Tiết TIỂU sử tóm tắt và LUYỆN tập VIẾT TIỂU sử tóm tắt

C.TIẾN TRÌNH BÀI HỌC 1.Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số 2.Kiểm tra bài cũ 3.Bài mới Dẫn nhập: Trong cuộc sống, chúng ta vẫn thường bắt gặp những văn bản tiểu sử tóm tắt về cuộc đời, sự nghiệp

Tiết 94: TIỂU SỬ TÓM TẮT VÀ LUYỆN TẬP VIẾT TIỂU SỬ TÓM TẮT

A. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Nắm được mục đích, đặc điểm và yêu cầu của tiểu sử tóm tắt

- Biết cách thức viết tiểu sử tóm tắt

2 Kĩ năng

- Viết tiểu sử tóm tắt ngắn gọn, chính xác, khách quan nhưng đầy

đủ thông tin

- Vận dụng vào trong việc học các tác gia và các văn bản văn học

3 Thái độ

- Có ý thức tìm kiếm, tra cứu tư liệu và tạo được thói quen kĩ lưỡng, chính xác khi viết văn bản tiểu sử tóm tắt

B PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

1 Phương pháp dạy học

Kết hợp các phương pháp:

- Phương pháp diễn giảng

- Phương pháp đàm thoại

- Phương pháp phát vấn

2 Phương tiện dạy học

- Ngữ văn (lớp 11, tập 2), Ngữ văn (sách giáo viên- lớp 11, tập 2)

- Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức , kĩ năng Ngữ văn lớp 11, một số tài liệu khác

C.TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1.Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số

2.Kiểm tra bài cũ

3.Bài mới

Dẫn nhập: Trong cuộc sống, chúng ta vẫn thường bắt gặp những văn bản tiểu sử tóm

tắt về cuộc đời, sự nghiệp của một nhà văn, nhà thơ, hay của một người được giới thiệu vào các cơ quan lãnh đạo nhà nước…Vậy tiểu sử tóm tắt là gì? Yêu cầu của một bản tiểu sử tóm tắt ra sao? Làm cách nào để viết được một bản tiểu sử tóm tắt? Chúng

ta sẽ trả lời được tất cả những câu hỏi đó qua bài học hôm nay "Tiểu sử tóm tắt và luyện tập viết tiểu sử tóm tắt"

Hoạt động của giáo viên và

Hoạt động 1: Hướng dẫn học

sinh tìm hiểu mục đích, yêu

cầu của tiểu sử tóm tắt

Thao tác 1: Hướng dẫn tìm hiểu khái

niệm

GV: Ở mỗi phần đọc văn chúng ta đều

được tìm hiểu về tác giả, ví dụ như ở bài

Đây thôn Vĩ Dạ chúng ta biết đến tác giả

Hàn Mặc Tử, một bản tiểu sử tóm tắt

viết về ông trong phần tiểu dẫn của bài

Vậy qua bản tiểu sử tóm tắt trong bài về

Hàn Mặc Tử em nắm được điều gì về

Hàn Mặc Tử? Bản tiểu sử về Hàn Mặc

Tử được trình bày như thế nào?

HS suy nghĩ và trả lời

+ Bản tiểu sử trên cung cấp thông tin về

cuộc đời và sự nghiệp của nhà thơ Hàn

Mặc Tử

+ Bản tiểu sử được trình bày: ngắn gọn

GV: Vậy em hiểu thế nào là tiểu sử tóm

tắt?

GV nhận xét và chốt ý: Tiểu sử tóm tắt:

là văn bản thông tin một cách khách

quan, trung thực những nét cơ bản về

cuộc đời và sự nghiệp của một cá nhân

Thao tác 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu

mục đích của văn bản tóm tắt

Gv: Khi học về một tác phẩm, thì ta

thường tìm hiểu về tiểu sử của tác giả

Vậy mục đích của việc tìm hiểu đó là gì?

I.Mục đích, yêu cầu của tiểu

sử tóm tắt

1.Mục đích

- Giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp, cống

Để ta biết được những vấn đề gì?

Hs trả lời.(biết về cuộc đời, sự nghiệp

của tác giả)

Gv nhận xét: Vậy mục đích đầu tiên của

tiểu sử tóm tắt chính là giới thiệu về

cuộc đời, sự nghiệp, cống hiến của

người được nói tới

Gv: bản tiểu sử tóm tắt cho ta biết về

cuộc đời của một nhà thơ Vậy thì điều

đó giúp ích gì cho việc cảm nhận những

tác phẩm, sáng tác của nhà văn nhà thơ

đó?

Hs trả lời

Gv nhận xét và chốt ý: Vậy khi có tiểu

sử tóm tắt của một người giúp ta có cơ

sở hiểu đúng, hiểu sâu hơn những sáng

tác của nhà văn

Gv: Không chỉ có các tác phẩm văn học

mới có những văn bản tiểu sử tóm tắt mà

trong cuộc sống thường ngày cũng có

những văn bản tiểu sử tóm tắt Trong

quản lý nhân sự, tuyển chọn cán bộ lãnh

đạo, tìm hiểu bạn bè, … tiểu sử tóm tắt

được viết ra nhằm mục đích gì?

HS suy nghĩ và trả lời

GV nhận xét và chốt ý

Thao tác 3: Hướng dẫn HS tìm hiểu yêu

cầu của tiểu sử tóm tắt

GV: Vẫn với bản tiểu sử tóm tắt về Hàn

Mặc Tử trong bài Đây thôn Vĩ Dạ Em

có nhận xét gì về thông tin, nội dung, độ

hiến của người được nói tới

- Có thêm cơ sở hiểu đúng, hiểu sâu hơn những sáng tác của nhà văn

- Giúp các nhà quản lí tìm hiểu, theo dõi

và sắp xếp, phân công công việc hợp lí, hiệu quả

- Giúp chúng ta trong việc lựa chọn bạn

bè, giới thiệu cán bộ lãnh đạo

2 Yêu cầu

dài, văn phong của bản tiểu sử tóm tắt về

nhà thơ Hàn Mặc Tử

HS suy nghĩ và trả lời

+ Thông tin khách quan, chính xác

• Hàn Mặc Tử (1912- 1940)

• Có 2 năm học TH ở Huế

• 1936 mắc bệnh phong

+ Nội dung: ngắn gọn, phù hợp cho việc

tìm hiểu các sáng tác của HMT

+ Văn phong: cô đọng, trong sáng,

không sử dụng biện pháp tu từ

GV: Từ phân tích trên, theo em, một bản

tiểu sử tóm tắt cần đáp ứng những yêu

cầu nào?

HS suy nghĩ và trả lời

GV nhận xét, bổ sung và chốt ý

- Thông tin khách quan, cụ thể chính xác

về người được nói tới (số liệu, mốc thời gian, thành tích,…)

- Nội dung và độ dài của văn bản cần phù hợp với mục đích viết tiểu sử tóm tắt

- Văn phong: cô đọng, trong sáng, không

sử dụng các biện pháp tu từ

Hoạt động 2: Hướng dẫn học

sinh cách viết tiểu sử tóm

tắt

Thao tác 1: Hướng dẫn HS chọn tài liệu

để viết tiểu sử tóm tắt

GV: Gọi HS đọc ngữ liệu trong SGK/54

HS đọc

GV: Dựa vào nguồn ngữ liệu, em hãy kể

lại vắn tắt cuộc đời và sự nghiệp của nhà

bác học Lương Thế Vinh

HS suy nghĩ và trả lời

Gv nhận xét:

+ Lương Thế Vinh (1442-?) tự Cảnh

Nghi, hiệu Thụy Hiên, dân gian gọi là

Trạng Lười, quê Bình Định

II.Cách viết tiểu sử tóm tắt

1 Chọn tài liệu để viết tiểu sử tóm tắt

+ Từ nhỏ nổi tiếng thông minh

+ Chưa đầy 20 tuổi tiếng tăm đã nổi

khắp vùng

+ Năm 21 tuổi, thi đỗ Trạng nguyên

+ Được phong chức Sái phu trọng Hội

Tao đàn

+ Là con người tài hoa, danh vọng vượt

bậc

GV: Đây là bản tiểu sử tóm tắt về cuộc

đời Lương Thế Vinh Yêu cầu của một

bản tiểu sử là cần phải có thông tin chính

xác, khách quan cụ thể, điều đó được thể

hiện qua cách ta chọn tài liệu Vậy

những tài liệu đó cần được lấy từ đâu?

Những tài liêu đó cần như thế nào?

HS suy nghĩ và trả lời

+ Nguồn tài liệu: sách, báo, tạp chí

- Đó là những tài liệu chính xác, có

nguồn gốc rõ ràng không được lấy ở

những trang mạng internet không có cơ

sở, đáp ứng mục đích của tiểu sử tóm tắt

Thao tác 2: Hướng dẫn HS tìm hiểu

cách viết tiểu sử tóm tắt

GV: Văn bản trên viết nội dung gì về

Lương Thế Vinh? Những nội dung đó

được sắp xếp ra sao?

HS suy nghĩ và trả lời

GV nhận xét và bổ sung

Các vấn đề được nói đến trong văn bản

Lương Thế Vinh:

+ Nhân thân (tên tuổi, quê quán, gia

- Nguồn tài liệu: sách, báo, tạp chí…

- Yêu cầu: chính xác, rõ ràng, có cơ sở, đáp ứng đúng mục đích của tiểu sử tóm tắt

2 Viết tiểu sử tóm tắt

+ Sự nghiệp, học vấn của ông: học giỏi,

đỗ Trạng nguyên, có tài ngoại giao

+Những đóng góp: có nhiều công trình

toán học, đóng góp nhiều về văn

chương, nghệ thuật

+ Đánh giá chung: là người có thực học

=> Sắp xếp mạch lạc, chặt chẽ, triển

khai vấn đề rất logic

GV: Từ những câu hỏi nội dung vừa tìm

hiểu thì các em thấy một bài tiểu sử tóm

tắt cần có những phần nào? Bố cục ra

sao?

HS suy nghĩ và trả lời

- Bố cục của tiểu sử tóm tắt:

+ Giới thiệu khái quát về nhân thân (họ

tên, năm sinh, quên quán, gia đình, học

vấn…) của người được giới thiệu

+ Hoạt động xã hội của người được giới

thiệu: làm gì, ở đâu, mối quan hệ với

mọi người,…

+ Những đóng góp, thành tựu tiêu biểu

+ Đánh giá chung

Gv: Một điều các em cần lưu ý là khi

viết phần đánh giá cần đánh giá một

cách chính xác, khách quan và trung

thực

- Một bản tiểu sử tóm tắt thường có các phần:

+ Giới thiệu khái quát về nhân thân (họ tên, năm sinh, quên quán, gia đình, học vấn…) của người được giới thiệu

+ Hoạt động xã hội của người được giới thiệu: làm gì, ở đâu, mối quan hệ với mọi người,…

+ Những đóng góp, thành tựu tiêu biểu + Đánh giá chung

Hoạt động 3:Hướng dẫn học

sinh luyện tập viết tiểu sử

tóm tắt.

Thao tác 1: Hướng dẫn HS làm bài tập

1 (SGK/55)

GV: Chọn những trường hợp cần viết

III.Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt

1.Bài tập 1 trang 55:

Chọn câu c và câu d

tiểu sử tóm tắt?

HS suy nghĩ và trả lời

- Những trường hợp cần viết tiểu sử tóm

tắt:

c Giới thiệu người ứng cử vào một chức

vụ nào đó trong các cơ quan Nhà nước

hoặc đoàn thể

d Giới thiệu một vị lãnh đạo cấp cao của

nước ngoài sang thăm nước ta

- Các trường hợp còn lại:

a Thuyết minh về các danh nhân =>

dùng văn bản thuyết minh

b Tự ứng cử vào một chức vụ nào đó

trong các cơ quan nhà nước hoặc đoàn

thể => Sơ yếu lý lịch

e Khi một vị lãnh đạo từ trần => Điếu

văn

Thao tác 2: Hướng dẫn học sinh làm

phần luyện viết tiểu sử tóm tắt, bài 1

trong SGK/ 63

Chi đoàn anh (chị) sẽ giới thiệu một

đoàn viên ưu tú tham gia ứng cử vào

Ban Chấp hành Hội liên hiệp Thanh niên

của tỉnh (thành phố) Anh (chị) hãy viết

tiểu sử tóm tắt của đoàn viên đó

GV: Em hãy xác định mục đích và yêu

cầu viết tiểu sử tóm tắt?

HS suy nghĩ và trả lời

+ Mục đích: Giới thiệu một đoàn viên ưu

tú tham gia ứng cử vào Ban Chấp hành

Hội liên hiệp Thanh niên của tỉnh (thành

2.Bài tập trang 63

+ Yêu cầu:

• Phải khách quan, chính xác

• Thành tích đóng góp của đoàn viên phải cụ thể về thời gian và số liệu

• Bản tiểu sử ngắn gọn

• Văn phong: Trong sáng, cô đọng, không sử dụng yếu tố biểu cảm, biện pháp tu từ

GV: Xác định nội dung trình bày trong bản tiểu sử tóm tắt

HS suy nghĩ và trả lời

+ Giới thiệu khái quát về đoàn viên (Họ

và tên; Ngày, tháng, năm sinh; Trình độ học vấn; Quê quán)

+ Các năng lực và kết quả học tập của ứng viên, những đóng góp của ứng viên + Đánh giá, nhận xét chung về ứng viên đó

GV: Dựa vào bố cục đã xác định ở trên, hãy viết hoàn chỉnh tiểu sử tóm tắt về đoàn viên đó

HS hoàn thành bài tập

GV yêu cầu 1 HS trình bày bài trước lớp Gọi HS khác nêu nhận xét và góp ý

GV nhận xét và bổ sung

4.Củng cố:

5.Dặn dò:

Nắm vững cách viết tiểu sử tóm tắt Soạn bài “Từ ấy” của Tố Hữu