Báo động kỹ năng giao tiếp của giới trẻ

Bây giờ, ít thấy cảnh những người trẻ tuổi “đi thưa về trình” như cách đây nhiều năm về trước. Sự lễ phép của những người trẻ trong

Báo động kỹ năng giao tiếp của giới trẻ

Bây giờ, ít thấy cảnh những người trẻ tuổi “đi thưa về trình” như cách đây nhiều năm về trước Sự lễ phép của những người trẻ trong giao tiếp với cộng đồng, đặc biệt là với những người nhiều tuổi hơn đang dần phá vỡ đi những nét văn hóa, những thuần phong mỹ tục tốt đẹp của dân tộc

* Từ trong nhà…

Nhiều người trẻ bây giờ, khi gặp khách là người lớn tuổi trong nhà

thường ít khi chào hỏi, có chăng chỉ “lí nhí” trong miệng qua loa rồi mất

hút vào phòng riêng Không còn cảnh đứng hầu chuyện người lớn để

nghe, để học hỏi như trước nữa Một lần đến nhà anh bạn chơi, đứa con

gái lớn 16 tuổi của anh bạn tôi sau khi từ trường về là chạy ào vào

phòng, không biết nhà đang có khách, cũng như không hỏi cha mẹ lấy

một câu Thấy tôi ngơ ngác, anh bạn đành biện bạch: “Bọn trẻ bây giờ

hình như không còn biết lời chào là gì nữa chúng nó suốt ngày học

hành, đi chơi, lên mạng chát chít Nhiều khi không giúp đỡ được việc

nhà cho cha mẹ nữa!” - đến thế thì tôi cũng chỉ còn biết lắc đầu mà thôi

Tự nhiên thấy hụt hẫng! Nhà anh mấy đời gia giáo là thế Vậy mà…

Đấy là chuyện chào hỏi, còn những chuyện khác như trong lúc ăn cơm,

khi họ hàng đến thăm hay đi thăm họ hàng… thì ngôn ngữ giao tiếp của

giới trẻ có quá nhiều điều cần nói Hình như cái truyền thống ngàn đời

của dân tộc đã và đang bị giới trẻ làm biến mất Họ không biết cách giao

tiếp cơ bản nhất, không biết cách thể hiện tình cảm qua lời nói Thường

thì đó chỉ là những câu nói cộc lốc, thiếu ngữ pháp miễn là đủ hiểu nội

dung, còn cấu trúc câu, những từ ngữ biểu hiện tình cảm bị giản lược

một cách vô tội vạ Bây giờ người trẻ có rất nhiều phương tiện để liên

lạc, giao tiếp Có thể những phương tiện đó ở một chừng mực nhất định

phục vụ đắc lực cho quá trình giao tiếp trong thời đại @, thời đại công

nghệ số Nhưng sẽ ra sao nếu quá lạm dụng!? Phải chăng sẽ biến những

người trẻ thành những cái máy biết nói được lập trình sẵn những từ ngữ

công nghiệp!? Rất dễ thấy những hiện tượng thiếu tôn trọng người lớn

trong nhà như việc nói năng cộc lốc, nói chuyện với người lớn nhưng

mắt nhìn chằm chằm vào máy tính, hay những tin nhắn không đầu

không đuôi gửi cho bố mẹ, ông bà… Với con số thống kê gần 70% học

sinh, sinh viên sử dụng internet như hiện nay, càng khiến kỹ năng giao

tiếp với người lớn bị hạn chế, đặc biệt là với vốn ngôn ngữ, thái độ, tình

cảm trong giao tiếp…

* Ra ngoài xã hội…

Rất dễ nhận thấy kỹ năng giao tiếp của những người trẻ tuổi tại nơi công

cộng, nơi đông người là rất đáng xấu hổ Họ ăn nói vô tư với những từ

tục tĩu, với những hành động không giống ai Ngay cả với những người

lớn tuổi hơn cũng không được tôn trọng, trong khi truyền thống trọng

người già trong văn hóa chúng ta rất đặc trưng Văn hóa giao tiếp của

người trẻ ngoài xã hội rất đáng chê trách, nhất là những biểu hiện như

khi ngồi trong quán cà phê, khi có hơi men trong người, trong quá trình

tham quan, trên các phương tiện giao thông công cộng… người trẻ tuổi

bây giờ ít chịu nhường ghế cho người già, phụ nữ trên xe buýt, cũng như

cười nói vô tư trong đám tang, trong thư viện lại thích ồn ào, ngoài quán

cà phê thì không thể nói nhỏ, có hơi men trong người thì không thể phân

biệt được đúng sai, lớn bé… đó là những biểu hiện rất thiếu văn hóa

Đặc biệt là văn hóa giao tiếp ở người trẻ

Tuy không phải tất cả người trẻ đều như thế Nhưng đừng để đến lúc nào

đó mà những lời nói yêu thương, những hành động thể hiện tình cảm

trong gia đình lại trở thành những điều xa xỉ, hiếm có Đừng để những từ

“xin lỗi, cảm ơn, cảm phiền…” biến mất trong vốn từ vựng vốn ít ỏi của

người trẻ trong khi giao tiếp ngoài xã hội Các bậc phụ huynh cũng cần

quan tâm hơn đến việc “học ăn học nói” của con cái mình, cũng như

kiểm soát được mức độ sử dụng các phương tiện giao tiếp Quan trọng

hơn, cần tiếp cận những người trẻ để định hướng kỹ năng giao tiếp đúng

Người lớn phải là những tấm gương để người trẻ noi theo, không chỉ

trong gia đình, mà cả ngoài xã hội, không chỉ trong giao tiếp thông

thường, mà cả khi sử dụng những phương tiện giao tiếp hiện đại cũng

đều phải chuẩn mực Với thời gian thì tất cả mọi điều đều có thể thực

hiện được Một đất nước mấy nghìn năm văn hiến, lẽ nào lại dễ dàng

đánh mất những điều tốt đẹp hay sao!?

BÙI HỮU CƯỜNG