Ở các trường mầm non đã thực hiện rất nhiều chuyên đề , chuyên đề giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm đã triển khai và góp phần to lớn trong việc nâng cao kiến thức dinh dưỡn
Trang 1MỤC LỤC
A - ĐẶT VẤN VỀ 2
Lý do chọn đề tài 2
2 Mục đích nghiên cứu : 3
3 Giới hạn nghiên cứu: 3
4 Đối tượng nghiên cứu : 3
5 Giả thiết nghiên cứu: 3
6 Nhiệm vụ nghiên cứu: 3
7 Phương pháp nghiên cứu: 4
B – GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 5
I Cơ sở lí luận: 5
II Cơ sở thực tiễn 7
Thuận lợi 7
Khó khăn 7
III Các hình thức thực hiện : 8
Hình thức trong tiết học : 8
Các hình thức ngoài tiết học: 11
Kết hợp với phụ huynh: 14
Sưu tầm, sáng tạo một số trò chơi giáo dục dinh dưỡng - VSATTP 14
IV Kết quả đạt được : 16
C- KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 16
1 Kết luận : 16
2 Bài học kinh nghiệm 17
3 Kiến nghị : 17
TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 2A - ĐẶT VẤN VỀ
Lý do chọn đề tài
Có câu nói :
“ Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”
Trẻ là tương lai của đất bước, là mối quan tâm chung của toàn xã hội
và cũng là nơi gửi gắm niềm tin, hy vọng, hạnh phúc của mọi gia đình Thật vậy, có được một đứa trẻ thông minh, khỏe mạnh là niềm mong ước của tất cả mọi người Để đạt được mong ước ấy thì những người làm cộng tác Giáo Dục Mầm Non phải thực hiện một quá trình chăm sóc – giáo dục hết sức công phu Trong quá trình đó, có rất nhiều điều khiến chúng ta băn khoăn, trăn trở Làm thế nào để có được một đứa trẻ thông minh – khỏe mạnh? Chăm sóc – giáo dục trẻ thế nào cho tốt? Phải làm gì để trẻ phát triển toàn diện vệ thể chất – nhận thức - ngôn ngữ - thẩm mĩ – quan hệ tình cảm xã hội? Là một giáo viên mầm non tôi nhận thấy muốn có được một đứa trẻ phát triển toàn diện thì điều đầu tiên cần nói đến đó là “sức khỏe”
Có sức khỏe là tất cả - không sức khỏe là không có gì Vì vậy trẻ em cần phải được cung cấp đấy đủ dinh dưỡng để phát triển toàn diện về thể lực và trí tuệ
Trẻ em lứa tuổi mầm non còn nhỏ, cơ thể còn non nớt nên trẻ phụ thuộc nhiều vào người lớn và đặc biệt cần sự giúp đỡ của họ Nhà giáo dục giữ vai trò là người tổ chức, hướng dẫn, giúp đỡ trẻ, tạo cơ hội và cơ may cho trẻ cho cuộc sống hiện đại và tương lai Giáo dục mầm non phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ mầm non, xây dựng một nền móng vững chắc ban đầu cho sự phát triển cả về thể chất, tinh thần và trí tuệ cho trẻ mầm non Đặt cơ sở nền tảng hình thành và phát triển nhân cách con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
Ở các trường mầm non đã thực hiện rất nhiều chuyên đề , chuyên đề giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm đã triển khai và góp phần
to lớn trong việc nâng cao kiến thức dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm tới trẻ, tới giáo viên, tới phụ huynh học sinh Là giáo viên mầm non khi đã nhận thức được tầm quan trọng của giá trị dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm Tôi thấy mình cần phải có nhiệm vụ tuyên truyền rộng rãi giáo dục dinh dưỡng tới mọi người, đặc biệt đối với trẻ ngay ở độ tuổi mầm non
Việc đưa giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm vào chương trình chăm sóc giáo dục trẻ ở lứa tuổi mầm non là một việc làm rất cần thiết, tạo ra sự liên thông về giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ từ tuổi mầm non đến tuổi học đường
Vậy mỗi chúng ta hiểu như thế nào về giáo dục dinh dưỡng ? Giáo dục dinh dưỡng là một quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch đến tình
Trang 3cảm, lý trí con người nhằm làm thay đổi nhận thức, thái độ và hành động để
đi đến tự giác, chăm lo vấn đề ăn uống và sức khoẻ cá nhân, tập thể cộng đồng Nhưng để đưa giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm vào dạy trẻ ở lứa tuổi mầm non thì người giáo viên gặp rất nhiều khó khăn trong việc truyền tải kiến thức tới trẻ nên sự hiểu biết về giá trị dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm của trẻ còn nhiều hạn chế Vì giáo dục dinh dư và
vệ sinh an toàn thực phẩm lại không phải là một môn học riêng lẻ mà phải lồng ghép tích hợp trong các môn học khác và các hoạt động khác nhau Bên cạnh đó, đặc thù trẻ ở lứa tuổi mầm non là học mà chơi, chơi mà học, học phải có đồ dùng trực quan quan sát thì trẻ mới có thể khắc sâu Vậy việc giáo dục dinh dưỡng cho trẻ quả thật là rất khó và trừu tượng Nên không thể truyền tải trực tiếp được mà phải thông qua các hoạt động để giúp trẻ lĩnh hội được những kiến thức về giá trị dinh dưỡng
Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn đề tài “ Một số hình thức giúp trẻ 4-5
tuổi hiểu về giá trị dinh dưỡng và VSATTP thông qua các hoạt động”.
2 Mục đích nghiên cứu :
Tìm ra một số hình thức giúp trẻ 4 -5 tuổi hiểu về giá trị dinh dưỡng và VSATTP thông qua các hoạt động
3 Giới hạn nghiên cứu:
Căn cứ vào khả năng và điều kiện của bản thân tôi chỉ nghiên cứu một số hình thức giúp trẻ 4 -5 tuổi hiểu về giá trị dinh dưỡng và VSATTP thông qua các hoạt động
4 Đối tượng nghiên cứu :
Là một giáo viên mầm non được sự phân công của Ban giám hiệu nhà trường năm học 2016- 2017, tôi được phân công phụ trách các cháu lớp mẫu giáo nhỡ Để các con phát triển toàn diện tất cả các mặt Đức- Trí- Thể- Mỹ tôi
đã tìm hiểu và đưa ra một số hình thức giúp trẻ 4 -5 tuổi hiểu về giá trị dinh dưỡng và VSATTP thông qua các hoạt động
5 Giả thiết nghiên cứu:
Nếu tìm ra một số hình thức giúp trẻ 4 -5 tuổi hiểu về giá trị dinh dưỡng
và VSATTP thông qua các hoạt động từ đó sẽ giúp trẻ nhận thức được việc cần thiết của giá trị dinh dượng đối với cơ thể, trẻ sẽ có được ý thức tích cực cho việc giữ gìn VSATTP
6 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Hệ thống các vấn đề lý luận về biện pháp giáo dục và chăm sóc trẻ
Trang 4Tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân của việc tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ 4 – 5 tuổi ở trường mầm non
Đề xuất một số hình thức giúp trẻ 4 -5 tuổi hiểu về giá trị dinh dưỡng và VSATTP thông qua các hoạt động
7 Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp nghiên cứu hoạt động
Sau đây tôi xin trình bày “ Một số hình thức giúp trẻ 4-5 tuổi hiểu về
giá trị dinh dưỡng và VSATTP thông qua các hoạt động”.
Trang 5B – GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lí luận:
Con người có sức khỏe có muôn vàn ước mơ, người không có sức khỏe chỉ có một ước mơ duy nhất là “Sức khỏe” Thật vậy, sức khỏe là vốn quý nhất của còn người, có sức khỏe là có tất cả, là điều kiện quyết định đến sự nghiệp tiền đề tương lai
Ở lứa tuổi mầm non quá trình tăng trưởng của trẻ diễn ra rất nhanh chóng nhưng cơ thể của trẻ lại quá non nớt, trẻ dễ chịu ảnh hưởng của những tác động bên ngoài, sức đề kháng của trẻ kém cho nên trẻ dễ mắc các loại bệnh nguy hiểm đến tính mạng Do vậy trẻ chỉ có thể phát triển thể lực tốt nếu như người lớn chú ý đến việc chăm sóc giữ gìn sức khỏe, bảo vệ hệ thần kinh khỏe mạnh cho trẻ Khi đứa trẻ khỏe mạnh, hồn nhiên sẽ có ảnh tốt đến phát triển chung của trẻ Giáo dục sức khỏe càng có ý nghĩa hơn, là khâu then chốt trong công tác chăm sóc – giáo dục trẻ vì chính những năm tháng đầu tiên của sống, sức khỏe tốt sẽ là một điều kiện tốt cho cuộc sống sau này của trẻ
Trong văn kiện Đại hội lần thứ IV Ban chấp hành TW Đảng cộng sản Việt Nam khoá 7 tháng 12/1993 khẳng định: “ Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế xã hội” Giáo dục là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân
Các cơ sở giáo dục mầm non có nhiệm vụ tạo điều kiện tốt nhất để trẻ phát triển hài hoà thể chất và tinh thần, phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường, gia đình - xã hội để chăm sóc giáo dục trẻ từ 0-6 tuổi phát triển một cách toàn diện, đặt nền tảng đầu tiên cho sự hình thành những phẩm chất con người mới :
- Khoẻ mạnh, nhanh nhẹn cơ thể phát triển hoàn hảo cân đối
- Thông minh, năng động, trước hoàn cảnh thực tế của đất nước
- Biết yêu Tổ Quốc, giàu lòng yêu thương, biết quan tâm, giúp đỡ
mọi người
- Có cá tính mạnh mẽ, có kỷ luật, có văn hóa
một lượng dinh dưỡng theo phương châm 6 chữ : Toàn diện – cân đối – đủ lượng
người đầy đủ các chất dinh dưỡng; phối hợp các loại thức ăn, hỗ trợ nhau về dinh dưỡng
dưỡng cần thiết cho cơ thể luôn trong trạng thái cân bằng dựa theo chất và
Trang 6lượng nhất định, dựa theo tỉ lệ nhất định, không thể thiếu cà cũng không thể thừa Nếu không dễ dẫn đến thiếu dinh dưỡng hoặc thừa dinh dưỡng
sống lại vừa có thể đảm bảo yêu cầu sinh trưởng phát triển
của con người Nếu trẻ thiếu dinh dưỡng sẽ khiến trẻ sinh trưởng phát triển chậm hoặc trì trệ Thừa dinh dưỡng sẽ dẫn tới hiện tượng béo phì hoặc gây
ra bệnh tật khi trưởng thành
trưởng phát triển ở trẻ nhỏ Dinh dưỡng không chỉ ảnh hưỡng trực tiếp tới
sự phát triển cơ thể và trí tuệ ở trẻ nhỏ mà còn ảnh hưởng tới sự phát triển sau này
quan trọng ảnh hưởng trực tiếp tới sự tồn tại và duy trì sự sống
cơ thể hoạt động sinh trưởng và phát triển.Các dinh dưỡng đó lấy từ đâu? Đều lấy từ các loại thức ăn cung cấp qua khẩu phần ăn hàng ngày
sinh trưởng phát triển của chúng cũng khác nhau nên tâm lí và sinh lí cũng không giống nhau và có sự khác biệt về nhu cầu dinh dưỡng Do vậy, những người chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non cần tính tới đặc điểm dinh dưỡng
ở mỗi giai đoạn của trẻ, phải có phương pháp, sự quan tâm chăm sóc đặc biệt và cả sự lựa chọn đúng đắn Vì vậy mỗi đứa trẻ phải được cung cấp đầy
đủ năng lượng một cách phù hợp Cơ thể trẻ sẽ dùng số năng lượng này cho các hoạt động hô hấp, tiêu hóa, bài tiết, thần kinh để duy trì phát triển sự sống Vì vậy trẻ phải có chế độ ăn khoa học, hợp lí và đầy đủ các chất dinh dưỡng
mầm non giúp trẻ hiểu và nhận biết về lợi ích của giá trị dinh dưỡng đối với
cơ thể con người Nên việc tiến hành giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ mầm non sẽ góp phần quan trọng trong chiến lược đào tạo và phát triển con người, tạo ra một lớp người mới có sự hiểu biết đầy đủ
về vấn đề dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm, biết lựa chọn ăn uống đúng cách để đảm bảo sức khỏe của mình
của các loại thức ăn đồng thời hướng dẫn trẻ cách sử dụng các chất đạm, đường, béo, vitamin, nước, muối khoáng để giúp tăng thêm dinh dưỡng, năng lượng cho cơ thể Giáo dục dinh dưỡng còn cung cấp cho trẻ biết những chất đó có trong các thực phẩm khác nhau: Gạo, thịt, trứng, sữa, rau,
… Giáo dục dinh dưỡng giúp trẻ biết ăn uống đúng cách, hợp vệ sinh và văn minh
Trang 7Là một giáo viên mầm non tôi thấy việc giáo dục dinh dưỡng cho trẻ em là rất cần thiết Sức khỏe của trẻ phải được xã hội quan tâm một cách khoa học và đầy đủ Việc chăm sóc giáo dục trẻ không những là trách nhiệm của giáo viên mầm non mà còn là trách nhiệm của cha mẹ và gia đình trẻ Do vậy giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ phải có sự kết hợp giữa gia đình và nhà trường Nhằm giúp trẻ hiểu giá trị dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm đối với cơ thể con người
II Cơ sở thực tiễn
Hà Nội Là xa miền núi nên có địa bàn diện tích lãnh thổ lớn nên trường được chia làm 4 điểm trường Đối với đời sống kinh tế của người dân còn nghèo nàn và khó khăn
Năm học 2016 – 2017, tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo nhỡ khu Thanh Hà Tổng số trẻ 45 cháu và có 3 giáo viên/lớp (trình độ chuyên môn đều đã đạt chuẩn và trên chuẩn) Là điểm lẻ và cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn Lớp học nhờ nhà văn hóa vậy nên việc chăm sóc giáo dục cho trẻ còn gặp nhiều khó khăn
Thuận lợi
* Đối với giáo viên:
- Lớp luôn được sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu, bổ sung cơ sở vật chất để phục vụ cho việc giáo dục và chăm sóc trẻ
- Giáo viên có kiến thức chuyên môn giáo dục trẻ đạt chuẩn và trên chuẩn
- Là một giáo viên đầy nhiệt huyết với nghề, ham học hỏi, luôn có ý thức trong học tập, tự phấn đấu rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn
* Đối với trẻ:
- Trẻ ngoan ngoãn, có nề nếp, nhiều cháu rất ham học hỏi, khám phá
- Trẻ hứng thú, tích cực tham gia các hoạt động
Khó khăn
- Số lượng trẻ quá đông nên ảnh hưởng đến việc chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và giáo dục dinh dưỡng – vệ sinh an toàn thực phẩm nói riêng
- Khả năng tiếp thu của trẻ không đồng đều vì lớp còn một số cháu chưa được tới trường lớp từ lứa tuổi nhà trẻ và mẫu giáo bé, một số cháu chậm so với lứa tuổi
- Qua khảo sát đầu năm lớp có 3 cháu suy dinh dưỡng, các cháu suy dinh dưỡng thường ăn chậm, không ăn đa dạng thức ăn, chưa biết cách nhai nên giáo viên gặp khó khăn trong việc chăm sóc trẻ
- Giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm không phải là môn học độc lập như các hoạt động khác như: Làm quen văn học, làm quen âm
Trang 8nhạc…mà phải lồng ghép tích hợp trong các môn học và các hoạt động khác
III Các hình thức thực hiện :
dinh dưỡng – VSATTP tôi đã tìm tòi ra một số hình thức thông qua các hoạt động giáo dục trẻ ở mọi lúc mọi nơi
sau: hình thức trong tiết học và hình thức ngoài tiết học
Hình thức trong tiết học :
cấu tạo và giá trị dinh dưỡng của các thực phẩm với cơ thể con người
- Giúp trẻ biết được thành phần, tác dụng của các chất prôtit, lipít, gluxít, các loại vitamin và muối khoáng với cơ thể con người
- Thông qua hình thức này giáo viên sẽ củng cố, hệ thống hóa, chính xác hóa những kiến thức về dinh dưỡng mà trẻ đã làm quen ở mọi lúc mọi nơi
- Giáo dục dinh dưỡng sẽ được tích hợp nhẹ nhàng, hợp lí, không làm mất đi đặc trưng của hoạt động chính
Khi sử dụng hình thức này cần đạt các yêu cầu sau :
+ Phát huy tính tự giác, chủ động, tìm tòi, khám phá của trẻ
+ Giờ học đảm bảo không khí vui tươi, thoải mái nhẹ nhàng, không gò bó
áp đặt
+ Giờ học phải có trọng tâm, tránh dàn trải, lan man, cần biết phối hợp các phương pháp một cách linh hoạt, hợp lý
* VD: Với đề tài: “ Làm quen một số loại rau”- Chủ điểm thực vật
Tôi tích hợp nội dung giáo dục dinh dưỡng – VSATTP như sau:
+ Thông qua giờ khám phá khoa học, tôi cho trẻ quan sát vật thật
bằng các giác quan kết hợp với hệ thống câu hỏi để gây được tính tò mò,
hứng thú ở trẻ:
- Ai có thể kể tên một số loại rau ?
- Rau bắp cải cung cấp cho cơ thể chất gì?
- Kể tên các món ăn chế biến từ loại rau đó?
- Cách chế biến các món ăn đó như thế nào ?
- Vì sao phải ăn các món ăn được chế biến từ các loại rau đó?
- Trước khi ăn con phải làm gì? Và ăn các món đó như thế nào?
- Cho trẻ xem một số hình ảnh món ăn chế biến từ các rau đó trên máy tính
Trang 9Hoạt động khám phá khoa học (về một số loại rau)
Hoạt động khám phá khoa học (về một số món ăn)
* VD: Với đề tài:“ Tìm hiểu về con gà, con vịt” - Chủ điểm động vật
Trang 10Tôi lồng ghép nội dung giáo dục dinh dưỡng – VSATTP bằng cách sử dụng các câu hỏi đàm thoại về dinh dưỡng như sau:
- Con gà mái, con vịt cái là loại vật đẻ ra gì?
- Quả trứng cung cấp cho chúng ta chất gì?
- Thịt gà và thịt vịt cung cấp chất gì?
- Những món ăn được chế biến từ các thực phẩm đó?
- Cách ăn các món ăn đó như thế nào?
- Vì sao phải ăn các món ăn đó?
* VD: Đề tài: “Các món ăn ngày tết” – Chủ điểm Tết và mùa xuân
- Tôi lồng ghép giáo dục dinh dưỡng – VSATTP với hệ thống câu hỏi đàm thoại như sau:
+ Trong ngày Tết thường có những món ăn gì?
+ Các chất dinh dưỡng có trong các món ăn đó?
+ Làm thế nào để món ăn đó được ngon?
+ Trong ngày Tết có rất nhiều món ăn vì vậy các con phải ăn đầy đủ các món ăn
và ăn với một lượng vừa đủ để cơ thể có đầy đủ các chất dinh dưỡng
+ Trước khi ăn phải làm gì và trong khi ăn thì phải ăn như thế nào?
+ Con có thể giúp mẹ những công việc gì làm các món ăn ngày tết ?
* VD: Với đề tài:“Hát bài: Anh chàng đầu bếp ” – Chủ điểm Nghề nghiệp.
Dưới hình thức hoạt động âm nhạc, tôi có thể lồng ghép giáo dục dinh dưỡng như sau:
- Cho trẻ hát bài: “Anh chàng đầu bếp” để gây hứng thú với trẻ :
Cheng cheng cheng tôi là người đầu bếp Tôi say sưa nấu ăn cho mọi người Tôi say sưa nấu ăn cho mọi người Ngày và đêm tôi lo rau, hành,
mắm, muối Còn tôi lo cá, tôm, trứng, thịt, lạc, đậu Còn tôi lo rán, luộc, kho, xào, hấp, nướng
Tôi say sưa nấu ăn cho mọi người Tôi say sưa
nấu ăn cho mọi người Tôi say sưa nấu ăn cho mọi người
- Tôi sử dụng một số câu hỏi đàm thoại:
+ Các con vừa hát bài hát gì?
+ Trong bài hát người đầu bếp cần những thực phẩm gì?
+ Các thực phẩm đó cung cấp chất gì ?
+ Các thực phẩm đó chế biến như thế nào?
+ Trước khi ăn các con phải làm gì ?
+ Cách ăn các món đó như thế nào ?