Các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư tại ngân hàng cổ phần nhà

Việt Nam đang trong tiến trình thực hiện công nghiệp hoá _hiện đại hoá đất nước nhằm phát triển toàn diện nền kinh tế và hội nhập kinh tế các nước trong khu vực và thế giới. Việc đầu tư theo dự án dược đánh giá là một trong những phương án đầu tư có hiệu quả. Do đó, hàng loạt các dự án đầu tư đươc hình thành, hơn nữa, thành công của dự án phụ thuộc rất nhiều vào quá trình thẩm định. Để nâng cao được hiệu quả chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư là một vấn đề được các Ngân hàng rất quan tâm. Thấy được tầm quan trọng của vấn đề này, em đ• chọn đề tài: ” Các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư tại ngân hàng cổ phần nhà “ để làm nội dung nghiên cứu trong chuyên đề tốt nghiệp của mình. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài: -Nghiên cứu lý luận chung về thẩm định dự án đầu tư -Nghiên cứu thực trạng công tác thẩm định tại ngân hàng cổ phần nhà -Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư taị ngân hàng cổ phần nhà Đề tài bao gồm những nội dung chủ yếu sau: - Chương 1: Thẩm địnhdự án đầu tư của NHTM - Chương 2 : Thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tư tại cpn - Chương 3 :Các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư tại ngân hàng cổ phần nhà Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các thầy cô giáo trongkhoa và các cô chú tại ngân hàng cổ phần nhà đ• giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề này. Mặc dù đ• có nhiều cố gắng song do sự hạn chế về khả năng và trình độ nên không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong được sự góp ý của thầy cô để hoàn thành chuyên đề một cách tốt nhất.

Mục lục

Lời nói đầu 4

Chơng 1: 5 thẩm định dự án đầu t của Ngân hàng thơng mại 5

1.1 Dự án đầu t và thẩm định dự án đầu t 5

1.1.1 Dự án đầu t trong hoạt động kinh doanh Ngân hàng thơng mại .5

1.1.2 Thẩm định dự án đầu t: 6

1.1.3 ý nghĩa của thẩm định dự án đầu t: .8

1.2 Các bớc tiến hành thẩm định DAĐT của NHTM 8

1.2.1 Thẩm định sự cần thiết và mục tiêu đầu t của dự án 8

1.2.2 Thẩm định nội dung thị trờng của dự án 9

1.2.2.1 Thẩm định sản phẩm và thị trờng tiêu thụ sản phẩm của dự án: 9

1.2.2.2 Khả năng cạnh tranh và các phơng thức cạnh tranh: 9

1.2.3 Thẩm định nội dung kỹ thuật của dự án: .10

1.2.3.1 Thẩm định địa điểm xây dựng công trình : 10

1.2.3.2 Thẩm định về qui mô công suất : 10

1.2.3.3 Thẩm định về công nghệ sản xuất : 10

1.2.3.4 Thẩm định về phơng án sản phẩm : 11

1.2.3.5 Thẩm định về sự lựa chọn máy móc thiết bị : 11

1.2.3.6 Thẩm định về nguyên vật liệu sử dụng cho dự án: 12

1.2.3.7 Thẩm định về năng lợng, nớc sử dụng cho sản xuất của dự án: 13

1.2.3.8 Thẩm định về kỹ thuật xây dựng của dự án 14

1.3.3.9 Thẩm định vấn đề xử lý chất thải gây ô nhiễm môi trờng 15

1.3.3.10 Thẩm định về lịch trình thực hiện dự án 15

1.3.4 Thẩm định nội dung về mô hình tổ chức quản trị và nhân lực cho dự án: 16 1.2.5 Thẩm định nội dung tài chính của dự án 17

1.2.5.1 Thẩm định về tổng vốn đầu t của dự án 17

1.2.5.2 Thẩm định về nguồn vốn và sự đảm bảo của nguồn vốn tài trợ dự án 18

1.2.5.3 Thẩm định về chi phí sản xuất, doanh thu và thu nhập hàng năm của dự án 18

1.2.5.4 Tính chỉ tiêu NPV (giá trị hiện tại giá ròng) 19

1.2.5.5 Tính chỉ tiêu tỷ suất nội hoàn (IRR) 19

1.2.5.6 Xác định điểm hoà vốn của dự án 19

1.2.6 Thẩm định về khả năng trả nợ cho Ngân hàng 21

1.2.7 Thẩm định lợi ích kinh tế - xã hội 22

chơng 2: 23 Thực trạng Công tác thẩm định tại Ngân hàng cổ phần nhà 23

2.1 Giới thiệu khái quát về Ngân hàng cổ phần nhà 23

2.1.1 Quá trình hoạt động và phát triển 23

2.1.2.Tình hình hoạt động của Ngân hàng cổ phần nhà 26

2.1.2.1 Tình hình huy động vốn 26

2.1.2.2 Hoạt động sử dụng vốn 27

2.1.2.3 Các hoạt động khác 28

2.2 Thực trạng công tác thẩm định dự án đầu t tại ngân hàng cổ phần nhà 29

2.2.1 Quy trình và nội dung công tác thẩm định tại ngân hàng cổ phần nhà 29

2.2.2 Ví dụ minh hoạ về công tác thẩm định dự án đầu t tại ngân hàng cổ phần nhà 31

2.2.2.1 Thẩm định doanh nghiệp vay vốn 31

2.2.2 Thẩm định dự án đầu t 32

2.3 Những kết quả đạt đợc và những tồn tại trong công tác thẩm định tín dụng đầu t ở Ngân hàng đầu t và

phát triển Hà Tây: 35

2.3.1 Những kết quả đạt đợc : 35

2.3.2 Những hạn chế trong công tác thẩm định tại ngân hàng cổ phần nhà 36 2.3.2.1- Những khó khăn trong việc thu thập thông tin: 36

2.3.2.2- Thiếu các thông tin vĩ mô làm cơ sở để thẩm định: 38

2.3.2.3- Về vấn đề đào tạo và bố trí cán bộ làm công tác thẩm định: 38

Chơng 3 40 Những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu t tại ngân hàng cổ phần nhà 40

3.1 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu t tại ngân hàng cổ phần nhà 40

3.2 Một số kiến nghị 45

3.2.1 Những kiến nghị đối với Nhà nớc 45

3.2.2 Những kiến nghị đối với NHNN Việt nam: 46

Kết luận 48 Tài liệu tham khảo 49

Lời nói đầu

Việt Nam đang trong tiến trình thực hiện công nghiệp hoá _hiện đạihoá đất nớc nhằm phát triển toàn diện nền kinh tế và hội nhập kinh tế các nớctrong khu vực và thế giới Việc đầu t theo dự án dợc đánh giá là một trongnhững phơng án đầu t có hiệu quả Do đó, hàng loạt các dự án đầu t đơc hìnhthành, hơn nữa, thành công của dự án phụ thuộc rất nhiều vào quá trình thẩm

định Để nâng cao đợc hiệu quả chất lợng công tác thẩm định dự án đầu t làmột vấn đề đợc các Ngân hàng rất quan tâm Thấy đợc tầm quan trọng của

vấn đề này, em đã chọn đề tài: ” Các giải pháp nhằm nâng cao chất lợng

công tác thẩm định dự án đầu t tại ngân hàng cổ phần nhà “ để làm nội

dung nghiên cứu trong chuyên đề tốt nghiệp của mình

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

-Nghiên cứu lý luận chung về thẩm định dự án đầu t

-Nghiên cứu thực trạng công tác thẩm định tại ngân hàng cổ phần nhà -Các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu t taịngân hàng cổ phần nhà

Đề tài bao gồm những nội dung chủ yếu sau:

- Chơng 1: Thẩm địnhdự án đầu t của NHTM

- Chơng 2 : Thực trạng công tác thẩm định dự án đầu t tại cpn

- Chơng 3 :Các giải pháp nhằm nâng cao chất lợng công tác thẩm

định dự án đầu t tại ngân hàng cổ phần nhà

Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của các thầy cô giáo trongkhoa

và các cô chú tại ngân hàng cổ phần nhà đã giúp đỡ em hoàn thành chuyên đềnày Mặc dù đã có nhiều cố gắng song do sự hạn chế về khả năng và trình độnên không tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong đợc sự góp ý của thầy cô

để hoàn thành chuyên đề một cách tốt nhất

Ch ơng 1:

thẩm định dự án đầu t của Ngân hàng thơng mại

1.1 Dự án đầu t và thẩm định dự án đầu t

1.1.1 Dự án đầu t trong hoạt động kinh doanh Ngân hàng thơng mại

Trong nền kinh tế thị trờng, hoạt động đầu t diễn ra hết sức đa dạng vàphong phú Để tiến hành đầu t, các chủ đầu t cần phải tiến hành thu thập cácthông tin, tài liệu có liên quan đến công cuộc đầu t của họ Quá trình phântích, xử lý các thông tin và đa ra các giải pháp cho ý tởng đầu t đợc gọi là quátrình lập Dự án đầu t (DAĐT)

*/ Nh vậy về bản chất, DAĐT là một tập hợp những đề xuất về việc bỏ

vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc hiện đại hoá các tài sản cố định nhằm

đạt đợc sự tăng trởng về số lợng và nâng cao chất lợng của sản phẩm trong một khoảng thời gian xác định

*/ Về hình thức thể hiện, DAĐT là tài liệu do chủ đầu t chịu trách

nhiệm lập, trong đó nghiên cứu một cách đầy đủ, khoa học và toàn diện toàn bộ nội dung các vấn đề có liên quan đến công trình đầu t, nhằm giúp cho việc ra quyết định đầu t đợc đúng đắn và đảm bảo hiệu quả của vốn

*/ Dự án là căn cứ quan trọng để quyết định việc bỏ vốn đầu t

*/ Dự án là cơ sở để xây dựng kế hoạch đầu t, theo dõi, đôn đốc và kiểmtra quá trình thực hiện đầu t

*/ Dự án là cơ sở quan trọng để thuyết phục các tổ chức tài chính, tíndụng xem xét tài trợ dự án.

*/ Dự án là cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nớc xem xét, phê duyệt cấpgiấy phép đầu t

*/ Dự án là căn cứ quan trọng để đánh giá và có những điều chỉnh kịpthời những tồn tại và những vớng mắc trong quá trình thực hiện và khai tháccông trình

* Dự án là một trong những cơ sở pháp lý để xem xét, xử lý khi có tranhchấp giữa các bên tham gia liên doanh đầu t

Tuỳ theo từng công trình đầu t cụ thể (ngành nghề, lĩnh vực, quy mô )

mà các dự án có thể có sự khác biệt nhất định về nội dung Tuy nhiên, để tạo

điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý nhà nớc về đầu t và để các tổ chức tàichính dễ dàng xem xét tài trợ vốn thì một DAĐT cần phải đợc soạn thảo theomột tiêu chuẩn nhất định, đảm bảo đợc sự thống nhất trong toàn bộ nền kinh

tế và mang tính thông lệ quốc tế

1.1.2 Thẩm định dự án đầu t:

Các dự án đầu t khi đợc soạn xong dù đợc nghiên cứu tính toán rất kỹcàng thì chỉ mới qua bớc khởi đầu Để đánh giá tính hợp lý, tính hiệu quả tínhkhả thi của dự án và ra quyết định dự án có đợc thực hiện hay không phải cómột quá trình xem xét kiểm tra, đánh giá một cách độc lập và tách biệt vớiquá trình soạn thảo dự án Quá trình đó gọi là thẩm định dự án

Vậy thẩm định dự án đầu t là việc tổ chức xem xét một cách khách quan, khoa học và toàn diện các nội dung cơ bản có ảnh hởng tới công cuộc đầu t để ra quyết định đầu t và cho phép đầu t.

Xét trên phơng diện vĩ mô, để đảm bảo đợc tính thống nhất trong hoạt

động đầu t của toàn bộ nền kinh tế, góp phần tạo ra một năng lực tăng trởngmạnh mẽ, đồng thời tránh đợc những thiệt hại và rủi ro không đáng có thì cầnthiết phải có sự quản lý chặt chẽ của Nhà nớc trong lĩnh vực Đầu t cơ bản.Thẩm định DAĐT chính là một công cụ hay nói cách khác đó là một phơng

mình Công tác thẩm định sẽ đợc tiến hành thông qua một số cơ quan chứcnăng thay mặt Nhà nớc để thực hiện quản lý nhà nớc trong lĩnh vực đầu t nh

Bộ Kế hoạch và Đầu t, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học Công nghệ

và Môi trờng Cũng nh UBND các Tỉnh - Thành phố, các Bộ quản lý ngànhkhác Qua việc phân tích các DAĐT một cách hết sức toàn diện, khoa học vàsâu sắc các Cơ quan chức năng này sẽ có đợc những kết luận chính xác và rấtcần thiết để tham mu cho Nhà nớc trong việc hoạch định chủ trơng đầu t, địnhhớng đầu t và ra quyết định đầu t đối với dự án Hiện nay, công tác quản lýtrong lĩnh vực đầu t trên lãnh thổ Việt nam đợc thực hiện theo “ Quy chếquản lý Đầu t và xây dựng’’ ban hành kèm theo Nghị định số 52/1999/NĐ-CPngày 8 /7 /1999 của Chính phủ

Trong lĩnh vực Ngân hàng, các NHTM xuất phát từ đặc điểm là nhữngtrung gian tài chính hoạt động trong nền kinh tế, chịu ảnh hởng sâu sắc củacơ chế thị trờng thì vấn đề hiệu quả và tính an toàn trong kinh doanh tiền tệ làyêu cầu quan trọng hàng đầu Hiệu quả và chất lợng của tín dụng trung dàihạn quyết định rất lớn đến lợi nhuận cũng nh khả năng phát triển của NHTM,

đặc biệt là trong điều kiện Việt nam hiện nay, khi mà các sản phẩm và dịch vụngân hàng cha thật sự đa dạng

Trong cơ chế thị trờng, hệ thống Ngân hàng đợc phân chia thành 2 cấp:Ngân hàng Nhà nớc đảm nhiệm chức năng quản lý vĩ mô và các NH Thơngmại thực hiện kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, tín dụng NH Thơng mại hoạt

động kinh doanh độc lập trên cơ sở hạch toán lỗ lãi, “lời ăn lỗ chịu” Nguồnvốn trong kinh doanh của NH Thơng mại giờ đây không còn do Nhà nớc baocấp mà phải tự huy động từ những nguồn nhà rỗi tạm thời trong xã hội, tiếnhành các hoạt động kinh doanh mang lại lợi nhuận bù đắp các chi phí đầuvào, trên quy tắc phù hợp với các chế độ, chính sách kinh tế-xã hội hiện hànhcủa Nhà nớc Hoạt động tín dụng là hoạt động kinh doanh quan trọng nhất,mang lại phần lớn lợi nhuận cho NH Thơng mại (trên 70%), đợc thực hiệntrên cơ sở tính toán về khối lợng các nguồn vốn mà Ngân hàng huy động cóthể sử dụng cho vay và nhu cầu về vốn tín dụng trong xã hội Các khoản tín

dụng NH Thơng mại cấp ra phải đảm bảo đợc hiệu quả kinh tế: thu hồi đợcvốn và lãi đúng hạn Lãi thu đợc không chỉ đủ bù đắp phần lãi mà Ngân hàngphải trả cho ngời gửi tiền và các chi phí khác trong việc thực hiện khoản chovay, mà còn phải tạo ra lợi nhuận cho hoạt động tín dụng.

Thực tiễn hoạt động của các NHTM Việt nam một số năm vừa qua chothấy, bên cạnh một số dự án đầu t có hiệu quả đem lại lợi ích to lớn cho chủ

đầu t và nền kinh tế, còn rất nhiều dự án do cha đợc quan tâm đúng mức đếncông tác thẩm định trớc khi tài trợ đã gây ra tình trạng không thu hồi đợcvốn, nợ quá hạn kéo dài thậm chí có những dự án bị phá sản hoàn toàn Điềunày gây ra rất nhiều khó khăn cho hoạt động ngân hàng đồng thời làm cho uytín của một số NHTM bị giảm sút nghiêm trọng Nh vậy, rõ ràng là khi đi vàokinh tế thị trờng với đặc điểm cố hữu của nó là đầy biến dộng và rủi ro thì yêucầu nhất thiết đối với các NHTM là phải tiến hành thẩm định các DAĐT mộtcách đầy đủ và toàn diện trớc khi tài trợ vốn

1.1.3 ý nghĩa của thẩm định dự án đầu t:

*/ Có quyết định chủ trơng bỏ vốn đầu t đúng đắn có cơ sở đảm bảo hiệuquả của vốn đầu t

*/ Phát hiện và bổ sung thêm các giải pháp nhằm nâng cao tính khả thicho việc triển khai thực hiện dự án, hạn chế giảm bớt các yếu tố rủi ro

*/ Tạo ra căn cứ để kiểm tra viêc sử dụng vốn đúng mục đích, đối tợng

và tiết kiệm vốn đầu t trong quá trình thực hiện

*/ Có cơ sở tơng đối vững chắc để xác định đợc hiệu quả đầu t của dự áncũng nh khả năng hoàn vốn, trả nợ của dự án và chủ đầu t

*/ Rút kinh nghiệm và bài học để thực hiện các dự án sau đợc tốt hơn

1.2 Các bớc tiến hành thẩm định DAĐT của NHTM.

1.2.1 Thẩm định sự cần thiết và mục tiêu đầu t của dự án

- Cần đánh giá xem dự án có nhất thiết phải thực hiện không ? Tại saophải thực hiện ? (Xuất phát từ đòi hỏi cấp bách và thực tế việc của nâng cao

số lợng, chất lợng sản phẩm, đảm bảo tính cạnh tranh, xuất khẩu, bảo vệ môitrờng )

- Nếu đợc thực hiện thì dự án sẽ đem lại lợi ích gì cho chủ đầu t, cho địaphơng và nền kinh tế

- Mục tiêu cần đạt đợc của dự án là gì ? (Hay chủ đầu t mong đợi điều gìsau khi dự án hoàn thành và đi vào sản xuất ?)

- Các mục tiêu của dự án có phù hợp với mục tiêu chung của ngành , của

địa phơng hay không ? Dự án có thuộc diện nhà nớc u tiên và khuyến khích

đầu t không ?

1.2.2 Thẩm định nội dung thị trờng của dự án

Nội dung thị trờng của dự án đợc ngân hàng rất quan tâm vì khả nănghoàn trả vốn vay NH của Dự án phụ thuộc rất lớn vào sức cạnh tranh của sảnphẩm trên thị trờng, đồng thời thị thờng cũng là nơi đánh giá cuối cùng vềchất lợng sản phẩm , về khả năng tiêu thụ và về hiệu quả thực sự của dự án.Vì vậy thẩm định Ngân hàng cần đặc biệt chú ý đến thị trờng dự án

1.2.2.1 Thẩm định sản phẩm và thị tr ờng tiêu thụ sản phẩm của dự án:

Tình hình tiêu thụ sản phẩm cùng loại trong thời gian qua Khả năngnắm bắt thông tin về thị trờng và mối quan hệ của chủ đầu t trong thị trờngsản phẩm Dự kiến khả năng tiêu thụ trong thời gian tới

Về dự kiến khu vực thị trờng của dự án cần chú ý không nên chỉ tậptrung sản phẩm vào một thị trờng hoặc một nhà tiêu thụ duy nhất mà nên mở

ra nhiều thị trờng , nhiều nhà tiêu thụ để tránh tình trạng ép giá và ứ đọngsản phẩm

Xem xét tính hợp lý , hợp pháp và mức độ tin cậy của các văn bản nh :

đơn đặt hàng , hiệp định đã ký , các biên bản đàm phán , hợp đồng tiêu thụhoặc bao tiêu sản phẩm (nếu có)

1.2.2.2 Khả năng cạnh tranh và các ph ơng thức cạnh tranh:

Mức độ cạnh tranh của các doanh nghiệp khác , tổng lọng sản xuất trongnớc là bao nhiêu ? Xu hớng tăng hay giảm trong thời gian tới ? Khả năng

nhập khẩu sản phẩm tơng tự có thể xảy ra hay không ? Mức độ tin cậy của các

dự báo nói trên

So sánh giá thành sản phẩm của dự án với giá thành của sản phẩm tơng

tự hiện có trên thị trờng xem cao hay thấp hơn , chỉ rõ nguyên nhân đó Phảiphân tích để thấy rõ đợc những u việt của sản phẩm dự án so với các sản phẩmhiện tại

Tiêu chuẩn chất luợng mà sản phẩm cần đạt đợc, tỷ lệ xuất khẩu, cácbiện pháp tiếp thị (đặc biệt là đối với các sản phẩm xuất khẩu)

1.2.3 Thẩm định nội dung kỹ thuật của dự án:

1.2.3.1 Thẩm định địa điểm xây dựng công trình :

Căn cứ vào các tiêu chuẩn về lựa chọn địa điểm xác định các tiêu chuẩnchính, từ đó chọn địa điểm phù hợp nhất;

Đánh giá tính hợp lý về kinh tế , về qui hoạch và bảo vệ môi trờng Đốivới dự án nông nghiệp cần chú ý : Điều kiện tự nhiên nh khí hậu, thổ nhỡng,thuỷ văn, nguồn nớc tới, độ dốc, độ phèn, độ pH có phù hợp với cây trồng

và vật nuôi không ?

1.2.3.2 Thẩm định về qui mô công suất :

Có quá lớn hay quá nhỏ không ? Nếu quá lớn sản phẩm khó tiêu thụ hệ

số SD TSCĐ thấp, lâu hoàn vốn Quá nhỏ sản phẩm tiêu thụ nhanh, khôngchiếm đợc thị phần, bỏ lỡ cơ hội đầu t

Cần chú ý qui mô công suất phải cân đối với nhu cầu thị trờng và khả năngcung cấp NVL cũng nh khả năng quản lý và nhu cầu nhân lực

1.2.3.3 Thẩm định về công nghệ sản xuất :

Chủ đầu t đã đa ra bao nhiêu phơng án lựa chọn công nghệ , u nhợc điểmchính của từng phơng án , lý do nào dẫn đến lựa chọn phơng án hiện tại Hiệu quả của công nghệ: Tỷ lệ phế thải, mức tiêu hao NVL, tiêu haonăng lợng, suất đầu t

Mức độ tự động hoá, cơ khí hoá, chuyên môn hoá, đặc điểm của NVL

Phơng án đợc lựa chọn có phù hợp với khả năng về vốn đầu t , có phùhợp với điều kiện thực tiễn ở Việt Nam hay không ? (điều kiện NVL , năng l-ợng , tay nghề công nhân , khí hậu) Tính tiên tiến của công nghệ? Công nghệsạch hay không ?

Khuyến khích lựa chọn công nghệ hiện đại so với trình độ chung củaquốc tế và khu vực Tuy nhiên trong một số trờng hợp có thể dùng công nghệthích hợp với trình độ và thực tiễn của Việt nam nhng những công nghệ nàyphải u việt hơn các công nghệ hiện có trong nớc

Công nghệ đợc đa vào Việt Nam nh thế nào ? Các hợp đồng chuyển giaocông nghệ - thiết bị đợc tiến hành ra sao ? (Thời gian , giá cả ,các điều kiệnkèm theo , phơng thức thanh toán ) Nếu có khả năng , cán bộ Ngân hàngcòn có thể xem sơ đồ công nghệ kèm theo dự án

Sản phẩm đòi hỏi phải đạt đợc tiêu chuẩn chất lợng gì?

1.2.3.5 Thẩm định về sự lựa chọn máy móc thiết bị :

Trên cơ sở danh mục thiết bị trong dự án, Ngân hàng cần xem xét xuất

xứ của thiết bị (nớc sản xuất thiết bị), năm chế tạo thiết bị, ký mã hiệu thiết bị,các đặc tính tính năng kỹ thuật, tiêu hao NVL, nhiên liệu năng lợng cho một

đơn vị sản phẩm

Ngân hàng có thể xem tổng thể thiết bị sử dụng cho dự án trong bảngtổng hợp thiết bị trong đó ghi rõ tên thiết bị, số lợng sử dụng, đơn giá Cácthiết bị trong bảng thờng đợc chia ra : nhóm thiết bị sản xuất; nhóm thiết bịcung cấp năng lợng (Biến áp, máy phát điện ); nhóm thiết bị phụ trợ: nồihơi, quạt thông gió, điều hoà phân xởng; nhóm thiêt bị vận chuyển : ô tô, xe

nâng hàng, cần trục công nghiệp; nhóm thiết bị văn phòng: Photocopy,computer, fax, điều hoà

Về giá thiết bị: Phần lớn thiết bị của dự án là nhập ngoại nên giá thờnglà: giá CIF + chi phí bốc dỡ vận chuyển đến tận chân công trình

Nếu thời gian giao máy dài (>18 tháng) thì phải lu ý đến tốc độ trợt giá

Đối với thiết bị đã qua sử dụng, cần xem xét thêm: Các chỉ tiêu chất lợngcủa thiết bị đã qua sử dụng so với thiết bị mới cùng loại (hiện nay quy địnhchất lợng còn lại phải đảm bảo tối thiểu 80% so với nguyên thuỷ, mức tăngtiêu hao nguyên vật liệu, năng lợng không vợt quá 10% so với nguyên thuỷ);

Số giờ thiết bị đã hoạt động, điều kiện hoạt động của thiết bị, số lần thiết bị

đ-ợc sửa chữa và đại tu Các điều kiện bảo đảm bảo hành đối với thiết bị đã qua

sử dụng Xem xét tơng quan giữa giá cả và chất lợng thiết bị và một điều quantrọng nữa là phải đảm bảo không gây ô nhiễm môi trờng

Nhìn chung, thẩm định về công nghệ - thiết bị là nội dung khó đối vớingân hàng vì thiếu kiến thức chuyên môn, thiếu kinh nghiệm, thiếu thôngtin, Do đó, ngân hàng cần thiết lập mối quan hệ với các chuyên gia, các tổchức t vấn trong và ngoài nớc để khai thác thông tin, hoặc mời làm tvấn đảm bảo tính chính xác của thẩm định

1.2.3.6 Thẩm định về nguyên vật liệu sử dụng cho dự án:

Nguyên vật liệu đầu vào bao gồm tất cả các nguyên vật liệu chính vàphụ, vật liệu bao bì đóng gói Đảm bảo nguyên vật liệu là một khía cạnh quantrọng trong lập và thẩm định dự án

Trớc hết cần xem nguyên vật liệu cho dự án là loại nào:

+ Nguyên liệu nông sản (cây trồng , vật nuôi)

+ Nguyên liệu lâm sản

+ Nguyên liệu thuỷ hải sản;

+ Nguyên liệu khoáng sản;

+ Nguyên liệu sản phẩm công nghiệp (SP hoàn chỉnh, bán thành phẩm)

+ Nguyên vật liệu phụ: phụ gia, hoá chất, dung môi,

Tiêu chuẩn kỹ thuật và đặc tính của nguyên vật liệu có phù hợp với đòihỏi của công nghệ và yêu cầu của sản phẩm không?

Nguồn cung cấp có đảm bảo tính lâu dài, ổn định cả về số lợng và chất ợng hay không, có đảm bảo cho dự án hoạt động đến hết đời hay không?Nếu nguyên vật liệu nhập ngoại thì cần xem xét đến nhân tố: nguồnngoại tệ nhập, tính ổn định, vấn đề vận chuyển, Cần tính đến một mức dựtrù hợp lý để ổn định sản xuất

l-Nhìn chung, dự án nên tìm nhiều đầu mối cung cấp nguyên vật liệu hoặc

ký những hợp đồng dài hạn để tránh hiện tợng cạn kiệt hoặc bị lệ thuộc, épgiá

1.2.3.7 Thẩm định về năng l ợng, n ớc sử dụng cho sản xuất của dự án:

Trong quá trình vận hành khai thác dự án, nhu cầu về năng lợng và nớc

là rất cần thiết đặc biệt là đối với các dự án sản xuất trong ngành công nghiệpluyện kim, hoá chất, dệt nhuộm, chế biến thực phẩm- đồ uống Do đó, trongkhâu lập và thẩm định dự án cũng cần chú ý đến vấn đề này

*/ Về năng lợng :

Cần thẩm định xem dự án sử dụng loại năng lợng nào: điện, than, dầuFO,DO, khí đốt Dạng năng lợng đó có phù hợp với yêu cầu của sản xuấthay không

Đánh giá sự cân đối giữa khả năng cung cấp năng lợng với đòi hỏi củasản xuất Trong điều kiện Luật Môi trờng đã đợc áp dụng rộng rãi vào cácngành sản xuất thì cần phải xem xét năng lợng sử dụng có phải là năng lợngsạch hay không? Khuyến khích sử dụng các loại năng lợng ít gây ô nhiễmmôi trờng

Để đảm bảo quá trình sản xuất đợc liên tục và ổn định, cần dự kiến đầy

đủ các chi phí đầu t và sử dụng năng lợng nh: mua và lắp đặt trạm biến áp, ờng dây, hệ thống điện, tính toán chính xác điện năng tiêu thụ cho mỗi ngày

đ-sản xuất Dự kiến mức sử dụng than , dầu mỗi ngày, từ đó xác định nhu cầu

dự trữ về than, dầu cần thiết

Dự kiến các phơng án dự phòng (máy phát điện, bãi than, kho dầu )

*/ Về nớc cho sản xuất và sinh hoạt :

Thẩm định nhu cầu sử dụng nớc theo từng mục đích (làm nguyên liệucho sản xuất, làm mát thiết bị, tẩy rửa, chạy lò hơi, dùng cho sinh hoạt ), từ

đó cân đối nhu cầu sử dụng với nguồn cung cấp (của công ty kinh doanh nớcsạch, nớc sông, nớc giếng khoan) và có biện pháp xử lý nớc nguồn hợp lý tuỳtheo yêu cầu sử dụng

Cần chú ý đến vấn đề nớc thải trong công nghiệp: Phải lọc và xử lý sạchtrớc khi hoàn nguyên ra môi trơng tự nhiên Xác định các chi phí đầu t xâydựng hệ thống cấp thoát nớc xử lý, chi phí dùng nớc thờng xuyên

1.2.3.8 Thẩm định về kỹ thuật xây dựng của dự án

Công trình xây dựng của dự án bao gồm các hạng mục xây dựng nhằmtạo điều kiện và đảm bảo cho các thiết bị sản xuất và công nhân đợc thuận lợi

và an toàn đồng thời đảm bảo đợc sự điều hành và dự trữ nguyên vật liệu sảnphẩm Nh vậy, các hạng mục công trình bao gồm:

- Các phân xởng sản xuất chính, phụ

- Hệ thống điện, nớc (phần xây dựng)

- Hệ thống đờng nội bộ, bến đỗ bốc dỡ hàng

- Văn phòng, phòng học

- Nhà ăn, khu giải trí, vệ sinh

- Hệ thống kho bãi, nguyên vật liệu và sản phẩm

- Hệ thống xử lý chất thải và bảo vệ môi trờng

- Hệ thống tờng rào bảo vệ,

Đối với mỗi hạng mục công trình phải xem xét: diện tích xây dựng, đặc

điểm kiến trúc (bê tông, gạch, khung sắt, lắp ghép, ), quy mô và chi phí dựkiến

Việc xác định chi phí xây dựng của dự án có thể đợc căn cứ vào đơn giáxây dựng, khối lợng phải thực hiện cho từng hạng mục công trình và lập đợcbảng dự trù chi phí.

Tuy nhiên, việc dự kiến theo phơng pháp trên chỉ có tính tơng đối, sai số

có thể lên tới 20- 30% so với các tính toán chi tiết trong dự toán

Sau khi dự kiến các hạng mục và chi phí để thực hiện, cần xem xét đếnviệc thực hiện xây dựng sẽ đợc tiến hành theo phơng thức nào: tự làm, chỉ

định thầu hay đấu thầu (trong nớc, quốc tế ) tuỳ tính chất phức tạp và quymô của công trình

1.3.3.9 Thẩm định vấn đề xử lý chất thải gây ô nhiễm môi tr ờng.

Cùng với sự phát triển nghành công nghiệp, ô nhiễm môi trờng cũng giatăng nhanh chóng ở Việt nam đã có luật bảo vệ môi trờng, do đó, trong thẩm

định dự án cần quan tâm đến vấn đề này

Nội dung thẩm định về môi trờng gồm:

- Những biện pháp (công nghệ, thiết bị) mà dự án dự kiến đầu t để xử lýphù hợp với từng loại chất thải (nớc thải, hơi độc, khói bụi nhiệt độ cao ).Hiệu quả xử lý nh thế nào ?

- Chi phí đầu t cho hệ thống xử lý là bao nhiêu ?

Đối với dự án loại A, trong hồ sơ của dự án phải có một phần hay mộtchơng nêu rõ tác động của dự án đến môi trờng

Đối với dự án loại B và C, phải tiến hành lập bản đăng ký đạt tiêu chuẩnmôi trờng các tài liệu này phải đợc Bộ hoặc Sở KHCNMT xem xét

1.3.3.10 Thẩm định về lịch trình thực hiện dự án.

Công trình đầu t thờng bao gồm nhiều hạng mục khác nhau, quá trìnhthực hiện xây lắp đòi hỏi một trình tự thời gian nhất định để đảm bảo các yêucầu về mặt kỹ thuật Do đó, muốn đa công trình vào vận hành khai thác đúngthời điểm dự kiến cần lập đợc kế hoạch tiến độ thi công xây lắp công trìnhmột cách khoa học và đúng đắn Mặt khác đối với ngân hàng là cơ quan tàitrợ vốn, lịch trình thực hiện liên quan chặt chẽ với tíên độ rút vốn vay của dự

án, do đó ngân hàng cần nắm rõ lịch trình này để chủ động trong viêc tạo lậpnguồn vốn cho vay và xử lý giải ngân nếu chấp nhận cho vay đối với dự án.

- Dự kiến thời điểm mà dự án cần vay vốn ngân hàng, mức vay là baonhiêu

1.3.4 Thẩm định nội dung về mô hình tổ chức quản trị và nhân lực cho dự án:

Thành công của một dự án đầu t, bên cạnh sự đầy đủ các yếu tố cơ sởvật chất nh nhà xởng, thiết bị, NVL còn đợc quyết định rất lớn bởi trình độ -năng lực của các nhà quản lý, bởi tay nghề của ngời lao động Do đó, khithẩm định dự án, việc xem xét về phơng thức tổ chức quản trị dự án, về tínhhợp lý trong bố trí lao động thực sự là một nội dung không thể bỏqua Những vấn đề chính cần xem xét là:

*/ Thẩm định về mô hình tổ chức quản trị của dự án:

Cần xem dự án đợc thực hiên theo mô hình tổ chức quản trị nào: Doanhnghiệp nhà nớc, Tổng công ty nhà nớc, Doanh nghiệp t nhân , Công ty cổphần hay TNHH.v v Mô hình tổ chức lựa chọn cho dự án có phù hợp với cácquy định pháp lý hay không? có phù hợp với tính chất sở hữu hay không?

*/ Thẩm định về lao động cho dự án:

⇒ Đối với lao động trong nớc:

- Căn cứ vào yêu cầu kỹ thuật của sản xuất và điều hành dự án để ớc tính

số lao động trực tiếp, gián tiếp, yêu cầu về kỹ năng, bậc thợ và trình độ quản

lý

- Nguồn lao động: Chú ý đến lc lợng lao động có tay nghề tại địa phơng,nếu cha có nghiệp vụ phải đào tạo, dự kiến số ngời, chi phí, địa điểm và thờigian đào tạo sao cho đảm bảo sự cân đối trong tiến độ đào tạo và tiến độ đacông trình vào sử dụng.

- Dự kiến các hình thức trả lơng, mức lơng, bảo hiểm xã hội đối vớicông nhân và cán bộ quản lý Từ đó tính ra tổng quĩ lơng hàng năm

⇒ Đối với lao động nớc ngoài :

Trờng hợp dự án đòi hỏi kỹ thuật mới, phức tạp cần thuê chuyên gia ớng dẫn, huấn luyện công nhân vận hành máy Chi phí trả cho chuyên gia cóthể đợc tính vào giá mua công nghệ hoặc tính riêng Chi phí chuyên gia gồm :tiền lơng, chi phí đi lại, đi lại trong nớc, ăn ở Tuỳ theo hợp đồng và thờngrất cao nên phải đợc xem xét kỹ lỡng

h-1.2.5 Thẩm định nội dung tài chính của dự án.

1.2.5.1 Thẩm định về tổng vốn đầu t của dự án.

- Căn cứ vào bảng dự trù vốn Ngân hàng cần kiểm tra mức vốn tơngxứng với từng khoản mục chi phí có so sánh với qui mô công suất và khối l-ợng xây lắp phải thực hiện, số lợng chủng loại thiết bị cần mua sắm Cần tínhtoán sát với nhu cầu thực tế

- Vấn đề đảm bảo về vốn lu động khi đa dự án vào hoạt động cũng cần

đặc biệt chú ý vì nếu không đảm bảo nguồn này vốn đầu t vào tài sản cố định

sẽ không phát huy đợc tác dụng

- Điều đặc biệt có ý nghĩa trong thẩm định toàn bộ nội dung về tài chính

là cán bộ thẩm định phải đảm bảo tính chính xác, hợp lý và độ tin cậy của các

số liệu đa vào tính toán chứ không nên căn cứ vào số liệu sẵn có trong dự ánmột cách máy móc rập khuôn thực chất chỉ là tính toán lại các phép tính

mà chủ đầu t đã làm

1.2.5.2 Thẩm định về nguồn vốn và sự đảm bảo của nguồn vốn tài trợ dự

án.

Cần thẩm định rõ những nguồn nào đảm bảo cho dự án, với tỷ trọng mỗinguồn là bao nhiêu (vốn tự có, vốn vay ) tính đảm bảo của các nguồn vốn đó

nh thế nào

Ví dụ: Vốn góp liên doanh, vốn vay ngân hàng khác có thể cần đảm bảo

bằng văn bản, hoặc hợp đồng sơ bộ Đối với nguồn vốn tự có của chủ đầu t cóthể đánh giá mức độ đẩm bảo thông qua quá trình theo dõi các tài khoản tiềngửi ở ngân hàng, theo dõi kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Nhìn chung

tỷ lệ vốn tự có trên tổng vốn đầu t phải đạt đợc từ 40-50% trở lên thì dự ánmới đợc coi là an toàn

1.2.5.3 Thẩm định về chi phí sản xuất, doanh thu và thu nhập hàng năm của dự án.

Cần xác định giá thành của từng loại sản phẩm, đánh giá các khoản mụcchi phí tạo nên giá thành sản phẩm cao hay thấp, có hợp lý hay không ?

Vì sao ? So sánh với giá thành sản phẩm của các loại sản phẩm tơng tựtrên thị trờng từ đó rút ra kết luận

- Doanh thu cần đợc xác định rõ từng nguồn dự kiến theo năm Thôngthờng trong những năm đầu hoạt động doanh thu đạt thấp hơn những năm sau(50-60% doanh thu khi ổn định)

- Dự kiến lợi nhuận gộp và lợi nhuận ròng hàng năm (chi phí vận hành,doanh thu và lợi nhuận năm cần lập vào một bảng tổng hợp những chỉ tiêuchính để thấy mối quan hệ)

- Xác định dòng tiền dự kiến hàng năm (tháng, quý)

Dòng tiền ròng = Thu nhập trong kỳ - Chi phí trong kỳ

NCFi = Bi - Ci

- Thu nhập trong kỳ (ký hiệu là Bi): Gồm tất cả các khoản thu của dự án

nh doanh thu bán hàng, vốn đi vay, tiền thu của các hoạt động khác.v.v

- Chi phí trong kỳ (ký hiệu là Ci) : chi vốn đầu t , chi vốn lu động thờngxuyên trả gốc và vốn vay ngân hàng.v.v.

1.2.5.4 Tính chỉ tiêu NPV (giá trị hiện tại giá ròng).

NPV cho ta biết quy mô tiền lời của dự án sau khi đã hoàn đủ vốn đầu t,khi tính toán chỉ tiêu này phải dựa trên cơ sở xác định giá trị hiện tại, tức làphải chiết khấu các dòng tiền xảy ra vào các năm khác nhau của đời dự án

n n NPV = ∑ Bi (1+r)-i - ∑ Ci (1+r)-i

i = 0 i = 0

*/ ý nghĩa kinh tế :

NPV cho ta biết tổng lợi ích của dự án đem lại tính ở thời điểm hiện tạisau khi đã hoàn đủ vốn đầu t

Điều kiện để dự án đợc lựa chọn theo NPV : NPV>0

1.2.5.5 Tính chỉ tiêu tỷ suất nội hoàn (IRR).

Gọi x là khối lợng sản phẩm sản xuất hoặc bán đợc.

Gọi x0 là khối lợng sản phẩm tại điểm hoà vốn

ợc tính cho từng năm hoạt động, cho một năm đại diện nào đó hoặc cho cảthời gian hoạt động của dự án

Từ công thức trên, nếu sau khi đã dự kiến số kỳ trả nợ và biết tổng số nợgốc phải trả mỗi kỳ, NHTM có thể so sánh cân đối các nguồn thu từ dự án nhlợi nhuận ròng, KHCB TSCĐvà các nguồn khác xem khả năng trả nợ có đảmbảo không.

Việc phân tích dòng tièn ròng hàng năm của DAĐT sẽ cho ta biết nhiềuthông tin quan trọng về khả năng trả nợ NH của DAĐT

1.2.7 Thẩm định lợi ích kinh tế - xã hội.

*/ Hiệu quả giá trị gia tăng của sản phẩm hàng hoá bao gồm:

+/ Giá trị gia tăng trực tiếp của sản phẩm hàng hoá tức là do chínhhoạt động của dự án sinh ra

+/ Giá trị gia tăng gián tiếp là giá trị sản phẩm hàng hoá thu đợc từcác dự án khác hoặc các họat động kinh tế khác do phản ứng dây chuyền mà

dự án đang xem xét tạo ra

- Khả năng tạo thêm viêc làm và tăng thu nhập cho ngời lao động

- Mức độ đóng góp cho ngân sách (thuế, thuê đất, thuê TSCĐ )

- Góp phần phát triển các ngành khác, phát triển khu nguyên liệu

- Góp phần phát triển kinh tế địa phơng Tăng cờng kết cấu hạ tầng địaphong (điện, nớc, giao thông )

- Phát triển các dịch vụ thơng mại, du lịch tại địa phơng (ngoại ứngtích cực)

ch ơng 2:

Thực trạng Công tác thẩm định tại Ngân hàng cổ phần nhà

2.1 Giới thiệu khái quát về Ngân hàng cổ phần nhà

2.1.1 Quá trình hoạt động và phát triển.

Ngân hàng cổ phần nhà Hà Nội đợc thành lập năm 1989, tiền thân làngân hàng phát triển nhà thành phố Hà Nội Là một trong những ngân hàngthơng mại cổ phần hoạt động hiệu quả, ổn định vững chắc trong thời gianqua Trở thành một trong những ngân hàng thơng mại cổ phần đầu tiên củaViệt Nam hoạt động đa năng trong lĩnh vực tiền tệ Nhận tiền gửi, tín dụng,

đầu t, hỗ trợ xuất nhập khẩu, bảo lãnh, thanh toán quốc tế, chuyển tiền trong,ngoài nớc và cung cấp dịch vụ ngân hàng khác

Cổ đông sáng lập của ngân hàng cổ phần nhà là các pháp nhân và thểnhân, trong đó phải kể đến Ngân hàng đầu t và phát triển Hà Nội, các công tytrong lĩnh vực xây dựng và t vấn xây dựng Nhìn lại hơn 13 năm hoạt động,ngân hàng cổ phần nhà đã trải qua những mốc phát triển sau:

Ngày 30/12/1988 Tổng giám đốc ngân hàng Nhà nớc Việt Nam raquyết định số 139 NH/QĐ ban hành “Điều lệ ngân hàng phát triển nhà thànhphố Hà Nội”

Ngày 31/12/1988 UBND thành phố Hà Nội ra quyết định cho phépngân hàng phát triển nhà thành phố Hà Nội có tên gọi là HaBuBank đợc phéphoạt động kinh doanh từ ngày 2/1/1989

Ngày 22/3/1989 Tổng giám đốc Ngân hàng đầu t xây dựng Việt Namgiao cho ông giám đốc Ngân hàng đầu t xây dựng Hà Nội chọn và cử một sốcán bộ sang công tác tại HaBuBank từ ngày 1/4/1989

Đại hội đồng cổ đông lần 1 của ngân hàng cổ phần nhà đã đợc nhómhọp chính thức thông qua điều lệ, bầu hội đồng quản trị và thông qua hoạt

động kinh doanh của ngân hàng, chính thức khai trơng hoạt động của ngânhàng phát triển nhà Hà Nội, tiền thân của ngân hàng cổ phần nhà ngày nay.

Thực hiện pháp lệnh ngân hàng, hợp tác xã tín dụng, công ty tài chính

do chủ tịch nớc CHXHCN Việt Nam ban hành, ngân hàng nhà đã đợc cấpgiấy phép hoạt động ngày 6/6/1992, theo đó ngân hàng đợc mang tên “ Ngânhàng thơng mại cổ phần nhà Hà Nội”, vốn điều lệ là 5 tỷ đồng Hội sở chínhtại B7, Giảng Võ – Ba Đình – Hà Nội

Cùng với sự chuyển mình của nền kinh tế Việt Nam, ngân hàng cổphần nhà đã thành công trong việc ổn định, nâng cao chất lợng hoạt động vàduy trì tốc độ tăng trởng cao Hiện tại vốn điều lệ của ngân hàng cổ phần nhà

đã đợc Ngân hàng Nhà nớc chuẩn y là 80 tỷ đồng Dự kiến sẽ đợc nâng lên

100 tỷ vào năm nay Đồng thời ngân hàng cổ phần nhà đã tham gia mạngSWIFT và đã thiết lập quan hệ với 48 ngân hàng quốc tế qua mạng SWIFTsong song với việc mở rộng hoạt động ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu pháttriển và hội nhập

Sơ đồ cơ cấu tổ chức của ngân hàng cổ phần nhà :