LỜI MỞ ĐẦU Thực hiện đường lối đổi mới và hội nhập kinh tế, quốc tế của Đảng và Nhà nước; Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới. Đến nay Việt Nam đã là thành viên của nhiều tổ chức liên kết kinh tế quốc tế (ASEAN, WTO, APEC...) đã ký hiệp định thương mại song phương với Hoa Kỳ và gần 90 quốc gia khác. Những cam kết chủ yếu và quan trọng nhất trong quá trình hội nhập kinh tế của Việt Nam là phát triển kinh tế đối ngoại. Do vậy việc nghiên cứu một cách khoa học, có hệ thống và toàn diện những vấn đề về kinh tế đối ngoại là một vấn đề có ý nghĩa cả về mặt lý luận và thực tiễn đối với đất nước ta hiện nay. Trong đó thì ngoại thương luôn là hoạt động chủ yếu có hiệu quả nhất cần được coi trọng bởi nó giữ vị trí trung tâm và có tác dụng to lớn trong việc phát triển nền kinh tế quốc dân, tạo cơ sở vật chất vững mạnh cho chủ nghĩa xã hội. Nhận thức được tính cấp bách của hoạt động ngoại thương, trên cơ sở hệ thống hoá và phân tích vấn đề lý luận cơ bản, chúng ta cần đề xuất những giải pháp phù hợp nhằm đẩy nhanh thương mại hoá, phát triển ngoại thương đáp ứng được yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế trong bối cảnh Việt Nam vẫn đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Đây là vấn đề đang mang tính thời sự và có ý nghĩa khi chọn đề tài: Kinh tế ngoại thương trong thời kỳ quá độ lên xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, em cảm thấy rất hứng thú và say mê. Tuy nhiên do hiểu biết còn hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót trong tiểu luận này. Kính mong sự giúp đỡ của thầy cô để bài viết phong phú, hoàn thiện hơn.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Thực hiện đường lối đổi mới và hội nhập kinh tế, quốc tế của Đảng và Nhà nước; Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới Đến nay Việt Nam đã là thành viên của nhiều tổ chức liên kết kinh tế quốc tế (ASEAN, WTO, APEC ) đã ký hiệp định thương mại song phương với Hoa Kỳ và gần 90 quốc gia khác Những cam kết chủ yếu và quan trọng nhất trong quá trình hội nhập kinh tế của Việt Nam là phát triển kinh tế đối ngoại Do vậy việc nghiên cứu một cách khoa học, có hệ thống và toàn diện những vấn đề về kinh tế đối ngoại là một vấn đề có ý nghĩa cả về mặt lý luận
và thực tiễn đối với đất nước ta hiện nay Trong đó thì ngoại thương luôn là hoạt động chủ yếu có hiệu quả nhất cần được coi trọng bởi nó giữ vị trí trung tâm và có tác dụng to lớn trong việc phát triển nền kinh tế quốc dân, tạo cơ sở vật chất vững mạnh cho chủ nghĩa xã hội Nhận thức được tính cấp bách của hoạt động ngoại thương, trên cơ sở hệ thống hoá và phân tích vấn đề lý luận
cơ bản, chúng ta cần đề xuất những giải pháp phù hợp nhằm đẩy nhanh thương mại hoá, phát triển ngoại thương đáp ứng được yêu cầu hội nhập kinh
tế quốc tế trong bối cảnh Việt Nam vẫn đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Đây là vấn đề đang mang tính thời sự và có ý nghĩa khi chọn đề
tài: "Kinh tế ngoại thương trong thời kỳ quá độ lên xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam", em cảm thấy rất hứng thú và say mê Tuy nhiên do hiểu biết còn hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót trong tiểu luận này Kính mong sự giúp đỡ của thầy cô để bài viết phong phú, hoàn thiện hơn
Trang 2I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở VIỆT NAM.
1.1 Khái niệm:
Ngoại thương là sự trao đổi hàng hoá giữa các nước thông qua mua bán Sự trao đổi đó là một hình thức của mỗi quan hệ xã hội và phản ánh sự phụ thuộc lẫn nhau giữa những người sản xuất riêng biệt của các quốc gia Ngoại thương là lĩnh vực quan trọng, qua đó một nước tham gia vào phân công lao động quốc tế Nói đến phát triển ngoại thương và các quan hệ kinh tế đối ngoại khác là nói đến khái niệm liên kết kinh tế, hoà nhập với kinh tế bên ngoài đòi hỏi có khả năng xử lý thành công mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau
Ngoài ra chúng ta có thể hiểu ngắn gọn và đơn giản hơn: ngoại thương (hay thương mại quốc tế) là sự trao đổi hàng hoá, dịch vụ (hàng hoá hữu hình,
vô hình) giữa các quốc gia thông qua xuất nhập khẩu
1.2 Đối tượng nghiên cứu và nội dung của ngoại thương.
*) Đối tượng nghiên cứu:
Kinh tế ngoại thương là một môn ngành, khái niệm ngoại thương vẫn được hiểu như là một tổ hợp cơ cấu tổ chức thực hiện chức năng mở rộng giao lưu hàng hoá, dịch vụ với nhiều nước
- Đối tượng nghiên cứu của kinh tế ngoại thương là các quan hệ kinh tế trong lĩnh vực buôn bán của một nước với nước ngoài Nghiên cứu kinh tế nói chung và kinh tế ngoại thương nói riêng là nghiên cứu lý luận vấn đề đặt ra trong thực tiễn và trở lại phục vụ cho việc giải quyết các vấn đề của thực tiễn
Cơ sở lý luận của kinh tế ngoại thương là kinh tế chính trị học Mác -Lênin, các lý thuyết về thương mại và phát triển, trong đó khi nghiên cứu đặc biệt chú ý đến lý luận về vai trò của kinh tế ngoại thương đối với sự phát triển của một nước chưa qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa
- Kinh tế ngoại thương có quan hệ chặt chẽ với nền khoa học khác như kinh tế chính trị, lịch sử các học thuyết kinh tế, kỹ thuật nghiệp vụ ngoại thương Một mặt nó sử dụng các khái niệm, phạm trù của môn khoa học đó,
Trang 3mặt khác tạo điều kiện để nhận thức sâu sắc hơn các khái niệm và phạm trù đó
*) Nội dung:
Nội dung của ngoại thương bao gồm: xuất khẩu và nhập khẩu hàng hoá, thuế nước ngoài gia công tái xuất khẩu trong đó xuất khẩu là hướng ưu tiên và là trọng điểm của hoạt động kinh tế đối ngoại ở các nước nói chung và
ở nước ta nói riêng
1.3 Vai trò của ngoại thương:
- Góp phần nối liền sản xuất và trao đổi trong nước với sản xuất và trao đổi quốc tế, nối liền thị trường trong nước với thị trường thế giới và khu vực
- Tiếp thu được khoa học, công nghệ, kỹ thuật, khai thác và ứng dụng những kinh nghiệm xây dựng và quản lý nền kinh tế hiện đại vào nước ta
- Là nguồn thu hút ngoại tệ chính cho nền kinh tế quốc dân Góp phần tích luỹ vốn phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước, đưa nước ta từ một nước nông nghiệp lạc hậu lên nước công nghiệp tiên tiến hiện đại
- Góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo ra nhiều công ăn việc làm, giảm tỉ lệ thất nghiệp, tăng thu nhập ổn định và cải thiện đời sống nhân dân theo mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Tất nhiên, những vai trò to lớn của ngoại thương chỉ đạt được khi hoạt động kinh tế này vượt qua được những thách thức của toàn cầu hoá, cũng như nắm bắt tốt các thời cơ thuận lợi và giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa
1.4 Tại sao phải phát triển kinh tế ngoại thương trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội.
Ngày nay có thể khẳng định rằng, phát triển kinh tế ngoại thương là nhiệm vụ chiến lược, là con đường tất yếu Bởi dựa trên những cơ sở khách quan sau:
Trang 41.4.1 Phù hợp với xu thế toàn cầu hoá hiện nay
Toàn cầu hoá mang tính qui luật.
Ngày nay nước nào không tham gia vào xu thế vận động trên kết quả tất yếu là sẽ bị tụt hậu, lạc hậu
1.4.2 Khoa học công nghệ phát triển mạnh buộc các nước phải mở
cửa kinh tế để nhanh chóng tiếp thu được những thành tựu khoa học công nghệ mới Hiện nay, nước ta đã và đang liên doanh với các công ty của nước ngoài sản xuất hàng chất lượng cao để phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu Hoặc các doanh nghiệp có đủ năng lực mua công nghệ, dây chuyền sản xuất hiện đại, tiên tiến của nước ngoài Ngoại thương có thể coi là con đường ngắn nhất, nhanh nhất tiếp thu những thành tựu khoa học của thế giới
1.4.3 Do phân bổ không đều của các yếu tố sản xuất giữa các nước.
Để phát triển kinh tế các nước phải hợp tác, liên kết, trao đổi.
Sự phân bổ không đồng đều của các yếu tố sản xuất đã buộc không phải chỉ các nước đang và chậm phát triển mở rộng quan hệ ngoại thương mà còn buộc các nước phát triển cũng phải tăng cường ngoại thương Chúng ta có thể thấy rõ cuộc khủng hoảng dầu lửa vào những năm 73 - 74 đã làm cho kinh
Lực lượng sản
xuất phát triển
(cách mạng KHKT
phát triển)
Phân công lao động xã hội phát triển
Phân công lao động quốc tế phát triển (phân công lao động
xã hội vượt ra khỏi phạm vi biên giới)
Hợp tác quốc tế phát triển
Liên kết kinh tế quốc tế
Các nền kinh tế hoà nhập với nhau phụ thuộc
lẫn nhau trên phạm vi toàn cầu (WTO, WCO,
WB, APEC )
Trang 5tế các nước phát triển bị suy thoái trầm trọng Điều này minh chứng cho sự phụ thuộc vào các nước phát triển vào nguồn nguyên liệu nước ngoài
Các yếu tố cơ
bản sản xuất
triển (thiếu ở các nước đang phát triển)
Công nghệ
Tài nguyên thiên nhiên Thừa ở các nước đang
phát triển (thiếu ở các nước phát triển)
Lao động
1.4.4 Ngày nay thế giới đang chuyển từ đối đầu sang đối thoại, xu thế hợp tác, phát triển trở thành xu thế chủ đạo của nền kinh tế thế giới.
Xu thế đối đầu trước đây thực chất là đối đầu giữa hai khối: Khối TBCN đứng đầu là Mỹ và khối XHCN đứng đầu là Liên bang Xô Viết Ngày nay hợp tác phát triển là xu thế chủ đạo, các nước trước đây đối đầu với nhau thì ngày nay cùng ngồi vào bàn đàm phán hợp tác kinh tế thương mại Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế ngoại thương chủ động, hợp tác với các quốc gia trên thế giới trên tinh thần hữu nghị, bình đẳng, đôi bên cùng có lợi Đặc biệt trong năm vừa qua Hoa Kỳ đã phê chuẩn hiệp định quan hệ thương mại bình thường vĩnh viễn với Việt Nam (PNTA) tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động ngoại thương giữa hai nước
Tất cả những lý do trên cho ta thấy mở rộng hoạt động ngoại thương vừa có những cơ hội, vừa có thách thức đối với các nước đang phát triển như nước ta Nếu như chúng ta phát huy được tối đa nội lực và nắm bắt được cơ hội thì càng thúc đẩy các hoạt động ngoại thương Chính vì vậy Đảng ta xác định Việt Nam luôn sẵn sàng làm bạn, đối tác tin cậy với các nước các dân tộc trên thế giới trên cơ sở đa dạng hoá kinh tế đối ngoại, đa phương hoá kinh tế quốc tế và giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa
1.5 Mục tiêu, phương hướng nhằm mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế ngoại thương.
Trang 6Trước tiên cần khẳng định rằng hiệu quả kinh tế ngoại thương phải được xem xét dưới góc độ hiệu quả kinh tế và xã hội trong mối quan hệ với các hình thức kinh tế đối ngoại khác Đó là những lợi ích mà ngoại thương mang lại góp phần phát triển nền kinh tế quốc dân, thể hiện mức đóng góp vào việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội như: phát triển sản xuất, đổi mới cơ cấu kinh tế, tích lũy ngoại tệ, tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống nhân dân
1.5.1 Mục tiêu
Đối với nước ta, việc mở rộng kinh tế ngoại thương phải nhằm góp phần thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh theo định hướng xã hội chủ nghĩa Trong thời gian trước mắt việc phát triển các hoạt động ngoại thương nhằm đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước - nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ
1.5.2 Phương hướng:
- Củng cố và tăng cường vị trí của Việt Nam ở các thị trường quen thuộc và với bạn hàng truyền thống, tích cực thâm nhập, tạo chỗ đứng ở các thị trường mới, phát triển các quan hệ ngoại thương mới
- Chủ động tạo những điều kiện để hội nhập có hiệu quả vào nền kinh
tế thế giới, phát huy ý chí tự lực, tự cường kết hợp sức mạnh dân tộc, sức mạnh thời đại, dựa vào nguồn lực trong nước là chính đi đôi với tranh thủ tối
đa các nguồn lực bên ngoài
-Tăng kim ngạch xuất khẩu, giảm giá trị nhập khẩu Dần dần chuyển đổi cơ cấu xuất nhập khẩu hợp lý phù hợp trong thời kỳ quá độ của đất nước, rút ngắn khoảng cách so với các nước phát triển
- Đưa ra và hoàn thiện hệ thống chính sách đối với ngoại thương Giải quyết hợp lý và đúng đắn mối quan hệ giữa chính sách thương mại tự do và chính sách bảo hộ thương mại, từ đó mang lại hiệu quả kinh tế lớn nhất
II THỰC TRẠNG KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG Ở VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ LÊN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA.
Trang 7Sau hơn hai mươi năm thực hiện đường lối đổi mới về kinh tế (từ năm 1986): mở cửa thị trường, xây dựng nền kinh tế thị trường nhiều thành phần
có định hướng xã hội chủ nghĩa Nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những thành tựu nhất định đặc biệt là trong hoạt động ngoại thương
2.1 Xuất khẩu:
Nếu như trước những năm 1986 Việt Nam còn phải nhập khẩu khoảng 280.000 tấn gạo thì chỉ sau một năm đổi mới nước ta đã trở thành nước xuất khẩu gạo đứng thứ 3 thế giới sau Hoa Kỳ và Thái Lan Như vậy Việt Nam đã đạt được một bước tiến thần kỳ mà không phải quốc gia nào cũng làm được Minh chứng trên cho thấy nhu cầu phát triển sản xuất và đời sống trong nền kinh tế "mở" đòi hỏi phải tăng nhập khẩu Do vậy, tăng kim ngạch xuất khẩu
là yêu cầu bức xúc đối với nước ta Từ năm 1990 đến nay, chúng ta đã duy trì được mức độ thu nhập khẩu tương đối cao, khắc phục được hậu quả của việc thị trường truyền thống giảm sút đột ngột sau khi Liên Xô tan rã và các nước
xã hội chủ nghĩa Đông Âu sụp đổ Đặc biệt xuất khẩu những năm vừa qua đã đạt những thành tựu vượt bậc Tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá năm 2005 đạt trên 32,4 tỷ USD, chiếm trên 61% GDP Kim ngạch bình quân 1 tháng còn lớn hơn cả năm thời kỳ những năm 1993 trở về trước Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu khá cao, bình quân trong 5 năm (2001 - 2005) đạt 17,5% gấp trên 2,3 lần tốc độ tăng trưởng kinh tế, cao hơn mục tiêu 16% đã đề ra Có 7 mặt hàng đạt trên 1 tỉ USD, trong đó có những mặt hàng đứng thứ hạng cao trên thế giới (gạo, thủy hải sản, dệt may, giày dép, một số mặt hàng nông sản )
Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu bước đầu có sự chuyển dịch tích cực: nhóm hàng công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp tăng cao nhất (21,3%/năm) chiếm tỉ trọng lớn nhất (40,27%) nhóm hàng công nghiệp nặng và khoảng sản tăng 16,6% chiếm 34%; nhóm hàng nông lâm thủy sản tăng 13,6% chiếm 25,8% Thị trường xuất khẩu được mở rộng một cách nhanh chóng Nếu năm 1986 chúng ta mới xuất khẩu hàng hoá sang 33 nước và vùng lãnh thổ thì đến năm
1990 tăng lên đạt 51 nước, năm 1995 là 97 nước, năm 2000 là 185 nước và
Trang 8năm 2005 là 195 nước Hầu hết các nước lớn đều là thị trường xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt Mỹ là thị trường lớn nhất, chiếm tới 20% tổng kim ngạch xuất khẩu Ngoài ra chỉ tính trong phạm vi khu vực mậu dịch tự do AFTA kim ngạch xuất khẩu của nước ta sang các nước thành viên tăng đáng kể: năm
1990, xuất khẩu đạt 348,6 triệu USD đến năm 1998 đạt 2349 triệu USD Hiện nay Việt Nam đã trở thành thành viên của tổ chức thương mại thế giới WTO
và được hưởng ưu đãi dành cho các nước đang phát triển theo qui chế tối huệ quốc Do vậy hàng hoá của ta sẽ dễ dàng xuất khẩu sang thị trường này Dĩ nhiên hàng hoá Việt Nam có chiếm lĩnh được thị trường thế giới không còn phụ thuộc vào chất lượng, mẫu mã, giá cả hay nói cách khác là sức cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam ra sao? Bên cạnh đó cũng phải kể đến các thị trường xuất khẩu lớn khác như APEC, EU Xuất khẩu dịch vụ 5 năm qua đạt khoảng 21,1 tỉ USD, tăng bình quân 15,7%/năm, bằng 19% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá, xấp xỉ với tỉ lệ bình quân 20% của thế giới
Tuy nhiên, mức xuất khẩu bình quân đầu người vẫn còn rất thấp, chưa
có hoặc có rất ít mặt hàng xuất khẩu chủ lực có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế Nhìn chung, chất lượng hàng xuất khẩu của ta chưa cao trong việc cạnh tranh Cơ cấu hàng nhập khẩu chưa hấp dẫn, trình độ chế biến kém, mẫu
mã bao bì chưa theo kịp trình độ quốc tế, xuất khẩu hàng thô là chủ yếu, kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất rất lạc hậu, tổ chức bộ máy xuất khẩu chưa hợp
lý, yếu và kém Như vậy nước ta vẫn đang ở thế thua thiệt so với các nước có nền công nghiệp hiện đại trên thị trường thế giới
2.2 Nhập khẩu:
Trong những năm qua nhập khẩu đã có những bước tiến bộ nhất định.Cụ thể trong 5 năm gần đây đạt trên 130 tỉ USD, tăng 18,8%/năm Nhập khẩu đã phục vụ có hiệu quả cho phát triển sản xuất, đổi mới kỹ thuật công nghệ, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu Về cơ cấu nhập khẩu, nhóm hàng nguyên nhiên vật liệu đã giảm từ 63,2% xuống 61,4%, nhóm máy móc thiết bị phụ tùng tăng 30,6% lên 31,6%, nhóm hàng tiêu dùng chỉ chiếm
Trang 97%.Thị trường nhập khẩu của Việt Nam cũng tăng nhanh từ 38 nước và vùng lãnh thổ năm 1986 đã tăng lên 42 nước năm 1990; 72 nước năm 1995; 145 nước năm 2000 và 202 nước năm 2005 Nhập khẩu dịch vụ 5 năm ước tính 21,2 tỉ USD, tăng bình quân 10,3%/năm Nhập siêu 2001 là 1,2 tỉ USD Năm
2002 là 3 tỉ USD, năm 2003 là 5,2 tỉ USD, năm 2004 là 5,5 tỉ USD, năm 2005
là 4,6 tỉ USD Tính chung 5 năm là 19,5 tỉ USD bằng 17,6% tổng kim ngạch xuất khẩu Nhưng 8 tháng đầu năm 2006 chỉ còn 10% Hàng nhập khẩu của Việt Nam từ APEC chiếm tỉ trọng lớn nhất so với các khu vực năm 1995 là 6493,6 triệu USD chiếm 79,6%; năm 2000 là 12.998 triệu USD chiếm 83,1%; năm 2001 là 13.185,9 triệu USD chiếm 81,3%; năm 2003 là 15792,7 triệu USD chiếm 80% năm 2003 là 20057,1 triệu USD, chiếm 79,4%; năm 2004 ước 25,3 tỉ USD chiếm 79,2%
Tuy nhiên trong lĩnh vực nhập khẩu vẫn còn gặp nhiều khó khăn hạn chế Nhập siêu còn lớn Địa bàn nhập khẩp tập trung ở một số tỉnh, thành phố
có đầu tư nước ngoài lớn còn địa bàn khác thì rất thấp Nhập khẩu chưa gắn liền với đẩy mạnh xuất khẩu, còn lãng phí trong việc sử dụng hàng nhập khẩu,
tệ nạn buôn lậu rất trầm trọng (hiện nay thị trường Việt Nam tràn ngập sản phẩm nhập lậu, chất lượng kém nhưng giá rẻ gây ra rất nhiều khó khăn cho hàng nội địa), có hiện tượng chạy theo lợi nhuận, chèn ép sản xuất trong nước
và khuyến khích tiêu dùng hàng ngoại
2.3 Cơ hội và thách thức của kinh tế ngoại thương trong thời kỳ quá độ lên CNXH.
2.3.1 Cơ hội:
- Mở rộng thị trường, tăng cường xuất khẩu Việc gia nhập WTO đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp được nhiều cơ hội hơn trong việc gia nhập thị trường quốc tế Đây là điều kiện thuận lợi để giới thiệu sản phẩm của mình
và tìm được đối tác xuất khẩu
- Tiếp cận nhiều và nhanh hơn với các nguồn thông tin
Trang 10- Hàng hoá dịch vụ của Việt Nam được đối xử bình đẳng trên thị trường
2.3.2 Thách thức:
- Cạnh tranh trở nên gay gắt hơn do mở cửa thị trường
- Có thể vấp phải nhiều tranh chấp quốc tế và có nguy cơ bị phá sản Với một lực lượng mà đa số là mỏng về vốn, công nghệ, kiến thức quản trị doanh nghiệp và trình độ tay nghề lao động thì tranh chấp quốc tế hay nguy
cơ phá sản là luôn tiềm ẩn
III CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG VÀ GIẢI PHÁP MỞ RỘNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG.
3.1 Các nhân tố ảnh hưởng:
Nhân tố cản trở hoạt động ngoại thương là tất cả những hạn chế làm cản trở doanh nghiệp trong việc khởi động, phát triển và duy trì hoạt động kinh doanh ở thị trường nước ngoài Các nhân tố cản trở ngoại thương có thể chia thành hai nhóm chính: Các nhân tố bên trong (là những nhân tố liên quan đến nguồn lực, khả năng và tiếp cận của doanh nghiệp trong xuất nhập khẩu) và các nhân tố bên ngoài (là những yếu tố về môi trường kinh doanh ở trong nước và thị trường thế giới) Ta có thể phân chia tiếp hai nhóm nhân tố trên thành những nhân tố cản trở cụ thể như ở bảng sau:
Bên
trong
Thông tin
ít thông tin để xác định và phân tích thị trường.
Dữ liệu thị trường quốc tế chưa tốt.
Tìm kiếm cơ hội kinh doanh ở nước ngoài Không có khả năng tiếp xúc với khách hàng nước ngoài
Chức năng
Thiếu thời gian quản lý cho xuất khẩu Không đủ nhân viên trong ngành ngoại thương
Thiếu vốn để hoạt động Marketing Hậu cần Không có kho bãi ở nước ngoài; chi phí vận
chuyển cao Sản phẩm
Mẫu mã, kiểu dáng, chất lượng phải phù hợp với thị trường, đáp ứng được tiêu chuẩn của các thị trường khác nhau Cung cấp được dịch vụ kỹ thuật, hậu mãi phát triển Giá cả
Giá cả hấp dẫn có khả năng cạnh tranh trên thị trường Cấp tín dụng với khách nước ngoài.
Phân phối Thâm nhập vào các kênh phân phối ở nước
ngoài, hoặc thành lập các đại diện đáng tin