Ảnh hưởng của phật giáo theravada đến đời sống chính trị, xã hội và văn hóa thái lan (tt)

Chính vì những điều trên đây đã thúc đẩy tôi nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến đời sống chính trị, xã hội và văn hóa Thái Lan”.. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứ

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-TRẦN THỊ HỌA MY

ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO THERAVADA ĐẾN ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ, XÃ HỘI VÀ VĂN

HÓA THÁI LAN

Chuyên ngành: Đông Nam Á học

Mã số: 62.31.50.10

Trang 2

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ ĐÔNG NAM Á HỌC

Hà Nội – 2017

Luận án được hoàn thành tại: Khoa Đông Phương học,

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Tương Lai

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Phản biện 1:………

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng cấp nhà nước chấm Luận án tiến sĩ họp tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, số 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội, vào hồi……giờ… phút,

ngày……tháng……năm 2018

Trang 3

Có thể tìm hiểu Luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Trung tâm Thông tin – thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Phật giáo đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển thăng trầm trong lịch sử và trở thành một trong những tôn giáo lớn trên thế giới có ảnh hưởng tới mọi mặt của đời sống xã hội Phật giáo đã xây dựng một kho tàng kinh điển phong phú được gọi là Tam Tạng Kinh (bao gồm Kinh - Luật – Luận) cùng nhiều nghiên cứu của các vị luận sư với các trước tác, giải thích, bình luận về giáo lý đạo Phật Cho đến nay, Phật giáo đã có rất nhiều học phái, tông phái, chi phái,… sự đa dạng đó không phản ánh một sự bất đồng mang tính tách biệt mà

là một hình thức mở rộng Điều này góp phần nói lên giáo lý mênh mông và thâm sâu của đức Phật

Được du nhập vào Đông Nam Á từ thế kỷ 3 trước công nguyên, Phật giáo đã sớm dung hợp với các giá trị văn hóa truyền thống, hình thành nên Phật giáo mang màu sắc bản địa Đối với Thái Lan, từ khi xây dựng quốc gia cho đến nay, Thái Lan luôn lấy Phật giáo làm quốc giáo Đó là Phật giáo Theravada với hai tông phái: Mahanikai và Thămmagiútnikai Phật giáo Theravada Thái Lan luôn là một trong những yếu tố quan trọng hình thành nên tư tưởng quốc gia thống nhất Phật giáo Thái Lan trong suốt chiều dài lịch sử đã

để lại nhiều đóng góp đáng kể cho dân tộc trên các lĩnh vực khác nhau như đạo đức, văn hóa, nghệ thuật, nếp sống, nếp tư duy Có thể nói Phật giáo Theravada Thái Lan đã đồng hành cùng dân tộc trong đời sống chính trị, tôn giáo và văn hóa từ những ngày đầu và đến nay đã trở thành một tôn giáo truyền thống của dân tộc Ngày nay, Phật giáo ngày càng phát huy các giá trị tích cực của nó trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, trong bối cảnh hiện đại của nền kinh tế thị trường và toàn cầu hóa Tư tưởng triết học và nhân sinh quan của Phật giáo Theravada chiếm vị trí quan trọng, ảnh hưởng đến đời sống xã hội của người Thái Lan và đang được tiếp tục phát huy trong đời sống thực tiễn của đất nước Chính vì những điều trên đây đã thúc đẩy tôi nghiên cứu đề tài: “Ảnh

hưởng của Phật giáo Theravada đến đời sống chính trị, xã hội và văn hóa Thái Lan” Đề tài sẽ cho ta cái nhìn

Trang 4

toàn diện hơn về ảnh hưởng cũng như vai trò của Phật giáo Theravada đối với xã hội Thái Lan từ quá khứ cho đến hiện tại

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của luận án là làm rõ ảnh hưởng của Phật giáo Theravada trên các lĩnh vực chính trị, xã hội

và văn hóa của Thái Lan

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện các mục tiêu trên, nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra cho đề tài như sau:

- Một là, khái quát tổng quan nghiên cứu về Phật giáo, các nội dung chính của Phật giáo Theravada, Phật giáo Theravada Thái Lan

- Hai là, phân tích ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến chính trị của Thái Lan, được thể hiện qua các chính sách đối nội và đối ngoại của các vương triều và chính phủ

- Ba là, phân tích ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến đời sống xã hội của Thái Lan trên các mặt: tính cách, lối sống của người Thái, giáo dục của người Thái và cách thức phát triển kinh tế của người Thái

- Bốn là phân tích ảnh hưởng của Phật giáo đến các thành tố văn hóa của thái Lan: phong tục tập quán, lễ hội, văn học, nghệ thuật

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là nội dung tư tưởng của Phật giáo Theravada nói chung và Phật giáo Theravada Thái Lan với những ảnh hưởng của nó trên các lĩnh vực chính trị, xã hội và một số thành tố văn hóa Thái Lan

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của luận án chủ yếu dựa trên các luận thuyết căn bản thuộc lĩnh vực triết lý nhân sinh của Phật giáo hàm chứa trong Phật giáo Theravada như Tứ Diệu Đế, Thuyết Luân hồi và Luật Nhân Quả để phân tích và đánh giá về ảnh hưởng của Phật giáo Theravada trên một số lĩnh vực đời sống chính trị, văn hóa, xã hội Thái Lan Các lĩnh vực đời sống chính trị, văn hóa, xã hội được đề cập ở đây chỉ bao gồm những khía cạnh chịu sự ảnh hưởng của Phật giáo Theravada được trải dài từ quá khứ đến hiện đại

4 Cơ sở tư liệu và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở tư liệu

Để giải quyết các nhiệm vụ trên, luận án tập trung khai thác các nguồn tài liệu sau: Thứ nhất là một số công trình nghiên cứu của người Thái Lan về Phật giáo Thái Lan Thứ hai là một số công trình nghiên cứu của các học giả nước ngoài nghiên cứu về Phật giáo Thái Lan Thứ ba là các công trình nghiên cứu của các học giả người Việt Nam về Phật giáo Thái Lan Thứ tư là một số công trình nghiên cứu về văn hóa, chính trị, ngoại giao và giáo dục của Thái Lan do các nhà nghiên cứu người Thái Lan và người nước ngoài thực hiện Những tư liệu này là cơ

sở khoa học rất quan trọng để tác giả đi sâu vào phân tích, đánh giá và phát hiện những ảnh hưởng của Phật giáo Theravada tới xã hội Thái

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Trang 5

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận án là phương pháp nghiên cứu lịch sử như phương pháp phân kỳ, phương pháp phân tích so sánh, phương pháp đồng đại lịch đại Với những phương pháp này, ảnh hưởng của Phật giáo Theravada được phân tích trên các giai đoạn từ quá khứ đến hiện tại trên các lĩnh vực chính trị, xã hội và văn hóa

Ngoài ra với cơ sở là các tư liệu và kết quả nghiên cứu của những người đi trước, luận án còn sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu được thu thập tại các thư viện, các viện nghiên cứu

Luận án còn sử dụng phương pháp cấu trúc chức năng Với phương pháp này đòi hỏi phải nghiên cứu Phật giáo Theravada trong tính chỉnh thể, tính hệ thống, từ đó mới thấy được ảnh hưởng của Phật giáo Theravada vào các lĩnh vực chính trị, xã hội và văn hóa của Thái Lan như thế nào

5 Đóng góp của luận án

- Luận án góp phần làm rõ thêm nội dung của Phật giáo Theravada Thái Lan, một Phật giáo nhấn mạnh vào triết lý nhân sinh và quy phạm đạo đức của Phật giáo, từ đó hiểu rõ thêm cốt cách tinh thần cũng như các thành tựu văn hoá của người Thái Lan

- Luận án sẽ là một cứ liệu khoa học làm sáng tỏ những ảnh hưởng của Phật giáo Theravada Thái Lan tới các mặt chính trị, văn hóa, xã hội của Thái Lan từ khi lập nước cho đến ngày nay Những ảnh hưởng đó

đã góp phần tạo nên những thành tựu thuộc các lĩnh vực chính trị, văn hóa, xã hội như thế nào

- Cung cấp thêm tài liệu giảng dạy về văn hoá Thái Lan nói chung và Phật giáo Thái Lan nói riêng cho chuyên ngành Đông Nam Á học tại các trường Đại học

6 Bố cục của luận án: Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận án gồm 4

chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và những nội dung cơ bản về Phật giáo Theravada Chương 2: Ảnh hưởng của Phật giáoTheravada đến đời sống chính trị của Thái Lan

Chương 3: Ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến đời sống xã hội của Thái Lan

Chương 4: Ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến một số thành tố văn hóa của Thái Lan

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN VỀ

PHẬT GIÁO THERAVADA 1.1 Tổng quan về tình hình nghiên cứu

Nhìn chung có thể tổng hợp các công trình nghiên cứu có giá trị tham khảo cho đề tài thành các nhóm như sau:

Nhóm thứ nhất: những nghiên cứu về Phật giáo Theravada, về các tông phái Phật giáo và những ảnh hưởng nhất định của nó Ở nhóm này, bên cạnh các công trình của các tác giả nước ngoài thì đáng kể là

những nghiên cứu về Phật giáo Theravada của Hoàng Phong; hay cuốn “Phật giáo ở Thái Lan” của Nguyễn Thị Quế đã cho ta cái nhìn khá đầy đủ bức chân dung của mỗi tông phái Phật giáo, để từ đó thấy được nét bản sắc riêng hòa quện trong giáo lý chung của Phật giáo Thái Lan

Nhóm thứ hai: Các nghiên cứu về đời sống chính trị của Thái Lan Đây là nhóm nghiên cứu có liên

quan đến nội dung của luận án nên sẽ trở thành nguồn tài liệu quan trọng bổ sung trực tiếp đến vấn đề mà luận án theo đuổi

Trang 6

Nhóm thứ ba: Các nghiên cứu liên quan đến đời sống văn hóa - xã hội của Thái Lan Ở nhóm này,

bên cạnh những công trình nghiên cứu của các học giả nước ngoài còn có rất nhiều những công trình của các học giả trong nước, tiêu biểu như Ngô Văn Doanh, Nguyễn Tương Lai, Minh Chi, và còn nhiều học giả khác nữa

Có thể cho rằng vấn đề nghiên cứu về Phật giáo, Phật giáo Theravada, nhân sinh quan Phật giáo trên thế giới và ở Thái Lan tương đối nhiều Tuy nhiên, những nghiên cứu về ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đối với đời sống chính trị, văn hóa, xã hội của Thái Lan ở Việt Nam là chưa có, còn ở Thái Lan và các nước khác thì vẫn còn nhiều điều chưa đề cập hết Bởi vậy, luận án có nhiệm vụ là góp phần tiếp tục làm sáng rõ vấn đề này

1.2 Phật giáo Theravada

Bàn về thuật ngữ thì chữ Theravada trong tiếng Pali có nghĩa là “Giáo lý của người xưa” Vậy thì Theravada có thực sự đại diện cho toàn bộ giáo lý của người xưa và trung thực với giáo huấn nguyên thủy của Đức Phật hay không? Trên thực tế, Theravada chỉ xuất phát từ một trong số 18 học phái xưa Học Phái này được đưa vào Srilanka vào thế Kỷ III trước công nguyên, sau đó cũng phát triển và biến dạng không ít trước khi được gọi là Theravada vào thế kỷ VII Như vậy Phật giáo Theravada dùng để chỉ định một học phái

có nguồn gốc xưa được hình thành sau này ở Srilanka trước khi được truyền bá sang các nước Đông Nam Á khác trong đó có Thái Lan

Nhìn vào giáo lý và cách tu tập của Phật giáo Theravada có thể nhận thấy một tinh thần bảo thủ, thấm đượm hương vị cổ xưa, lý tưởng muốn bảo tồn giáo huấn và các truyền thống tu tập lâu đời mà Đức Phật đã vạch ra từ hơn 2500 năm trước Điều này được thể hiện trên 3 khía cạnh là: giáo lý tuyệt đối chỉ dựa vào Tam Tạng Kinh, sự tuân thủ giới luật nghiêm túc và việc phát huy các mối tương giao chặt chẽ giữa tăng đoàn và người thế tục

Tóm lại hai trong số những đặc điểm chủ yếu nhất của Phật giáo Theravada đó là cho rằng thế giới này chỉ có một vị Phật duy nhất là Thích ca mâu ni và cũng chỉ có Tam Tạng Kinh bằng tiếng Pali mới đúng

là giáo huấn của Ngài Tuy nhiên không chỉ có Phật giáo Theravada mà tất cả các tông phái và học phái Phật giáo khác đều công nhận các kinh điển bằng tiếng Pali trong Tam Tạng Kinh là giáo huấn đích thật và chính thống của Đức phật Thế nhưng sự diễn đạt về các kinh điển ấy lại cho thấy có sự khác biệt giữa các học phái

và tông phái, trong đó kể cả Phật giáo Theravada Đây chính là nguyên nhân dẫn tới sự đa dạng của các học phái và tông phái

1.3 Sự du nhập và phát triển Phật giáo ở Thái Lan

Theo Ðại Niên Sử của Srilanka (Mahavamsa) ghi rằng Phật giáo được truyền từ Ấn Ðộ vào Thái Lan dưới thời vua Ashoka, do hai đại đức Sona và Uttara tức vào khoảng năm 304 TCN (theo Phật Lịch) Có giả thuyết khác lại cho rằng đạo Phật du nhập Thái Lan do các thương gia và di dân Ấn Ðộ trước kia thường lui tới các bờ biển Miến Ðiện, Mã Lai, Nam Dương, Thái Lan, và Campuchia Những di dân và thương gia đầu tiên này mang truyền vào Thái cả Phật giáo lẫn Hindu giáo Trong suốt tiến trình lịch sử Phật giáo Thái Lan Phật giáo luôn được khẳng định và phát triển dưới sự bảo hộ của hoàng quyền Vai trò của các triều đại vua đối với sự phát triển của Phật giáo là rất lớn Có thể nói rằng, Phật giáo Thái Lan hình thành trên cơ sở: Phật giáo Theravada nguyên thủy, Phật giáo Đại thừa Mật tông, Phật giáo Theravada Miến Điện (Pagan), và Phật

Trang 7

giáo Theravada Srilanka Ở buổi đầu lập quốc Phật giáo Thái Lan là sự giao thoa có chọn lọc của các phái Phật giáo khác nhau, nhưng tựu chung lại Phật giáo Thái Lan chọn Phật giáo Theravada dòng Srilanka làm dòng chính thống cả về khuôn mẫu giáo đoàn và giáo lý

1.4 Phật giáo Theravada Thái Lan

Mặc dù chọn Phật giáo Theravada Srilanka làm dòng chính, nhưng Phật giáo Theravada Thái Lan hoàn toàn không cứng nhắc theo Srilanka, mà nó là sự dung hợp của tất cả những dòng Phật giáo có từ trước

đó kể cả những tín ngưỡng thờ thần linh của người Thái cổ và lấy học thuyết của Phật giáo để giải thích và củng cố thêm những quan niệm của mình trong tín ngưỡng truyền thống Như vậy ta có thể thấy Phật giáo Theravada của Thái Lan đã có phần khác với Phật giáo nguyên thủy, mà điểm đặc biệt ở đây là luôn bám sát các vấn đề về nhân sinh quan của Phật giáo mà đặc biệt là nhấn mạnh vào thuyết luân hồi và luật nhân quả

để hành động theo các quy phạm đạo đức của Phật giáo vốn đã được đề cao trong Phật giáo Theravada Srilanka nhằm hướng tới một kiếp sống tốt đẹp hơn trong tương lai mà không quan tâm nhiều tới sự giải thoát, nhập Niết bàn mà Phật giáo nguyên thủy luôn hướng đến

Mặt khác, tuy chấp nhận dòng Phật giáo nguyên thủy của Srilanka làm khuôn mẫu chính cho tăng già

cả về giáo lý lẫn giáo đoàn nhưng Phật giáo Theravada Thái Lan vẫn giữ những đặc trưng riêng như không thụ giới tỳ khiêu và sa di cho nữ giới mặc dù số lượng tỳ khiêu ni ở Thái Lan hiện nay khá đông

Tiếp thu Phật giáo trong thời kỳ giới Phật giáo đang đề cao các quy phạm đạo đức nên các quan niệm về luân hồi, nhân quả chiếm vị trí hàng đầu trong nhân sinh quan Phật giáo Theravada Thái Lan Người Thái quan tâm nhiều hơn tới cuộc sống hiện thực và kiếp sau Bởi vậy họ luôn cố gắng kiếp này sống sao cho thiện, cho tốt, tích được nhiều phúc đức để khi chuyển sang kiếp sau họ được giàu có, sung sướng và hạnh phúc hơn kiếp này Mọi hành động, cách suy nghĩ và hành xử của người Thái đều nhằm mục đích là tích Bun

bỏ Bạp, tích lũy điều thiện, từ bỏ điều ác Bởi vậy có thể nói Phật giáo Theravada Thái Lan đã nhấn mạnh vào thuyết luân hồi, luật nhân quả và lấy Đạo Đế (đặc biệt là Bát chính đạo) vốn là các quy phạm đạo đức của Phật giáo và cũng là một Đế trong Tứ Diệu Đế để làm kim chỉ nam cho mọi suy nghĩ và hành động của mình

Tiểu kết

Từ khi ra đời cho đến nay Phật giáo đã phát triển qua một giai đoạn dài lịch sử Dựa vào những giáo

lý, những lời dạy của Đức Phật được ghi chép trong Tam Tạng Kinh, mà Phật giáo đã hình thành nên nhiều học phái, tông phái khác nhau do những cách hiểu, cách lý giải của người đời sau về những giáo lý và cách thức tu tập khác nhau Đồng thời đây cũng là nguyên nhân khiến Phật giáo trở thành nguồn nghiên cứu vô tận cho những vị sư tăng, những học giả quan tâm đến Phật pháp

Đối với Thái Lan, ngay từ đầu đã tiếp nhận nhiều tông phái Phật giáo khác nhau Tuy vậy, Phật giáo Thái Lan đã chọn Phật giáo Theravada dòng Srilanka làm dòng chính thống cả về khuôn mẫu giáo đoàn và giáo lý, nhưng không phải tất cả mọi nội dung đều được chấp nhận một cách giáo điều, cứng nhắc Đó là tinh thần tiếp thu một cách có chọn lọc vì một mục đích xây dựng và phát triển đất nước phồn vinh

CHƯƠNG 2 ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO THERAVADA ĐẾN ĐỜI SỐNG CHÍNH TRỊ CỦA

THÁI LAN

Trang 8

2.1 Ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến chính sách cai trị của các vương triều và chính phủ Thái Lan

Vốn là một quốc gia theo đạo Phật nên ngay từ đầu những tư tưởng về nhân sinh quan Phật giáo, về quy phạm đạo đức của Phật giáo Theravada đã ảnh hướng trực tiếp đến nền chính trị của Thái Lan Nhà nước đầu tiên của Thái Lan là nhà nước Xụ-khổ-thay có thể được coi là nhà nước có nền chính trị theo khuôn mẫu của đạo Phật Trước hết các vị vua của Xụ-khổ-thay là những vị vua rất tôn sùng đạo Phật và thậm chí có những vị vừa là vua lại vừa là sư sống một cuộc sống của người đệ tử Phật Đức vua Ram-khăm-hẻng, Li Thay là những vị vua nổi tiếng nhất của vương triều Xụ-khổ-thay đã điều hành mọi việc trong vương quốc của mình theo tinh thần của Phật giáo mà cụ thể ở đây là các quy phạm đạo đức và nhân sinh quan của Phật giáo Theravada

Đến thời kỳ của vương triều A-giút-tha-gia huy hoàng, Phật giáo vẫn được đề cao Những chính sách mới của vương triều A-giút-tha-gia do các vị vua ban ra hầu hết đều xuất phát từ ảnh hưởng của giáo lý Phật giáo Theravada Trong số các chính sách ấy chúng ta cần chú ý đến 3 chính sách rất quan trọng sau đây: ban

bố luật pháp trên tinh thần giống với 10 điều răn dạy của đức Phật; ban hành chính sách cấp ruộng đất theo cấp bậc; và những chính sách nhằm chống lại sự đe dọa và sức mạnh của phương Tây nhằm bảo vệ chủ quyền và phát triển đất nước

Bước vào thời kỳ Rắt-ta-na-kô-xỉn từ cuối thế kỷ XVIII, nhân sinh quan Phật giáo cũng ảnh hưởng sâu sắc tới tư tưởng trị vì của các vị vua Tư tưởng này được thể hiện rõ với chính sách giải phóng nô lệ và những chính sách nhằm chuẩn bị cho việc hình thành một nền dân chủ ở Thái Lan trước khi cách mạng dân chủ nổ ra như mở rộng quyền dân chủ bằng tự do ngôn luận, tự do báo chí

Ảnh hưởng của Phật giáo đối với chính trị Thái Lan còn thể hiện ở chỗ: mối quan hệ giữa Phật giáo và

hệ thống chính trị hết sức bền chặt Hiến pháp đã quy định nhà vua là người bảo trợ cho Phật giáo và Tăng già, còn Phật giáo và Tăng già được coi là báu vật của chính thể và biểu trưng của tính chính thống

2.2 Ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến các chính sách ngoại giao của Thái Lan

Thái Lan là dân tộc đã có một quá trình dài thực hiện các cuộc thiên di đi tìm miền đất mới để đạt được khát vọng tự do, độc lập và thịnh vượng Chính hoàn cảnh lịch sử như vậy lại kết hợp với ảnh hưởng của Phật giáo nên đã tạo cho người Thái một cách ứng xử khéo léo để yên ổn tồn tại Trên cơ sở đó, họ đã thực hiện sự nghiệp bảo tồn, phát triển quốc gia và dân tộc bằng những sách lược ngoại giao mềm dẻo, năng động “Ngả theo chiều gió”, tận dụng đến cùng những điều kiện có lợi về mình Chính sách này được các nhà vua Thái Lan, sau này là các chính phủ Thái Lan triệt để áp dụng và cải biến cho phù hợp với những hoàn cảnh lịch sử mới Có thể nói nhân sinh quan Phật giáo đã được các nhà vua và các chính phủ Thái Lan thấm nhuần và áp dụng hiệu quả trong việc bảo vệ, quản lý, phát triển đất nước trước những đổi thay của thời cuộc cốt làm sao người Thái Lan không phải dùng đến chiến tranh đổ máu mà vẫn bảo vệ được nền độc lập dân tộc, vẫn phát triển được đất nước, vẫn nâng cao được vị thế của mình trên trường quốc tế

2.3 Ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến tư tưởng canh tân, chính sách phát triển và hội nhập quốc tế của Thái Lan

Các vị vua Thái cũng nhận thấy rằng để nền độc lập của Thái Lan được đảm bảo thì phải đưa đất nước Thái Lan phát triển và hội nhập với quốc tế Do đó vua Mông-kụt và Chụ-la-lông-kon đã đi đến quyết định

Trang 9

phải tìm mọi cách học tập các kinh nghiệm hiện đại hóa đất nước của các cường quốc phương Tây Vốn là dân tộc có tính nhạy bén cao, người Thái tiếp thu rất nhanh những đổi mới của phương Tây, áp dụng ngay vào mọi mặt và cách thức làm ăn của mình Bởi vậy đã khiến xã hội Thái Lan vào những năm cuối thế kỷ XIX đã có những chuyển biến mạnh mẽ, giai cấp tư sản dân tộc ra đời và lớn mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng Đây là cơ sở quan trọng cho sự lớn mạnh vượt bậc sau này của Thái Lan trong sự nghiệp hiện đại hóa đất nước, đưa Thái Lan phát triển và hội nhập quốc tế

Tiểu kết

Tóm lại đạo đức Phật giáo nói riêng và nhân sinh quan Phật giáo Theravada nói chung đã tác động tới mọi mặt của đời sống chính trị Thái Lan, từ chính sách cai trị của các vương triều Thái đến chính cách ngoại giao và hội nhập quốc tế Các vị vua Thái với chính sách trị quốc theo đúng tinh thần đạo đức nhà Phật đã góp phần rất lớn trong việc ổn định và phát triển đất nước Mặt khác, với chính sách ngoại giao khéo léo, uyển chuyển, “ngả theo chiều gió”, tránh đối đầu thấm đượm tư tưởng của đạo Phật đã giúp Thái Lan tránh được những cuộc chiến tranh đổ máu Có thể nói, các vị vua và chính phủ Thái đã hoàn thành xuất sắc vai trò

và nhiệm vụ của mình để đưa Thái Lan trải qua nhiều thế kỷ luôn ở trong tình trạng yên bình, hòa nhập và phát triển trên con đường hội nhập quốc tế

CHƯƠNG 3 ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO THERAVADA ĐẾN ĐỜI SỐNG XÃ HỘI CỦA

THÁI LAN 3.1 Ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến tính cách và lối sống của người Thái Lan

Vốn là một quốc gia tôn sùng đạo Phật nên những luân lý đạo đức của Phật giáo ảnh hưởng sâu sắc đến người Thái, tạo nên một dân tộc Thái với những nét tính cách chân chất, thật thà, phong cách dịu dàng, lịch thiệp Chính tính cách hiền hòa trên cơ sở nhân sinh quan của Phật giáo đó đã tạo cho Thái Lan về cơ bản là một xã hội ổn định, những tệ nạn trộm cắp, cướp giật, giết người ít xảy ra Hàng ngày họ luôn tự tu thân, tích đức bằng những việc thiện, những hoạt động giả dối, tham lam, tội ác đều là những gì rất ghê sợ đối với họ Người Thái sống tốt với những người xung quanh, không gây thù chuốc oán với những người khác Đồng thời họ còn là những người rất nhiệt tình, mến khách, nhất là vị khách đó lại là vị sư hoặc một nhân vật đáng tôn kính như thầy giáo, thầy thuốc, người cao tuổi,v.v… Tất cả những cái đó đều bắt nguồn và tuân theo một cách nghiêm túc những quan niệm đạo đức của Phật giáo

3.2 Ảnh hưởng của Phật giáo Theravada đến giáo dục của người Thái Lan

Theo truyền thống, học tập, rèn luyện, nghiên cứu, và giáo dục hợp thành nòng cốt của Phật giáo Chính việc nỗ lực tìm hiểu Phật giáo là một hình thức giáo dục Hơn nữa, thuật ngữ ‘Buddha’ không chỉ có nghĩa là người có trí tuệ mà còn có nghĩa là người đem trí tuệ của mình truyền trao cho người khác Chính bởi những điều trên mà giáo dục Phật giáo mà cụ thể ở đây là những nội dung của nhân sinh quan Phật giáo trong đó vấn đề đạo đức là chính yếu nhất luôn đóng vai trò quan trọng trong nền giáo dục của Thái Lan

Hệ thống giáo dục xã hội mà phật giáo có tham gia vào đã trở thành chỗ dựa của chính phủ Tuy nhiên, do sự phát triển của kinh tế, do những sự đổi thay của xã hội, việc giáo dục đạo đức Phật giáo cũng không tránh khỏi những thay đổi Đó là sự giảm đi nhanh chóng số lượng chư tăng trong tăng đoàn Thái, thời gian thọ giới xuất gia của các cư sĩ Phật tử ngắn hơn so với truyền thống Những điều này sẽ ảnh hưởng

Trang 10

không nhỏ tới việc kế thừa giáo pháp của đức Phật Ngày nay, tuy vai trò của Phật giáo không còn can thiệp nhiều vào ngành giáo dục phổ cập, nhưng những di sản của Phật giáo để lại, vẫn giữ nguyên giá trị và vẫn đứng vững trong lòng của dân tộc Thái

3.3 Ảnh hưởng của Phật giáo Theravada tới đời sống và cách thức làm ăn của người Thái Lan thời kỳ hiện đại

3.3.1 Phật giáo Theravada với đời sống của người Thái Lan thời hiện đại

Dưới tác động và ảnh hưởng của phương Tây đối với xã hội Thái Lan hiện đại khiến mọi khía cạnh của cuộc sống Thái Lan đều bị thay đổi Phật giáo Theravada Thái Lan đang phải đối mặt với một thách thức mới đó là: bối cảnh văn hoá đang thay đổi nhanh chóng trong xã hội Thái Lan đã tác động không nhỏ tới người dân Thái Theo hệ thống giáo dục được Tây Âu hóa, một phần lớn dân số Thái đã dần xa lánh văn hoá Thái Lan truyền thống Dần dần, Phật giáo Thái Lan ngày càng bị hạn chế trong vai trò của một lực lượng xã hội và tôn giáo

Tuy nhiên trong những năm gần đây, nhiều người phương Tây đến đất nước Thái Lan và đã tìm thấy trong giáo lý của Đức Phật một câu trả lời cho cuộc tìm kiếm tinh thần của họ Chính bởi vậy nhiều Phật tử Thái Lan đã bắt đầu xem xét lại bản sắc tôn giáo và văn hoá của mình Họ trở nên nghiêm túc hơn trong các nghiên cứu và thực hành Phật giáo mà cho đến nay vẫn còn bị bỏ quên Chính những nghiên cứu này đã khiến những giá trị văn hóa Phật giáo được phát triển hơn Thông qua người phương Tây, một số người Thái

đã bắt đầu đánh giá cao di sản tinh thần của họ

3.3.2 Phật giáo Theravada với cách thức làm ăn của người Thái Lan thời hiện đại

Người Thái Lan ban đầu chỉ biết đến nghề nông, cho đến thời kỳ A-giút-tha-gia phát triển thì mới có một bộ phận người Thái chuyển sang làm ăn buôn bán nhỏ lẻ và các nghề thủ công mới bắt đầu phát triển Cách thức làm ăn buôn bán chỉ thực sự phát triển khi người Phương Tây và hoa Kiều có mặt tại Thái Lan và Thái Lan thực hiện chính sách canh tân đất nước Nhờ chính sách này đã có một lực lượng trí thức trẻ được đào tạo ở phương Tây Chính họ là lực lượng lãnh đạo nhân dân Thái Lan làm cuộc cách mạng dân chủ tư sản, chuyển từ chính thể quân chủ chuyên chế sang quân chủ lập hiến Từ đó trở đi Thái Lan mạnh mẽ bước vào quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa Kinh tế Thái Lan đã có những bước phát triển vượt bậc từ chỗ là một quốc gia kêu gọi đầu tư nước ngoài sang thành một quốc gia đi đầu tư tại nước ngoài Nông nghiệp từ chỗ chủ yếu là tự túc tự cấp nay các sản phẩm nông nghiệp đã trở thành hàng hóa xuất khẩu ra nước ngoài và Thái Lan đã đứng hàng đầu thế giới về xuất khẩu gạo Có thể nói nền kinh tế Thái Lan tuy có những bước thăng trầm nhất định nhưng nhìn chung vẫn là một nền kinh tế mạnh của khu vực và thế giới Thái Lan đã trở thành một nước công nghiệp hiện đại

Tuy nhiên vì quá chú trọng đến phát triển mà người Thái không quan tâm tới việc bảo vệ tài nguyên rừng và môi trường Môi trường tự nhiên và môi trường xã hội là những vấn đề nhức nhối mà chính phủ Thái Lan đang nỗ lực tìm cách khắc phục Trong rất nhiều chương trình và dự án đề ra ta thấy nổi bật nhất là

“chương trình kinh tế vừa đủ” và sau đó được nâng lên thành “Học thuyết kinh tế vừa đủ” của đức vua Phu-mi-phôn A-đun-gia-đệt Đây là một chương trình và học thuyết xuất phát từ triết lý về “Trung Đạo” và “Biết đủ” của Phật giáo Chính nhờ áp dụng các biện pháp cụ thể của Học thuyết kinh tế vừa đủ do quốc vương Phu-mi-phôn A-đun-gia-đệt vạch ra mà bộ mặt nông thôn Thái Lan đã được cải thiện

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	139 KB