công tác tư tưởng của đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh quảng trị hiện nay

MỞ ĐẦU1. Tính cấp thiết của đề tàiCTTT là hoạt động quan trọng của Đảng, nhằm hình thành, phát triển và truyền bá HTT; góp phần hoạch định đường lối cách mạng xây dựng thế giới quan, hệ giá trị, làm chuẩn mực cho việc rèn luyện đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên và toàn xã hội. CTTT không những cổ vũ động viên quần chúng nhân dân tích cực, tự giác tham gia vào các phong trào cách mạng, thực hiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng đề ra, mà còn tuyên truyền, nhân rộng các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt...; kiên quyết đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động diễn biến hoà bình của các thế lực thù địch. Chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phê phán những biểu hiện tự diễn biến, tự chuyển hoá trong nội bộ ta; khắc phục sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân.CTTT càng quan trọng hơn đối với cơ sở xã, phường, thị trấn. Hướng về cơ sở là nguyên tắc cơ bản cơ bản trong hoạt động CTTT. Yêu cầu nâng cao chất lượng CTTT ở xã, phường, thị trấn đang là vấn đề đặt ra cấp bách, cả trên phương diện lý luận và thực tiễn trong thời kỳ hội nhập, phát triển ở nước hiện nay. Tỉnh Quảng Trị từ sau chia tách, hiện có 10 huyện, thị và thành phố với 141 xã, phường, thị trấn. Cấp cơ sở là cấp chấp hành, là nơi mà các nghị quyết, chủ trương, đường lối của Đảng thể hiện tính đúng đắn hoặc bộc lộ những nội dung cần điều chỉnh, đồng thời cũng là nơi diễn ra các phong trào cách mạng của quần chúng. Qua 25 năm đổi mới, CTTT các xã phường, thị trấn đã động viên cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân phấn đấu thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu, mục tiêu KTXH của địa phương; góp phần giữ vững an ninh chính trị trật tự an toàn xã hội và làm cho đời sống vật chất và đời sống tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.Tuy nhiên, CTTT ở cơ sở xã, phường, thị trấn còn bọc lộ nhiều yếu kém và khiếm khuyết, chẳng hạn như: Đội ngũ cán bộ hoạt động trong lĩnh vực tư tưởng thường bị thay đổi nhưng không được đào tạo, ít được bồi dưỡng để nâng cao trình độ nghiệp vụ. Nội dung CTTT chưa sát với tình hình thực tế; còn mang nặng tính lý luận. Chưa phù hợp với trình độ nhận thức của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. Phương pháp, hình thức CTTT còn đơn điệu, một chiều, dễ gây nhàm chán, nên hiệu quả CTTT không cao. Những yếu kém đó dẫn tới tình trạng một số cấp ủy đảng ở cơ sở nhận thức không đúng về vị trí, vai trò của CTTT; có nhiều điểm nóng về tư tưởng nhưng không được giải quyết kịp thời dứt khoát từ cơ sở, nên dẫn tới tình trạng khiếu kiện của nhân dân kéo dài, vượt cấp. Một số cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân sa sút niềm tin vào con đường đi lên CNXH ở nước ta, thậm chí có một bộ phận tha hóa biến chất cả mục tiêu lý tưởng và đạo đức lối sống, gây ảnh hưởng không tốt đến đời sống xã hội.Vì vậy, tăng cường CTTT ở Đảng bộ xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh là một nhiệm vụ cấp thiết trong sự nghiệp đẩy mạnh CNHHĐH và hội nhập quốc tế của tỉnh Quảng Trị hiện nay. Với tất cả những lý do trên, tác giả chọn vấn đề: “Công tác tư tưởng của Đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị hiện nay” làm đề tài luận văn Thạc sĩ Chính trị học, chuyên ngành Công tác tư tưởng.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

CTTT là hoạt động quan trọng của Đảng, nhằm hình thành, phát triển

và truyền bá HTT; góp phần hoạch định đường lối cách mạng xây dựng thếgiới quan, hệ giá trị, làm chuẩn mực cho việc rèn luyện đạo đức, lối sống chocán bộ, đảng viên và toàn xã hội CTTT không những cổ vũ động viên quầnchúng nhân dân tích cực, tự giác tham gia vào các phong trào cách mạng, thựchiện các nhiệm vụ chính trị của Đảng đề ra, mà còn tuyên truyền, nhân rộngcác nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt ; kiên quyếtđấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động "diễn biến hoà bình" của cácthế lực thù địch Chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phê phán những biểu hiện

"tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong nội bộ ta; khắc phục sự suy thoái về tưtưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảngviên và quần chúng nhân dân

CTTT càng quan trọng hơn đối với cơ sở xã, phường, thị trấn Hướng về cơ

sở là nguyên tắc cơ bản cơ bản trong hoạt động CTTT Yêu cầu nâng cao chấtlượng CTTT ở xã, phường, thị trấn đang là vấn đề đặt ra cấp bách, cả trên phươngdiện lý luận và thực tiễn trong thời kỳ hội nhập, phát triển ở nước hiện nay

Tỉnh Quảng Trị từ sau chia tách, hiện có 10 huyện, thị và thành phố với 141

xã, phường, thị trấn Cấp cơ sở là cấp chấp hành, là nơi mà các nghị quyết, chủtrương, đường lối của Đảng thể hiện tính đúng đắn hoặc bộc lộ những nội dungcần điều chỉnh, đồng thời cũng là nơi diễn ra các phong trào cách mạng của quầnchúng Qua 25 năm đổi mới, CTTT các xã phường, thị trấn đã động viên cán bộ,đảng viên và quần chúng nhân dân phấn đấu thực hiện thắng lợi các chỉ tiêu, mụctiêu KT-XH của địa phương; góp phần giữ vững an ninh chính trị trật tự an toàn

xã hội và làm cho đời sống vật chất và đời sống tinh thần của nhân dân ngày càngđược nâng cao trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội

Tuy nhiên, CTTT ở cơ sở xã, phường, thị trấn còn bọc lộ nhiều yếu kém

và khiếm khuyết, chẳng hạn như: Đội ngũ cán bộ hoạt động trong lĩnh vực tưtưởng thường bị thay đổi nhưng không được đào tạo, ít được bồi dưỡng đểnâng cao trình độ nghiệp vụ Nội dung CTTT chưa sát với tình hình thực tế;còn mang nặng tính lý luận Chưa phù hợp với trình độ nhận thức của cán bộ,đảng viên và quần chúng nhân dân Phương pháp, hình thức CTTT còn đơnđiệu, một chiều, dễ gây nhàm chán, nên hiệu quả CTTT không cao Nhữngyếu kém đó dẫn tới tình trạng một số cấp ủy đảng ở cơ sở nhận thức khôngđúng về vị trí, vai trò của CTTT; có nhiều điểm nóng về tư tưởng nhưngkhông được giải quyết kịp thời dứt khoát từ cơ sở, nên dẫn tới tình trạngkhiếu kiện của nhân dân kéo dài, vượt cấp Một số cán bộ, đảng viên và quầnchúng nhân dân sa sút niềm tin vào con đường đi lên CNXH ở nước ta, thậmchí có một bộ phận tha hóa biến chất cả mục tiêu lý tưởng và đạo đức lốisống, gây ảnh hưởng không tốt đến đời sống xã hội

Vì vậy, tăng cường CTTT ở Đảng bộ xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh làmột nhiệm vụ cấp thiết trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH-HĐH và hội nhập quốc tếcủa tỉnh Quảng Trị hiện nay Với tất cả những lý do trên, tác giả chọn vấn đề:

“Công tác tư tưởng của Đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị hiện nay” làm đề tài luận văn Thạc sĩ Chính trị học, chuyên ngành Công tác tư tưởng.

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Xuất phát từ yêu cầu đổi mới CTTT ở nước ta hiện nay, thời gian qua

đã có nhiều công trình khoa học đề cập đến vấn đề CTTT của Đảng với cácmức độ và phạm vi khác nhau Song do nhiều lý do khác nhau mà việcnghiên cứu này mới ở góc độ chung nhất, chưa cụ thể, chỉ mang tính gợi mở

và hầu như chỉ được đề cập một phần trong các công trình nghiên cứu vềCTTT nói chung nhằm góp phần đổi mới và nâng cao chất lượng CTTT

Có thể kể đến một số công trình có đề cập đến vấn đề đổi mới và nâng cao

hiệu quả công tác tư tưởng có liên quan đến đề tài, đó là: TS Hoàng Quốc Bảo

(2010), Giáo trình hệ tư tưởng, Nxb Chính trị Quốc gia- hành chính, Hà Nội;

TS Trần Thị Anh Đào (2009), Công tác tư tưởng trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội; PGS.TS Lương Khắc Hiếu (Chủ biên) (2008), Nguyên lý công tác tư tưởng, tập I, II, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội; TS Vũ Ngọc Am (2003), Đổi mới công tác giáo dục chính trị - tư tưởng cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở trong giai đoạn hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội; PGS Hµ Häc Hîi (Chủ biên) (2002), Đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng, Nxb ChÝnh trÞ Quèc gia, Hµ Néi; v.v

Một số công trình khác có liên quan đến đề tài, đó là: Nguyễn Trọng

Khiêm (2004), Tăng cường phối hợp các phương tiện công tác tư tưởng ở tỉnh Hòa Bình hiện nay, Luận văn Thạc sĩ khoa học chính trị, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội; Trần Thị Thùy (2007), Nâng cao hiệu quả giáo dục nghị quyết đảng cho đảng viên trong thời kỳ mới, Luận văn Thạc sĩ khoa học

chính trị, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Hà Nội; Trên một số tạp chí lýluận của Đảng cũng có các bài viết liên quan đến vấn đề đổi mới hình thức giáo

dục chính trị - tư tưởng, như: TS Nguyễn Minh Tuấn (2009), Nâng cao hiệu quả nghiên cứu, quán triệt, triển khai nghị quyết của Đảng, Tạp chí Tuyên giáo, số 6; "Đổi mới và nâng cao chất lượng hiệu quả công tác tư tưởng", Hà

Ngọc Hợi và Ngô Văn Thạo, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2002.v.v

Tuy nhiên, cho đến nay, có thể nói chưa có một đề tài nào nghiêncứu một cách tập trung, cơ bản, toàn diện và hệ thống về CTTT củaĐảng bộ xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Quảng Trị dưới góc độnghiên cứu chuyên ngành công tác tư tưởng

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

3.1 Mục đích

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn tình hình tư tưởng và CTTT

của Đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị, đề xuất phương hướng vàgiải pháp chủ yếu nhằm tăng cường CTTT của đảng bộ xã, phường, thị trấn ởQuảng Trị trong giai đoạn hiện nay.

- Đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm tăng cường CTTT của Đảng

bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của luận văn

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là CTTT của Đảng bộ xã, phường,thị trấn ở tỉnh Quảng Trị hiện nay

- Cơ sở thực tiễn chủ yếu của luận văn là các công trình nghiên cứu củamột số nhà khoa học đã gợi mở vấn đề; các văn bản, tài liệu có giá trị pháp lý ởđịa phương liên quan đến luận văn

- Cơ sở thực tiễn của luận văn là tình hình tư tưởng trong cán bộ, đảngviên xã, phường, thị trấn; thực trạng CTTT của Đảng bộ xã, phường, thị trấn ởtỉnh Quảng Trị

- Phương pháp nghiên cứu: vận dụng phương pháp luận của triết họcMác - Lênin; các phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh, điều tra

xã hội học, khảo sát thực tế

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng tổng hợp nhiều phương pháp nghiên cứu, trong đó chủyếu là các phương pháp: phân tích - tổng hợp, lôgic - lịch sử và một sốphương pháp xã hội học như: thu thập thông tin, nghiên cứu tài liệu, quan sát,điều tra, thống kê, so sánh,

6 Đóng góp mới về khoa học của luận văn

- Luận văn góp phần làm phong phú và sáng tỏ thêm vị trí vai trò củaCTTT, hoạt động CTTT, đánh giá đúng tình hình tư tưởng và thực trạng chấtlượng CTTT của các Đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị hiện nay

- Đề xuất những giải pháp chủ yếu, có tính khả thi nhằm góp phần nângcao chất lượng CTTT của đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị đápứng yêu cầu của thời kỳ mới

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Góp phần làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tăng cường CTTTcủa Đảng bộ xã, phường, thị trấn Những kinh nghiệm về CTTT của Đảng bộ

xã, phường, thị trấn trong tình hình hiện nay

- Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảotrong việc giảng dạy, nghiên cứu và học tập bồi dưỡng nghiệp vụ tuyên

giáo, CTTT của Đảng bộ trên địa bàn tỉnh Quảng Trị và các cấp uỷ đảngtrong việc tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận.

- Trên cơ sở phân tích, đánh giá khách quan thực tiễn CTTT củaĐảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị, luận văn tổng kết một sốbài học kinh nghiệm, đưa ra phương hướng và hệ thống các giải pháp cơbản, khả thi, phù hợp để tăng cường CTTT của Đảng bộ xã, phường, thịtrấn ở tỉnh Quảng Trị; góp phần nâng cao chất lượng công tác CTTT trướcyêu cầu, nhiệm vụ mới

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, phụ lục và danh mục tài liệutham khảo, luận văn có kết cấu 3 chương 8 tiết

Chương 1 CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG BỘ XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN

MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 1.1 Công tác tư tưởng của đảng bộ xã, phường, thị trấn

1.1.1 Khái niệm tư tưởng và hệ tư tưởng

1.1.1.1 Tư tưởng

Trên thế giới cũng như ở nước ta hiện nay, có nhiều cách tiếp cận vàđịnh nghĩa khác nhau về khái niệm tư tưởng, nhưng đều có điểm chung là: nóiđến tư tưởng là nói đến sự phản ánh hiện thực trong ý thức, là sự suy nghĩ,hay ý nghĩ của con người Tuy nhiên, không phải bất kỳ sự phản ánh hay sựsuy nghĩ nào cũng đều được coi là tư tưởng; mà chỉ khi nào, sự phản ánh đóphát triển đến một mức độ khái quát nhất định, nó mới trở thành kinh nghiệm

và hiểu biết của con người về một vấn đề nhất định, về thế giới tự nhiên, về

xã hội và con người, thì sự khái quát đó mới được coi là tư tưởng

Với tư cách là sản phẩm của tư duy, nên tư tưởng luôn tồn tại và xuấthiện một cách tự nhiên do nhu cầu nhận thức của con người Tuy thế, nhưng

tư tưởng của mỗi người lại phụ thuộc vào đối tượng mà nó phản ánh, phụthuộc vào trình độ nhận thức, mục đích cách tiếp cận của họ Do đó, tư tưởng

có thể là sự phản ánh đúng đắn hay phản ánh xuyên tạc hiện thực Tư tưởngkhông chỉ đơn thuần là sự phản ánh thế giới khách quan, mà hơn thế nữa, trên

cơ sở phản ánh thế giới khách quan, tư tưởng còn có vai trò là sẽ định hướngcho con người phương pháp tiến hành cải tạo thế giới khách quan để phục vụcho nhu cầu của mình Vì vậy, nội dung của tư tưởng nào cũng bao hàmnhững mục đích và những nhiệm vụ của hoạt động thực tiễn Đó chính là chỗkhác nhau căn bản giữa tư tưởng với các hình thức phản ánh khác Cũng nhưmối quan hệ giữa tồn tại xã hội đối với ý thức xã hội, khi được hình thành thì

tư tưởng cũng có tính độc lập tương đối của nó và nó tác động trở lại đối với

hiện thực Những tư tưởng khác nhau có tác động tới hiện thực theo nhữngcách thức và chiều hướng khác nhau Là một phạm trù thuộc hình thái YTXH,nên trong xã hội có giai cấp, thì tư tưởng mang tính giai cấp.

Các nhà kinh điển Mác xít đã chỉ ra rằng, trong đời sống xã hội conngười có hai nhu cầu: một là nhu cầu vật chất; hai là nhu cầu tinh thần Đểđáp ứng nhu cầu vật chất, con người tiến hành lao động sản xuất để sản xuất

ra của cải vật chất nhằm đáp ứng nhu cầu vật chất của con người Để đáp ứng

nhu cầu tinh thần, con người phải sáng tạo ra những giá trị tinh thần để phục

vụ cho nhu cầu mình

Cũng như vậy, trong mối quan hệ tư tưởng xã hội và YTXH thì bao giờ

tư tưởng xã hội cũng quyết định YTXH, nhưng khi đã hình thành nên YTXH

có tính độc lập tương đối của nó, nó không chỉ chịu sự quy định đó mà nó còn

tác động trở lại đối với tư tưởng xã hội Ph Ăngghen viết: "nhân tố lịch sử

một khi được những nhân tố khác, xét tới cùng là nguyên nhân kinh tế, làmnảy sinh ra thì nhân tố lịch sử đó cũng có thể tác động trở lại đến môi trườngcủa nó, và thậm chí đến những nguyên nhân đã tạo ta nó" [14, tr.778]

Trong quá trình lao động sản xuất và giao tiếp xã hội, con người khôngngừng khám phá, nhận thức thế giới mà mình đang sống Như vậy, tư tưởng

là nhận thức, quan điểm, là ý nghĩ của con người đối với hiện thực kháchquan và đối với xã hội

Theo từ điển Triết học giản yếu, xuất bản năm 1987 đã nêu: tư tưởng làhình thức phản ánh thế giới bên ngoài, trong đó bao hàm sự ý thức về mụcđích, triển vọng của việc tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới bên ngoài

Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học trong đề tài KHXH 05 - 02cho rằng, tư tưởng, theo nghĩa chung nhất, là một hình thức tồn tại của YTXHđược hình thành một cách bền vững, sâu sắc trong tâm trí con người, có tác dụng

lôi cuốn mạnh mẽ, hướng dẫn hành động của con người trong thời gian tương đốidài.

Những khái niệm nêu trên đều có những điểm tương đồng đó là: tưtưởng là một hình thức tồn tại của YTXH; là kết quả của quá trình nhận thứchiện thực khách quan; nó trở thành kinh nghiệm và sự hiểu biết của tâm thứccon người

Trên cơ sở đó ta có thể hiểu tư tưởng như sau: Tư tưởng là sản phẩm của

tư duy con người, phản ánh hiện thực khách biểu hiện thông qua mối quan hệ giữa con người với bản thân con người và giữa con người với thế giới tự nhiên.

1.1.1.2 Hệ tư tưởng

Chúng ta đều biết rằng, trong xã hội có giai cấp thì HTT bao giờ cũngmang tính giai cấp HTT thống trị ở một thời đại bao giờ cũng là HTT củagiai cấp thống trị về chính trị hay về kinh tế ở thời đại đó

Điều đó có nghĩa là, HTT luôn luôn mang tính giai cấp và phản ánh lợiích của giai cấp Đồng thời, nó bảo vệ địa vị và bảo vệ lợi ích của giai cấpthống trị Cuộc đấu tranh giữa các lợi ích giai cấp tất yếu biểu hiện thành cuộcđấu tranh trên lĩnh vực ý thức hệ HTT gồm những quan điểm, tư tưởng củamột giai cấp nhất định về các vấn đề như: chính trị, pháp quyền, triết học, tôngiáo, đạo đức, nghệ thuật

HTT được hình thành bởi các nhà tư tưởng nhưng bao giờ cũng mangtính kế thừa và chỉ có giai cấp nào đại diện cho một phương thức sản xuấtnhất định mới có HTT Những giai cấp thống trị xã hội hoặc là chấp nhậnnhững quan điểm tư tưởng đã có, hoặc là xây dựng cho mình những quanđiểm tư tưởng mới và sử dụng nó làm HTT để bảo vệ địa vị thống trị, bảo vệlợi ích của giai cấp mình

Là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng, xét cho cùng, HTT phản ánhnhững quan hệ kinh tế, quan hệ xã hội đang tồn tại Tức là, nó phản ánh địa vị

thống trị và lợi ích của giai cấp mà nó đại diện, dưới hình thức lý luận Vì vậy, cácquan hệ tư tưởng và quá trình tư tưởng cũng chi phối bởi lợi ích giai cấp.

Với cách hiểu như trên, chúng ta có thể đưa ra khái niệm HTT như sau:

Hệ tư tưởng là những quan điểm, quan niệm đã được hệ thống hóa thành lý luận hoặc thành học thuyết về xã hội được đảng phái hay giai cấp chấp nhận, truyền bá để bảo vệ địa vị thống trị và bảo vệ lợi ích của giai cấp.

1.1.1.3 Công tác tư tưởng

Trong lịch sử phát triển của xã hội con người, CTTT chỉ xuất hiện khi

xã hội con người đã phân chia thành giai cấp Giai cấp thống trị xã hội baogiờ cũng tiến hành làm CTTT để truyền bá và phát triển HTT, để bảo vệ địa

vị và bảo vệ lợi ích của giai cấp mình HTT của giai cấp thống trị tác độngvào YTXH thông qua hệ giá trị xã hội, từ giáo dục đến định hướng các giá trị,chuẩn mực đạo đức, từ sáng tạo tri thức đến hình thành các quan điểm triếthọc, tôn giáo và các lĩnh vực khác nhau thuộc đời sống tinh thần của xã hội

Theo Quan điểm của C.Mác và Ph.Ăng ghen, toàn bộ CTTT của Đảng

là nhằm giáo duc, huấn luyện quần chúng, làm cho quần chúng giác ngộ, có ýchí quyết tâm thực hiện được công việc lâu dài gian khó là phá bỏ tất cảnhững cản trở của chế độ cũ, xây dựng một chế độ mới tốt đẹp hơn, do đóCTTT có một vị trí, vai trò quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng của giaicấp vô sản Xét về bản chất, CTTT của ĐCS là một phương thức lãnh đạo,nhằm thực thi quyền lực chính trị của giai cấp vô sản; CTTT là toàn bộ hoạtđộng trên lĩnh vực ý thức của con người nhằm biến tư tưởng cách mạng, tiến

bộ và nhân văn thành lực lượng vật chất để cải tạo xã hội, xây dựng chế độmới Mục tiêu cơ bản của CTTT là làm cho HTT của Đảng, của giai cấp côngnhân, những giá trị tốt đẹp trong văn hoá dân tộc và những tinh hoa văn hoáthế giới trở thành HTT và các giá trị nhân văn, khoa học, tiến bộ chiếm vị tríchủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội

Khi bàn về CTTT, V.I Lênin cho rằng, CTTT và công tác lý luận không

có mục đích tự thân, vừa phải phục vụ cho CTTT vừa tiến hành trên cơ sở côngtác lý luận Theo V.I Lênin, làm công tác lý luận của Đảng tức là dựa trên cơ

sở lý luận, trên cơ sở những kết luận khoa học đúc rút được từ lý luận và thựctiễn để phổ biến, tuyên truyền và tổ chức thực hiện tư tưởng của Đảng Chính

vì CTTT và công tác lý luận có mối quan hệ biện chứng nên không thể coi nhẹmặt nào Bất kỳ một đảng cách mạng nào cũng phải coi cả hai công tác đó làmột nhiệm vụ quan trọng, cần phải tiến hành đồng thời như nhau Đúng như V

I Lênin đã nói: " Không thể là một nhà lãnh đạo tư tưởng mà lại không làmcông tác lý luận, cũng như không thể là một nhà lãnh đạo tư tưởng mà lạikhông hướng công tác đó theo những nhu cầu của sự nghiệp, mà lại khôngtuyên truyền trong công nhân những kết luận của lý luận đó"[ 45, tr 382]

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, CTTT, lý luận có vai tròrất quan trọng Đó là khâu đột phá mở đường để trang bị cơ sở lý luận chohoạt động thực tiễn Theo quan điểm của các nhà kinh điển mácxít, CTTT, lýluận có vai trò rất lớn, do đó, Đảng của giai cấp vô sản cần phải xác địnhCTTT, lý luận là một nhiệm vụ quan trọng và phải được tiến hành thườngxuyên trong suốt quá trình thực hiện mục tiêu của Đảng

Theo tác phẩm “Một số vấn đề lý luận và nghiệp vụ CTTT” do Ban Tưtưởng - văn hóa Trung ương biên soạn và phát hành năm 1996 thì tập thể tácgiả trong tác phẩm đó cho rằng:

CTTT là hoạt động đa dạng và quan trọng vào bậc nhất củaĐảng Mác - Lênin và Nhà nước XHCN, nhằm xây dựng, xác lập,phát triển HTT xã hội chủ nghĩa, hình thành niềm tin, định hướnggiá trị đúng đắn, góp phần xây dựng thế giới quan khoa học chocon người, thúc đẩy con người hành động tích cực và sáng tạo, đểthực hiện tháng lợi lý tưởng và mục tiêu XHCN [9, tr.23]

Theo tác giả Đào Duy Tùng, trong tác phẩm “Một số vấn đề về côngtác tư tưởng” phát hành năm 1999, thì:

CTTT là một bộ phận cấu thành rất quan trọng trong toàn bộ hoạtđộng cách mạng của Đảng CTTT cùng với công tác tổ chức góp phầnxây dựng Đảng thành đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu của giaicấp công nhân và nhân dân lao động Nó có nhiệm vụ giáo dục chủnghĩa Mác - Lênin, đường lối, chủ trương của Đảng cho cán bộ, đảngviên và quần chúng, nhằm nâng cao tính tự giác, chủ động sáng tạo của

họ trong việc thực hiện những nhiệm vụ chính trị cụ thể do Đảng đề ra;đồng thời, nó cũng góp phần vào việc hình thành đường lối, chủ trươngcủa Đảng góp phần xây dựng con người mới XHCN [43, tr.7-8].Trong tác phẩm “Nguyên lý công tác tư tưởng” (tập I) thì PGS, TS.Lương Khắc Hiếu cho rằng:

CTTT là hoạt động có mục đích của giai cấp công nhân - thôngqua Đảng, Nhà nước và tổ chức chính trị nhằm bảo vệ, phát triển vàtruyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, đườnglối chính sách của Đảng và Nhà nước, xây dựng ý thức XHCN, hìnhthành niềm tin khoa học, thúc đẩy quần chúng tham gia vào sựnghiệp đổi mới đưa đất nước tiến lên CNXH [23, tr 12]

Kế thừa các quan điểm và kết quả nghiên cứu về CTTT của các nhà

khoa học chúng tôi xin được trình bày khái niệm CTTT như sau: CTTT là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng, nhằm hình thành, phát triển, truyền bá HTT trong quần chúng, thúc đẩy quần chúng hành động

vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng

Khi nghiên cứu CTTT dưới CNXH chúng tôi đồng nhất với quan điểm

của PGS, TS Lương Khắc Hiếu, đó là: “Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng nhằm hình thành và phát triển hệ

tư tưởng, truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng”[23, tr.11]

CTTT có ba bộ phận hợp thành: công tác lý luận, công tác tuyên truyền

và công tác cổ động.

Công tác lý luận là bộ phận quan trọng hàng đầu của CTTT, nhằm tổng

kết thực tiễn, phát triển sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng HồChí Minh, từng bước làm phong phú HTT của Đảng

Công tác tuyên truyền là một bộ phận của CTTT có nhiệm vụ truyền bá sâu

rộng chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chínhsách của Đảng và Nhà nước, nhằm làm cho mọi cán bộ, đảng viên và nhân dântừng bước nhận thức được quy luật tồn tại và phát triển của xã hội loài người,thấm nhuần đường lối chủ trương của Đảng có căn cứ khoa học, trên cơ sở đónâng cao niềm tin, hành động tự giác và sáng tạo của quần chúng

Công tác cổ động nhằm tác động trực tiếp vào tâm lý, tình cảm của

quần chúng Thông qua việc thông tin, giải thích cho cán bộ, đảng viên vànhân dân hiểu biết kịp thời những sự kiện đang diễn ra trong đời sống giúpcho họ nắm bắt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; cổ

vũ động viên mọi người hành động vì mục tiêu xây dựng một nước Việt Namgiàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

Ba bộ phận CTTT tuy có khác nhau về tính chất của nhiệm vụ và phươngthức tiến hành, song nó có mối quan hệ tác động biện chứng và gắn bó với nhau

1.1.1.4 Công tác tư tưởng của đảng bộ xã, phường, thị trấn

Cấp xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính nhà nước ở địa phương

cơ sở, có vị trí hết sức quan trọng trong bộ máy hành chính bốn cấp ở nước ta.Nói về vai trò, vị trí của cấp xã, phường, thị trấn, Chủ tịch Hồ Chí Minhkhẳng định: "cấp xã là cấp gần gũi dân nhất, là nền tảng của hành chính Cấp

xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi"[35, tr.371]

Điều đó cũng có nghĩa là, Đảng bộ xã, phường, thị trấn là nơi truyềnđạt quan điểm, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước cũngnhư những chủ trương, biện pháp để hiện thực hóa đường lối chủ trương đó ởđịa phương, cơ sở trong quần chúng nhân dân

Cấp xã, phường, thị trấn là nơi thể hiện tâm tư, nguyện vọng chínhđáng của quần chúng nhân dân đối với Đảng và Nhà nước Cấp xã, phường,thị trấn không những là cấp kiểm nghiệm tính đúng đắn của đường lối, chínhsách của Đảng, Nhà nước, mà còn là cấp đóng góp những ý kiến, nhữngnguyện vọng chính đáng của nhân dân, để Đảng và Nhà nước nghiên cứu, bổsung, sửa đổi, cho đường lối, chính sách phù hợp hơn với thực tiễn ở cơ sở

Mặt khác, Đảng bộ xã, phường, thị trấn là nơi xây dựng thế trận lòng dân,đấu tranh chống lại sự phá hoại của các thế lực thù địch đối với sự nghiệp cáchmạng XHCN ở Việt Nam, nhất là trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa

Tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn có vai trò quyết định đối vớichất lượng công tác chính trị tư tưởng trong phạm vi lãnh đạo của mình Do

đó, xây dựng Đảng bộ xã, phường, thị trấn vững mạnh toàn diện là điều kiệnquyết định để nâng cao chất lượng CTTT Cấp ủy và đảng viên ở tổ chức cơ

sở Đảng xã, phường, thị trấn phải nắm vững các nghị quyết, chỉ thị của cấp ủycấp trên, các chính sách, pháp luật của Nhà nước; nắm vững tình hình cơ sở,nhất là các động thái tư tưởng của nhân dân trên địa bàn, từ đó chủ động, sángtạo đề ra các kế hoạch, biện pháp thúc đẩy các mặt sản xuất, đời sống, anninh, văn hóa, xã hội ở xã, phường, thị trấn

Tổ chức đảng ở xã, phường, thị trấn phải biết khai thác triệt để và sửdụng linh hoạt các hình thức, phương pháp CTTT phù hợp với từng đối tượng,với trình độ giác ngộ chính trị của quần chúng Tổ chức đảng chỉ đạo bộ máychính quyền cơ sở quản lý chặt chẽ các hoạt động thông tin, tuyên truyền;khuyến khích các hoạt động lành mạnh, đồng thời ngăn chặn những tác dụng

xấu tới quần chúng Cần phải phát huy thế mạnh của các đoàn thể quần chúng,nêu cao vai trò của các tổ chức này trong công tác chính trị - tư tưởng.

Ngoài những đặc điểm chung nêu trên, mỗi loại hình cơ sở, đặc biệt làloại hình cơ sở xã, phường, thị trấn có những điểm đặc thù về điều kiện sảnxuất, cơ cấu xã hội - giai cấp, dân tộc, tôn giáo, phong tục, tập quán Vì thế,chỉ có cấp xã, phường, thị trấn mới hiểu biết những đặc thù đó để đề ra chủtrương, biện pháp giải quyết thích hợp, mới tìm ra nội dung và hình thức tiếnhành CTTT và giáo dục chính trị - tư tưởng đạt hiệu quả

Một vấn đề cũng cần đặc biệt quan tâm trong khi nghiên cứu tình hình

tư tưởng ở xã, phường, thị trấn là: sau 25 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới đấtnước, CTTT đã đạt những thành tựu quan trọng, nhưng cũng còn không ítnhững yếu kém bất cập Sự nghiệp đổi mới càng đi vào chiều sâu càng xuấthiện nhiều vấn đề mới mẻ, phức tạp, đang tác động đến các mặt của đời sống

xã hội Trong lúc đó, những diễn biến nhanh chóng khó lường của tình hìnhquốc tế đã tạo ra những thách thức, nguy cơ lớn bên cạnh những thời cơ, vậnhội lớn Chính vì vậy, CTTT của Đảng ở xã, phường, thị trấn có ý nghĩa hếtsức quan trọng, đòi hỏi phải được đổi mới mạnh mẻ hơn nữa, phục vụ có hiệuquả quá trình thực hiện nghị quyết Đại hội đảng bộ các cấp và nghị quyết Đạihội Đảng toàn quốc qua từng giai đoạn cách mạng nhất định

Đổi mới và nâng cao chất lượng CTTT của Đảng bộ ở xã, phường, thịtrấn hiện nay trở thành nhiệm vụ cấp bách; muốn toàn Đảng vững mạnh về tưtưởng và có tác động định hướng tư tưởng tích cực đến toàn dân, thì tất cả các

tổ chức đảng ở cơ sở xã, phường, thị trấn phải thường xuyên vững mạnh về tưtưởng và làm tốt CTTT

Chất lượng, hiệu quả công tác chính trị tư tưởng ở cơ sở xã, phường, thịtrấn còn tùy thuộc vào chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở, trước hết là Bí thư và các

cán bộ lãnh đạo chủ chốt Do đó, cùng với những yêu cầu cao về trình độ, trí tuệ,năng lực tổ chức, quản lý kinh tế - xã hội, cần phải nâng cao khả năng làm CTTT

Công tác tư tưởng của đảng bộ xã, phường, thị trấn là bộ phận của CTTT của

Đảng CTTT được thực hiện trên địa bàn xã, phường, thị trấn, nhằm xâydựng, xác lập, phát triển hệ tư tưởng XHCN; động viên cổ vũ tính tích cực,sáng tạo của nhân dân trên địa bàn, góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụchính trị của địa phương và đất nước

CTTT ở Đảng bộ cấp xã, phường, thị trấn là hoạt động tổng hợp, bao gồm:

- Hoạt động tư tưởng của Đảng và Nhà nước ta tác động đến đối tượng

là nhân dân cấp xã, phường, thị trấn

- Hoạt động tư tưởng của đảng bộ, chính quyền, đoàn thể cấp xã, phường,thị trấn tác động lên chính đối tượng trên phạm vi địa bàn cấp xã, phường, thị trấn

và sự chỉ đạo đối với hoạt động tư tưởng của cấp uỷ đảng, chính quyền, đoàn thể

xã, phường, thị trấn Đây là hoạt động chủ yếu và trực tiếp

Các hoạt động này thống nhất với nhau về mục đích, nội dung, tổ chức

và tác động đến một đối tượng là cán bộ, đảng viên và nhân dân trên địa bàncấp xã, phường, thị trấn

Từ đó có thể hiểu công tác tư tưởng của đảng bộ xã, phường, thị trấn

như sau: Công tác tư tưởng của đảng bộ xã, phường, thị trấn là hoạt động của tổ chức đảng tác động vào tư tưởng của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, nhằm trang bị tri thức, hình thành và củng cố niềm tin; động viên,

cổ vũ tính tích cực, tự giác, sáng tạo của nhân dân trong quá trình tham gia thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Việt Nam XHCN.

1.1.2 Các yếu tố cấu thành hệ thống công tác tư tưởng của đảng bộ

xã, phường, thị trấn

CTTT bao gồm các yếu tố sau đây: Chủ thể, khách thể của CTTT, mụcđích, nội dung, nguyên tắc, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức vàhiệu quả CTTT.

- Chủ thể CTTT ở đảng bộ xã, phường, thị trấn: CTTT mang tính giai

cấp rõ rệt, do đó nói đến chủ thể CTTT trước phải nói đến ĐCS Đảng làmCTTT thông qua hoạt động của Trung ương Đảng, của các cấp uỷ đảng, củacác cơ quan tham mưu CTTT và của các đảng viên Chủ tịch Hồ Chí Minhviết: "Kinh qua đảng viên và các tổ chức của đảng, Đảng liên hệ chặt chẽ vớiquần chúng, tuyên truyền, giáo dục và tổ chức quần chúng, lãnh đạo các đoànthể cách mạng của quần chúng"[36, tr 232-233] Toàn Đảng tham gia làmCTTT, tuy nhiên, trách nhiệm chính thuộc về cấp uỷ đảng và cơ quan thammưu cho cấp uỷ đảng về CTTT là Ban Tuyên giáo các cấp

Đúng như trong Nghị quyết Trung ương V ( khóa X ) đã chỉ rõ: "Côngtác tư tưởng là nhiệm vụ của toàn Đảng, của tất cả đảng viên, trước hết là cấp

uỷ đảng các cấp và đồng chí Bí thư cấp uỷ, của cả hệ thống chính trị với sựtham gia đóng góp của nhân dân, trong đó lực lượng nòng cốt là đội ngũchuyên trách làm công tác tư tưởng "[20, tr 42]

Chủ thể trực tiếp làm CTTT ở đảng bộ xã phường, thị trấn là đội ngũcán bộ CTTT cả trong và ngoài Đảng (cả chuyên trách và không chuyêntrách) bao gồm các cán bộ tuyên truyền giáo dục (đội ngũ báo cáo viên, tuyêntruyền viên, cán bộ các ban tuyên giáo ); cán bộ thông tin cổ động (chủ yếu

là các cơ quan thông tin đại chúng, văn hoá, văn nghệ ) Sự phân định nàychỉ có tính chất tương đối, vì một cán bộ có thể tham gia cả ba bộ phận củacông tác tư tưởng với tư cách không chuyên trách

- Khách thể công tác tư tưởng ở đảng bộ xã, phường, thị trấn: bao gồm

các các tầng lớp nhân dân, các cộng đồng dân tộc, các tập thể và cá nhântrong toàn xã hội tiếp nhận tác động của CTTT Đối tượng của CTTT không

tiếp nhận tác động CTTT một cách thụ động, mà còn chủ động hướng tớiCTTT và có tác động trở lại đối với chủ thể CTTT ở một số mặt nào đó.

Khách thể của CTTT là đối tượng chịu sự tác động về mặt tư tưởng củachủ thể Khách thể của CTTT là các quan hệ xã hội, quan hệ giữa người vớingười trong xã hội, trong mối quan hệ này là chủ thể nhưng trong mối quan

hệ khác lại là khách thể Do đó, CTTT phải được tiến hành cả trong Đảng vàngoài xã hội, trong các tầng lớp xã hội

Vì vậy, CTTT ở đảng bộ xã, phường, thị trấn phải gắn chặt với cácđiều kiện kinh tế - xã hội và phải không ngừng đổi mới, nâng cao chấtlượng, hiệu quả để tác động vào đối tượng trong mối quan hệ nhiều chiều vàkhông ngừng vận động, phát triển Trong đó, đặc biệt chú ý đến lợi ích củakhách thể CTTT

Là các hoạt động mà chủ thể CTTT phải tiến hành nhằm thực hiện mụctiêu đề ra CTTT của ĐCSVN hướng vào ba mục tiêu chủ yếu: xây dựngĐảng về tư tưởng, xây dựng hình thái YTXH cho chế độ XHCN và xây dựngcon người Việt Nam trong thời kỳ mới

Theo quan niệm truyền thống, cấu trúc CTTT bao gồm nhiều bộ phậnnhư: công tác lý luận, công tác tuyên truyền và công tác cổ động

* Nội dung CTTT ở đảng bộ xã, phường, thị trấn gồm:

- Công tác giáo dục lý luận chính trị, giáo dục truyền thống cách mạng

là nội dung quan trọng hàng đầu, nhằm bồi dưỡng và nâng cao nhận thức lýluận chính trị, lòng yêu nước, tình cảm cách mạng cho cán bộ đảng viên vànhân dân ở cơ sở, thông qua việc tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt nhịquyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tổ chức học tậplịch sử, truyền thống đấu tranh cách mạng của đảng bộ và nhân dân địaphương Trên cơ sở đó tạo ra sự nhất trí, tin tưởng và quyết tâm thực hiện

thắng lợi các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội củacán bộ đảng viên và nhân dân.

- Công tác tuyên truyền, giải thích đường lối, chủ trương của Đảng,chính sách, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền phổ biến kiến thức khoahọc, kỹ thuật, công nghệ phục vụ sản xuất, đời sống; thông tin tình hình thời

sự, chính trị định hướng tư tưởng kịp thời trước các sự kiện tác động đến tưtưởng, tình cảm, tâm trạng của quần chúng ở cơ sở

- Công tác cổ động, nêu gương người tốt, việc tốt, điển hình tiên tiến,nhằm cổ vũ hành động của quần chúng nhân dân, biến nhận thức tư tưởngthành niềm tin, hành động các mạng cụ thể, thành phong trào quần chúngrộng rãi

Ngoài các nội dung trên CTTT ở đảng bộ xã, phường, thị trấn còn cócác nội dung khác như: thông qua các hoạt động của công tác khoa giáo, giáodục thẩm mỹ, giáo dục thể dục thể lực, giáo dục về sinh thái môi trường

Tất cả các nội dung trên đòi hỏi CTTT ở đảng bộ xã, phường, thị trấnphải tập trung lãnh đạo và thực hiện có hiệu quả ngay từ cơ sở những nội dung

cơ bản nhất nhằm góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của địa phương

* Nhiệm vụ CTTT ở đảng bộ xã, phường, thị trấn:

- Giáo dục kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa;kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đổi mớicủa Đảng; rèn luyện cho cán bộ đảng viên và nhân dân luôn giữ vững trướcmọi khó khăn, thách thức Kiên quyết đấu tranh chống những quan điểm saitrái, thù địch

- Các cấp uỷ chủ động nắm được diễn biến nhận thức, tư tưởng chínhtrị của cán bộ, đảng viên để thường xuyên thông tin giúp nhau hiểu đúng, hiểu

rõ các vấn đề, tạo sự nhất trí cao về quan điểm, đường lối của Đảng Kịp thời

uốn nắn những nhân thức, tư tưởng mơ hồ, lệch lạc Phê phán và xử lýnghiêm minh những đảng viên vi phạm nguyên tắc tổ chức đảng.

- Nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, kiến thức và năng lựcthực tiễn của cán bộ, đảng viên và nhân dân, khắc phục mọi biểu biện của chủnghĩa thực dụng; giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá của địa phương, cơ sở,góp phần xây dựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

- Chỉ đạo, hướng dẫn, cổ vũ phong trào thi đua yêu nước, coi trọng việcbồi dưỡng, nhân rộng các điển hình, nhân tố mới; tạo nên các phong trào thiđua sôi nổi hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị của từng địa phương trongtừng giai đoạn

- Giáo dục cán bộ, đảng viên và nhân dân nâng cao cảnh giác chống

"diễn biến hoà bình" của các thế lực thù địch Kịp thời giải quyết các mâuthuẫn nội bộ nhân dân, không để xảy ra khiếu kiện kéi dài, khiếu kiện tập thể

và không có điểm nóng ở cơ sở

Các nhiệm vụ trên ứng với từng giai đoạn, từng thời kỳ, từng thực tếđịa phương để các đảng bộ xã, phường, thị trấn vận dụng thực hiện trongCTTT một cách có hiệu quả, có chất lượng để tạo sự đồng thuận, nhất trí caotrong toàn đảng bộ, tạo niềm tin vững chắc trong nhân dân

* Hiệu quả công tác tư tưởng là phạm trù so sánh giữa chi phí và kết

quả thu được trong CTTT, hiệu quả được đánh giá bằng sự phấn đấu của chủthể CTTT và những chuyển biến nhận thức, tư tưởng của khách thể Hiệu quảchung của CTTT biểu hiện ở việc đóng góp phần tích cực nhất vào thắng lợitrên tất cả các lĩnh vực, trong từng giai đoạn của sự nghiệp cách mạng doĐảng lãnh đạo

Hiệu quả CTTT được đánh giá theo các mức độ khác nhau:

- Hiệu quả lâu dài áp dụng ở tầm vĩ mô, thể hiện ở lý luận và những kếtquả nghiên cứu lý luận, những phát hiện mới về lý luận, cung cấp cho việchoạch định đường lối, chiến lược đúng đắn, xác lập hệ thống giá trị XHCN

- Hiệu quả trước mắt, thể hiện trong hiệu quả kinh tế, văn hoá, xã hội,chính trị hoặc trong các hoạt động trước mắt Hiệu quả này liên quan đến cácquá trình tâm lý xã hội và vai trò tác động giáo dục của cán bộ làm CTTT

- Hiệu quả trực tiếp là hiệu quả của một biện pháp, một hoạt động tácđộng tư tưởng xác định như tác dụng của một bài báo, một bài giảng, mộtbuổi nói chuyện Đây là hiệu quả cụ thể và trực tiếp cả trên hai mặt tuyêntruyền, giáo dục, cổ vũ hành động

1.2 Vai trò công tác tư tưởng của đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị hiện nay

1.2.1 Quan điểm của Đảng ta về công tác tư tưởng và đổi mới công tác tư tưởng

CTTT có vị trí quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng củaĐảng, nhất là trong công tác xây dựng Đảng và vận động quần chúng Trảiqua các thời kỳ cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm đẩy mạnh CTTT trongĐảng và trong xã hội CTTT được đánh giá là "có sự đóng góp to lớn vàothắng lợi của sự nghiệp cách mạng của Đảng" Ngày nay, trong sự nghiệp đổimới đất nước, CTTT vẫn luôn luôn đặt ở "vị trí hàng đầu" Trong ba bộ phậncấu thành của CTTT, công tác lý luận có vai trò quan trọng, là cơ sở lý luậncủa công tác tuyên truyền và cổ động Đảng ta rất quan tâm nghiên cứu, vậndụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - lênin vào thực tiễn Việt Nam,làm phong phú thêm HTT của giai cấp vô sản Đó là cơ sở lý luận, nền tảngCTTT của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh nói "Muốn có lập trường vô sản vữngchắc thì đảng viên phải có ý thức giai cấp, đồng thời phải có lý luận cách

mạng Không có lý luận của chủ nghĩa khoa học thì không thể có lập trườnggiai cấp vững vàng"[37, tr.149]

Trong điều kiện nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thịtrường, định hướng XHCN, chủ động hội nhập quốc tế; trong bối cảnh tình hìnhquốc tế có nhiều diễn biến phức tạp, CTTT càng có vai trò quan trọng để tạo ra

sự thống nhất về tư tưởng, hành động trong Đảng và trong xã hội Nhiều vănkiện của Đảng đã khẳng định vị trí, vai trò, xác định nhiệm vụ của CTTT

Đổi mới nội dung CTTT phải xuất phát từ mục đích nhằm xây dựngHTT của giai cấp trở thành HTT chi phối hoạt động toàn xã hội Đổi mớiphương pháp và hình thức CTTT để đáp ứng và phù hợp với điều kiện kháchquan của cuộc sống, đặc điểm tâm lý và trình độ nhận thức của đối tượng.Điều kiện khách quan không ngừng biến đổi, trình độ nhận thức của đốitượng CTTT không ngừng được nâng cao Chính vì vậy, yêu cầu khách quanphải đổi mới thường xuyên CTTT

CTTT của Đảng là nhiệm vụ của toàn Đảng và cả HTCT Tuy nhiên,

do đặc điểm của nội dung, phương pháp và hình thức, CTTT cần thiết phải cómột lực lượng chuyên môn, chuyên nghiệp, tức đội ngũ những người chuyênlàm CTTT Đổi mới và nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của nhữngngười làm CTTT là nhiệm vụ khó khăn phức tạp, phải làm thường xuyên, liêntục, lâu dài Đổi mới CTTT phải đặt dưới sự lãnh đạo chặt chẽ của cấp uỷ, tổchức đảng các cấp, sự chỉ đạo, sự hướng dẫn, định hướng của Đảng và cơquan chức năng cấp trên, sự đồng tình, tích cực tham gia hưỡng ứng của độingũ cán bộ, đảng viên

Từ những nội dung trình bày trên có thể hiểu: đổi mới CTTT của Đảng

là quá trình đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, của Đảng; đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức CTTT sao cho phát huy được sức mạnh tổng hợp của các lực lượng và phương tiện CTTT để truyền bá, phát

triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và cổ vũ, động viên quần chúng nhân dân tự giác, tích cực hiện thực hóa các nhiệm vụ chính trị do Đảng đặt ra trong từng giai đoạn nhất định.

* Yêu cầu đổi mới CTTT của Đảng thể hiện ở những nội dung sau: Một là, CTTT phải gắn chặt hơn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị,

với phong trào cách mạng của quần chúng, với từng đối tượng

Hai là, đổi mới CTTT cần kết hợp chặt chẽ các nội dung giáo dục chủ

nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, chủ trương củaĐảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiến thức khoa học, phẩm chất vàđạo đức cách mạng; kết hợp nghiên cứu và giáo dục lý luận

Ba là, đổi mới CTTT cần kết hợp hài hoà CTTT với công tác tổ chức

và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội

Bốn là, đổi mới CTTT cần kết hợp giáo dục tư tưởng với việc rèn

luyên trong thực tiễn cách mạng

Năm là, đổi mới CTTT cần kết hợp giáo dục tư tưởng trong sinh hoạt

của tất cả các tổ chức, kết hợp CTTT trong Đảng với CTTT trong xã hội

Sáu là, Đổi mới CTTT cần kết hợp bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cách

mạng với phê phán triệt để những biểu hiện tư tưởng phi vô sản; biểu dương

ưu điểm đi đôi với phê bình nghiêm khắc khuyết điểm

1.2.2 Vai trò của công tác tư tưởng ở đảng bộ xã, phường, thị trấn

1.2.2.1 CTTT góp phần quan trọng vào việc tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước chính là ý chí và nguyện vọngcủa giai cấp công nhân và nhân dân lao động trong quá trình xây dựng và cải tạo

xã hội Vì vậy, để chủ trương, đường lối đi sâu vào quần chúng, để quần chúngthấm nhuần và tích cực thực hiện chính là nhiệm vụ trọng tâm của CTTT

CTTT ở xã, phường, thị trấn có vai trò quan trọng hàng đầu trong việcđưa đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đếnvới mỗi người dân; khơi dậy và phát huy tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tựcường, tính chủ động, sáng tạo của quần chúng nhằm biến các đường lối, chủtrương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thành hiện thực, thànhphong trào hành động cách mạng của quần chúng Đồng thời, CTTT ở xã,phường, thị trấn còn có vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự thống nhấtcao trong tổ chức đảng, đồng thuận trong xã hội, góp phần giữ vững ổn địnhchính trị, phát triển kinh tế, văn hoá ở cơ sở.

CTTT ở xã, phường, thị trấn có vị trí và ý nghĩa hết sức quan trọngtrong việc giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với sự phát triểnkinh tế, chính trị và văn hoá ở cơ sở; xây dựng cơ sở vững mạng toàn diện

Vai trò CTTT ở cơ sở là chủ động, tích cực phát hiện và đấu tranh có hiệuquả đối với mọi biểu hiện trái với chủ trương, chính sách của Đảng; cổ vũ độngviên, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân tíchcực tham gia đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Đặc biệt

là các cơ quan chuyên trách làm CTTT giữ vai trò tham mưu tin cậy nhất củacác cấp uỷ đảng, chính quyền trong việc hoạch định các chủ trương, chính sáchcủa Đảng, pháp luật của Nhà nước, đây được coi là việc làm có ý nghĩa rất tolớn, thể hiện rõ vai trò của CTTT ở xã, phường, thị trấn Thông qua công táctuyên truyền, cổ động, CTTT sẽ giúp cho cán bộ, đảng viên, quần chúng nhândân hiểu được một cách sâu sắc, đúng đắn hơn những quan điểm, chủ trương,đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trên mọi mặt của đời sống xã hội Từ

đó, giúp họ nhận thức rõ trách nhiệm, bổn phận của mình trong cuộc sống, tạoniềm tin chính trị hướng mọi nổ lực vì sự nghiệp cách mạng của Đảng

1.2.2.2 Công tác tư tưởng góp phần quyết định trong việc cổ vũ động viên nhân dân tích cực, tự giác tham gia vào hành động cách mạng

Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Vì vậy, nâng cao giác ngộ củaquần chúng là nhiệm vụ hết sức quan trọng của CTTT trong mỗi giai đoạncách mạng Đối với nước ta, sự nghiệp đổi mới diễn ra trong bối cảnh quốc tếtrong nước có nhiều bất lợi, lại càng khó khăn phức tạp Thực tiễn xây dựngCNXH và công cuộc đổi mới đất nước ta, có biết bao nhiêu vấn đề phức tạp

đã và đang đặt ra trong mọi lĩnh vực, mọi ngành, mọi tập thể, mọi tổ chức.Nhiệm vụ đó chỉ có thể thực hiện thành công khi Đảng nâng cao được tính tựgiác, tự nguyện của mọi lực lượng trong HTCT, biến nó thành phong tràohành động cách mạng rộng lớn ngay từ cơ sở

Hơn 80 năm hoạt động và lãnh đạo nhân dân làm cách mạng, Đảng taluôn luôn khẳng định: CTTT là một trong những lĩnh vực trọng yếu nhất củaĐảng CTTT, với ý nghĩa là toàn bộ hoạt động trên lĩnh vực ý thức của conngười nhằm biến tư tưởng tiến bộ, cách mạng thành lực lượng để xây dựngchế độ mới, làm cho HTT của Đảng, của giai cấp công nhân, truyền thống tốtđẹp của dân tộc chiếm vị trí chủ đạo của đời sống xã hội CTTT càng trở nênđặc biệt quan trọng trong những thời điểm bước ngoặt lịch sử, ở những thờiđiểm này càng cần phải tập trung xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị, làmcho Đảng kiên định mục tiêu, lý tưởng, nền tảng tư tưởng và những nguyêntắc cơ bản trong hoạt động của Đảng; đồng thời, vận dụng sáng tạo, phù hợpvới thực tiễn cách mạng nước ta

Trong những năm gần đây, trước những diễn biến cực kỳ phức tạp trêntất cả các lĩnh vực của đời sống chính trị- xã hội trong nước và quốc tế, CTTTcủa Đảng đã tích cực chủ động bám sát thực tiễn đời sống, nắm vững, đánhgiá và dự báo đúng diễn biến của tình hình, phát hiện, đề xuất, làm tham mưu

và góp phần chỉ đạo, kiểm tra, triển khai và xử lý kịp thời những vấn đề đặtra; kiên định mục tiêu, lý tưởng và những nguyên tắc xây dựng Đảng, giữvững ổn định chính trị, đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng

CTTT đã góp phần vào việc tuyên truyền, giáo dục và cổ vũ động viên nhân dân tích cực, tự giác, và nâng cao ý thức, trách nhiệm nhằm khơi dậy phong

trào cách mạng của nhân dân trong việc tổ chức thực hiện thắng lợi nhữngnhiệm vụ kinh tế- xã hội đã đề ra

CTTT của Đảng ở cơ sở xã, phường, thị trấn phải kịp thời giải đápnhững thắc mắc của quần chúng, uốn nắn những nhận thức lệch lạc của cán

bộ, đảng viên và của nhân dân, xử lý những vấn đề tư tưởng mọi phát sinh,ngăn chặn những luận điệu xuyên tạc của kẻ thù và của những phần tử xấungay từ cơ sở, đảm bảo sự đoàn kết thống nhất ý chí, hành động trong Đảng

và tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với chính quyền, các đoàn thểquần chúng và nhân dân

1.2.2.3 Công tác tư tưởng góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội

Đất nước ta đang trong thời kỳ xây dựng nền kinh tế thị trường địnhhướng XHCN Trong bối cảnh đó, CTTT càng phải tỏ rõ sức mạnh của mìnhnhằm góp phần giữ vững ổn định chính trị, tạo ra sự đồng thuận trong xã hội

để phát triển KT - XH Thực tiễn phát triển của mọi quốc gia, dân tộc chothấy ổn định chính trị, đoàn kết xã hội là điều kiện cơ bản, là tiền đề quantrọng nhất để đưa quốc gia, dân tộc phát triển

CTTT có vai trò hết sức quan trọng trong việc giữ vững ổn định chínhtrị - xã hội, tăng cường sự đồng thuận trong xã hội về những vấn đề cơ bảncủa chế độ chính trị như đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước trêntất cả các lĩnh vực; CTTT vạch trần các thủ đoạn của các thế lực thù địchthường sử dụng như: xuyên tạc và bôi đen lịch sử- lịch sử cách mạng, lịch sửcác lãnh tụ của Đảng và Nhà nước

Hiện nay, các thế lực thù địch luôn công khai ý đồ thực hiện "diễn biếnhoà bình" đối với nước ta, nhằm lật đổ chế độ XHCN, xoá bỏ nền độc lập dântộc của đất nước ta Nhiệm vụ của CTTT trước những âm mưu, thủ đoạn trên

là phải làm rõ khái niệm nhân quyền, dân tộc, tôn giáo của Mỹ và phươngTây, so sánh thực tế của nước ta để thấy được tính ưu việt của chế độ ta vềnhân quyền, dân tộc, bình đẳng trong sinh hoạt của tôn giáo Kiên quyết, phêphán, vạch trần sự xuyên tạc và bôi nhọ HTT của Đảng và xã hội ta, góp phầnđẩy mạnh làm rõ chính sách đại đoàn kết dân tộc của Đảng và Nhà nước,đồng thời vạch trần thủ đoạn lợi dụng tôn giáo, tâm lý dân tộc để gây chia rẽđoàn kết dân tộc của các thế lực thù địch.

Làm tốt CTTT là hướng mọi thành phần trong xã hội lấy mục tiêuchung là đưa đất nước phát triển, xã hội ổn định, nhân dân có cuộc sống ấm

no hạnh phúc; làm điểm tương đồng, lấy đại đoàn kết dân tộc làm trung tâmcho sự phát triển của xã hội Mọi thành phần trong xã hội cùng chấp nhậnnhững điểm khác nhau nhưng không trái với lợi ích chung của dân tộc, cùngnhau xoá bỏ định kiến, mặc cảm, hạnh thù, hướng về tương lai, xây dựng tinhthần đoàn kết, cởi mở, tin cậy lẫn nhau, tất cả vì độc lập của Tổ quốc, tự do vàhạnh phúc của nhân dân

CTTT không chỉ góp phần quyết định làm cho đường lối, chính sáchcủa Đảng được đúng đắn, KT -XH phát triển tạo điều kiện giữ vững ổn địnhchính trị, mà còn chủ động phát hiện những mâu thuẫn giữa chủ trương củaĐảng với thực tiễn đổi mới đất nước đang đòi hỏi, đồng thời tổ chức đấu tranh

có hiệu quả với những biểu hiện gây ra tình trạnh bất ổn định về chính trịngay từ cơ sở xã, phường, thị trấn, nhằm tạo môi trường chính trị - xã hôi đểđưa đất nước phát triển với mục tiêu " vì dân giàu, nước mạnh, xã hội dânchủ, công bằng, văn minh"

Hiệu quả CTTT đối với sự ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội

ở cơ sở những năm vừa qua đã trở thành điều kiện để đảm bảo thắng lợi choviệc thực hiện nhiệm vụ của các đảng ủy xã, phường, thị trấn Mổi bước pháttriển về kinh tế, văn hóa, xã hội là cơ sở vững chắc cho ổn định chính trị - xã

hội Khi chính trị - xã hội càng ổn định, càng tạo thêm tiền đề và điều kiện đểđổi mới mạnh mẽ, có hiệu quả để kinh tế phát triển nhanh và bền vững.

1.2.2.4 Công tác tư tưởng góp phần tổng kết thực tiễn, chủ động phát hiện

và giải quyết các vấn đề tư tưởng phát sinh của đảng bộ xã, phường, thị trấn

Trong những năm qua, Đảng ta đã rất chú trọng đẩy mạnh công tácnghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn về tuyên truyền vận động các tầng lớpnhân dân tham gia thực hiện đúng chủ trương của Đảng, chính sách của Nhànước Thực tiễn ở nước ta những năm cho thấy, bộ mặt nông thôn đã và đang

có những đổi thay nhanh chóng, nhất là trong giai đoạn hiện nay, đất nước tađang vận hành theo nền kinh tế thị trường định hướng XHCN Trong khi đó,nhận thức của xã hội nói chung và một bộ phận chúng nhân dân của đảng bộ

xã, phường, thị trấn nói riêng còn nhiều hạn chế: một bộ phận nhân dân còn

có tư tưởng thực dụng, đề cao một chiều lợi ích vật chất, xem nhẹ các giá trịtinh thần, ít quan tâm đến lợi ích lâu dài, lợi ích của tập thể và xã hội, thiếu nỗlực phấn đấu trong học tập, lao động và rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lốisống Nếu không đẩy mạnh tổng kết thực tiễn về công tác tuyên truyền, vậnđộng, đồng thời nâng cao chất lượng hoạt động tuyên truyền, vận động nhândân nhất là đồng bào dân tộc niền núi, vùng sâu, vùng xa thì không thể cóbước tiến căn bản trong quá trình hội nhập quốc tế, thậm chí còn có thể dẫntới sự trì trệ, kém hiệu quả Vì vậy, các cấp uỷ đảng, chính quyền cần tăngcường đầu tư cho công tác tổng kết thực tiễn về công tác tuyên truyền, vậnđộng nhân dân sao cho ngày càng thích nghi với điều kiện phát triển kinh tếthị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc tế

Trong hệ thống các cơ quan chức năng của Đảng và Nhà nước, các cơquan chuyên trách làm CTTT luôn đóng vai trò tiền phong trong việc cổ vũ,tuyên truyền các phong trào hành động cách mạng, các phong trào thi đua yêu

nước, nhất là việc tổng kết các chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nướcqua từng thời kỳ.

1.2.2.5 Công tác tư tưởng góp phần thực hiện các nhiệm vụ kinh tế văn hoá, xã hội, nhằm không ngừng nâng cao đời sống cho nhân dân

Để lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ phát triển KT - XH, CTTT của đảng

bộ xã, phường, thị trấn phải tập trung hướng tới giữ vững ổn định chính trị.Chính trị có ổn định thì kinh tế mới phát triển được; nếu chính trị khủnghoảng, thì mọi thành tựu kinh tế đều ảnh hưởng; nếu chính trị mất ổn định, thìvăn hoá cũng bị tàn phá, xã hội lâm vào khủng hoảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: "Tôi chỉ có một ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồngbào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành"[34, tr.161] CTTT tậptrung tuyên truyền, giải thích các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước, đã góp phần quan trọng trong nhận thức cũngnhư trong hành động của toàn xã hội, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân khaithác các tiềm lực trong xã hội, đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế, đưa đấtnước thoát khỏi khủng hoảng KT - XH, tạo đà cho bước phát triển mới Từmột nước phải nhập khẩu lương thực, nước ta trở thành một nước xuất khẩugạo hàng đầu thế giới Từ một nước có tốc độ phát triển rất thấp sau nhữngnăm chiến tranh, nước ta trở thành một nước có tốc độ phát triển cao và ổnđịnh Trên đà phát triển của kinh tế - văn hoá, đời sống vật chất của nhân dânngày càng được cải thiện, mức hưởng thụ đời sống tinh thần của nhân dânngày càng được nâng cao

CTTT đã coi trọng phát hiện, tuyên truyền những nhân tố mới, đặc biệt

là những điển hình trong phát triển kinh tế, trong xây dựng và phát triển nềnvăn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc CTTT đã cổ vũ cácphong trào thi đua phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hoá

Trong quá trình tiến hành đổi mới, CTTT cần tiếp tục làm rõ nhữngquan điểm của Đảng và Nhà nước từ đại hội VI đến nay CTTT cần phân định

rõ về quan niệm cũ với quan niệm mới về mô hình, mục tiêu và con đườngxây dựng kinh tế trong thời kỳ quá độ lên CNXH CTTT đối với việc thựchiện các nhiệm vụ kinh tế đòi hỏi phải thông qua hệ thống các công cụ củamình để đưa nhanh các chủ trương, chính sách kinh tế vào cuộc sống; đồngthời biết tổng kết thực tiễn KT -XH để tiếp tục bổ sung hoàn thiện các chủtrương, chính sách kinh tế của Đảng và Nhà nước

CTTT phải hướng dẫn, định hướng, khơi dậy mọi tiềm năng của độingũ cán bộ khi thực hiện các nhiệm vụ KT -XH, phải đảm bảo cho từng đơn

vị, sản xuất kinh doanh, từng cấp, từng ngành không đi chệch hướng XHCN

và phải biết tìm ra những nhân tố tạo nên động lực tổng hợp thúc đẩy sự pháttriển kinh tế, từng bước thực hịên công bằng, tiến bộ xã hội

Nền kinh tế nước ta hiện nay là nền kinh tế thị trường định hướngXHCN thực chất là một nền kinh tế vừa tuân theo quy luật của nền kinh tế thịtrường, vừa chịu sự chi phối bởi các quy luật kinh tế của CNXH và các yếu tốđảm bảo tính định hướng XHCN Do đó, CTTT phải tạo ra hướng xã hội đivào kinh tế thị trường một cách chủ động, tích cực Giáo dục tuyên truyền làmcho mọi công dân vừa tích cực tham gia cùng Nhà nước xây dựng hệ thốngthị trường đồng bộ, từng bước hiện thực hoá mục tiêu nhân đạo xã hội nhưxoá đói giảm nghèo, đền ơn đáp nghĩa những người có công với đất nước,thương yêu đùm bọc những người bất hạnh, kịp thời động viên, khuyến khíchmọi tổ chức và cá nhân tham gia vào công tác xoá đói, giảm nghèo và nângcao đời sống văn hoá, tinh thần cho dân tộc, đặc biệt đối với các vùng đồngbào dân tộc thiểu số

1.3 Sự cần thiết tăng cường công tác tư tưởng của đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị hiện nay.

1.3.1 Công tác tư tưởng trong bối cảnh quốc tế hiện nay

Về thời cơ thuận lợi:

Trên thế giới, hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn: kinh tếthế giới và khu vực tiếp tục phục hồi và phát triển Toàn cầu hoá kinh tế tạo ra

cơ hội phát triển cho các quốc gia, dân tộc Khoa học, công nghệ sẽ có bướctiến nhảy vọt và những đột phá lớn Công nghệ thông tin, công nghệ sinh họcphát triển mạnh, đi vào chiều sau, gắn với nhu cầu phát triển kinh tế, tác độngrộng lớn đến cơ cấu vào sự phát triển của kinh tế thế giới, mở ra nhiều triểnvọng mới cho mỗi nền kinh tế tham gia phân công lao động toàn cầu

Quá trình toàn cầu hoá kinh tế, tạo ra cơ hội phát triển nhưng cũng chứađựng nhiều yếu tố bất bình đẳng, gây khó khăn, thách thức cho các quốc gia,nhất là các nước đang phát triển Cạnh tranh kinh tế - thương mại, giành giậtcác nguồn tài nguyên, năng lượng, thị trường, nguồn vốn, công nghệ giữacác nước ngày càng gay gắt Đồng thời, nhiều vấn đề toàn cầu bức xúc đòi hỏicác quốc gia và tổ chức quốc tế phải phối hợp giải quyết như khoảng cáchchênh lệch giữa các nhóm nước giàu và nước nghèo ngày càng lớn; tình trạngmôi trường tự nhiên bị huỷ hoại, khí hậu diễn biến ngày càng xấu

Trước diễn biến của tình hình thế giới đã tác động đến tư tưởng, tìnhcảm của mọi tầng lớp cán bộ đảng viên và quần chúng nhân dân trong xã hội,nhất là ở cơ sở.

1.3.2 Công tác tư tưởng trong bối cảnh trong nước hiện nay

Sau 25 năm đổi mới, nước ta đã đạt những thành tựu và có ý nghĩa lịch sửquan trọng, tạo tiền đề cần thiết đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước, mở rộng cácquan hệ hợp tác, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế, giữ môi trường hoàbình, tạo thêm nhiều thuận lợi để phát triển KT -XH với nhịp độ nhanh hơn

Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn đứng trước nhiều thách thức Trước hết làtụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới vẫntồn tại

Hai là, tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của

một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng,lãng phí là nghiêm trọng, ngày càng diễn biến phức tạp

Ba là, những biểu hiện xa rời mục tiêu của CNXH vẫn tồn tại như chưa

nhận thức rõ được định hướng XHCN của nền kinh tế, nhất là việc giữ vữngvai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, cùng với kinh tế tập thể, ngày càng trởthành nền kinh tế quốc dân

Bốn là, quá nhấn mạnh các chỉ tiêu lợi nhuận trong hoạt động kinh tế, chưa

quán triệt đầy đủ việc thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội ngay trong từng bước

đi và từng chính sách phát triển, tăng trưởng kinh tế đi đôi với phát triển văn hoá,

y tế, giáo dục, giải quyết tốt các vấn đề xã hội vì mục tiêu phát triển con người.Chưa tích cực, tự giác học tập lý luận chính trị, đường lối, quan điểm của Đảng

Năm là, các thế lực thù địch âm mưu "diễn biến hoà bình" gây bạo loạn

lật đổ, sử dụng các chiêu bài "dân chủ", "nhân quyền" hòng làm thay đổi chế

độ chính trị nước ta

Như vậy, dự báo các yếu tố thuận lợi và thách thức trong nước sẽ tácđộng rất lớn đến CTTT của đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trịhiện nay và những năm tới, đòi hỏi CTTT phải tranh thủ cơ hội, vượt quathách thức để góp phần cùng cả nước phát triển nhanh và bền vững hơn

Trong thời gian qua, CTTT của đảng bộ cấp xã, phường, thị trấn đã gópphần đưa đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nướcđến với cán bộ đảng viên và nhân dân, tạo sự nhất trí trong Đảng, sự đồngthuận trong nhân dân Nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhànước đã nhanh chống đến với nhân dân, được nhân dân đón nhận và thực hiệnđạt kết quả tốt

Thực tiễn CTTT của đảng bộ cấp xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnhQuảng Trị cho thấy việc bám sát thực tiễn cuộc sống cơ sở, kịp thời giải đápnhững đòi hỏi của thực tiễn đã làm cho CTTT có sức sống và hiệu quả cao

Là hạt nhân chính trị của cơ sở, là một bộ phận sát với nhân dân, đảng uỷ cấp

xã, phường, thị trấn và đội ngũ cán bộ tuyên giáo của đảng uỷ có điều kiệnbán sát, nắm vững tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, kịp thời phản ánh tìnhhình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và nhân dân

Để tiếp tục sự nghiệp đổi mới, và nâng cao chất lượng và hiệu quảCTTT ở cơ sở bên cạnh những thuận lợi từ thực tiễn cách mạng, cũng đặt ranhiều yêu cầu khách quan đòi hỏi Đảng bộ xã, phường, thị trấn cần thiết phảităng cường CTTT trong giai đoạn hiện nay:

Một là, CTTT của Đảng bộ xã, phường, thị trấn góp phần củng cố, tăng cường sự thống nhất về tư tưởng, chính trị trong Đảng và tạo ra sự đồng thuận trong xã hội Trước những diễn biến phức tạp của tình hình trong nước

và thế giới, trước âm mưu phá hoại của cá thế lực thù địch, nhất là phải đốimặt với những khó khăn, thách thức ở địa phương, cơ sở CTTT đã góp phầntuyên truyền, giáo dục đạo đức cách mạng, củng cố niềm tin, tiếp tục giữ

vững và mở rộng trận địa tư tưởng của Đảng, bảo vệ và phát triển chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phát huy mạnh mẽ sức mạnh của nềndân chủ XHCN, nâng cao ý chí vượt qua thách thức, khó khăn, kiên trì đưa sựnghiệp đổi mới phát triển toàn diện, đi vào chiều sâu trên tất cả các lĩnh vực,của đời sống xã hội trong đại bộ phận các từng lớp nhân dân

Hai là, CTTT góp phần nâng cao năng lực và tính chiến đấu của Đảng

bộ xã, phường, thị trấn Để góp phần thự hiện thắng lợi công tác xây dựng,

chỉnh đốn Đảng, CTTT đã góp phần tăng cường sự thống nhất trong Đảng vềnhận thức, ý chí và hành động, đảng viên phải nói và làm theo nghị quyết,thực hiện đúng cương lĩnh và điều lệ Đảng

Để nâng cao đạo đức cách mạng CTTT phải giáo dục cho cán bộ, đảngviên và quần chúng nhân dân không ngừng trau dồi, rèn luyện đạo đức, lốisống, gương mẫu giữ gìn phẩm chất của người chiến sĩ cộng sản Đồng thời,đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu có hiệu quả Củng cố tổchức, tăng cường sức chiến đấu và năng lực lãnh đạo của các tổ chức cơ sởđảng Phát huy sáng tạo, đổi mới, nâng cao chất lượng tuyên truyền, giáo dụcchủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối củaĐảng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, bồi dưỡng lòng yêu nước, lý tưởngđộc lập dân tộc và CNXH

Ba là, CTTT của Đảng bộ xã, phường, thị trấn góp phần phát triển KT

- XH, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội Muốn cho sự nghiệp

KT -XH ở địa phương phát triển đúng hướng thực hiện tốt các mục tiêu đã đề

ra thì không thể thiếu vai trò của CTTT Vì vậy, để phát triển KT - XH, khaithác có hiệu quả tiềm năng của địa phương để phát triển toàn diện, vững chắc.CTTT phải hướng tới sự phát triển toàn diện của nền kinh tế địa phương,tuyên truyền các tiến bộ khoa học kỹ thuật; tăng cường tuyên truyền, cổ vũ,động viên các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trên

mọi lĩnh vực; phát huy tinh thần sáng tạo, tự lực, tự cường, tạo ra phong tràohành động cách mạng Đồng thời, tăng cường việc đôn đốc, kiểm tra, sơ kết,tổng kết việc chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ của các đoàn thể, tổ chức chính trị -

xã hội trong HTCT cùng cấp về phát triển KT - XH

Bốn là, CTTT của Đảng bộ xã, phường, thị trấn góp phần đấu tranh chống lại âm mưu “diễn biến hòa bình”và phòng, chống "tự diển biến", "tự chuyển hoá" Đấu tranh chống các quan điểm sai trái, bác bỏ các luận điệu

tuyên truyền phản động, làm thất bại âm mưu, hoạt động "diễn biến hoàbình", gây bạo loan, lật đổ là nhiệm vụ rất quan trọng trong hoạt động CTTT.Thông qua các phương thức; nội dung CTTT để kịp thời phản ánh những diễnbiến tư tưởng và dư luân xã hội, kịp thời nghiên cứu bàn bạc trong cấp uỷ đểgiải quyết, không để hình thành "điểm nóng" tại địa phương

Trong tình hình hiện nay, CTTT của đảng bộ xã, phường, thị trấn cónhững yêu cầu thực tiễn khách quan rất quan trọng đòi hỏi sự cần thiết phảităng cường CTTT đã góp phần giúp các đảng bộ đề ra được những giải pháp

cơ bản sát đúng vào tình hình thực tế của địa phương, góp phần quan trọngtrong việc khơi dậy và phát huy tinh thần yêu nước, ý chí, tự lực, tự cường,tính chủ động, sáng tạo của quần chúng nhằm biến chủ trương, chính sáchcủa Đảng và Nhà nước thành hiện thực, thành phong trào hành động cáchmạng của quần chúng; xây dựng cơ sở vững mạnh, tạo nên sự nhất trí, tintưởng cao trong Đảng và trong nhân dân

Tiểu kết chương 1

CTTT luôn giữ vị trí đặc biệt quan trọng, là sức mạnh to lớn, vũ khísắc bén trong toàn bộ quá trình đấu tranh từ cách mạng giả phóng dân tộcđến sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc CTTT góp phần tolớn và tích cực trong việc thực hiện thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội,đảm bảo an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo nên sự thống nhất caotrong Đảng, sự đồng thuận trong toàn xã hội

Trong bối cảnh ngày nay đang đặt ra nhiều vấn đề mới đối với CTTT

để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới đó, CTTT phải được đổi mới toàn diện,mạnh mẽ cả về nội dung và phương thức nhằm khơi dậy ý chí tự cường, tựdân tộc; góp phần làm cho mặt tích cực trở thành xu hướng chủ đạo trong đờisống tinh thần của xã hội; phát huy tinh thần đoàn kết, sự thống nhất caotrong Đảng và sự đồng thuận lớn trong xã hội để xây dựng và bảo vệ Tổ quốcViệt Nam XHCN

Đổi mới và nâng cao chất lượng CTTT của Đảng ở cơ sở xã, phường,thị trấn hiện nay trở thành nhiệm vụ cấp bách; muốn toàn Đảng vững mạnh về

tư tưởng và có tác động định hướng tư tưởng tích cực đến toàn dân, thì tất cảcác tổ chức Đảng ở cơ sở xã, phường, thị trấn phải thường xuyên vững mạnh

về tư tưởng và làm tốt công tác tư tưởng

Để phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững ổn định chính trị, CTTT cầnphải nhận thức đúng đắn, tích cực đổi mới, xác định nội dung phương pháp,hình thức tiến hành để nâng cao chất lượng nhằm đạt được kết quả tốt nhấtvới mục tiêu cụ thể và tạo được sự đồng thuận cao nhất, đáp ứng yêu cầu,nhiệm vụ trong thời kỳ CNH -HĐH đất nước

Chương 2

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG BỘ XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN Ở TỈNH QUẢNG TRỊ 2.1 Các nhân tố tác động đến công tác tư tưởng của đảng bộ xã, phường, thị trấn ở tỉnh Quảng Trị

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Quảng Trị có tổng diện tích tự nhiên 4.744,15 km2 với 3/4 diện tích là

đồi núi, có 10 đơn vị hành chính ( xem phụ lục 1): 2 thị xã và 8 huyện với 141

xã, phường thị trấn Đông Hà là thành phố tỉnh lỵ Quảng Trị nằm trong vùngBắc Trung Bộ của Việt Nam, phía Bắc giáp với tỉnh Quảng Bình, phía Namgiáp tỉnh Thừa Thiên-Huế, phía Đông giáp biển Đông với bờ biển dài 75km,phía Tây giáp 2 tỉnh Savanakhet và Sanavan của nước Lào với đường biêngiới dài 206km gắn với 2 cửa khẩu là cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và cửa khẩuquốc gia La Lay Địa hình Quảng Trị rất phức tạp và bị chia cắt mạnh bởimạng lưới nhiều sông, suối, đồi núi, bãi cát, cồn cát, xen kẽ nhau và đượcchia ra thành 3 vùng chính: Vùng núi phía Tây của tỉnh có 47 xã, thị trấnchiếm 65,8% diện tích tự nhiên; Vùng bãi cát, cồn cát ở ven biển phía Đôngkéo dài dọc theo chiều dài của tỉnh có 12 xã và chiếm 7,5% diện tích tự nhiên;Vùng đồng bằng và trung du có 82 xã và chiếm 26,7% tổng diện tích tự nhiên(trong đó riêng vùng đồng bằng là 11,5%)

2.1.2 Điều kiện xã hội

* Dân số và mật độ dân số

Năm 2010, dân số của tỉnh Quảng Trị là 628.954 người với các dân tộc:Kinh, Vân Kiều và Pacô Điểm đáng chú ý là dân tộc thiểu số gồm dân tộcPacô, Vân Kiều chỉ chiếm 9,6% dân số, còn lại là người Kinh Mật độ dân sốtrung bình cả tỉnh khoảng 135 người/km2

* Kinh tế - xã hội

Nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng khá Tốc độ tăng tổng sản phẩm

trong tỉnh (GDP) bình quân 5 năm đạt 10,8% GDP bình quân đầu người năm

2010 ước đạt 16 triệu đồng, tương đương 845 USD, gấp 2 lần so với năm

2005 Tổng thu ngân sách trên địa bàn năm 2010 ước đạt trên 850 tỷ đồng,tăng bình quân hàng năm là 15,5%

Nông nghiệp tiếp tục phát triển toàn diện và theo hướng CNH - HĐH

Cơ cấu sản xuất chuyển đổi theo hướng đẩy mạnh khai thác tiềm năng, lợi thếcủa từng vùng; Thương mại - dịch vụ có bước chuyển biến tích cực cả về quy

mô, ngành nghề, thị trường, hạ tầng kỹ thuật và hiệu quả kinh doanh Côngnghiệp và xây dựng tăng từ 25,6% năm 2005 lên 37,5% năm 2010; Nông -lâm - ngư nghiệp giảm từ 35,9% năm 2005 xuống 27,4% năm 2010; Thươngmại - dịch vụ giữ tỷ trọng 35,1%

Cơ cấu kinh tế vùng có những chuyển biến tích cực Từ việc phát huylợi thế của từng vùng, đã và đang hình thành các vùng kinh tế trọng điểm,động lực, vùng sản xuất tập trung, các khu, cụm công nghiệp, làng nghề pháttriển; những chính sách, chương trình đầu tư xoá đói giảm nghèo, hỗ trợphát triển kinh tế - xã hội miền núi, miền biển, vùng khó khăn đã phát huytác dụng, bước đầu khai thác được tiềm năng, lợi thế của từng vùng

Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội phát triển, môi trường đầu tư được

cải thiện Hệ thống giao thông được đầu tư nâng cấp và mở thêm cáctuyến mới, nhất là giao thông nông thôn Hệ thống bưu chính - viễn thôngphát triển mạnh và đang được hiện đại hoá Thông tin liên lạc thông suốt,phục vụ có hiệu quả cho sản xuất, sinh hoạt của nhân dân, sự chỉ đạo,quản lý điều hành của nhà nước và bảo đảm phục vụ nhiệm vụ quốcphòng, an ninh Các công trình phúc lợi công cộng như hệ thống trườnghọc, bệnh viện, các công trình văn hoá, thể thao… cũng được đầu tư, đápứng tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế và đời sống nhân dân

Bên cạnh những thành tựu nêu trên, sự phát triển KT -XH ở Quảng Trịcòn nhiều hạn chế, yếu kém: Trình độ phát triển kinh tế của vùng thấp, hệthống kết cấu hạ tầng nhìn chung chưa đáp ứng yêu cầu của nhân dân và pháttriển KT - XH Tỷ lệ hộ nghèo còn cao Nền kinh tế tuy phát triển nhanhnhưng không bền vững, đặc biệt là sản xuất nông nghiệp Công tác quản lýnhà nước về đất đai, tài nguyên, môi trường vẫn bộc lộ nhiều thiếu sót.

* Chính trị - văn hoá, xã hội

Công tác xây dựng Đảng được tiến hành đồng bộ trên cả ba mặt chínhtrị, tư tưởng và tổ chức Đảng bộ đã thường xuyên và nghiêm túc tự đổi mới,

tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng,chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo cácnhiệm vụ chính trị, giữ vững đoàn kết thống nhất trong Đảng bộ, tạo sự đồngthuận trong nhân dân

Thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình diễn biến tư tưởng cán bộ,đảng viên và các tầng lớp nhân dân; chủ động, đổi mới công tác tuyên truyền,giáo dục chính trị, tư tưởng; tăng cường trách nhiệm của các cấp uỷ đảngtrong việc giáo dục, quản lý cán bộ, đảng viên, nhằm nâng cao nhận thứcchính trị, tư tưởng, tinh thần cảnh giác cách mạng trong cán bộ, đảng viên vànhân dân

Chú trọng đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục lý luận chính trị,trình độ lý luận chính trị của cán bộ, đảng viên tăng lên Các cơ quan chuyêntrách tư tưởng, văn hoá giữ vai trò nồng cốt trong việc tham mưu, chỉ đạo và

tổ chức tốt CTTT

Hoạt động văn hoá, thông tin, thể dục - thể thao có nhiều tiến bộ, gópphần nâng cao đời sống văn hoá, tinh thần và thể chất của nhân dân, làm tănghiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, phổ biến pháp luật, bảo tồn vàphát huy bản sắc văn hoá dân tộc trong đời sống xã hội Cơ sở vật chất được

tăng cường, phương pháp dạy học ngày càng được đổi mới, góp phần nângcao chất lượng nguồn nhân lực cho địa phương, đưa tỷ lệ lao động qua đàotạo nghề từ 13% năm 2005 lên 23,5% năm 2010 Thực hiện các chính sáchchăm sóc sức khoẻ nhân dân, giải quyết việc làm, xoá đói giảm nghèo, an sinh

xã hội có nhiều tiến bộ Trong 5 năm qua đã giải quyết việc làm mới cho

42.500 lao động, gấp 1,4 lần so với 5 năm trước Công tác xoá đói giảmnghèo, thực hiện các chính sách bảo đảm an sinh xã hội được quan tâm đúngmức Thu nhập của dân cư tăng lên rõ rệt, nhất là vùng miền núi, vùng sâu,vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số

Bên cạnh những kết quả đạt được trên lĩnh vực chính trị - văn hoá, hãhội, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng chưa thật sự chủ động, có lúc, có nơichưa thường xuyên, sức thuyết phục chưa cao Một bộ phận cán bộ, đảng viênchưa thật sự gương mẫu chấp hành chủ trương, nghị quyết của Đảng Vănhoá, xã hội tồn tại một số mặt hạn chế, đó là: Kết quả xoá đói giảm nghèo cònthiếu bền vững; chất lượng giáo dục chưa đồng đều giữa các vùng; Chấtlượng các dịch vụ y tế chưa đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sứckhoẻ nhân dân

* Những kết quả đạt được đã tác động tích cực đến CTTT:

Thành tựu đã đạt được trong 5 năm qua: Trước hết là nhờ những thànhquả to lớn về kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội của công cuộc đổi mới đấtnước đem lại; tình hình chính trị ổn định, đã tạo môi trường thuận lợi cho KT-

XH địa phương phát triển; Các cấp uỷ đảng đã quán triệt sâu sắc các nghịquyết, chỉ thị, các quan điểm đổi mới của Đảng; Đồng thời chủ động, kịp thời

đề ra các nghị quyết chuyên đề, chương trình hành động sát, đúng, hợp lòngdân; tạo sự đồng thuận trong đội ngũ cán bộ chủ chốt; chú trọng đổi mớiphương thức lãnh đạo để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các

tổ chức Đảng