NGUYỄN PHƯƠNG CHUNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG KHU ĐÔ THỊ MỚI MỖ LAO, QUẬN HÀ ĐÔNG, TP HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH Hà Nội – 2/2017... 7 CHƯƠNG
Trang 1NGUYỄN PHƯƠNG CHUNG
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG KHU ĐÔ THỊ MỚI MỖ LAO, QUẬN HÀ ĐÔNG, TP HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
Hà Nội – 2/2017
Trang 2NGUYỄN PHƯƠNG CHUNG KHÓA 2015 - 2017
NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG KHU ĐÔ THỊ MỚI MỖ LAO, QUẬN HÀ ĐÔNG, TP HÀ NỘI
Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình
Mã số: 60.58.01.06
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS.NGUYỄN LÂM QUẢNG TS.LÊ CƯỜNG
Hà Nội – 2/2017
Trang 3LỜI CÁM ƠN
Để hoàn thành khóa học cũng như luận văn này, tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội, Khoa Sau đại học và các khoa, phòng, ban liên quan, cùng tập thể cán bộ giảng viên của Nhà trường đã tạo mọi điều kiện thuận lợi trong thời gian tác giả học tập và nghiên cứu
Tác giả xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Lâm Quảng và TS.Lê Cường đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên và chỉ bảo tác giả trong quá trình thực hiện luận văn
Tác giả gửi lời cảm ơn tới các cơ quan liên quan đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi trong quá trình tác giả nghiên cứu, tìm kiếm tài liệu và thu thập số liệu Xin cảm ơn cơ quan, đồng nghiệp và gia đình đã giúp đỡ, động viên và tạo mọi điệu kiện tốt nhất để tác giả hoàn thành khóa học
Xin trân trọng cảm ơn !
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Phương Chung
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ này là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi Các số liệu khoa học, kết quả nghiên cứu của luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
Nguyễn Phương Chung
Trang 5Mục lục
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục hình
A PHẦN MỞ ĐẦU 1
* Lý do chọn đề tài: 1
*Mục đích nghiên cứu: 2
*Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: 2
* Phương pháp nghiên cứu 2
* Các khái niệm 2
* Cấu trúc của luận văn: 6
B PHẦN NỘI DUNG 7
CHƯƠNG 1: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG TẠI KHU ĐÔ THỊ MỚI MỖ LAO, QUẬN HÀ ĐÔNG 7
1.1 Giới thiệu chung về khu đô thị Mỗ Lao, Q Hà Đông,TP Hà Nội 7
1.1.1 Vị trí địa lý 7
1.1.2 Điều kiện tự nhiên 8
1.1.3 Đặc điểm kinh tế - xã hội của khu đô thị mới Mỗ Lao 9
1.2 Hiện trạng về điều kiện vệ sinh môi trường Khu đô thị Mỗ Lao 11
1.2.1 Hiện trạng về thoát nước mưa khu đô thị mới Mỗ Lao 11
1.2.2 Hiện trạng hệ thống thoát nước thải khu đô thị Mỗ Lao 12
1.2.3 Hiện trạng thu gom rác thải 15
1.3 Hiện trạng về quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị Mỗ Lao 19
Trang 61.3.1 Cơ cấu tổ chức quản lý vệ sinh môi trường của Ban quản lý dự án
khu đô thị Mỗ Lao 19
1.3.2 Cơ chế chính sách quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị Mỗ Lao, quận Hà Đông 22
1.3.3 Cơ cấu tổ chức Công ty Cổ phần môi trường đô thị Hà Đông 23
1.4 Sự tham gia của cộng đồng trong quản lý vệ sinh môi trường tại khu đô thị Mỗ Lao 24
1.5 Đánh giá chung về công tác quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị mới Mỗ Lao, quận Hà Đông, TP Hà Nội 27
1.5.1 Về quản lý chất thải rắn 27
1.5.2 Đánh giá về điều kiện thoát nước 28
CHƯƠNG 2: CƠ SƠ KHOA HỌC QUẢN LÝ 31
VỆ SINH MÔI TRƯỜNG 31
2.1 Yêu cầu kỹ thuật đối với vệ sinh môi trường 31
2.1.1 Yêu cầu đối với công tác duy trì vệ sinh đường phố, khu vực công cộng 31
2.1.2 Đối với công tác duy trì hệ thống thoát nước, mặt nước 35
2.2 Yêu cầu đối với quản lý công tác vệ sinh môi trường 38
2.2.1 Đối với công tác vệ sinh, thu gom chất thải rắn sinh hoạt 38
2.2.2 Đối với công tác duy trì hệ thống thoát nước 41
2.3 Sự tham gia của cộng đồng trong quản lý vệ sinh môi trường 43
2.3.1 Vai trò của cộng đồng 43
2.3.2 Cơ cấu tổ chức thực hiện sự tham gia của cộng đồng 44
2.4 Các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý vệ sinh môi trường 46
2.4.1 Văn bản do cơ quan quản lý nhà nước Trung ương ban hành… 46
Trang 72.4.2 Văn bản do UBND thành phố Hà Nội ban hành 48
2.5 Kinh nghiệm quản lý vệ sinh môi trường 48
2.5.1 Kinh nghiệm quản lý môi trường ở ngoài nước 48
2.5.2 Kinh nghiệm quản lý môi trường ở trong nước 53
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HIỆU QUẢ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG KHU ĐT MỖ LAO, QUẬN HÀ ĐÔNG 58
3.1 Quan điểm và nguyễn tắc quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị mới Mỗ Lao, quận Hà Đông 58
3.1.1 Quan điểm 58
3.1.2 Nguyên tắc về quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị mới Mỗ Lao58 3.2 Giải pháp kỹ thuật đảm bảo vệ sinh môi trường khu đô thị 60
3.2.1 Giải pháp thu gom chất thải rắn sinh hoạt khu dân cư, nơi công cộng 60
3.2.2 Giải pháp bảo vệ môi trường mặt nước của các hồ trong khu đô thị Mỗ Lao 65
3.2.3 Giải pháp thoát nước luân lưu bằng kỹ thuật thấm 66
3.3 Đề xuất tổ chức quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị Mỗ Lao 70
3.3.1 Cơ cấu tổ chức quản lý 70
3.3.2 Phí vệ sinh môi trường 71
3.4 Đề xuất sự tham gia của cộng đồng quản lý vệ sinh môi trường 73
3.4.1 Đề xuất mô hình tổ chức cộng đồng 73
3.4.2 Đề xuất về hoạt động của cộng đồng trong quản lý vệ sinh môi trường 77
3.4.3 Hình thành tổ tự quản trong mỗi toà nhà và khu vực 80
Trang 83.5 Đề xuất bổ sung một số cơ chế chính sách liên quan đến xã hội hoá
công tác quản lý CTRSH 81
3.5.1 Khuyến khích giảm thiểu CTRSH tại nguồn 81
3.5.2 Khuyến khích về thuế, ưu đãi trong vay vốn ngân hàng 82
3.5.3 Quan tâm đến người lao động trong lĩnh vực quản lý CTRSH 82
3.5.4 Đề xuất ban hành các văn bản pháp lý liên quan đến xã hội hoá công tác quản lý CTRSH 83
3.5.5 Đề xuất giải pháp liên quan đến xã hội hoá công tác quản lý CTRSH 83
C PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 84
*Kết luận 84
*Kiến nghị 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 9DANH MỤC HÌNH
Hà Đông
đường
Trang 10Hình 3.1 Sơ đồ đề xuất quản lý chất thải rắn theo chiến lược 3R tại
khu đô thị Mỗ Lao, quận Hà Đông, TP Hà Nội
lý chất thải rắn tại khu đô thị Mỗ Lao, quận Hà Đông
thị Mỗ Lao
DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT
CTRSH Chất thải rắn sinh hoạt
3R Reduce- Reuse-Recycle (Giảm thiểu - Tái sử dụng - Tái chế)
Trang 11A PHẦN MỞ ĐẦU
* Lý do chọn đề tài:
Trong bối cảnh toàn cầu nói chung môi trường đang bị ô nhiễm trầm trọng đặc biệt là ở các nước đang phát triển Việt Nam cũng nằm trong tình trạng này trong quá trình xây dựng và phát triển kinh tế Do vậy , bảo vệ môi trường là một trong những vấn đề quan trọng được Đảng và nhà nước ta rất quan tâm trong chiến lược phát triển chung về kinh tế xã hội trong giai đoạn công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước Để có một sự phát triển bền vững cần phải có một chương trình hành động thống nhất và có thể bổ sung hỗ trợ lẫn nhau giữa phát triển sản xuất với công tác bảo vệ và kiểm soát môi trường Nếu không có một chính sách đúng đắn về bảo vệ môi trường , nền kinh tế
sẽ bị thiệt hại trước mắt cũng như lâu dài Đồng thời sự phát triển của đất nước cũng thiếu bền vững Nhất là trong những năm gần đây do nền kinh tế phát triển nước ta đang đi lên con đường công nghiệp hoá hiện đại hoá đã đẩy mạnh quá trình đô thị hoá và nhiều khu đô thị mới đã và đang được xây dựng hình thành lên
Trong đó khu đô thị Mỗ Lao nằm trên địa bàn quận Hà Đông – TP Hà Nội, là khu đô thị được xây dựng với mức đầu tư lớn và đang được coi là điểm sáng của các khu đô thị phía Bắc
Tuy nhiên trong quá trình đầu tư xây dựng và vận hành khai thác khu đô thị cũng tồn tại nhiều vấn đề khá phức tạp cần được giải quyết, trong đó việc quản lý vệ sinh môi trường đô thị cần được nâng cao hơn nữa để đảm bảo môi trường luôn sạch đẹp, nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân trong khu
đô thị Với phạm vi của luận văn thạc sỹ, học viên xin được nghiên cứu đề tài
“Nâng cao hiệu quả quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị Mỗ Lao quận
Hà Đông – TP Hà Nội ” với hy vọng từ những kiến thức được học trong trường và thực tiễn công tác có thể góp được một phần nhỏ bé vào công tác
Trang 12quản lý vệ sinh môi trường trong khu đô thị mới Mỗ Lao nói riêng và các khu
đô thị mới trên cả nước nói chung
*Mục đích nghiên cứu:
- Đánh giá thực trạng điều kiện vệ sinh môi trường và thực trạng công tác quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị mới Mỗ Lao, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội
- Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vệ sinh môi trường khu
đô thị mới Mỗ Lao – quận Hà Đông- TP.Hà Nội
*Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị
mới
- Phạm vi nghiên cứu: Khu đô thị mới Mỗ Lao, quận Hà Đông, TP Hà
Nội
* Phương pháp nghiên cứu
- Điều tra khảo sát hiện trạng
Một số thuật ngữ được sử dụng trong luận văn được xác định như sau:
- Khu đô thị mới [29]
Theo Quy chế khu đô thị mới (Ban hành kèm theo quyết định số 02/2006/NĐ-CP ngày 05 tháng 01 năm 2006 của Chính phủ về việc ban hành quy chế khu đô thị mới): "Dự án khu đô thị mới" là dự án đầu tư xây dựng
Trang 13một khu đô thị đồng bộ có hệ thống các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng
xã hội, khu dân cư và các công trình dịch vụ khác, được phát triển nối tiếp đô thị hiện có hoặc hình thành khu đô thị tách biệt, có ranh giới và chức năng được xác định phù hợp với quy hoạch xây dựng đô thị đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt; khu đô thị mới có địa giới hành chính thuộc một tỉnh
Dự án khu đô thị mới được lập có quy mô chiếm đất từ 50 ha trở lên Trường hợp diện tích đất để dành cho dự án nằm trong quy hoạch đất đô thị nhưng bị hạn chế bởi các dự án khác hoặc bởi khu đô thị đang tồn tại thì cho phép lập dự án khu đô thị mới có quy mô dưới 50 ha nhưng không được nhỏ hơn 20 ha
- Quản lý Chất thải rắn [29]
Quản lý chất thải rắn là một lĩnh vực đa ngành, bao gồm việc áp dụng tổng hợp nhiều giải pháp, từ các giải pháp kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, pháp luật đến các giải pháp mang tính xã hội như xã hội hóa đầu tư các công trình thu gom, xử lý chất thải, sự tham gia của cộng đồng, … Do vậy, cần được thống nhất hóa cách hiểu các thuật ngữ được sử dụng trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài này Sau đây là một số thuật ngữ được quy định trong Luật Bảo vệ môi trường 2005, Nghị định 59/2008/NĐ-CP về Quản lý chất thải rắn và một số văn bản khác
- Chất thải rắn (CTR) là chất thải ở thể rắn, được thải ra từ quá trình sản
xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc các hoạt động khác Chất thải rắn bao gồm chất thải rắn thông thường và chất thải rắn nguy hại
- Hoạt động quản lý chất thải rắn bao gồm các hoạt động quy hoạch
quản lý, đầu tư xây dựng cơ sở quản lý CTR, các hoạt động phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải rắn nhằm ngăn ngừa, giảm thiểu những tác động có hại đối với môi trường và sức khoẻ
Trang 14- Thu gom chất thải rắn là hoạt động tập hợp, phân loại, đóng gói và lưu
giữ tạm thời chất thải rắn tại nhiều điểm thu gom tới địa điểm hoặc cơ sở được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận
- Vận chuyển chất thải rắn là quá trình chuyên chở chất thải rắn từ nơi
phát sinh, thu gom, lưu giữ, trung chuyển đến nơi xử lý, tái chế, tái sử dụng hoặc bãi chôn lấp cuối cùng
- Nước thải: nước đã qua sử dụng cho các nhu cầu khác nhau có lẫn các
chất bẩn, làm thay đổi tính chất hoá - lý – sinh so với ban đầu được gọi là nước thải Nước thải được phân loại thành:
+ Nước thải bề mặt (nước mưa và nước tưới cây, rửa đường)
+ Nước thải công nghiệp (nước thải sản xuất)
+ Nước thải sinh hoạt
- Hệ thống thoát nước: là một tổ hợp các thiết bị, các công trinh kỹ thuật
và các phương tiện để thu nước thải tại nơi hinh thành, dẫn vận chuyển đến các công trinh làm sạch, khử trùng và xả nước thải đã làm sạch ra nguồn tiếp nhận
Tùy thuộc vào phương thức thu gom, vận chuyển, mục đích yêu cầu xử
lý và sử dụng nước thải mà chúng ta phân loại các hệ thống thoát nước sau:
Trang 15+ Hệ thống thoát nước chung
+ Hệ thống thoát nước riêng
+ Hệ thống thoát nước nửa riêng
-Môi trường: Theo Luật Bảo vệ môi trường 2014 số 55/2014/QH13 Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác động đối
với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật
- Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường
không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường và tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật. (Luật Bảo vệ môi trường 2014)
- Quản lý môi trường: Quản lý môi trường là tổng hợp các biện pháp,
luật pháp, chính sách kinh tế, kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm bảo vệ chất
lượng môi trường sống và phát triển bền vững kinh tế - xã hội quốc gia
- Sự tham gia của cộng đồng [29]
+ Cộng đồng: Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam tập 1 có thể hiểu
“Cộng đồng xã hội là một tập đoàn người rộng lớn có đủ những dấu hiệu, những đặc điểm xã hội chung về thành phần giai cấp, nghề nghiệp, địa điểm sinh tụ và cư trú” Cũng có những cộng đồng xã hội bao gồm cả một dòng giống, một sắc tộc, một dân tộc
Như vậy cộng đồng xã hội bao gồm một yếu tố xã hội chung mang tính phổ quát Đó là những mặt cộng đồng về kinh tế, địa lý, ngôn ngữ, văn hoá, tín ngưỡng, tâm lý, lối sống Những yếu tố này trong tính tổng thể của nó tạo
nên tính ổn định và bền vững của một cộng đồng xã hội
Sự tham gia của cộng đồng là một quá trình mà cả Chính phủ và cộng đồng cùng có trách nhiệm cụ thể và thực hiện các hoạt động để tạo ra dịch vụ
đô thị cho tất cả mọi người
Yếu tố quan trọng nhất của sự tham gia của cộng đồng là những người
mà lợi ích của họ sẽ chịu ảnh hưởng của dự án phải được tham gia vào tiến
Trang 16trình quyết định của dự án Trong trường hợp này, những thành viên trong cộng đồng cũng nên tham gia vào việc chọn những người lãnh đạo
+ Vai trò tham gia cộng đồng:
Bao gồm các hoạt động do phụ nữ và nam giới thực hiện ở cấp cộng đồng nhằm duy trì, bảo dưỡng các nguồn lực khan hiếm của cộng đồng, thực hiện các nhu cầu chung của cộng đồng
Vai trò tham gia cộng đồng bao gồm các hoạt động chủ yếu thực hiện ở cấp cộng đồng (xã, phường, khu phố…) như là sự mở rộng vai trò tái sản xuất của mình (các hoạt động nhằm duy trì, bảo vệ nguồn nước sinh hoạt, chăm sóc sức khoẻ, giáo dục và giữ gìn môi trường ) Đây thường là những công việc tự nguyện, không được trả lương và thường làm vào thời gian rỗi
* Cấu trúc của luận văn:
Phần mở đầu
Phần nội dung
Chương 1: Thực trạng công tác quản lý vệ sinh môi trường tại khu đô thị
Mỗ Lao , quận Hà Đông, TP.Hà Nội
Chương 2: Cơ sở khoa học quản lý hiệu quả công tác vệ sinh môi trường Chương 3: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vệ sinh môi trường khu đô thị Mỗ Lao
Phần kết luận và kiến nghị
Trang 17
Để xem được phần chính văn của tài liệu này, vui
lòng liên hệ với Trung Tâm Thông tin Thư viện
– Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Địa chỉ: T.13 – Nhà H – Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội Đ/c: Km 10 – Nguyễn Trãi – Thanh Xuân Hà Nội
TRUNG TÂM THÔNG TIN THƯ VIỆN