quan ly hoat dong boi duong giao vien cot can tieu hoc theo huong tiep can nang luc (de cuong luan van thac si)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 PHẠM THỊ KIM OANH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN CỐT CÁN TIỂU HỌC TỈNH HÒA BÌNH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

PHẠM THỊ KIM OANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN CỐT CÁN TIỂU HỌC TỈNH HÒA BÌNH

THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

PHẠM THỊ KIM OANH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN CỐT CÁN TIỂU HỌC TỈNH HÒA BÌNH

THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

ĐỀ CƯƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Dương Thị Hoàng Yến

HÀ NỘI, 2017

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghị quyết số 29-NQ/TW của Đảng ta về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã đánh giá tình hình giáo dục, trong đó đề cập: Quản lí giáo dục và đào tạo còn nhiều yếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục bất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầu đổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghề nghiệp… và nhấn mạnh một số nhiệm vụ để khắc phục nhược điểm là: Đổi mới căn bản công tác quản lí giáo dục, đào tạo, bảo đảm dân chủ, thống nhất; tăng quyền tự chủ và trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục, đào tạo; coi trọng quản lí chất lượng (2013)

Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là nhiệm vụ hàng đầu, là trọng tâm trong quá trình quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, qua đó nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường Các hoạt động thực hiện chương trình, kế hoạch giảng dạy, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra, đánh giá, bồi dưỡng nhằm phát triển năng lực sư phạm cho giáo viên thông qua các hoạt động dự giờ, sinh hoạt chuyên đề, thao giảng, hội giảng, hội thi giáo viên dạy giỏi để nâng cao chất lượng dạy và học của

các nhà trường …

Tuy nhiên, thực tế hiện nay, vấn đề quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học, đặc biệt giáo viên cốt cán ở các nhà trường phổ thông vẫn còn nhiều bất cập, chưa mang lại hiệu quả, chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục như hoạt động của các tổ chuyên môn có lúc, có nơi còn nặng

về quản lí hành chính hơn là sinh hoạt chuyên môn và nhiều khi mang tính hình thức, đối phó mà chưa đi vào thực chất Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn chưa được thực hiện thường xuyên, thường chỉ mới tập trung vào các đợt hội giảng, thao giảng hay các đợt thi giáo viên dạy giỏi, tập huấn bồi dưỡng

Đó là nguyên nhân khiến cho các giáo viên chưa thực sự gắn kết được với nhau một cách chặt chẽ để tạo ra sự thống nhất trong việc đổi mới phương

pháp dạy học, đồng thời qua đó nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ

Nhiều trường tiểu học trên địa bàn tỉnh Hòa Bình cũng nằm trong hiện trạng đó Thực tế trên đòi hỏi phải tăng cường các biện pháp quản lý thiết thực, hiệu quả của cán bộ quản lý các cấp trong việc quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, đặc biệt đối với giáo viên cốt cán nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam theo tiếp cận năng lực Đây là một vấn đề cần được triển khai nghiên cứu trước yêu cầu của thực tiễn

Xuất phát từ những lí do trên, đề tài: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng

chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực” được lựa chọn nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng mục tiêu phát triển năng lực học sinh và phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - chính trị, văn hóa - xã hội của địa phương

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học

3.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực và các yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng quản lý

3.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực

5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

5.1 Giới hạn về chủ thể quản lý: Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình

5.2 Giới hạn về địa bàn nghiên cứu và khách thể khảo sát

- Địa bàn nghiên cứu: 11 huyện/thành phố trên địa bàn tỉnh Hòa Bình

- Khách thể khảo sát:

+ Cán bộ quản lý thuộc Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình phụ trách giáo dục tiểu học

+ Cán bộ quản lý phòng GD&ĐT các huyên/thành phố phụ trách tiểu học + Cán bộ quản lý cấp trường (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn)

+ Giáo viên tiểu học có kinh nghiệm giảng dạy một số trường tiểu học trên địa bàn tỉnh Hòa Bình

6 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng một số các phương pháp nghiên cứu sau:

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa… các tài liệu lý luận

về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

6.2.1 Phương pháp điều tra

Xây dựng và sử dụng các mẫu phiếu điều tra nhằm thu thập thông tin

về thực trạng bồi dưỡng và thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực

6.2.2 Phương pháp phỏng vấn sâu

Xây dựng các câu hỏi phỏng vấn và tiến hành phỏng vấn các chuyên gia, cán bộ quản lý cấp Sở, cán bộ quản lý cấp Phòng, cán bộ quản lý cấp trường để phân tích nhu cầu, nguyện vọng của giáo viên cốt cán về nội dung

và hình thức bồi dưỡng chuyên môn theo tiếp cận năng lực

6.2.3 Phương pháp chuyên gia

Xây dựng mẫu phiếu xin ý kiến các cán bộ quản lý có kinh nghiệm trong quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên cốt cán tiểu học của tỉnh Hòa Bình

6.2.4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

Tổng kết các kinh nghiệm của các nhà quản lý và cán bộ quản lý các phòng GD&ĐT và một số trường tiểu học trên địa bàn tỉnh Hòa Bình trong quá trình quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn và quản lý nhà trường

6.3 Phương pháp xử lý số liệu bằng thuật toán

Dùng phương pháp toán học để phân tích, xử lý số liệu nhằm khái quát hóa các kết quả điều tra

7 Giả thuyết khoa học

Bồi dưỡng hoạt động chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực đã có một số kết quả đáng khích lệ và những đổi mới nhất định, nhưng vẫn còn một số tồn tại bất cập như tổ chức phát triển bồi dưỡng, khảo sát và đáp ứng nhu cầu bồi dưỡng, đánh giá năng lực quản lý của các cấp quản lý sau hoạt động bồi dưỡng chuyên môn Nếu đề xuất và áp dụng được biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên cốt cán tiểu học một cách khoa học, phù hợp với yêu cầu đổi mới hiện nay sẽ góp phần nâng cao chất lượng các trường tiểu học trên địa bàn tỉnh Hòa Bình đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

8 Đóng góp của luận văn

Trên cơ sở nghiên cứu, khảo sát, phân tích nhu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học; đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học và thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán do Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT Hòa Bình đã và đang làm, từ đó đề xuất xây dựng kế hoạch bồi dưỡng với nội dung và cách thức thực hiện linh hoạt, thiết thực nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

9 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần Mở đầu và phần Kết luận - Khuyến nghị, nội dung của Luận văn được thực hiện trong 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn

giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

Chương 2 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho

giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực

Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho

giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực

Kết luận và khuyến nghị

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN CỐT CÁN TIỂU HỌC

TỈNH HÒA BÌNH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các công trình nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng CBQL giáo dục 1.1.2 Các công trình nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng chuyên môn 1.1.3 Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng

chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục

1.2.2 Hoạt động bồi dưỡng

1.2.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng

1.2.4 Năng lực

1.2.5 Tiếp cận năng lực

1.2.6 Giáo viên cốt cán

1.3 Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

1.3.1 Đội ngũ giáo viên cốt cán tiểu học

1.3.2 Ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên cốt cán tiểu học

1.3.3 Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

1.3.3.1 Nhu cầu bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên cốt cán

1.3.3.2 Mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán

1.3.3.3 Nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán

1.3.3.4 Phương pháp, hình thức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán

1.3.3.5 Kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán

1.4 Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học của Sở GD&ĐT theo tiếp cận năng lực

1.4.1 Yêu cầu đổi mới giáo dục và vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

1.4.2 Sở Giáo dục và Đào tạo, vấn đề quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

1.4.3 Nội dung quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

1.4.3.1 Xây dựng kế hoạch chiến lược và kế hoạch bồi dưỡng theo năm học

1.4.3.2 Tổ chức thực hiện hoạt động bồi dưỡng

1.4.3.3 Chỉ đạo, giám sát thực hiện hoạt động bồi dưỡng

1.4.3.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng

1.4.3.5 Quản lý cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động bồi dưỡng

1.4.3.6 Sử dụng kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán trong phát triển giáo viên tiểu học

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

1.5.1 Các yếu tố thuộc về chủ thể quản lý

1.5.2 Các yếu tố thuộc về đối tượng quản lý

1.5.3 Các yếu tố thuộc về môi trường quản lý

Kết luận chương 1

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN

CHO GIÁO VIÊN CỐT CÁN TIỂU HỌC TỈNH HÒA BÌNH

THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế-xã hội và giáo dục tỉnh Hòa Bình

2.1.1.Khái quát một số đặc điểm tự nhiên tỉnh Hòa Bình

2.1.2 Tình hình kinh tế- xã hội thỉnh Hòa Bình

2.1.3 Tình hình phát triển giáo dục và đào tạo tỉnh Hòa Bình

2.1.4 Tình hình phát triển giáo dục tiểu học tỉnh Hòa Bình

2.2 Thực trạng giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình

2.2.1 Thực trạng về số lượng đội ngũ giáo viên cốt cán

2.2.2 Thực trạng về cơ cấu đội ngũ giáo viên cốt cán

2.2.3 Thực trạng về chất lượng giáo viên cốt cán

2.3 Thực trạng hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực

2.3.1 Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên cốt cán tiểu học theo tiếp cận năng lực

2.3.2 Thực trạng về nhu cầu bồi dưỡng

2.3.3 Thực trạng xác định mục tiêu bồi dưỡng

2.3.4 Thực trạng về nội dung, chương trình bồi dưỡng

2.3.5 Thực trạng về phương pháp và hình thức bồi dưỡng

2.3.6 Thực trạng kết quả bồi dưỡng

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực

2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch chiến lược và kế hoạch bồi dưỡng theo năm học

2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động bồi dưỡng 2.4.3 Thực trạng chỉ đạo, giám sát thực hiện hoạt động bồi dưỡng

2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng

2.4.5 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động bồi dưỡng

2.4.6 Thực trạng sử dụng kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

cốt cán tiểu học trong phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực

2.5.1 Các yếu tố thuộc về Sở giáo dục và đào tạo

2.5.2 Các yếu tố thuộc về Phòng giáo dục và đào tạo

2.5.3 Các yếu tố thuộc về CBQL trường tiểu học

2.5.4 Các yếu tố thuộc về đội ngũ giáo viên cốt cán tiểu học

2.5.6 Các yếu tố thuộc về môi trường quản lý hoạt động bồi dưỡng

2.6 Đánh giá chung

2.6.1 Phân tích SWOT

2.6.2 Những vấn đề cần giải quyết trong quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh Hòa Bình theo tiếp cận năng lực

Kết luận chương 2

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN CỐT CÁN TIỂU HỌC TỈNH HÒA BÌNH

THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

3.1 Định hướng của Đảng và Nhà nước, Chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo của tỉnh Hòa bình đến năm 2020

3.2 Nguyên tắc đề xuất biện pháp

3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích

3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn

3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống

3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa, phát triển

3.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả, khả thi

3.3 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học tỉnh hòa Bình theo tiếp cận năng lực

3.3.1 Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên về đổi mới bồi dưỡng chuyên môn theo tiếp cận năng lực

3.3 2 Khảo sát và phân loại giáo viên cốt cán theo nhu cầu và năng lực chuyên môn

3.3.3 Tổ chức xây dựng nội dung, chương trình bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học

3.3.4 Tổ chức đa dạng các khóa bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cốt cán tiểu học

3.2.5 Chỉ đạo sử dụng đội ngũ giáo viên cốt cán tiểu học làm chuyên gia bồi dưỡng tại chỗ cho các nhà trường tiểu học

3.2.6 Chỉ đạo các phòng GD&ĐT, trường tiểu học xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn giáo viên cốt cán tiểu học

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp

3.5 Thăm dò ý kiến chuyên gia về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý đề xuất

3.5.1 Về tính cấp thiết của các biện pháp

3.5.2 Về tính khả thi của các biện pháp

Kết luận chương 3

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban chấp hành Trung Ương Đảng Cộng sản Việt Nam, 2013, Nghị quyết

Hội nghị Trung ương 8 khóa XI (số 29-NQ/TW, ngày 04 tháng 11 năm 2013) về Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đáo tạo

2 Bộ GD&ĐT, 2013, Tài liệu hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn theo

nghiên cứu bài học, Tài liệu tập huấn cho Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên

môn trường phổ thông

3 Bộ GD&ĐT (2016), Chỉ thị số 3031/CT-BGDĐT ngày 26/8/2016 về việc

ban hành nhiệm vụ chủ yếu năm học 2016 - 2017 của ngành Giáo dục

4 Bộ GD&ĐT (2016), Công văn số 4304/BGDĐT-GDTH ngày 31/8/2016

về việc hướng dẫn nhiệm vụ Giáo dục tiểu học năm học 2016-2017

5 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2012), Quy chế bồi dưỡng thường xuyên giáo

viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên, ban hành theo thông

tư số 26/2012/TT- BGD&ĐT ngày 10/7/2012

6 Trần Ngọc Chi, Mấy suy nghĩ về công tác BDGV tiểu học đáp ứng yêu

cầu đổi mới PPDH tiểu học, Luận văn Thạc sỹ QLGD

7 Vũ Quốc Chung, Nguyễn Văn Cường (2009), “Cải cách đào tạo và bồi

dưỡng giáo viên theo định hướng chuẩn và năng lực nghề nghiệp”, Tạp

chí Giáo dục số 219, tr.3-6

8 Nguyễn Hữu Dũng (1996), Định hướng đổi mới phương pháp đào tạo và

bồi dưỡng giáo viên, Đề tài cấp Bộ mã số B94-37-46, Trung tâm nghiên

cứu giáo viên, Viện khoa học giáo dục

9 Chử Xuân Dũng (2013), “Đổi mới công tác bồi dưỡng giáo viên của

hiệu trưởng các trường Trung học phổ thông công lập quận Ba Đình, thành phố Hà Nội”, Tạp chí Giáo dục số 313, tr.14-16

10 Đặng Thị Hồng Đoan (2011), “Bồi dưỡng năng lực dạy học cho GV Tiểu

học qua “ Nghiên cứu bài học”, Tạp chí Giáo dục số 268 tr.32-33

11 Nguyễn Hữu Độ (2015),