Bài giảng tiền sản giật và sản giật

Sản giật • Sản giật là tình trạng bệnh lý cấp tính nặng nhất của cao HA do thai, gồm các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng của tiền sản giật và co giật, hoặc hôn mê sau co giật.. • b

TIỀN SẢN GIẬT

SẢN GIẬT

Bs NGUYỄN THỊ NGỌC PHƯỢNG

I PHÂN

LOẠI

• A Cao HA do thai :

– 1 Tiền sản giật nhẹ

– 2 Tiền sản giật nặng

II CHẨN

ĐOÁN

• Cao HA ít nhiều mang tính chất

cấp tính ở một phụ nữ mang thai mà trước tuần lễ thứ 20 , HA hoàn toàn bình thường.

A Tiền sản

giật

• Cao HA :

• Phù: là triệu chứng sớm Tăng

cân nhanh trên 1Kg/ tuần/ tháng (bình thường tăng 8-12Kg/ tuần, 2Kg/ tháng)

• Đạm niệu : là triệu chứng xuất

hiện cuối cùng

Được xem là tiền sản

nhân có 1 trong các triệu chứng sau đây :

• 1 HA  160/110, HA tối thiểu quan trọng hơn HA tối đa Cần đo HA ít nhất 2 lần , cách nhau 6 tiếng trên bệnh nhân nằm nghỉ ngơi.

• 2 Đạm niệu  5g/24 giờ (3+ đến 4+)

B Sản

giật

• Sản giật là tình trạng bệnh lý cấp tính nặng nhất của cao HA do thai, gồm các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng của tiền sản giật và co giật, hoặc hôn mê sau co giật

• Các cơn co giật không có dấu hiệu báo trước, nhưng có nhức đầu, mắt mờ, bứt rứt, phản xạ gân xương tăng rất mạnh

III ĐIỀU

– 1 Điều trị nội khoa :

– Cho bệnh nhân nghỉ ngơi

– Dặn chế độ ăn nhiều đạm, nhiều rau cải và trái cây tươi, không ăn quá mặn.

– Kiểm tra bệnh nhân 2 lần trong tuần

• b) Theo dõi tình trạng sức khỏa của

bà mẹ

• c) Theo dõi tình trang thai nhi

• d) Dặn dò bệnh nhân về các triệu

chứng của tiền sản giật nặng

B Tiền sản

giật nặng

• 1 Mục đích điều trị : là ngăn chặn sự tiến triển sang sản giật bằng cách :

– Dự phòng các cơn co giật – Kiểm soát HA bệnh nhân – Chấm dứt thai kỳ

2 Cách

điều trị

• a) Điều trị nội khoa :

• * Chống co giật : Sulfat magnesi

Cách

dùng

• Liều đầu tiên, 3-4g Sulfat magnesi 10% pha loãng trong 20 ml nước cất hay glucose 5%, tiêm tĩnh mạch chậm trong 10 phút

• Sau liều đầu tiên, phải theo dõi và ghi nhận, nếu:

– Phản xạ gân xương (+)

– Nhịp thở 12 /phút

– Nước tiểu  30ml/giờ

• Liều kế tiếp, duy trì 1g Sulfat magnesi 10% mỗi giờ cho đến khi bệnh nhân

ổn định, huyết áp còn > 12/8cmHg.

• Nếu phản xạ gân xương (-), phải thử lại mỗi 30 phút, để tiêm Sulfat magnesi ngay khi bệnh nhân có phản xạ trở lại

• Thuốc giải độc : Calci gluconate 1g tiêm tỉnh mạch

* Hạ huyết áp:

quá 300mg/ngày.Thuốc thải hoàn toàn sau 24 giờ

* Lợi

tiểu

• Chỉ dùng khi:

• Huyết áp tối đa >170mmHg.

• Có triệu chứng dọa phù phổi cấp.

• Furosemide (Lasix) 20mg 1 ống x 8 ống – tiêm tĩnh mạch chậm.

* Trợ

tim

• Khi có triệu chứng dọa phù phổi cấp

• Digoxin 0,5mg hay Cédilanide 0,8mg tiêm tĩnh mạch để có tác dụng nhanh.

• Risordan 5mg ngậm dưới lưỡi mỗi 15 phút

b Chấm dứt

thai kỳ

• Các chỉ định lấy thai gồm;

• Hạ huyết áp tối thiểu  110mmHg trong

24 giờ.

• Albumin niệu  5g/24 giờ (+++)

• Creatinin huyết tăng.

• Nhức đầu hay hoa mắt hay đau vùng thượng vị kéo dài – xuất huyết đáy mắt.

• Suy giảm chức năng gan.

• Giảm tiểu cầu.

• Có hội chứng HELLP (tán huyết, tăng SGOT, SGPT, giảm tiểu cầu)

• Đe dọa sản giật.

• Đe dọa phù phổi cấp.

• Thai suy trường diễn hoặc suy cấp Có tác giả đề nghị sử dụng

- Dexamethasone,5mg x 3 ngày trước khi chấm dứt thai kỳ, để tăng

surfactan, giảm suy hô hấp sơ sinh.

C Sản

giật

• 1- Mục đích điều trị:

– Chống co giật

– Hạ huyết áp

– Dự phòng các biến chứng: xuất

huyết não, vô niệu, phù phổi cấp, nhau bong non, phong huyết tử cung-nhau

• Điều trị giống như đối với tiền sản giật nặng

• Phải theo dõi, chăm sóc tại khoa săn sóc đặc biệt, có đủ oxy và các phương tiện hồi sức khác

Cách

điều trị

• Điều trị nội khoa: như trong tiền

sản giật nặng.

• Thêm:

– Oxy

– Cây ngáng lưỡi.– Hút đàm nhớt

• Theo dõi:

– Dấu hiệu sinh tồn: huyết áp, nhịp

thở, nhiệt độ.

– Phản xạ gân xương.

– Nước tiểu.

– Áp lực tĩnh mạch trung tâm

– Soi đáy mắt.

– Cơn gò,tim thai

• Nếu bệnh nhân co giật liên tục, không đáp ứng với Sulfate magnesi, cần phải sử dụng Thiopental 300mg tiêm tĩnh mạch

Điều trị

sản khoa

• Chỉ định chấm dứt thai kỳ nếu:

– Điều trị nội khoa không kết quả (dùng đủ liều lượng thuốc mà bệnh nhân vẫn còn co giật, huyết áp vẫn không giảm, hoặc các tình trạng về dọa phù phổi cấp, vô niệu

vẫn xảy ra).

– Tình trạng bệnh nhân ổn định sau điều trị 24 giờ.

Cách lấy

thai

• Nếu bệnh nhân vô niệu, co giật:

– phải gây mê, mổ lấy thai

• Nếu bệnh nhân ổn định, 24 giờ sau cơn co giật cuối cùng, cho truyền tĩnh mạch:

– Glucose 5% 500ml, Oxytocin 5 đơn vị, điều chỉnh số giọt để có cơn gò tốt

Cách lấy

thai

• Khi cơn gò tốt, tách rộng màng ối và khi cổ tử cung mở khoảng 3 cm có thể tỉa ối để thúc đẩy chuyển dạ nhanh hơn

• Đồng thời khi cơn gò tốt, cổ tử cung 3cm, cho Mépéridine (Dolargan) 50mg tĩnh mạch để an thần và giảm đau

• Khi cổ tử cung mở trọn, đầu lọt thấp, phải giúp sanh bằng forceps

D Hậu sản +

Sản giật

• Điều trị nội khoa tích cực như các trường hợp sản giật khác

E Điều trị cao huyết áp mãn nặng thêm do thai

• 1- Nguyên tắc điều trị: Điều trị như là trường hợp tiền sản giật.

• 2- Cách điều trị:

• A/ Điều trị nội khoa:

– Giống như đối với các trường hợp tiền sản giật nặng

Sử dụng thuốc hạ áp mà bệnh nhân vẫn uống trước khi nhập viện (có hiệu quả),

Điều trị

sản khoa

– Cần xác định tuổi thai.

– Làm các xét nghiệm đánh giá sự phát triển và sức khỏe của thai nhi mỗi tuần – Có thể chấm dứt thai kỳ sớm hơn 36

tuần, nếu có dấu hiệu suy thai trường

diễn Khi mổ nên gây mê và triệt sản,

vì hầu hết bệnh nhân đã lớn tuổi và đa sản.