Một trong những nội dung cơ bản, cốt lõi, có vị trí đặc biệt quan trọng trong học thuyết Mác Lênin là lý luận về giai cấp và đấu tranh giai cấp. Lý luận đó đã vạch ra tính tất yếu của cuộc đấu tranh giai cấp giữa vô sản và tư sản và tính tất yếu của chuyên chính vô sản. Vì vậy, các đại biểu tư tưởng của giai cấp tư sản luôn tìm cách phủ nhận học thuyết về giai cấp và đấu tranh giai cấp bằng những phương pháp mức độ khác nhau. Họ cho rằng, Mác đã quá nhấn mạnh sự đối lập giữa tư sản và vô sản khi đề ra học thuyết này. Họ khảng định rằng, quy luật đấu tranh giai cấp không phải là quy luật phổ biến, không thể áp dụng cho xã hội tư bản chủ nghĩa.
Trang 1ĐẤU TRANH GIAI CẤP TRONG THỜI KỲ QUÁ ĐỘ Ở VIỆT NAM VÀ VIỆC XÂY DỰNG BẢN CHẤT GIAI CẤP CỦA QUÂN ĐỘI TA HIỆN NAY
Một trong những nội dung cơ bản, cốt lõi, có vị trí đặc biệt quan trọng tronghọc thuyết Mác- Lênin là lý luận về giai cấp và đấu tranh giai cấp Lý luận đó đãvạch ra tính tất yếu của cuộc đấu tranh giai cấp giữa vô sản và tư sản và tính tất yếucủa chuyên chính vô sản Vì vậy, các đại biểu tư tưởng của giai cấp tư sản luôn tìmcách phủ nhận học thuyết về giai cấp và đấu tranh giai cấp bằng những phươngpháp mức độ khác nhau Họ cho rằng, Mác đã quá nhấn mạnh sự đối lập giữa tưsản và vô sản khi đề ra học thuyết này Họ khảng định rằng, quy luật đấu tranh giaicấp không phải là quy luật phổ biến, không thể áp dụng cho xã hội tư bản chủnghĩa Một số học giả tư sản cũng thừa nhận sự phân chia xã hội thành giai cấpnhưng lại bác bỏ quan niệm khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin về giai cấp, chorằng dưới chủ nghĩa tư bản các giai cấp có xu hướng xích lại gần nhau
Trong giai đoạn hiện nay cuộc cách mạng khoa học công nghệ đã tạo nên sựnhảy vọt về lực lượng sản xuất, làm ảnh hưởng tới các lĩnh vực khác nhau của đờisống xã hội Ở các nước tư bản phát triển, đã hình thành cơ sở công nghệ sản xuấtvới nền kỹ thuật điện tử, tin học và đã hoàn thành việc tái sản xuất theo chiều sâu,đẩy nhanh quá trình quốc tế tư bản chủ nghĩa Điều đó tạo nên sự thay đổi cơ cấu
xã hội- giai cấp trong mỗi nước và bản thân giai cấp công nhân Bộ phận công nhântri thức(công nhân với tay nghề đòi hỏi tri thức khoa học kỹ thuật, công nghệ cao)ngày càng tăng Công nhân áo xanh ngày càng giảm( công nhân sản xuất trong cácnhà máy) Công nhân dịch vụ tăng hết sức nhanh Một số công nhân ở các nước tưbản phát triển đã có điều kiện tham gia công ty khổ phần Điều đó làm cho điềukiện tập hợp, tổ chức đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân trở nên khó khăn
Trang 2hơn Một số người tưởng rằng chủ nghĩa tư bản đã thay đổi về bản chất và giai cấpcông nhân không còn sứ mệnh giải phóng nhân loại nữa.
Trên thế giới, đang nảy sinh một loạt vấn đề toàn cầu Đó là những vấn đề
mà cả loài người, không phân biệt quốc gia, dân tộc, giai cấp, đảng phái đều phảiquan tâm như vấn đề chiến tranh hạt nhân, vấn đề môi trường, vấn đề dân số vànhững vấn đề khác làm cho không ít người nghĩ rằng, trong thời đại ngày nay, vấn
đề giai cấp và đấu tranh giai cấp đã trở nên lỗi thời hoặc ít ra cũng bị đẩy xuốnghàng thứ yếu Những nội dung trên đây làm cho cuộc đấu tranh tư tưởng trở nênphức tạp vì những người muốn phủ định lý luận giai cấp và đấu tranh giai cấp lại
có thêm những điều kiện thuận lợi để thực hiện ý đồ của mình Chính vì vậy, đấutranh chống những trào lưu tư tưởng cơ hội phản động, làm sáng tỏ lý luận về giaicấp và đấu tranh giai cấp trong giai đoạn hiện nay có vai trò quan trọng trong địnhhướng tư tưởng cho nhân dân, cán bộ, chiến sĩ thực trung thành và thực hiện thắnglợi đường lối của Đảng và Nhà nước xã hội chủ nghĩa hiện nay
Khi vận dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng vào luận giải sự vận động, phát
triển của xã hội loài người, Mác đã nhấn mạnh: “Lịch sử tất cả các xã hội tồn tại từ
trước đến ngày nay chỉ là lịch sử đấu tranh giai cấp”1 Trục chính của cuộc đấutranh giai cấp trong xã hội bao giờ cũng là đấu tranh của hai giai cấp cơ bản trong
xã hội do phương thức sản xuất thống trị quy định Trong xã hội chiếm hữu nô lệ làcuộc đấu tranh giữa hai giai cấp nô lệ và chủ nô; trong xã hội phong kiến diễn racuộc đấu tranh diễn ra cuộc đấu tranh giữa giai cấp nông dân với địa chủ, phongkiến; đến xã hội tư bản cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản với giai cấp tư sản diễn
ra ngay từ khi nó mới ra đời và trong từng thời kỳ, giai đoạn mang nội dung, tínhchất, hình thức có khác nhau
1 C.Mác- Ph Ăng ghen to n t àn t ập, Tập4, NxbCTQG, H,1995, tr596.
Trang 3Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác-Lênin đều khảng định; đấu tranh giaicấp của giai cấp vô sản là cuộc đấu tranh cuối cùng trong lịch sử nhưng diễn ra hếtsức gay go, quyết liệt, phức tạp, lâu dài, chỉ kết thúc khi xây dựng thành công chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới, nghĩa là đến khi chủnghĩa cộng sản chiến thắng hoàn toàn chủ nghĩa tư bản Theo đó, trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội, đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản chống giai cấp tưsản là một tất yếu Bởi vì, trong thời kỳ quá độ vẫn còn tồn tại nhiều cơ sở cho sựtồn tại của các giai cấp và những khuynh hướng tự phát đi lên chủ nghĩa tư bảnnhư: về chính trị, giai cấp thống trị bị đánh đổ về mặt nhà nước nhưng chúng vẫncòn cơ sở để tồn tại, một bộ phận kinh tế tư bản vẫn chưa bị tiêu diệt hoàn toàn,một bộ phận nảy sinh trong điều kiện mới, một bộ phận chạy theo kẻ thù và được
tư bản nước ngoài giúp đỡ quay lại chống phá chế độ xã hội chủ nghĩa còn non trẻ;
Về kinh tế, những cơ sở cho sự nảy sinh phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa vẫn cònnhư nền sản suất nhỏ, nền sản xuất tư bản tư nhân luôn có xu hướng phát triển tựphát lên tư bản chủ nghĩa…; Về văn hoá tư tưởng, những tư tưởng tâm lý, tập quáncủa giai cấp bóc lột và xã hội cũ chưa bị quét sạch còn ăn sâu bám rễ vào trongnhân dân Đồng thời những văn hoá sấu độc thâm nhập từ bên ngoài vào cộng thêm
sự tuyên truyền của kẻ thù luôn là những lực lượng cản tương đối lớn đối với côngcuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội của giai cấp công nhân trong thời kỳ quá độ
Tuy nhiên, cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân trong thời kỳ quá
độ diễn ra trong điều kiện mới, nội dung mới và hình thức mới, VI.Lê-Nin viết:
“Trong điều kiện chuyên chính vô sản, những hình thức đấu tranh của giai cấp vô
sản không thể giống như trước được nữa”2 Giai cấp công nhân đã giành đượcchính quyền thiết lập chuyên chính vô sản của nhân dân lao động, đặt dưới sự lãnhđạo của Đảng cộng sản; khối liên minh giai cấp giữa giai cấp công nhân, nông dân
2 VI.Lê-Nin to n t àn t ập, tập 39, NxbTB, M, 1977, tr298.
Trang 4và tầng lớp trí thức ngày càng được củng cố và tăng cường trở thành nền tảng trongxây dựng xã hội mới Kẻ thù bị đánh đổ, một bộ phận bị tiêu diệt, một bộ phận đitheo giai cấp công nhân phải chấp hành pháp luật của chế độ chủ nghĩa xã hội.Chính vì vậy, nội dung đấu tranh giai cấp của giai cấp công nhân trong giai đoạnnày không phải tập trung lãnh đạo quần chúng nhân dân lao động giành chínhquyền về tay giai cấp vô sản, mà là tập trung cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mớivới hai nhiệm vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ vững chức tổ quốc xã hội chủnghĩa.
Giai cấp công nhân Việt Nam là một bộ phận của giai cấp công nhân thếgiới, được trang bị vũ khí lý luận khoa học, cách mạng đó là chủ nghĩa Mác-Lênin
và tư tưởng Hồ Chí Minh đã sớm ý thức được sứ mệnh lịch sử của mình, đứng lên
vũ đài chính trị lãnh đạo cách mạng Việt Nam hoàn thành cách mạng dân tộc dânchủ nhân dân, đưa cả nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội đó là kết quả tất yếu củađường lối đấu tranh giai cấp đúng đắn, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh Việt Nam
Hiện nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, nước ta đang trong
thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, nên Đảng ta xác định cuộc “đấu tranh giai
cấp tiếp tục diễn ra gay gắt” và “nội dung chủ yếu của cuộc đấu tranh giai cấp trong giai đoạn hiện nay là thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục tình trạng nước nghèo, kém phát triển; thực hiện công bằng xã hội, chống áp bức, bất công; đấu tranh ngăn chặn và khắc phục những tư tưởng và hành động tiêu cực, sai trái; đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch; bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng nước ta thành một nước xã hội chủ nghĩa phồn vinh nhân dân hạnh phúc”3
3 Đảng CSVN, Văn kiện Đại hội IX, NxbCTQG, H, 2001, tr13-86.
Trang 5Thực chất quan điểm trên là Đảng ta khảng định tính tất yếu, nội dung, tínhchất cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay, đồng thời khảng định nội dungthực chất của cuộc đấu tranh giai cấp ấy là vấn đề có ý nghĩa thời sự cấp bách cả về
lý luận và thực tiễn, là cơ sở khoa học, cách mạng để giải quyết vấn đề giai cấp, lợiích giai cấp, đấu tranh giai cấp trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội, khắc phục đượcmọi biểu hiện mơ hồ về giai cấp và đấu tranh giai cấp nhằm thúc đẩy sự nghiệp đổimới nước ta giành thắng lợi, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam,góp phần hoàn thành sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân thế giới
Chúng ta khảng định nội dung thực chất cuộc đấu tranh giai cấp ở nước tahiện nay chính là cuộc đấu tranh giữa hai con đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủnghĩa; có thể luận giải trên những góc độ sau:
Thứ nhất, từ phân tích luận giải tính tất yếu của đấu tranh giai cấp trong thời
kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội để khảng định tính tất yếu khách quan đấu tranhgiữa hai con đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa ở nước ta Trong cươnglĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta đã nêu
lên đặc điểm nổi bật trong giai đoạn hiện nay của thời đại là “cuộc đấu tranh giai
cấp và dân tộc gay go, phức tạp của nhân dân các nước vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội” và “mâu thuẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa
tư bản đang diễn ra gay gắt”4 Đặc điểm này chi phối trực tiếp và xuyên suốt tiếntrình cách mạng Việt Nam tất yếu còn diễn ra quá trình đấu tranh giai cấp nhằmgiải quyết mâu thuẫn giữa hai con đường, hai xu hướng tiến lên chủ nghĩa xã hộihay tự phát đi lên chủ nghĩa tư bản ở nước ta hiện nay
Các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác-Lênin cũng chỉ rõ trong thời kỳ quá độ còntồn tại đan xen của hai kết cấu kinh tế tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa; còntồn tại đan xen nhiều thành phần kinh tế và đấu tranh giữa chúng là tất yếu Do vậy,
4 Đảng CSVN: Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, NxbST, H, 1991, tr6-7.
Trang 6ở nước ta hiện nay cũng đang trong thời kỳ quá độ, còn tồn tại nhiều hình thức sởhữu về tư liệu sản xuất, nhiều thành phần kinh tế và tương ứng với nó là sự tồn tạinhiều giai cấp, tầng lớp xã hội khác nhau với nhiều lợi ích khác nhau Nó đặt ra yêucầu tất yếu của cuộc đấu tranh giữa các tầng lớp xã hội, các thành phần kinh tế đểkhảng định giai cấp nào, thành phần kinh tế nào giữ vai trò định hướng con đường
đi lên của đất nước Điều đó quy định một cách khách quan cuộc đấu tranh giai cấp
ở nước ta hiện nay là cuộc đấu tranh giữa hai con đường xã hội chủ nghĩa và tư bảnchủ nghĩa; giữa định hướng xã hội chủ nghĩa hay chệch hướng sang tư bản chủnghĩa
Mặt khác, con đường mục tiêu cách mạng Việt Nam là con đường cách mạng
vô sản, đó là con đường duy nhất đúng mà Đảng, Hồ Chí Minh và nhân dân ta đãlựa chọn là sự lựa chon của lịch sử Việt Nam; nhằm thực hiện mục tiêu độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội, xây dựng xã hội không còn áp bức bóc lột, bất công; mọingười được tự do, bình đẳng, bắc ái, cuộc sống ấm no, hạnh phúc Cho nên, đấutranh để bảo vệ con đường đi nên chủ nghĩa xã hội, ngăn cản mọi xu hướng “tự
phát” hoặc “tự giác” đi theo con đường tư bản chủ nghĩa là một tất yếu Nếu không
đấu tranh loại bỏ xu hướng ấy sẽ không đi đến mục tiêu, sẽ chệch hướng xã hội chủnghĩa và không đáp ứng được nguyện vọng của nhân dân Việt Nam
Nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội không qua giai đoạn phát triển tư bản chủnghĩa từ một nước nông nghiệp lạc hậu, nền sản xuất nhỏ, kém phát triển lại phảitrải qua gần trăm năm dưới chế độ đô hộ của thực dân nửa phong kiến, những tưtưởng, tâm lý, phong tục tập quán lạc hậu còn đè nặng lên đầu nhân dân ta Chonên, đấu tranh để từng bước khắc phục những tàn dư tư tưởng văn hoá lạc hậu, xâydựng một nền văn hoá mới xã hội chủ nghĩa làm cho chủ nghĩa Mác-Lênin và tưtưởng Hồ Chí Minh giữ vài trò chủ đạo trong xã hội, xây dựng một nền kinh tếcông nghiệp hiện đại dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, hệ tư
Trang 7tưởng xã hội chủ nghĩa Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X xác định: “xã hội chủ
nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh; do nhân dân lao động làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất; có nền văn hoá tiến đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc; con người được giải phóng khỏi áp bức, bất công, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản; có quan hệ hữu nghị hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới”5 Thực chất
đó chính là nội dung cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta trong từng giai đoạn cách
mạng cụ thể của thời kỳ quá độ phản ánh cuộc đấu tranh “ai thắng ai” giữa hai con
đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa
Quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay đang chịu ảnh hưởng tácđộng mạnh mẽ của diễn biến tình hình thế giới hết sức phức tạp Lợi dụng sự sụp
đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên xô và Đông âu, chủ nghĩa đế quốc và cácthế lực thù địch đưa ra nhiều quan điểm sai trái nhằm phủ nhận chủ nghĩa Mác-
Lênin, phủ nhận cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay Chúng cho rằng “cuộc thử
nghiệm chủ nghĩa xã hội” đã thất bại, “chủ nghĩa Mác-Lênin đã lỗi thời”, “chủ nghĩa xã hội khoa học đã lạc hậu”; loài người “phải quay về với chủ nghĩa tư bản”
hoặc phải lựa chọn “con đường thứ ba”, đi theo “chủ nghĩa xã hội dân chủ” đó mới
là con đường “hợp quy luật” tiến hoá của lịch sử Rằng trước sự tác động của cách
mạng khoa học- công nghệ, xu thế toàn cầu hoá phải nói đến kinh tế tri thức, nóiđến toàn cầu hoá; còn nói đến giai cấp, phân chia giai cấp, đấu tranh giai cấp sẽ là
“lạc hậu”, là “mất thời cơ” hội nhập quốc tế hoá Như vậy, xem xét ngay trong
5 Đảng CSVN, Văn kiện Đại hội Đảng to n qu àn t ốc lần thứ X, NxbCTQG, H, 2006, Tr 68
Trang 8những quan điểm phản diện ấy đã phản ánh cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay còndiễn ra hết sức phức tạp, với các hình thức đa dạng và thực chất của cuộc đấu tranhnày là đấu tranh giữa hai con đường đi lên xã hội chủ nghĩa hay đi lên tư bản chủnghĩa trong thời đại hiện nay Bởi vì, tất cả những luận điệu ấy đều nhằm làm lu
mờ quan điểm đấu tranh giai cấp, phủ nhận con đường, mục tiêu chủ nghĩa xã hội
Và điều đó cũng có nghĩa là chúng thừa nhận chủ nghĩa xã hội vẫn là một conđường hiện thực, cũng như trước kia các học giả tư sản thừa nhận chủ nghĩa xã hội
khoa học, chủ nghĩa cộng sản là “một bóng ma ám ảnh Châu Âu” vậy.
Như vậy, trung thành với lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin về tính tất yếu đấutranh giai cấp trong thời kỳ quá độ, căn cứ vào đặc điểm, tình hình thế giới và trongnước, Đảng ta khảng định cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay còn diễn ra
gay gắt, thực chất đó là cuộc đấu tranh tất yếu giải quyết vấn đề “ai thắng ai”giữa
chủ nghĩa xã hội với chủ nghĩa tư bản trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xãhội ở Việt Nam
Thứ hai, tuy Đảng ta có quan điểm mới về đấu tranh giai cấp trong thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta là: “hợp tác và đấu tranh trong nội bộ nhân
dân” nhưng không làm thay đổi bản chất cuộc đấu tranh giai cấp vẫn là đấu tranh
giữa hai con đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa Khi phân tích về sự biếnđổi cơ cấu xã hội giai cấp nói chung và mối quan hệ giữa các giai tầng trong xã hội
nước ta nói riêng, Đảng ta chỉ rõ: “Mối quan hệ giữa các giai cấp, tầng lớp xã hội
là quan hệ hợp tác đấu tranh trong nội bộ nhân dân, đoàn kết và hợp tác lâu dài trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng”6 Quanniệm trên của Đảng đòi hỏi phải nhận thức cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta hiệnnay phải có quan điểm biện chứng và phát triển Sẽ là mơ hồ, ảo tưởng nếu trong xã
6 Đảng CSVN, Văn kiện Nghị quyết Đại hội IX, NxbCTQG, H, 2001, tr85.
Trang 9hội hiện nay không còn đấu tranh giai cấp Nhưng cũng là sai lầm nếu như phân
chia các lực lượng xã hội thành hai lực lượng đối lập hoàn toàn Do vậy, hiểu “hợp
tác và đấu tranh trong nội bộ nhân dân” thực chất là đấu tranh giai cấp mang nội
dung, tính chất, mức độ khác nhau và trong điều kiện mới so với thời kỳ đấu tranhgiành độc lập dân tộc trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trước kia
Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội cơ cấu, địa vị các giai tầng đã thayđổi Giai cấp công nhân từ địa vị bị bóc lột, làm thuê cho nhà tư bản đã chuyểnsang địa vị cùng nhân dân lao động làm chủ tư liệu sản xuất chủ yếu, sử dụng giai
cấp tư sản để “cày cấy” cho chủ nghĩa xã hội Giai cấp công nhân và nhân dân lao
động đã có chính quyền và từng bước xây dựng xã hội mới Giai cấp tư sản đã bịđánh đổ nhưng chưa bị tiêu diệt hẳn, còn có những yếu tố có lợi để giai cấp vô sản
sử dụng Do vậy, cuộc đấu tranh giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản hiện nay
hoà vào cuộc “ đấu tranh trong nội bộ nhân dân” chứ không phải đấu tranh để loại
trừ, thủ tiêu nhau mà là quá trình vừa đấu tranh, vừa hợp tác nhằm mục đích pháthuy sức mạnh tổng hợp cho xây dựng và phát triển các yếu tố xã hội chủ nghĩa
Mặt khác, “đấu tranh giai cấp trong nội bộ nhân dân” hiện nay chủ yếu là
để giải quyết mâu thuẫn chủ yếu của nước ta, giữa “quyết tâm xây dựng đất nước
Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và
tư tưởng Hồ Chí Minh”7 với “nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước
trong khu vực và trên thế giới”; “nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa” và “tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí là nghiêm trọng Những biểu hiện xa dời mục tiêu của chủ nghĩa xã hội chưa được khắc phục Các thế lực thù địch vẫn tiếp tục thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình”, gây bạo loạn lật đổ, sử dụng chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền” hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở
7 Đảng CSVN, Văn kiện Đại hội Đảng to n qu àn t ốc lần thứ IX, NxbCTQG, H, 2001, Tr83
Trang 10nước ta”8 Giải quyết được mâu thuẫn này chính là giai quyết mâu thuẫn giữa haicon đường “ai thắng ai” giữa con đường đi lên chủ nghĩa xã hội hay đi theo chủnghĩa tư bản Quyết định sự thành công của công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc
xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay
Như vậy, nhận thức mới về đấu tranh giai cấp hiện nay là cuộc “đấu tranh
trong nội bộ nhân dân” của Đảng ta không chỉ phản ánh tư duy biện chứng, khoa
học mà còn khảng định thực chất cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay là cuộcđấu tranh giữa hai con đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa Nhưng nókhông đồng nghĩa với đấu tranh giữa hai giai cấp đối lập trước kia như cuộc đấutranh giữa nô lệ với chủ nô; giữa nông dân với địa chủ, phong kiến; giữa vô sản với
tư sản Mà đó là quá trình vừa hợp tác vừa đấu tranh giữa các giai tầng, giữa các
thành phần kinh tế nhằm giải quyết vấn đề “ai thắng ai” giữa chủ nghĩa xã hội và
chủ nghĩa tư bản, đi đến mục đích cuối cùng là giữ vững định hướng con đường đilên xã hội chủ nghĩa ở nước ta
Thứ ba, khảng định đấu tranh giai cấp giữa hai con đường xã hội chủ nghĩa
và tư bản chủ nghĩa thực chất là cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay đượcthể hiện rõ nhất trong nội dung đấu tranh giai cấp mà Đảng ta xác định Đó là cuộcđấu tranh giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và khắc phục nguy cơ chệchhướng xã hội chủ nghĩa trên các lĩnh vực đời sống xã hội
Báo cáo chính trị Đại hội IX, Đảng ta chỉ rõ nội dung trước hết và chủ yếu
nhất của cuộc đấu tranh giai cấp ở nước ta hiện nay là: “thực hiện thắng lợi sự
nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá theo định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục tình trạng nước nghèo kém phát triển”9 Thực chất đây là cuộc đấu tranh giaicấp trên lĩnh vực kinh tế nhằm giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa về mặt kinh
tế, lĩnh vực suy cho cùng quyết định sự phát triển của xã hội, là nội dung chủ yếu
8 Đảng CSVN, Văn kiện Đại hội Đảng to n qu àn t ốc lần thứ X, NxbCTQG, H, 2006, Tr 75.
9 Đảng CSVN, Van kiên nghị quyết Đại hội Đảng to n qu àn t ốc lấn thứ IX, NxbCTQG, H2001, tr86.
Trang 11quan trọng nhất vì các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác-Lênin đã chỉ rõ: sự phát triểncủa xã hội từ hình thái kinh tế xã hội này sang hình thái kinh tế xã hội khác cao hơn
là do sự vận động tổng hợp của các quy luật xã hội, quan hệ sản xuất phù hợp vớitính chất trình độ phát triển của lực lượng sản xuất; cơ sở hạ tầng quyết định kiếnchúc thượng tầng VI.Lê-Nin còn nhấn mạnh: chủ nghĩa xã hội chỉ có thể chiếnthắng chủ nghĩa tư bản trên cơ sở tạo ra được lực lượng sản xuất và năng suất laođộng cao hơn hẳn chủ nghĩa tư bản Theo đó, cuộc đấu tranh để phát triển sản suất,lực lượng sản suất, khoa học công nghệ, nâng cao năng suất lao động, chiến thắngnghèo nàn lạc hậu, khắc phục tình trạng kém phát triển làm cho dân giàu, nướcmạnh thực sự là một nội dung quan trọng hàng đầu Muốn thực hiện được nội dung
đó nhất thiết phải thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Mặt khác, nước ta đi lên chủ nghĩa xã hội từ một nền sản suất nhỏ, tiểu nôngkinh tế chậm phát triển, trong khi đó chủ nghĩa xã hội phải được xây dựng trên nềntảng cơ sở vật chất hiện đại, đó cũng là quy luật của tất cả các nước đi lên chủnghĩa xã hội Do vậy, tiến hành và thực hiện thắng lợi sự nghiệp hoá, hiện đại hoá
nhằm giải quyết mâu thuẫn giữa “thực trạng nền kinh tế kém phát triển và mức
sống nhân dân còn thấp với đòi hỏi bức thiết phải nhanh chóng vươn lên để tránh tụt hậu xa hơn về kinh tế ”10 Nhưng thực hiện sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đạihoá phải theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có nghĩa là trên cơ sở phát triển lựclượng sản xuất từng bước xây dựng quan hệ sản xuất phù hợp, làm cho quan hệxuất xã hội chủ nghĩa giữ vị trí thống trị trong xã hội Bởi vì, quan hệ sản xuất làmặt phản ánh bản chất của chế độ xã hội, cho nên muốn giữ vững định hướng xãhội chủ nghĩa về kinh tế tất yếu phải giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa về kinh
tế tất yếu phải giữ vững vị trí thống trị của quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa
10 Đảng CSVN, Văn kiện Nghị quyết DHIX, NxbCTQG, H, 2001, Tr67