Thỉnh thoảng tôi trao mẩu tim của mình nhưng không hề được nhận lại gì, chúng tạo nên những vết khuyết.. Dù những vết khuyết đó thật đau đớn nhưng tối vẫn luôn hy vọng một ngày nào đó họ
Trang 1ĐỀ SỐ 9
Đề thi gồm 01 trang
★ ★★★★
Bộ ĐỂ THI THPT QUỐC GIA CHUẨN CẤU TRÚC BỘ GIÁO DỤC
Môn: Ngữ văn Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
I ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc văn bản saụ và thực hiện các yêu cầu:
“Có một chàng thanh niên đứng giữa thị trấn và tuyên bố mình có trái tim đẹp nhất vì chẳng hề có một tì vết hay rạn nứt nào Đám đông đều đồng ý đó là trái tim đẹp nhất mà họ từng thấy Bỗng một cụ già xuất hiện và nói: “Trái tim của anh không đẹp bằng trái tim tôi!” Chàng trai cùng đám đông ngắm nhìn trái tim của cụ Nó đang đập mạnh mẽ nhưng đầy những vết sẹo Có những phần của tim đã bị lấy ra và những mảnh tim khác được đắp vào nhưng không vừa khít nên tạo một bề ngoài sần sùi, lởm chởm; có cả những đường rãnh khuyết vào mà không hề có mảnh tim nào trám thay thế Chàng trai cười nói:
- Chắc là cụ nói đùa! Trái tim của tôi hoàn hảo, còn của cụ chỉ là những mảnh chắp vá đầy sẹo và vết cắt.
- Mỗi vết cắt trong trải tim tôi tượng trưng cho một người mà tôi yêu, không chỉ là những cô gái mà còn là cha mẹ, anh chị, bạn bè Tôi xé một mẩu tim mình trao cho họ, thường thì họ cũng sẽ trao lại một mẩu tim của họ để tôi đắp vào nơi vừa xé ra Thế nhưng những mẩu tim chẳng hoàn toàn giống nhau, mẩu tim của cha mẹ trao cho tôi lớn hơn mẩu tôi trao lại họ, ngược lại với mẩu tim của tôi và con cái tôi Không bằng nhau nên chúng tạo
ra những nếp sần sùi mà tôi luôn yêu mến vì chúng nhắc nhở đến tình yêu mà tôi đã chia sẻ Thỉnh thoảng tôi trao mẩu tim của mình nhưng không hề được nhận lại gì, chúng tạo nên những vết khuyết Tình yêu đôi lúc chẳng cần sự đền đắp qua lại Dù những vết khuyết đó thật đau đớn nhưng tối vẫn luôn hy vọng một ngày nào đó họ sẽ trao lại cho tối mẩu tim của
họ, lấp đầy khoảng trống mà tôi luôn chờ đợi.
Chàng trai đứng yên với giọt nước mắt lân trên má Anh bước tới, xé một mẩu từ trái tim hoàn hảo của mình và trao cho cụ già Cụ già cũng xé một mẩu từ trái tim đẩy vết tích của cụ trao cho chàng trai Chúng vừa nhưng không hoàn toàn khớp nhau, tạo nện một đường lởm chởm trên trái tim chàng trai Trái tim của anh không còn hoàn hảo nhưng lại đẹp hơn bao giờ hết vì tình yêu từ trái tim của cụ già đã chảy trong tim anh ”
(Dẫn theo songdep.xitrum.net)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản?
Trang 2Câu 2 Nêu chủ đề của văn bản trên? Đặt nhan đề cho văn bản?
Câu 3 Trong cuộc sống, có phải lúc nào ước mong của cụ già về “một ngày nào đó họ sẽ
trao lại cho tôi mẩu tim của họ, lấp đây khoảng trống mà tôi luôn chờ đợi” đều trở thành
hiện thực hay không?
Câu 4 Hãy nêu quan niệm riêng của anh/chị về một trái tim hoàn hảo?
II LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm)
Bằng đoạn văn khoảng 200 chữ, anh/chị hãy bình luận về ý kiến: Tình yêu đôi lúc chẳng cần sự đền đáp qua lại.
Câu 2 (5 điểm)
Nêu cảm nhận về đoạn thơ sau:
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi Sài Khao sương lấp đoàn quàn mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thảm thẳm Heo hút côn mây súng ngửi trời Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luống mưa xa khơi
Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Chiều chiều oai linh thác gầm thét Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi.
(Trích Tây Tiến - Quang Dũng - SGK Ngữ văn 12, tập 1)
Trang 3HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT
I ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Câu1 - Phương thức biểu đạt chính là tự sự Vì văn bản kể lại một câu chuyện tương đối
hoàn chỉnh về nội dung và hình thức
Câu 2 - Chủ để của văn bản trên là: trái tim con người chỉ có thể đẹp nhất khi đó là trái tim
biết yêu thương và san sẻ yêu thương
- Nhan đề cho văn bản: “Trái tim hoàn hảo”, “Trái tim đẹp nhất”.
Câu 3 Trong đời sống, không hẳn lúc nào ước muốn “một ngày nào đó họ sẽ trao lại cho
tôi mẩu tim của họ, lấp đầy khoảng trống mà tôi luôn chờ đợi” của cụ già đều trở
thành hiện thực Bởi lẽ, trái tim hoạt động theo cơ chế riêng của nó, không ai có thể
ép buộc hay khuyên nhủ, chỉ khi trái tim thấy yêu thương thì nó mới san sẻ
Câu 4 Nếu quan niệm của bản thân và cơ sở của quan niệm đó
Ví dụ: Theo tôi, một trái tim hạnh phúc là một trái tim biết yêu thương và được yêu
thương Là khi trái tim ấy trao đi và nhận lại một phần tương ứng Nhưng nếu không được như vậy, một trái tim bao dung sẽ vẫn thấy hạnh phúc vì nó sẽ nhận lại được sự
bù đắp từ những trái tim nhân hậu và đồng cảm khác
III LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2 điểm)
Yêu cầu chung về hình thức và kết cấu đoạn văn
- Đảm bảo hình thức đầy đủ của đoạn văn: mở đoạn - thân đoạn - kết đoạn, dài khoảng
200 chữ Câu mở đoạn cần dẫn dắt và nêu được vấn đề nghị luận Thân đoạn bố cục rõ ràng,
đi đúng trọng tâm, làm sáng rõ được yêu cầu của đề, vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng, rút ra bài học nhận thức và hành động
- Trình bày sáng sủa, diễn đạt rõ ràng, chữ viết dễ nhìn, không sai chính tả
- Dùng từ chuẩn ngữ nghĩa, đặt câu chuẩn ngữ pháp
- Có những suy nghĩ, đánh giá của cá nhân, nhưng cần thuyết phục và hợp lí
- Viết đúng chính tả, trình bày sáng rõ, mạch lạc Lời văn sáng tạo, lôi cuốn
Yêu cầu về nội dung
- Giải thích:
Tình yêu là bản chất của trái tim con người, tình yêu là sự trao và nhận yêu thương, sự quan tâm, ân cần Tình yêu có biết bao nhiêu cung bậc, nhưng thường thì khi trao tình yêu, người ta mong được đáp lại Nhưng tình yêu không hẳn lúc nào cũng công bằng như thế, có người trao đi và không nhận lại gì Nhưng người ta trao đi là chẳng cần được đáp lại
- Lí giải: Vì sao laijc ó người chỉ trao đi mà không cần nhận lại?
+ Vì trái tim hoạt động theo quy luật riêng của nó, không phụ thuộc vào lí trí, nên đôi khi
Trang 4người trao biết kà không thể ép buộc sự đền đáp tình yêu
+ Vì có những tình yêu cao thượng, không trông chờ ở sự đáp lại
- Dẫn chứng:
+ Tình cảm yêu thương bố mẹ trao cho con cái
+ Tình cảm ân cần, sẻ chia dành cho những người có hoàn cảnh, điều kiện khó khăn + Tình cảm dành cho điều mình thực sự yêu thích và đam mê
+ Sự quan tâm chân thành: như sự san sẽ mà Cuba và Tổng thống Phidel Castro dành
cho Việt Nam trong lúc ta gặp khó khăn
- Bàn luận:
Tuy vậy, tình cảm cần chân thành, phù hợp Có những tình cảm cần từ hai phía như tình yêu nam nữ, tình bạn Nếu chỉ có một bên trao thì không thể có được một tình cảm đẹp
- Biện pháp: Bồi dưỡng tâm hồn, trái tim để biết yêu thương, sẻ chi mà không phải lúc
nào cũng cần được đáp lại
Câu 2 (5 điểm)
Yêu cầu chung:
- Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kỹ năng về dạng bài nghị luận văn học để tạo lập văn bản Bài viết phải có bố cục rõ ràng, đầy đủ; văn viết có cảm xúc, thể hiện khả năng phân tích, cảm thụ
- Diễn đạt trôi chảy, đảm bảo tính liên kết; không mắc lỗi chính tả,từ ngữ, ngữ pháp
Yêu cầu nội dung
Cảm nhận về khổ thơ đầu của bài thơ Tây Tiến – Quang Dũng
- Khởi nguồn của dòng cảm xúc - một nỗi nhớ chơi vơi
- Nhớ cuộc hành quân giữa rừng núi miền Tây hùng vĩ
- Hình ảnh người lính Tây Tiến
- Kỷ niệm tình quấn dân
- Phong cách và ngôn ngữ thơ Quang Dũng.
TIẾN TRÌNH BÀI LÀM
Kiến
thức
Hệ thống
Trang 5thức
chung
Giới thiệu
vài nét về
tác giả, tác
phẩm
- Tác giả:
Tiểu sử: nhắc đến Quang Dũng là nhắc đến một trong những thế hệ
nhà thơ được tôi luyện và trưởng thành trong bom lửa thời kỳ kháng chiến chống Pháp Ông tên thật là Bùi Đình Diệm (1921-1988), quê ở
Hà Tây, nay thuộc về Hà Nội
Về con người: là một người đa tài, có thể vẽ tranh, sáng tác nhạc,
nhưng vẫn nổi tiếng và được nhiều người biết đến với tư cách một nhà thơ
Phong cách: một hồn thơ phóng khoáng, hào hoa đầy lãng mạn, tha
thiết tình cảm dành cho bạn bè, cho quê hương xứ sở
- Tác phẩm:
+ Hoàn cảnh ra đời: Bài thơ ra đời trong một nỗi nhớ cụ thể: Nhớ về
đồng đội, những miền đất và binh đoàn xưa, nơi mà tác giả từng vào sinh ra tử Đoàn binh Tây Tiến, thành lập đầu năm 1947, với thành phần là những người con của Thủ đố Hà Nội Sau một thời gian hoạt động, đơn vị giải thể Cuối năm 1948, Quang Dũng chuyên sang đơn
vị khác Tại Phù Lưu Chanh, ông viết bài Nhớ Tây Tiến.
+ Tập thơ:
Sau khi in trong tập Mây đầu ô, nhà thơ đổi lại thành Tây Tiến.
Kiến
thức
trọng
tâm
2 câu thơ
đầu:
Khởi
nguồn của
dòng cảm
xúc - một
nỗi nhớ
chơi vơi
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi Nhớ về rừng núi nhớ chơi; vơi.
- Vần ơi: tạo nên âm hưởng, tiếng gọi vang vọng, ngân dài không
dứt
- Tác giả gọi tên con sông Mã đầu tiên bởi đây là con sông của miền
đất kỷ niệm, mà dòng chảy của nó từ quá khứ đang dội về Từ xuất phát điểm này, nỗi nhớ được cụ thể hóa
- Nỗi nhớ chơi vơi: trạng thái trơ trọi, chới với trong khoảng không
gian rộng lớn Có thể hiểu đó là nỗi nhớ miên man, không đậu cuối, nỗi nhớ xuất hiện khi mãnh liệt, lúc dạt dào
Trang 68 câu thơ
tiếp:
Nhớ cuộc
hành quân
giữa rừng
núi miền
Tây hùng
vĩ
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi Mường Lát hoa về trong đêm hơi Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm Heo hút cồn mấy súng ngửi trời Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống Nhà ai Pha Luồng mưa xa khơi
Chiều chiều oai linh thác gầm thét Đêm đêm mường Hịch cọp trêu người.
- Hàng loạt các địa danh của vùng rừng núi nơi đoàn binh đi qua, chứa trong đó những hiểm nguy và khốc liệt khôn lường: Sài Khao, Mường Lát, Pha Luống, Mường Hịch.
Bằng biện pháp tương phản đối lập: ngàn thước lên cao - ngàn thước xuống, ta thấy cái trúc trắc, cái dữ dội, hiểm nguy và bất trắc của thiên
nhiên ghi dấu trên chặng đường hành quân
- Nhưng những chặng đường hành quân không chỉ có gian khổ mà còn có những vẻ đẹp đến nao lòng, đó là vẻ đẹp thiên nhiên: “hoa về'
trong đêm hơi”, “mưa xa khơi”, vẻ đẹp bồng bềnh, ẩn hiện trong làn
sương, ngỡ ngàng như xứ cổ tích
2 câu tiếp:
Hình ảnh
người lính
Anh bạn dãi dầu không bước nữa Gục lên súng mũ bỏ quên đờiỉ
- Trên cái nền thiên nhiên kì vĩ, hoang dã ấy, nổi bật lên hình ảnh
người lính “gục lên súng mũ bỏ quên đời” giữa chặng đường hành quân dãi dầu gian khổ Câu thơ có thể hiểu theo hai nghĩa: Người lính mệt mớỉ gục lên súng mũ ngủ quên hết thảy sự đời Và cũng có thể hiểu theo nghĩa thứ hai: Người lính chết trong tư thế lên đường, tư thế hành quân Hiểu theo cách này làm nổi bật hơn khí phách và chất bi tráng của người lính
Trang 72 câu thơ
khép lại:
Kỷ niệm
tình quân
dân
Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói Mai Châu mùa em thơm nếp xối.
- Nhớ ôi: tình cảm dạt dào, câu thơ đậm đà nghĩa tình quân dân
- Mùa em: một sáng tạo về ngôn ngữ, nó hàm chứa tình yêu thương
và nỗi nhớ Tạo nên sắc riêng biệt trong ký ức người lính về miền đất, những con người mà các chiến sĩ đã đi qua, đã gặp gỡ
- Cơm lên khói, thơm nếp xôi: dư vị nồng nàn ấm áp, hương vị núi rừng Tây Bắc đậm đà Tất cả tạo nên dấu ấn chẳng thể nào quên! Khái quát
chung
- Bài thơ Tây Tiến là cơn sóng của nỗi nhớ đổ về, ào ạt, mãnh liệt
trong tâm hồn Quang Dũng, với bao nhiêu ký ức của một thời tuổi trẻ đẹp nhất, với bao ấn tượng sâu đậm khắc cốt ghi tâm Chính vì vậy, mạch cảm xúc đi xuôi theo mạch ký ức Mười bốn câu thơ đầu là khởi
điểm của mạch dòng: Những chặng đường hành quân gian khổ mà đáng nhớ
- Từ nỗi nhớ và bằng nỗi nhớ, Quang Dũng đã vẽ nên bức tranh thật đẹp, nhưng cũng thật gai góc về đời lính, về những người lính Tây Tiến hào hoa, dũng mãnh 14 câu đầu, chặng đường nỗi nhớ đã được khơi lên đẩy mãnh liệt, đầy những nhớ thương về một thời mà ai đã trải qua, chắc chẳng thể nào quên!