t o vi c làm cho mình và cho xã h i

Th ng t c b o h b ng B Lu ng

ng s h u và toàn quy t vi c s d ng s ng c a mình

i s d ng có toàn quy m s ng theo yêu c u

c a s n xu t kinh doanh S b o h v m t lu t c th hi n i ng có quy n làm vi c cho b t c i s d ng nào và b t k ch nào mà pháp

lu i s d ng có quy n tr c ti p ho c thông qua các

t ch c gi i thi u vi tuy n ch ng, có quy n m lao ng phù

h p v i nhu c u c a s n xu t kinh doanh th nh c a pháp lu

V i ch tri n n n kinh t hang hóa nhi u thành ph n, t do phát tri n

s n xu t kinh doanh, m r ng kinh t a nh n quy n t do t o vi c làm

Th a nh n quy n t do l a ch c, t do tuy ng phù h p v i qui

nh c a B lu ng pháp lý thu n l i cho s phát tri n c a

th ng, gi m t l th t nghi p khu v c thành th và t l thi u vi c làm khu v c nông thôn

Nh ng u c a th i m ng tích c c c a nhi u chính sách,

i pháp v kinh t xã h i; s n v

c v i qui mô l n và t nhanh nhi u ngành kinh t , nhi u khu v c thành

ph n kinh t trên ph m vi c t bi t là các khu v c kinh t tr o

c nhi u y u t kinh t xã h ng l y th ng, phát tri n vi c làm c v b r ng l n chi u sâu

Chuy n m i - n ti p t y m nh công cu i m i, phát huy n i l công nghi p hóa, hi i hóa h ng, Nhà

là vi c nghiên c u các nhân t n kh c làm là m ng nghiên c u phù h p v i th c ti n c i s ng kinh t - xã h i Vi t Nam M t m t,

b t tinh hình phân b ra các chính sách v lao

ng trên bình di a ch tài nghiên c u: hình Logistic tính toán s ng c a các nhân t n kh c làm

Th hai, phân tích th c tr ng - vi c làm Vi t Nam t 2005-2010.

Th ba, t mô hình th c nghi m ch c các nhân t n kh

Phân tích th c tr ng lao ng - vi c làm Vi t Nam

Mô hình logistic tính toán s ng c a các nhân t n kh

có vi c làm Vi t Nam

K t lu n

m này ph m vi dân s c tính vào ngu

so v m nêu trong t n thu t ng v ng c

- Theo giáo trình kinh t ng c i h c Kinh t qu c dân Hà N i: ngu n ng là toàn b dân s tu i lao ng (tr nh i tàn t t, m t

s ng lo i n ng) và nh i ngoà tu c t có làm

vi c

1.2 L NG

- Theo T ch ng qu c t (ILO): L ng lao ng ( t b

ph n dân s tu nh th c t c làm và nh i th t nghi p

- Vi t Nam là nh i t 15 tu i tr lên có vi c làm và không

- tu i lao ng ( i khái ni m dân s ho ng kinh

t tu ng) bao g m nh tu i lao ng (nam t 15

tu n h t 60 tu i và n t 15 tu n h t 55 tu i c làm ho c không

có vi u làm vi c và s n sàng làm vi c

Khái ni m này v n th ng nh t v m c nh hi n hành c a T ng c c Th ng kê v i dân s ho ng kinh

t ), ch có c th th hai c i th t nghi p, ch không nói chung chung là không có vi c s d khi tính toán

th Vi t Nam hi n nay

là vi c hai tiêu chu

Tuy nhiên, trên th c t n u ch vào hai tiêu th c là tính h p pháp và thu

nh nh m t ho c coi là vi c làm hay không thì có nh ng

ho ng khó có th c và l c

v vi c làm N u ch vào tính h p pháp c a ho ng thì vi c làm ph thu c vào pháp lu t c a t ng qu c gia, th m chí ngay trong cùng m t qu c gia

y, ch khi phù h p v s ng c a hai y u t s ng và

u s n xu t (ho n s n xu t) thì có vi c làm T m i quan h này cho th y t l m s ng có th v u s n

xu t ng bi u hi n ch tiêu xu t ch làm vi c) T l này phthu c vào t ng nghành ngh , t c M t khác,tr ng thái phù h p gi a s c

u s n xu t ch có tính ch i do ti n

b khoa h phát tri n c a quan h s n xu t, ng m

v ng s v n hành ngày càng nhi ng v t hóa Khi chuy n hóa t tr ng thái phù h p này sang tr ng thái phù h p khác, thông ng s gi m b t chi phí lao ng, t n tình tr ng th t nghi p ho c thi u vi c làm

vào th i gian th c t làm vi c, ch làm vi c và nhu c u làm thêm c a

nh là có vi c làm trong tu n l u tra i có vi c làm l i chia thành 2 nhóm: n i vi i thi u vi c làm

vi c nh u làm thêm, ho c nh i có s gilàm vi c nh ng ho c l ch c h i

1.2.1.2 Thi u vi c làm

u vi là tình tr ng có vi i gian làm vi c th i

nh và có nhu c u làm thêm Thi u vi c làm còn th hi i d ng làm vi c

t và thu nh i m c thu nh p t i thi u Hi n nay, tình tr ng thi u vi c làm còn ph bi n khu v c nông thôn

Thi u vi c làm là v c xem xét ph c t a

t này trong ti ng Anh là underemployment-t d ng h t, s d i kh

ng Thi u vi là thi u vi c

làm h u hình (nhìn th y) và thi u vi c làm vô hình (không nhìn th y).

Thi u vi c làm vô hình là tình tr ng có chuyên môn, ,

c không s d ng h c c a mình Thí d tình

tr ng các c i h c ch c s p x p làm các công vi c c

nh i có b làm vi c ti p th thu c; nh i h ng,trung c p ch làm các công vi n c i ch c o ng n h n 3-6 tháng, u vi c làm nên vô hình là m t vi c khó kh n, song nhìn vào th c tr ng s d ng hi n nay Vi t Nam, tình tr ng này không ph i

là hi m mà có th nói là khá ph bi n

Thi u vi c làm h u hình là tình tr công vilàm, do d ng h t th ng mà h có và mong mu c làm

Có th do tình tr ng thi u vi c làm b ng hai ch tiêu: t l i thi u vi c làm lao

ng, bao i không s d ng h t th i gian lao ng T l s d ng th i gian

ng cho bi i ng s d ng bao nhiêu ph th i gian làm vi c c a mình cho công vi c Tình tr ng chia vi làm, d ng vi c, ngh

vi là b c tranh c a thi u vi c làm hi n nay

u tra lao ng vi i thi u vi i có s gi làm vi c trong tu n l tham kh i 35 gi , ho ch nh i v i làm các công vi c n ng nh c, c h i, có nhu c u làm thêm gi và s n sang làm vi c khi có

th g i th t nghi i có nhu c u làm vi c

Trong quá trình chuy n sang n n kinh t th ng, do s ng c a cung - c u

v ng, c bi t là do quá trình chuy n d u kinh t , hi i

th t nghi i, nó ph n ánh m t th c t c a quá trình s p x p l i c a

m t c u trúc kinh t - xã h i m i Tuy nhiên, hi n nay c ta không ch có th t nghi p t m th u, mà còn có th t nghi p ti m n, th t nghi p không hoàn toàn (do hi u su t s d ng th ng còn th p, nh t là nông thôn)chi m t tr ng l n cùng v i t l a ngu ng càng làm cho tình hình th t nghi p càng gay g t Th c t i ph i có chính sách, gi i pháp

ng b h n ch t l i th t nghi p

T t c các n n kinh t dù phát tri u ph i m t v i v n

th t nghi này có th tr c bi t gay g t trong các xã h

tr i qua th i k quá , khó kh n t m t n n kinh t t p trung ch u s ki m soát c a Chính ph sang m t n n kinh t th ng M c dù vi c Chính ph d b ki m soát giá

c u hai ho ng l c chính c a t t c các n n kinh t th

ng có th th c hi n ch a chúng mà không b c n tr u này

ng th i gây ra tình tr ng th t nghi p ng n h n

Do không còn ki m soát giá c , chính c u tiêu dung ch không ph i quy nh

c a Chính ph s t ng c a hàng hóa chào bán Khi ng n gió c nh tranh

b u th i kh p n n kinh t , chúng khi n cho các doanh nghi p không hi u qu ph i

a ho c c t gi có th t n t i K t qu là th t nghi

các công ty ph i c g h n ch chi phí c a h Do tr c p c a Chính ph b c t

gi m, nên nhi u doanh nghi p l n c c v n thuê r t nhi u nhân công ph u ch ng

Tuy nhiên, bên c nh nh ng thi t h i v th t nghi p l i là các l i ích v t do giá

c và s thi t l p quy n s h u tài s n và hình thành các doanh nghi p làm n n t ng kinh t c a xã h i Các doanh nhân, nhìn th i kinh doanh m

nhân và s n xu t các hàng hóa và d ch v m i Các doanh nghi c

s tìm ki m các i Không ch có s i vi

lên, mà khi các doanh nghi p m i, khi ng c

làm nâng cao tính linh ho t và các l a ch n vi ng

Trong nhi ng h p, s khác bi t gi ng và ch doanh nghi p

có th không rõ ràng, do m t cá nhân h c h c các k m t công ty và sau

thành l p công ty riêng c a h cung c p các s n ph m m i, t

ho c r c T l th t nghi l l m phát ngày càng gi m khi n n kinh t th ng linh ho c thi t l p

N vào th i gian th t nghi i th t nghi p l c chia thành: th t nghi p dài h n và th t nghi p ng n h n

nh trong các cu i th t nghi p là: i không có vi c làm trong th u tra Úc quan ni i th t nghi p là nh i không có vi c làm trong tu n l u tra và ch ng tìm vi c làm c ngày ho c n a ngày t i b t k m t th m nào trong 4 tu n bao g m c tu n

Trong m t n n kinh t vi c làm, v n luôn luôn có m t s chuy ng

i ta tìm vi c làm khi t t nghi ng, ho c chuy n m t thành

ph m i Ph n có th quay l ng công nhân th t nghi p t m th ng chuy n công vi c ho c tìm nh ng công vi c t

ng cho r ng h là nh i th t nghi nguyTuy nhiên, th t nghi p không th bi n m t, ngay c c có n n kinh tphát tri n Trong m t n n kinh t th ng, m t s ng xuyên thay

i công vi c ho c ch i công vi u tiên sau khi gia nh p th ng

c g i là th t nghi p t m th i, và xét v nhi u m t, nó ch n ph n ánh tính t do và linh ho t c ng trong vi c tìm ki m các công vi c có

i s hài long ngh nghi p cao ng không

t n theo cách này s d n vi c t o ra m t m c th t nghi p nh nh thì c tính c nh tranh và s u gi

ng th t nghi p t m th ng không ph i ch u tình tr ng m t vi c lâu và do h t nguy n ch n l i công vi c ho o, nên

th t nghi p t m th i nhìn chung không ph i là m t v nghiêm tr i v i m t

n n kinh t th ng Trên th c t , t i h u h t các qu c gia, m t t l ng nh t

nh trong m t ng s b th t nghi p t m th i vào b t c th m nào Các nhà kinh t h ng x p các n n kinh t y vào lo vi

tr ng t i t nh t thì c châu Âu và Hoa K b th t nghi t

d ng th t nghi p s c gi i quy t b ng các chính sách tài khóa và ti n t qu c gia

Th t nghi u n nh ng công nhân không có h c v n, không

o hay không có kinh nghi p c n thi duy trì trong n n kinh t ngày nay Nhi u công vi i k c kh c h i nhanh chóng các quy trình

và các k thu t m i t các s tay k thu o ng n h , các

i ngh nghi p trong th i thô i m t m h c v n và chuyên môn nh nh v giao ti p, ngôn ng , khoa h c và qu n lý M c dù th t nghi p

ng ch n m t t l nh công nhân trong m t n n kinh t vào

m t th m nh c gi i quy t v này có th r t ch m và t n kém

t lý do n gi i c qu c gia l i quan

tr ng v i kinh t

V i m i lo i th t nghi u h th ng c c phân tchi ti t theo các tiêu th c m i nhóm tu i, gi h c v chuyên môn k thu t, ngh nghi p, khu v c thành th , nông thôn, vùng lãnh th

ng kê v th c tr ng, bi

ng c a các y u t n i sinh và ngo n tình tr ng vi c làm c

tin thu nh p, t ng h th c ti n cho vi c xây d ng các k ho ch ng n

h n và dài h i pháp v phát tri n ngu n nhân l c, btrí s d i và gi i quy t vi c làm các c p, các ngành

Dân s h t vai trò quan tr ng, nh i tr ng ít ch c ch n vcái mà h mu n i b hay b t

u công vi , càng nhi i tr và nhi u ph n y s d n m t t l th t nghi p t

ph u t i t , mà nên nh r ng tìm ki m ph c v cho m t ch s ng còn

i công vi u

có chuyên môn cao h có th tìm ki c m t công vi c phù h ng công

th i công vi c nhi

C U TRÚC DÂN S VÀ L NG

1.3.1

nh b ng t ng dân s t 15 tu i tr lên có vi c làm ( E ) và dân s không có vi c làm (th t nghi p: U)

Công th c tính có d

(1.1)

n hành nghiên c u th nghi m nhi u l n v nh tình

tr ng thi u vi c làm Ngày 7/10/1998, h i ngh do ILO t ch c t ng

nh t thành l y ban v xây d nh tình tr ng thi u vi

H i ngh có t c tham d c thu c châu Á

H i ngh ng nh nh tình tr ng thi u vi c làm và các

d ng c a thi u vi c làm Theo k t lu n c a y ban, s i thi u vi c bi u

hi i hai d i thi u vi c làm h i thi u vi y

b i thi u vi c làm là: trong tu n l tham kh o làm vi c

th nh (th i gian chu n) và có tìm ki m vi c làm thêm gi

1.4 n nghiên c nh các nhân t n kh

c làm

s li u th c t ng vi

c u kh c làm c c là nghiên c u bi n ph thu c không th ng theo tính liên t c (mà ch là có hay không có vi c làm) v i các bi n

c l p v a là bi ng v a là bi n ch t N u b i quy truy n th h i quy tr c ti p thì khônng th gi i quy c bài toán này Sau khi nghiên c u và so sánh m t s mô hình lý thuy t, chúng ta quy nh ch n mô

nghiên c u ng c a t ng nhân t t i khpháp phân tích này có nhi t s i l

pháp này có th t n d c nh m c t (discriminant analysis) v a t n d c nh m c

h u bi n ph thu c (Y) c i quy Logistic l i là m t bi n nh phân (binary) ch không ph i m t bi n s h c

kh c làm c a nh y trong nghiên c u này,

nh các xác sugiá ng c a t ng nhân t t i kh c làm c

Trong mô hình Logistic, các xác su t nh b ng công th c:

(1.8)

Trong i= (1, X2i, X3i ki 1 2 k)

Trong mô hình trên không ph i là hàm tuy n tính c a các bi c l p

nh c g i là hàm phân b logistic Trong hàm này khi Xi

nh n giá tr t - n , thì nh n giá tr t 0-1, phi tuy n v i c X và tham s

ng c a nhân t Xk n xác su t pi

(1.10)

M t trong v khó kh n và có khi khá nan gi i trong vi c phân tích h i quy

n là ch n m t mô hình có th mô t d li u M t nghiên c u v i

m t bi n ph thu c vào Y và 3 bi c l p X1, X2, X3, chúng ta có th có nh ng mô

d X1);Y=f(X2);Y=f(X3); Y=f(X1,X2); Y=f(X1,X3); Y=f(X3,X2); Y=f(X1,X2,X3 T ng quát n u ta có k bi c l p X1, X2, k