Các chính sách nhân sự trong một tổ chức, doanh nghiệp nói chung cũng như chính sách thi đua khen thưởng nói riêng phần nào thể hiện quan điểm của lãnh đạo công ty, văn hóa công ty, góp phần quan trọng trong việc tuyển dụng, tuyển mộ nhân tài cho tổ chức. Quy chế Thi đua khen thưởng là văn bản đảm bảo cho sự hoạt động của công tác thi đua khen thưởng, các chương trình, hoạt động thi đua khen thưởng diễn ra theo những nguyên tắc, mục tiêu nhất định và đem lại hiệu quả cao cho tổ chức. Hiện nay việc xây dựng và ban hành các quy chế thi đua khen thưởng trong các tổ chức là rất quan trọng từ đó làm kích thích động lực người lao động hơn.Tuy nhiên có rất nhiều quy chế còn gặp nhiều bấp cập khi đưa vào thực hiện tại các doanh nghiệp, đó là lý do em chọn đề tài : “Thực Trạng quy chế thi đua khen thưởng tại công ty đường sắt Vĩnh Phú” làm đề tài nghiên cứu.
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY CHẾ THI ĐUA KHEN THƯỞNG 1 1.1 Một số khái niệm 1
1.1.1 Khái niệm thi đua 1
1.1.2 Khái niệm khen thưởng 1
1.1.3 Khái niệm quy chế thi đua khen thưởng 1
1.1.4 Nguyên tắc thi đua khen thưởng 1
1.2 Vai trò của thi đua- khen thưởng trong tổ chức 2
1.3 Những quy định chung khi xây dựng quy chế thi đua khen thưởng 2
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến thi đua khen thưởng 3
1.4.1 Các nhân tố thuộc môi trường bên trong 3
1.4.2 Các nhân tố thuộc môi trường bên ngoài 3
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHƯƠNG TRÌNH THI ĐUA KHEN THƯỞNG TẠI CÔNG ĐƯỜNG SẮT VĨNH PHÚ 4
2.1 Tổng quan về công ty đường sắt Vĩnh Phú 4
2.2 Quy trình xây dựng quy chế thi đua khen thưởng 5
2.3 Thực trạng tổ chức chương trình thi đua khen thưởng tại công ty đường sắt Vĩnh Phú 6
2.3.1 Các nhân tố ảnh hưởng tới trương trình thi đua khen thưởng tại công ty đường sắt Vĩnh Phú 6
2.3.2 Các trương trình thi đua khen thưởng tại công ty đường sắt Vĩnh Phú 7 2.4 Ưu nhược điểm của quy chế thi đua khen thưởng tại công ty đường sắt Vĩnh Phú 13
2.4.1 Ưu điểm 13
2.4.2 Nhược điểm 14
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC THI ĐUA KHEN THƯỞNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐƯỜNG QUẢNG NGÃI 16
PHẦN KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Các chính sách nhân sự trong một tổ chức, doanh nghiệp nói chung cũngnhư chính sách thi đua khen thưởng nói riêng phần nào thể hiện quan điểm củalãnh đạo công ty, văn hóa công ty, góp phần quan trọng trong việc tuyển dụng,tuyển mộ nhân tài cho tổ chức Quy chế Thi đua khen thưởng là văn bản đảmbảo cho sự hoạt động của công tác thi đua khen thưởng, các chương trình, hoạtđộng thi đua khen thưởng diễn ra theo những nguyên tắc, mục tiêu nhất định vàđem lại hiệu quả cao cho tổ chức
Hiện nay việc xây dựng và ban hành các quy chế thi đua khen thưởng trongcác tổ chức là rất quan trọng từ đó làm kích thích động lực người lao độnghơn.Tuy nhiên có rất nhiều quy chế còn gặp nhiều bấp cập khi đưa vào thực hiệntại các doanh nghiệp, đó là lý do em chọn đề tài : “Thực Trạng quy chế thi đuakhen thưởng tại công ty đường sắt Vĩnh Phú” làm đề tài nghiên cứu
Trang 3CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY CHẾ THI ĐUA
KHEN THƯỞNG 1.1 Một số khái niệm
1.1.1 Khái niệm thi đua
Thi đua: là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá nhân, tập
thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổquốc
Theo C.Mác, “thi đua nảy nở trong quá trình hợp tác lao động, trong hoạtđộng chung và kế hoạch của con người với sự tiếp xúc xã hội tạo nên thi đua và
sự nâng cao theo lối đặc biệt, nghị lực sinh động làm tăng thêm nghị lực riêngcủa từng người” Như vậy, thi đua là cơ sở của khen thưởng, nếu tổ chức tốtphong trào thi đua thì kết quả khen thưởng cao Ngược lại, khen thưởng đúngngười, đúng việc, kịp thời sẽ có tác dụng động viên, cỗ vũ cho thi đua
1.1.2 Khái niệm khen thưởng
Khen thưởng: là việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến
khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc
Khen thưởng vừa là kết quả, vừa là yếu tố thúc đẩy phong trào thi đua Tuynhiên, thi đua và khen thưởng cũng độc lập và không phụ thuộc vào nhau.Không phải tất cả hình thức khen thưởng đều xuất phát từ thi đua và khi thamgia phong trào thi đua, mục tiêu cuối cùng hướng tới là kết quả thực hiện côngviệc, chứ không phải để được khen thưởng, tôn vinh
1.1.3 Khái niệm quy chế thi đua khen thưởng
Quy chế thi đua khen thưởng(QCTĐKT): là bộ khái niệm, quy tắc, quytrình thực hiện và các biểu mẫu của tổ chức nhằm quản lý các chương trình thiđua khen thưởng của người lao động theo nguyên tắc, trình tự giúp tổ chức đạtđược mục tiêu của nhân viên cũng như của các bộ phận thuộc tổ chức đó
1.1.4 Nguyên tắc thi đua khen thưởng.
Để công tác Thi đua khen thưởng (TĐKT) có thể hoạt động theo một chỉnhthể và bộ quy tắc nhất định, nhằm đảm bảo sự chính xác, công bằng và kịp thờitrong công tác tổ chức thi đua khen thưởng Đồng thời để cho cán bộ làm côngtác thi đua khen thưởng có thể dễ dàng trong việc lập kế hoạch, tổ chức cũngnhư trao thưởng… cho người lao động cũng như để cho người lao động có mộtvăn bản để soi chiếu sự cố gắng, nỗ lực của bản thân trong công tác TĐKT,nhằm bảo đảm quyền và lợi ích của mình thì Quy chế thi đua khen thưởng rađời
Trang 41.2 Vai trò của thi đua- khen thưởng trong tổ chức
Vai trò của thi đua:
Thi đua sẽ khiến nhân viên trong doanh nghiệp ganh đua với nhau sẽ thúcđẩy các nhiệm vụ được giao sẽ được hoàn thành tốt Cảnh tranh sẽ khiến ngườilao động luôn tìm tòi sáng tạo hoàn thiện các phương án kinh doanh thúc đẩy sựphát triển củadoanh nghiệp
Vai trò của khen thưởng:
Việc khen thưởng chính xác, kịp thời có tác dụng rất lớn, động viên và cổ
vũ người lao động trong doanh nghiệp cống hiến hết sức lực của họ thúc đẩy sựphát triển của doanh nghiệp
1.3 Những quy định chung khi xây dựng quy chế thi đua khen thưởng
-Đối tượng và phạm vi điều chỉnh
-Mục đích của việc ban hành
- Giải thích từ ngữ: Giải thích rõ ràng, dễ hiểu các thuật ngữ chuyên ngành
- Các nguyên tắc và căn cứ thực hiện: Trong phần này, tổ chức cần trìnhbày những nguyên tắc cơ bản giúp xác lập cách thức tiến hành thi đua khenthưởng
Những quy định cụ thể
- Quy trình tổ chức thi đua khen thưởng : Quy trình thi đua khen thưởngmỗi tổ chức cần ban hành rõ ràng cách thức áp dụng và thực hiện quy chế trên
cơ sở phù hợp với mục tiêu và đặc điểm tổ chức
- Trách nhiệm của các bộ phận, cá nhân liên quan
- Các hình thức thi đua, khen thưởng
- Các danh hiệu thi đua
- Hệ thống các biểu mẫu
Việc ban hành các biểu mẫu giúp tổ chức quản lý và thực hiện công tácquản trị thực hiện công việc một cách đồng bộ, chuyên nghiệp Ngoài ra, các
Trang 5biểu mẫu cũng được coi như những bản cẩm nang giúp người có trách nhiệmtrong hoạt động thi đua khen thưởng như các biểu mẫu thống kê báo cáo.
- Hướng dẫn và một số lưu ý
Điều khoản thi hành
Điều khoản thi hành có thể bao gồm:
Thẩm quyền sửa đổi, bổ sung quy chế
- Hiệu lực và trách nhiệm thi hành quy chế
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến thi đua khen thưởng
1.4.1 Các nhân tố thuộc môi trường bên trong
Quan điểm của lãnh đạo trong việc xây dựng quy chế
Trình độ của đội ngũ làm công tác xây dựng quy chế
Quan hệ lao động trong tổ chức
Khả năng tài chính
1.4.2 Các nhân tố thuộc môi trường bên ngoài
Quy định của pháp luật và các chính sách của Nhà nước
Quy chế thi đua khen thưởng của các tổ chức khác
Trang 6CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHƯƠNG TRÌNH THI ĐUA KHEN
THƯỞNG TẠI CÔNG ĐƯỜNG SẮT VĨNH PHÚ
2.1 Tổng quan về công ty đường sắt Vĩnh Phú
Tên pháp định: Công ty Cổ Phần Đường sắt Vĩnh Phú
Tên quốc tế : Vinh Phu Railway Joint Stock Company
Tên viết tắt : CTCP Đường sắt Vĩnh Phú
Trụ sở chính : Phố Kiến Thiết, phường Bến Gót, thành phố Việt Trì, tỉnhPhú Thọ
- Sản xuất vật liệu xây dựng, kết cấu thép chuyên ngành bao gồm: Tà vẹt
bê tông đường sắt, các kết cấu thép, phụ kiện đường sắt và các sản phẩm cơ khí
Trang 7Sơ đồ tổ chức bộ máy của công ty đường sắt Vĩnh Phú
2.2 Quy trình xây dựng quy chế thi đua khen thưởng
Bước 1: Công tác chuẩn bị:
- Thành lập Hội đồng (Ban) xây dựng Quy chế thi đua khen thưởng
- Nghiên cứu các căn cứ, quy định hiện hành về việc xây dựng Quy chế thiđua khen thưởng
- Khảo sát, nghiên cứu Quy chế thi đua khen thưởng của các đơn vị khác
- Lập kế hoạch chi tiết các hoạt động cần tiến hành
- Chuẩn bị các biểu mẫu cần thiết cho quá trình xây dựng quy chế thi đuakhen thưởng
Bước 2: Thu thập thông tin và xác định các nội dung cơ bạn của quy chế
thi đua khen thưởng
Trang 8Bước 3: Xây dựng bản thảo Quy chế thi đua khen thưởng và lấy ý kiến dân
chủ
Bước 4: Hoàn thiện Quy chế thi đua khen thưởng sau khi lấy ý kiến
Bước 5: Xét duyệt và ban hành Quy chế thi đua khen thưởng
Bước 6: Tổ chức thực hiện Quy chế
2.3 Thực trạng tổ chức chương trình thi đua khen thưởng tại công ty đường sắt Vĩnh Phú
2.3.1 Các nhân tố ảnh hưởng tới trương trình thi đua khen thưởng tại công ty đường sắt Vĩnh Phú.
1.3.1.1 Các nhân tố thuộc môi trường bên trong
Quan điểm của lãnh đạo trong việc xây dựng quy chế:
Quan điểm của lãnh đạo trong việc xây dựng quy chế : về vấn đề thi đuakhen thưởng ảnh hưởng đến việc xây dựng và áp dụng thực hiện quy chế này.Nội dung của quy chế càng cụ thể, chi tiết thể hiện mức độ quan tâm đến vấn đềthi đua khen thưởng của ban lãnh đạo Lãnh đạo trong công ty đường sắt VĩnhPhú đưa ra những quan điểm hay định hướng có thể mang lại kết quả tốt hayxấu Chính vì thế mà quan điểm của ban lãnh đạo trong các trương trình thi đuakhen thưởng luôn là điểm nhấn để kết quả quả các trương trình có thành cônghay là thất bại
Trình độ của đội ngũ làm công tác xây dựng quy chế:
Chất lượng của Quy chế Thi đua khen thưởng về nội dung, hình thức, tínhkhả thi… phụ thuộc rất nhiều vào trình độ của đội ngũ làm công tác xây dựngquy chế Nếu họ là những người không có năng lực sẽ rất dễ lạm dụng quy chếcủa tổ chức, doanh nghiệp khác dẫn đến sự khập khiễng, không phù hợp khi ápdụng tại tổ chức Ngược lại, đội ngũ này có năng lực và tính sáng tạo sẽ xâydựng được một bản quy chế thi đua khen thưởng đáp ứng được những yêu cầuthiết thực xuất phát từ nhu cầu của tổ chức
Quan hệ lao động trong tổ chức:
Quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động có hài hòa, ổnđịnh hay không cũng sẽ phần nào ảnh hưởng đến mục tiêu xây dựng quy chế thiđua khen thưởng và chi phối nội dung các điều, khoản trong quy chế
Khả năng tài chính:
Khoản tài chính mà ban lãnh đạo đầu tư cho công tác TĐKT (CTTĐKT)nói chung và việc xây dựng quy chế thi đua khen thưởng cũng sẽ ảnh hưởng đếnquy trình xây dựng, chất lượng, nội dung quy chế và thể hiện mức độ quan tâmcủa họ về vấn đề TĐKT
Trang 91.3.1.2 Các nhân tố thuộc môi trường bên ngoài
Quy định của pháp luật và các chính sách của Nhà nước:
Những quy định, chính sách của Nhà nước về thi đua khen thưởng là cơ sởpháp lý để xây dựng quy chế trả lương của tổ chức, đơn vị Do đó, việc xâydựng quy chế thi đua khen thưởng cần phải dựa trên những quy định của Nhànước, đồng thời có thể vận dụng linh hoạt để phù hợp với tính chất của doanhnghiệp Bên cạnh đó, cần có sự cập nhật kịp thời những thay đổi trong chínhsách của Nhà nước theo từng giai
đoạn vào quy chế thi đua khen thưởng để đảm bảo tuân thủ đúng pháp luật Quy chế thi đua khen thưởng của các tổ chức khác:
Nội dung, hình thức quy chế TĐKT của các tổ chức, doanh nghiệp kháccũng là một trong các yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng quy chế Nếu quychế thi đua khen thưởng của tổ chức mà xây dựng không đáp ứng được các điềukhoản mà quy chế thi đua khen thưởng của các cơ quan khác cùng ngành có vềcacshh thức tổ chức và chất lượng các chương trình thi đua, sự công bằng trongđánh giá, sự phù hợp về giá trị của các phần thưởng thì các cơ quan khác sẽ cólợi thế hơn nhờ điều khoản đó Từ đó, họ sẽ có lợi thế hơn trong việc thu hút laođộng có trình độ và biến nó thành một lợi thế riêng cho mình Tuy nhiên, không
có nghĩa là chúng ta phải có điều khoản như họ có Cần có sự chọn lọc nhất định
và có những cải tiến, sáng tạo cho phù hợp với công ty và mang lại hiệu quả caohơn
2.3.2 Các trương trình thi đua khen thưởng tại công ty đường sắt Vĩnh Phú
Chương I: NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNGĐiều 1 Phạm vi, đối tượng điều chỉnh 1 Quy chế này quy định về công tácthi đua, khen thưởng của Công ty Cổ phần Đường sắt Vĩnh Phú 2 Các phòng,ban, đơn vị và cán bộ, công nhân viên chức lao động, hợp đồng lao động thuộcCông ty chịu sự điều chỉnh của Quy chế này
Điều 2 Nguyên tắc thi đua Thi đua thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, tựgiác, công khai; đảm bảo tinh thần đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển Việc xéttặng các danh hiệu thi đua căn cứ vào kết quả phong trào thi đua, mọi cá nhân,tập thể tham gia phong trào thi đua đều phải có đăng ký thi đua, xác định mụctiêu, chỉ tiêu thi đua; không đăng ký thi đua sẽ không xem xét, công nhận cácdanh hiệu thi đua theo quy định Trừ trường hợp đặc biệt có những thành tíchxuất sắc được phát hiện
Điều 3 Nguyên tắc khen thưởng
1 Thực hiện khen thưởng trên nguyên tắc: chính xác, công khai, công
Trang 10bằng, kịp thời Khen thưởng đảm bảo thành tích đến đâu, khen thưởng đến đó,không nhất thiết phải trình tự có hình thức khen thưởng mức thấp rồi mới đượckhen thưởng mức cao hơn; thành tích đạt được trong điều kiện khó khăn và cóphạm vi ảnh hưởng càng lớn thì được xem xét, đề nghị khen thưởng với mứccao hơn; khen thưởng cho các tập thể nhỏ và cá nhân là chính
2 Mỗi hình thức khen thưởng có thể được xét tặng nhiều lần cho một đốitượng, không nhất thiết hình thức khen thưởng lần sau phải cao hơn hình thứckhen thưởng lần trước Chú ý khen thưởng ở cấp cơ sở nhiều hơn cấp trên,người lao động trực tiếp nhiều hơn cán bộ quản lý
3 Mỗi năm Công ty khen thưởng hoặc trình cấp có thẩm quyền khenthưởng một lần đối với cá nhân, tập thể hoàn thành nhiệm vụ được giao trongnăm (trừ khen thưởng đột xuất, khen thưởng theo chuyên đề và khen thưởngtheo niên hạn)
Điều 4 Các loại hình khen thưởng
1 Khen thưởng thường xuyên: Kết thúc một năm công tác, cá nhân, tập thểlập được thành tích xuất sắc trong năm được Công ty, đơn vị lựa chọn, đề nghịcấp có thẩm quyền khen thưởng
2 Khen thưởng đột xuất: Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cá nhân, tậpthể lập được thành tích xuất sắc đột xuất; có các sáng kiến, cải tiến, đề xuấtmang lại hiệu quả thiết thức; có tác dụng nêu gương trong phạm vi đơn vị, haytoàn Công ty sẽ được Giám đốc khen thưởng hoặc đề nghị cấp trên khen thưởngngay sau khi lập được thành tích
Điều 5 Trách nhiệm tổ chức phong trào thi đua Hội đồng Thi đua khenthưởng Công ty phối hợp với các tổ chức Đảng, Công đoàn và Đoàn thanh niên
để tổ chức phong trào thi đua, phát động phong trào thi đua trong toàn Công ty
và chủ động phát hiện, lựa chọn các tập thể, cá nhân có thành tích xứng đáng để
đề nghị khen thưởng
Chương II: HÌNH THỨC VÀ NỘI DUNG THI ĐUA
Điều 6 Hình thức phong trào thi đua
1 Thi đua thường xuyên nhằm thực hiện tốt nhất công việc hàng ngày,hàng tháng, hàng quý, hàng năm của Công ty
2 Thi đua theo đợt nhằm giải quyết tốt những nhiệm vụ trọng tâm, đột xuấttrong thời gian nhất định hoặc giải quyết những công việc khó khăn trước mắtnhất
Điều 7 Nội dung phong trào thi đua
1 Căn cứ kế hoạch thi đua của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam; tình
Trang 11hình thực tế đơn vị có hình thức tổ chức phát động thi đua phù hợp, coi trọngviệc tuyên truyền ý nghĩa của đợt thi đua, phát huy tinh thần trách nhiệm, ý thức
tự giác của từng cán bộ CNVC và người lao động Theo dõi quá trình thi đua, tổchức chỉ đạo để rút kinh nghiệm và phổ biến các kinh nghiệm tốt tới các đốitượng tham gia thi đua
2 Hội đồng thi đua khen thưởng Công ty phải tổ chức sơ kết, tổng kết,đánh giá kết quả công tác thi đua; Lựa chọn công khai những cá nhân, tập thểtiêu biểu xuất sắc trong phong trào thi đua để khen thưởng hoặc đề nghị cấp trênkhen thưởng
Điều 8 Đăng ký thi đua Thi đua thường xuyên cần thực hiện đăng ký thiđua giữa cá nhân với đơn vị công tác (phòng, cung, đội sản xuất), giữa các tậpthể đơn vị với Công ty (bao gồm hoàn thành số lượng và chất lượng các côngviệc được giao đạt năng suất, chất lượng, hiệu quả) để căn cứ xét công nhậndanh hiệu Lao động tiên tiến, tập thể Lao động tiên tiến; kết thúc năm tiến hànhtổng kết và bình xét các danh hiệu thi đua
Điều 9 Phát động thi đua
1 Giám đốc phối hợp với Công đoàn Công ty phát động, tổ chức, chỉ đạophong trào thi đua Hội đồng thi đua khen thưởng Công ty có trách nhiệm thammưu cho Giám đốc về nội dung thi đua và tổ chức phong trào thi đua
2 Căn cứ kế hoạch thi đua của Công ty, lãnh đạo các đơn vị phối hợp chặtchẽ với Công đoàn bộ phận phát động, tổ chức phong trào thi đua đảm bảo chophong trào thi đua đạt hiệu quả cao
Chương: III DANH HIỆU VÀ TIÊU CHUẨN DANH HIỆU THIĐUA CÁC HÌNH THỨC KHEN THƯỞNG
Điều 10 Danh hiệu thi đua Danh hiệu thi đua được xét tặng hàng năm đốivới các danh hiệu sau:
1 Các danh hiệu thi đua đối với cá nhân:
a) Lao động tiên tiến;
b) Chiến sỹ thi đua cơ sở;
c) Chiến sỹ thi đua ngành Giao thông vận tải;
d) Chiến sỹ thi đua toàn quốc
2 Các danh hiệu thi đua đối với tập thể:
a) Tập thể lao động tiên tiến;
b) Tập thể lao động xuất sắc;
c) Cờ thi đua và các giải thưởng khác của Tổng công ty ĐSVN;
d) Cờ thi đua xuất sắc của Bộ giao thông vận tải;