Giáo án Hình học 8 chương 3 bài 9: Ứng dụng thực tế của tam giác đồng dạng

- Kĩ năng : HS nắm chắc các bước tiến hành đo đạc và tính toán trong từng trường hợp, chuẩn bị cho các tiết thực hành tiếp theo.. Hoạt động 1 CHUẨN BỊ THỰC HÀNH - GV yêu cầu các tổ trưở

GIÁO ÁN HÌNH HỌC 8

Tiết 50-Tuần 28 ỨNG DỤNG THỰC TẾ CỦA TAM GIÁC ĐỒNG DẠNG

Soạn:

Giảng:

A MỤC TIÊU:

- Kiến thức : HS nắm chắc nội dung hai bài toán thực hành (đo gián tiếp chiều cao của vật, đo khoảng cách giữa hai địa điểm trong đó có một địa điểm không thể tới được)

- Kĩ năng : HS nắm chắc các bước tiến hành đo đạc và tính toán trong từng trường hợp, chuẩn bị cho các tiết thực hành tiếp theo

- Thái độ : Rèn tính cẩn thận chính xác

B CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

- GV: + Hai loại giác kế: giác kế ngang và giác kế đứng

+ Tranh vẽ sẵn hình 54, hình 55, hình 56, hình 57 SGK

+ Thước thẳng, ê ke, compa, phấn màu , bút dạ

- HS : + Ôn tập định lí về tam giác đồng dạng và các trường hợp đồng dạng của hai tam giác + Thước kẻ, compa

+ Bảng phụ nhóm, bút dạ

C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

- Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS.

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới

của HS

Hoạt động I

1 ĐO GIÁN TIẾP CHIỀU CAO CỦA VẬT

GV đặt vấn đề: Các trường hợp đồng dạng của

hai tam giác có nhiều ứng dụng trong thực tế

Một trong các ứng dụng đó là đo gián tiếp chiều

cao của vật

GV đưa hình 54 tr.85 SGK lên bảng và giới

thiệu: Giải sử cần xác định chiều cao của một

cái cây, của một toà nhà hay của một ngọn tháp

nào đó

Trong hình này ta cần tính chiều cao A'C' của

một cái cây, vậy ta cần xác định độ dài những

đoạn nào ? Tại sao ?

GV: Để xác định được AB, AC, A'B ta làm

như sau:

a) Tiến hành đo đạc

GV yêu cầu HS đọc mục này tr.85 SGK

GV hướng dẫn HS cách ngắm sao cho hướng

thước đi qua đỉnh C' của cây

Sau đó đổi vị trí ngắm để xác định giao điểm B

của đường thẳng CC' với AA'

- Đo khoảng cách BA, BA'

b) Tính chiều cao của cây

GV: Giả sử ta đo được:

BA = 1,5 m; BA' = 7,8 m; Cọc AC = 1,2 m

Hãy tính A'C'

HS: Để tính được A'C', ta cần biết độ dài các đoạn thẳng AB, AC, A'B

Vì có A'C' // AC nên:

BAC ∽ BA'C'



' ' ' A C

AC BA

BA



 A'C' =

BA

AC BA'.

HS đọc SGK

HS tính chiều cao A'C' của cây

Một HS lên bảng trình bày

Có AC // A'C' (cùng  BA')

 BAC ∽ BA'C' (theo định lí về tam giác

đồng dạng)



' ' ' A C

AC BA

BA

  A'C' =

BA

AC BA'.

Thay số ta có:

A'C' =

5 , 1

2 , 1 8 , 7

; A'C' = 6,24 (m)

Hoạt động 2

2 ĐO KHOẢNG CÁCH GIỮA HAI ĐỊA ĐIỂM TRONG ĐÓ CÓ MỘT ĐỊA ĐIỂM

KHÔNG THỂ TỚI ĐƯỢC

GV đưa hình 55 tr.86 SGK lên bảng và nêu bài

toán: Giả sử phải đo khoảng cách AB trong đó

địa điểm A có ao hồ bao bọc không thể tới

được

GV yêu cầu HS hoạt động nhóm, nghiên cứu

SGK để tìm ra cách giải quyết Sau thời gian

khoảng 5 phút, GV yêu cầu đại diện một nhóm

lên trình bày cách làm

GV hỏi: Trên thực tế, ta đo độ dài BC bằng

dụng cụ gì ? Đo độ lớn các góc B và góc C

bằng dụng cụ gì ?

GV: Giả sử BC = a = 50 m

B'C' = a' = 5 cm

A'B' = 4,2 cm

Hãy tính AB ?

Ghi chú:

- GV đưa hình 56 tr.86 SGK lên bảng, giới

thiệu với HS hai loại giác kế (giác kế ngang và

giác kế đứng)

HS hoạt động nhóm:

- Đọc SGK

- Bàn bạc các bước tiến hành

Đại diện một nhóm trình bày cách làm

- Xác định trên thực tế tam giác ABC Đo độ dài BC = a,

độ lớn: =  ; = 

- Vẽ trên giấy tam giác A'B'C' có B'C' = a'; = = 

= = 

 A'B'C' ∽ ABC (g - g)



BC

C B AB

B

A' ' ' '

  AB =

' '

'

'

C B

BC B A

HS: Trên thực tế, ta đo độ dài BC bằng thước (thước dây hoặc thước cuộn), đo độ lớn các góc bằng giác kế

HS nêu cách tính

BC = 50 m = 5000 cm

AB =

' '

'

'

C B

BC B A

- GV yêu cầu HS nhắc lại cách dùng giác kế

ngang để đo góc ABC trên mặt đất

A

B C

- GV giới thiệu giác kế đứng dùng để đo góc theo

phương thẳng đứng (tr.87 SGK)

GV cho HS đo thực tế một góc theo phương

thẳng đứng bằng giác kế đứng

= 5

5000 2 , 4

= 4200 (cm) = 42 m

HS nhắc lại cách đo góc trên mặt đất:

- Đặt giác kế sao cho mặt đĩa tròn nằm ngang

và tâm của nó nằm trên đường thẳng đứng đi qua đỉnh B của góc

- Đưa thanh quay về vị trí 00 và quay mặt đĩa đến vị trí sao cho điểm A và hai khe hở thẳng hàng

- Cố định mặt đĩa, đưa thanh quay đến vị trí sao cho điểm B và hai khe hở thẳng hàng

- Đọc số đo độ của góc B trên mặt đĩa

HS quan sát hình 56(b) SGK và nghe GV trình bày

Hai HS thực hành đo (đặt thước ngắm, đọc số đo góc), HS lớp quan sát cách làm

Hoạt động 3 LUYỆN TẬP

Bài 53 tr.87 SGK

GV yêu cầu HS đọc đề bài SGK và đưa hình

vẽ sẵn lên bảng phụ

C

E

Bài 53

HS đọc đề bài và quan sát hình vẽ

M

1,6 2

B N D 15 A

0,8

GV: Giải thích hình vẽ hỏi :

- Để tính đước AC, ta cần biết thêm đoạn nào ?

- Nêu cách tính BN

- Có BD = 4 (m) Tính AC

- HS: Ta cần biết thêm đoạn BN

- Có BMN ∽ BED vì MN // ED



ED

MN BD

BN



hay

2

6 , 1 8 ,

0 



BN BN

 2BN = 1,6 BN + 1,28

 0,4 BN = 1,28

 BN = 3,2  BD = 4 (cm)

- Có BED ∽ BCA



AC

DE BA

BD



 AC =

BD

DE BA.

AC = 9,5

4

2 )

15 4 (





(m) Vậy cây cao 9,5 m

Hoạt động 4 HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Làm bài tập 54, 55 tr.87 SGK

- Mỗi tổ HS chuẩn bị: 1 thước ngắm, 1 sợi dây dài khoảng 10 m,1 thước đo độ dài Giấy làm bài, bút thước kẻ, thước đo độ Xem lại cách sử dụng giác kế ngang

- Tiết sau thực hành ngoài trời

Tiết 51-Tuần 29 THỰC HÀNH NGOÀI TRỜI

Soạn:

Giảng:

A MỤC TIÊU:

- Kiến thức: HS biết cánh đo gián tiếp chiều cao một vật

- Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng thước ngắm để xác định điểm nằm trên đoạn thẳng, đo độ dài đoạn thẳng trên mặt đất Biết áp dụng kiến thức về tam giác đồng dạng để giải quyết bài toán

- Thái độ: Rèn luyện ý thức làm việc có phân công, có tổ chức, ý thức kỉ luật trong hoạt động tập thể

B CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

- GV: + Địa điểm thực hành cho các tổ HS

+ Huấn luyện trước một nhóm cốt cán thực hành (mỗi tổ từ 1 đến 2 HS)

+ Mẫu báo cáo thực hành của các tổ HS

- HS : * Mỗi tổ HS là một nhóm thực hành, cùng với GV chuẩn bị đủ dụng cụ thực hành của tổ gồm:

+ 1 thước ngắm

+ 1 sợi dây dài khoảng 10 m

+ 1 thước đo độ dài (loại 3 m hoặc 5 m)

+ 2 cọc ngắn, mỗi cọc dài 0,3 m

+ Giấy, bút, thước kẻ,

C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

- Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS

Hoạt động 1 CHUẨN BỊ THỰC HÀNH

- GV yêu cầu các tổ trưởng báo cáo việc chuẩn

bị thực hành của tổ về dụng cụ, phân công

nhiệm vụ

- GV kiểm tra cụ thể

- GV giao nội dung thực hành cho các tổ và giao cho

các tổ mẫu báo cáo thực hành

Các tổ trưởng báo cáo

Đại diện các tổ nhận mẫu báo cáo.

BÁO CÁO THỰC HÀNH TIẾT 51 HÌNH HỌC

CỦA TỔ LỚP 8A

1) Đo gián tiếp chiều cao của vật (A'C')

Hình vẽ:

A'

C'

C

A

B

a) Kết quả đo:

AB =

BA' =

AC =

b) Tính A'C':

a) Kết quả đo:

AB = BA'

=

AC

= b) b) Tính A'C':

A’C’ =

BA

BA

AC '

=

ĐIỂM THỰC HÀNH CỦA TỔ (GV cho)

STT Tên HS Điểm chuẩn bị

dụng cụ (2 điểm)

Ý thức kỉ luật (3 điểm)

Kĩ năng thực hành (5 điểm)

Tổng số điểm (10 điểm)

Hoạt động 2

HS THỰC HÀNH (Tiến hành ngoài trời, nơi có bãi đất rộng).

GV đưa HS tới địa điểm thực hành, phân công

vị trí từng tổ

Việc đo gián tiếp chiều cao của một cái cây

hoặc cột điện GV bố trí hai tổ cùng làm để đối

chiếu kết quả

GV kiểm tra kĩ năng thực hành của các tổ,

nhắc nhở hướng dẫn thêm HS

Các tổ thực hành Mỗi tổ cử một thư kí ghi lại kết quả đo đạc và tình hình thực hành của tổ

Sau khi thực hành xong, các tổ trả thước ngắm cho phòng đồ dùng dạy học

HS thu xếp dụng cụ, rửa tay chân, vào lớp để tiếp tục hoàn thành báo cáo

Hoạt động 3

HOÀN THÀNH BÁO CÁO - NHẬN XÉT - ĐÁNH GIÁ

GV yêu cầu các tổ HS tiếp tục làm việc để

hoàn thành báo cáo

- Các tổ HS làm báo cáo thực hành theo nội dung GV yêu cầu

- GV thu báo cáo thực hành của các tổ.

- Thông qua báo cáo và thực tế quan sát, kiểm

tra nêu nhận xét đánh giá và cho điểm thực

hành của từng tổ

- Căn cứ vào điểm thực hành của tổ và đề nghị

của tổ HS, GV cho điểm thực hành của từng HS

- Về phần tính toán, kết quả thực hành cần được các thành viên trong tổ kiểm tra vì đó là kết quả chung của tập thể, căn cứ vào đó GV sẽ cho điểm thực hành của tổ

- Các tổ bình điểm cho từng cá nhân và đánh giá theo mẫu báo cáo

- Sau khi hoàn thành các tổ nộp báo cáo cho GV

Hoạt động 4 HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Đọc "Có thể em chưa biết" để hiểu thêm về thước vẽ truyền, một dụng cụ vẽ áp dụng nguyên tắc hình đồng dạng

- Chuẩn bị đồ dùng tiết sau: Thực hành đo gián tiếp khoảng cách

Tiết 52-Tuần 29 THỰC HÀNH NGOÀI TRỜI

Soạn:

Giảng:

A MỤC TIÊU:

- Kiến thức: HS biết cánh đo khoảng cách giữa hai điểm trên mặt đất, trong đó có một điểm không thể tới được

- Kỹ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng sử dụng giác kế đo góc trên mặt đất, đo độ dài đoạn thẳng trên mặt đất Biết áp dụng kiến thức về tam giác đồng dạng để giải quyết bài toán

- Thái độ: Rèn luyện ý thức làm việc có phân công, có tổ chức, ý thức kỉ luật trong hoạt động tập thể

B CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

- GV: + Địa điểm thực hành cho các tổ HS

+ Huấn luyện trước một nhóm cốt cán thực hành (mỗi tổ từ 1 đến 2 HS)

+ Mẫu báo cáo thực hành của các tổ HS

- HS : * Mỗi tổ HS là một nhóm thực hành, cùng với GV chuẩn bị đủ dụng cụ thực hành của tổ gồm:

+ 1 giác kế ngang thước đo độ

+ 1 sợi dây dài khoảng 10 m

+ 1 thước đo độ dài (loại 3 m hoặc 5 m)

+ 2 cọc ngắn, mỗi cọc dài 0,3 m

+ Giấy, bút, thước kẻ, máy tính

C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

- Ổn định tổ chức lớp, kiểm tra sĩ số HS

- Kiểm tra việc làm bài tập ở nhà và việc chuẩn bị bài mới của HS

Hoạt động 1 CHUẨN BỊ THỰC HÀNH

- GV yêu cầu các tổ trưởng báo cáo việc chuẩn

bị thực hành của tổ về dụng cụ, phân công

nhiệm vụ

- GV kiểm tra cụ thể

- GV giao nội dung thực hành cho các tổ và giao cho

các tổ mẫu báo cáo thực hành

Các tổ trưởng báo cáo

Đại diện các tổ nhận mẫu báo cáo

BÁO CÁO THỰC HÀNH TIẾT 52 HÌNH HỌC

CỦA TỔ LỚP 8A

1) Đo gián tiếp khoảng cách

a) Hình vẽ:

b) Kết quả đo:

BC =

=

=

b) Vẽ A'B'C' (HS vẽ hình)

B'C' = ; A'B' = = ; = Hình vẽ

Tính AB;

ĐIỂM THỰC HÀNH CỦA TỔ (GV cho)

STT Tên HS Điểm chuẩn bị

dụng cụ (2 điểm)

Ý thức kỉ luật (3 điểm)

Kĩ năng thực hành (5 điểm)

Tổng số điểm (10 điểm)

Hoạt động 2

HS THỰC HÀNH (Tiến hành ngoài trời, nơi có bãi đất rộng).

GV đưa HS tới địa điểm thực hành, phân công

vị trí từng tổ

Việc đo gián tiếp khoảng cách giữa hai điểm

GV bố trí hai tổ cùng làm để đối chiếu kết quả

GV kiểm tra kĩ năng thực hành của các tổ,

nhắc nhở hướng dẫn thêm HS

Các tổ thực hành Mỗi tổ cử một thư kí ghi lại kết quả đo đạc và tình hình thực hành của tổ

Sau khi thực hành xong, các tổ trả Giác kế, đồ dùng cho phòng đồ dùng dạy học

HS thu xếp dụng cụ, rửa tay chân, vào lớp để tiếp tục hoàn thành báo cáo

Hoạt động 3

HOÀN THÀNH BÁO CÁO - NHẬN XÉT - ĐÁNH GIÁ

GV yêu cầu các tổ HS tiếp tục làm việc để

hoàn thành báo cáo

- GV thu báo cáo thực hành của các tổ

- Thông qua báo cáo và thực tế quan sát, kiểm

tra nêu nhận xét đánh giá và cho điểm thực

hành của từng tổ

- Căn cứ vào điểm thực hành của tổ và đề nghị

của tổ HS, GV cho điểm thực hành của từng HS

- Các tổ HS làm báo cáo thực hành theo nội dung GV yêu cầu

- Về phần tính toán, kết quả thực hành cần được các thành viên trong tổ kiểm tra vì đó là kết quả chung của tập thể, căn cứ vào đó GV sẽ cho điểm thực hành của tổ

- Các tổ bình điểm cho từng cá nhân và đánh giá theo mẫu báo cáo

- Sau khi hoàn thành các tổ nộp báo cáo cho GV

Hoạt động 4 HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Làm các câu hỏi Ôn tập chương III

- Đọc Tóm tắt chương III tr.89, 90, 91 SGK

- Làm bài tập số 56, 57, 58 tr.92 SGK