Giọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam Luyến (Khóa luận tốt nghiệp)

Giọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam LuyếnGiọng điệu trong thơ Đoàn Thị Lam Luyến

u c a riêng tôi i s ng d n khoa h c c gi ng viên Khoa Khoa h c Xã h ng

L I C

c s phân công c a Khoa Khoa h c Xã h i h c Qu ng Bình,

Trên th c t không có s thành công nào mà không g n li n v i nh ng s h

tr dù ít hay nhi u, dù tr c ti p hay gián ti p c i khác Trong su t

V i lòng bi c nh t, em xin g n quý Th y Cô Khoa Khoa h c

truy t v n ki n th c quý báu cho chúng em trong su t th i gian h c t p t i

t ng Em xin g i l i c n quý th y cô Trung tâm h c li i

h c Qu u ki c s d ng các ngu n tài li u phong phú c a trung tâm ph c v cho quá trình nghiên c u c a b n thân

ch nh nh t song do bu u m i làm quen v i công tác nghiên c u khoa h

ng h n ch v ki n th c và kinh nghi m nên không th tránh kh i nh ng

M C L C

L 1

L I C 2

M C L C 3

PH N M U 5

1 Lí do ch tài 5

2 L ch s v 6

ng và ph m vi nghiên c u 9

ng nghiên c u 9

3.2 Ph m vi nghiên c u 9

u 9

a khóa lu n 10

6 C u trúc c a khóa lu n 10

PH N N I DUNG 11

LAM LUY N VÀ GI 11

1.1 Gi ng, gi u và gi 11

1.1.1 Gi ng và gi u 11

1.1.2 Gi t hi ng ngh thu t 11

1.1.3 Gi 14

Lam Luy hình thành gi 17

Lam Luy n .17

i và s nghi 17

1.2.1.2 Quan ni m v 18

1.2.1.3 Các ch Lam Luy n 19

hình thành gi Lam Luy n 23

1.2.2.1 C m quan v cu c s i 23

1.2.2.2 Ý th c v s i m 25

2.1.1 C m h ng t cái b n ngã 29

2.1.2 Giây phút tr c n i bu 31

c th hi n s c gi ng giãi bày, lí l 35

2.2 Gi ng tâm tình, hoài ni m, c 37

2.2.1 L i tâm tình thi t tha v l a 37

2.2.2 L muôn m t cu c s ng 39

c th hi n s c gi ng tâm tình, hoài ni m, c 41

GI NG TRI T LÝ, CHIÊM NGHI M VÀ GI , C T V N44 3.1 Gi ng tri t lý, chiêm nghi m 44

3.1.1 Nh ng tri t lý và chiêm nghi m v i 44

3.1.2 Tri t lý, chiêm nghi m v thân ph n, nh t là thân ph i ph n 47

3.1.3 Tri t lý chiêm nghi m v tình yêu 49

c ngh thu t t o s c gi ng tri t lý, chiêm nghi m 51

3.2 Gi , c t v n 55

3.2.1 Gi 55

3.2.2 Gi ng c t v n 57

c ngh thu t t o s c gi và c t v n 60

K T LU N 63

TÀI LI U THAM KH O 65

PH N M U

1 Lí do ch tài

hi và sâu s c nh t nh ng ma l c k o c a ngôn ng

c xem là k di u thì nh i ph n

nh i muôn s c màu lung linh huy n o Và b t k quãng sông nào thì hình bóng c a h n h u b ng t t c nh ng v i

i tôn vinh và trân tr ng

n y n nh ng sáng t m màu s c c a ch th , là nh ng s n ph m r t riêng

p l i, ch tìm ra ti ng nói riêng c a mình trong sáng t o V c không có gì khác ngoài ti ng nói riêng c a m i

góp m t ph n nh s c l c c c c a nhân lo i m u gì

n có, không b Cái quan tr ng c a tài

c ti t b c Ph i nói r ng, dòng ch y c a n n

c Vi t v i nh ng thành t u l y chính nh s góp m t c a các nhà Chúng ta ph i k n nh ng Xuân Qu nh, Lâm Th M D , Phan Th

n hoa c a thi ca s b c n u chúng ta không

m m Lam Luy n Tuy thành qu ng trong quá trình

t o không m t m i, góp ph i m i, tôn t o n n thi ca Vi i S

bi t ch là cây bút o b c bi n Nh ng tác ph m c a ch v a

nghiên c c thì ph i k n hàng lo t các công trình nghiên c u v gi ng

u trong ti u thuy t c a nhà nghiên c u M.Bakhtin nh u th k XX

hi ng gi i s ng và gi u trong ngh thu t, coi gi u

n c u thành hình th c c c Theo Tr

gi là s bi u th l ng, c m xúc ch th [47, tr.154] GS

nh nh r Phân tích tác ph m mà b qua gi u t n quan tr ng t o nên b n s [43, tr.85] V u thì

kh nh: ch t ru, ng t ngào, mê ho c, trang

2.2 Nghiên c u v àn Th Lam Luy n

Lam Luy xu t hi n vào n a cu i th k XX V i phong cách sáng tác riêng, tác ph m c a ch r c b c yêu thích và thu hút

n xót xa, oan nghi t v n khi c ham s t lên gi t do v mình,

b o li t mà không t t nh, dân dã mà hi i.

Lam Luy n vi t nhi tài: thi u nhi, tình yêu, th s

c a thân ph (Xuân Cang) i ta th y nó không cao sang, không lên gi u Nó b t lên t ngôn ng ng, có th nào nói

cu i l n, khát yêu, v v p yêu, d i yêu, xây d ng h

t li t d d n châm khói tuyên chi n v i tình yêu Chi n

tranh k t thúc, chi n b i thu c v ch v n lao lên quy t s ng mái v i tình

yêu l n n a, thêm l n n a Trong hào quang c a tình yêu ng, Lam Luy n m i

b c l h c toàn v n v p chân th t t trái tim n i d y b a mình

S n i lo u ch y u cho s hình thành và t n t i c a m t cây bút

(Thái Doãn Hi c hi n công trình nghiên c u Phác

th o chân dung m t s t Nam hi i b ng các qu Kinh d ch n

nh v Lam Luy n: (Qu d ch ph n ánh th i ti n v n c ng

nh chi ph i su i Lam Luy n là qu Lôi Thiên

i Tráng): V i s c m nh bên trong c a th Lam Luy n là

nh b o k chuy n cu i chuân chuyên c a mình không chút m c c m,

s tháng 5 2003 bài vi t ng n v Lam Luy n - i

n, là bi n c , là o, là mi t h a cho trái tim h n hán c a

m t tình yêu mãnh li t c a m t trái tim cu ng nhi t hi m th y nh ng cây bút n

v n thiên v ng t ngào, duyên dáng và d u dàng e p Cô gái h i yêu là

cu ng nhi t, yêu là ph i cháy bùng ng n l a mê say, yêu là ph i h t mình

M t gi u riêng, chính gi u làm nên phong cách c a

Lê Th Mây, trong bài vi i l

có th , tác gi còn nh n th n có m t

hi a ch i nh n xét th hi n s ng c m sâu s , tri âm v i

t Nam m tr i sáng tác Nha Trang, Lam Luy n là m i d tr i vi t này Ch trong 5 ngày ghé

i, Lam Luy n ngh ch ng n, song trong

l i r t chân th t s n c a tâm tr ng và thân ph

nh bé, y i, d b l a g t. Thúy B c lúc sinh th n nói v i

Lam Luy n: Sao em có cái tên l th l i còn Lam Luy n n a Yêu thì

i h p nh ng m i tình ngang trái, s ng thì th n

i d t Mà qu có th th t! Lam Luy n tài s c n dang d , d dang

mang tính h th ng Các bài vi t ho c nhìn nh n m t khía c nh ho c ch m

t công trình chuyên bi t nào nghiên c u v v gi

Lam Luy n Khóa lu n c g kh o sát các lo i gi u trong

a tác gi n này, mong r ng s có cái nhìn toàn c nh v gi u c a Lam Luy n m t cách hoàn ch

Nh n di Lam Luy n là m t th gi i ngh thu t th ng nh t

nó trong m t h th ng chung theo m t tr t t nh nh

: Gi ng giãi bày, lí l và gi ng tâm tình hoài ni m, c

: Gi ng tri t lí chiêm nghi m và gi , c t v n

Trong cu c s i giao ti p v i nhau b ng ngôn ng Và cùng v i

quá trình giao ti p, khái ni m gi ng xu t hi n.Theo T n Ti ng Vi t, gi ng là:

c coi là gi ng Khái ni m gi ng ch y u nói v i, g n v i s c thái

bi u c m c i Gi ng nói c a con i không ch t n t t tín

Theo T n Ti ng Vi t, gi gi ng nói, l i nói, bi u th m t th

nh nh y, n u gi ng thiên v tính v t lý thì gi u l c nhìn t góc

trùng vào nét th ba c gi c t giao ti p, nhi u khi

ng nh t v hai khái ni m này v i nhau Có th nói, bao nhiêu hoàn c nh giao ti p và nhân v t giao ti p thì có b y nhiêu gi u Ta có th g p các ki u

gi gi ng khinh nh n, gi ng ch gi u, gi ng tr ng, gi

gi ng hi n h u Cùng v i m i s c gi ng là s bi u hi n tâm tính và tâm tr ng c a con i Tuy nhiên, trong cu c s ng, gi u ng mang tính nh t th i, hôm nay th này mai có th khác, ph thu c vào nhi u u này hoàn toàn khác v i gi u trong tác ph c, b i trong ngh thu t, giao ti c

Là y u t c t y u t o nên phong cách ngh thu t, gi u cho phép ta hi u

u sâu, s phong phú c a ch th sáng t o Trên th c t , gi u v a

th phát ngôn qua l thu t 9, tr.34] và theo tác gi Nguy p

không th có gi u n u không có nh ng sâu s c, nh ng n

nh c s ph i, không s chia v i h ni m vui và tình yêu

cu c s ng 9 tr.3 , gi u thu c c hai ph ng và phong

i v i vi c t o d u có vai trò r t l n, mang tính ch t quy nh Trong T n thu t ng c, các tác gi Lê Bá

gi u Gi u ch o chi ph i các gi u xung quanh nó

Gi u ch o không nh ng không lo i tr mà còn cho phép t n t i trong tác ph m nh ng s u khác nhau Nh ng s u này di n

t s phong phú c a nh ng ph i c nh c m xúc trong vi c lý gi i nh ng hi n

ng, nh ng khía c nh gi ng nhau và khác nhau c ng sáng tác M t tác

ph m xu t s c ph c nh ng v l n lao c a cu c s ng và khám phá ra

nh ng sâu s ng có s phân hóa ph c t p v gi ng

u 28, tr.295] Tác ph m nào có nhi u s c thái gi u s c c m

u, nhàm c Tuy nhiên, trong tác ph m v n ph i có

D u hi u tiêu bi u c a nó là tính ch t cá th hóa c a c t chquan hóa c a s th hi n

Có th th y, vi c phân tích và nh n di n gi u qua các tác ph m là y u tquan tr ng nh t khi tìm hi u gi

+ Gi

tìm hi u gi u c a ch th sáng t o không th không tìm hi u quan

ni m ngh thu t c a thi nhân và cái tôi tr c b c l ng trong tác

ph m ngôn t [9, tr.97] b i quan ni m ngh thu t c c

lý gi i, c m th c a ch th , th hi n cái nhìn c a thi nhân v con

c m h ng và cái nhìn ngh thu t trong nh ng sáng tác c i k

êm.

u v n có c a th lo i trong ti i m i 30phù h p v i yêu c u cu c s ng, c m h bó h p trong m t ph m vi

p c p c a nh ng kho ng l ng trong th gi i tâm h n

tr u cau c a Hoàng Kim Dung; n a nh ng em bé ph i ch u c nh thi t thòi

b i c nh ly hôn c a ba m chúng trong c c Thu; tình c nh c a

nh i t i nghi p, kém may m n qua c a Ph m Thu

Y t c c th hi n qua cái nhìn c m thông, trìu m a

a các ch t g p nh ng n i ni m, tình c m,

m , c m t m i a Bùi Kim Anh; trong M v n ch , Ông, Bà ngo i c a

Lam Luy

t l n ch ví von v s ph n c s tôi là s bã tr u i

n sau Chính nh v trong tình yêu c a chính cu i ch , nên ch i

i b ng s c m thông, chia s ng kinh nghi c truy n l i cho em gái và con, y chính i v i ph n có con không ch Không hoang cây ch i/ Tôi hoang con b

hoang Nh a con mang h m ) Hình

Trong cu c chi u c a dân t c v i k thù, nhi m v c i ngh

y u là t p trung ph n ánh công cu u tranh, ca g i nh ng ph m ch t c a con

i nói riêng và c a dân t c nói chung trong nh ng tháng ngày kh c li t nh t, và

s th t, nêu rõ s th t" Ngh quy t V c a B chính tr s :

Ti ng nói c hi n th c xã h i ch t Nam ph i là ti y trách nhi m, trung th c, t do, ti ng nói c a s th t, c a tinh th n

o c ng s n ch c nguy n v ng sâu xa c a qu n chúng

y u t ng l y, m ra b u không khí dân ch , làm b ng lên trong

c cái tôi t ý th c, t o ra nh ng gi u trong th i k giãi bày,

b c b ch 29, tr.376]

tra v n không ng ng v i s i m i y trong ngh thu c

ti p s c b i công cu i m i c c, màu s c duy lí, t m

y ý th i m i t quy t li t Chính s i m i

Cu c s ng v t v t nh i không m y suôn s i éo le, tr c tr , vì

v y có nhi u mu n nói, mu n gi i bày Ngoài th t l gi i bày

Nh ng bài nghiên c u v không nhi a ch thì không

ph i vi t nh n th a Lam Luy n trong tr o, vút cao b ng

c k th a t m ch ngu ch ông ph i ch khai thác nh ng cái th c t i, mà ch vi t v hình nh nh i ph n trong quá kh Hình nh c a

còn cách vi t truy n th ng, c phá v các quy ph m, các chi u tuy n tính, t o nên nh ng dòng ch t n ng hi n.

1.2.2.3 Khát v ng dân ch hóa m i quan h - công chúng

không ph i là nh i rao gi n c hay minh h a cho nh ng

s th c nh ng khát khao, nh ng ni m tr c n bên trong con

rên r th ng thi t gi o công chúng, gi a sân kh u, ánh sáng, trong ti ng

n, ti ng nh c và nh ng d ng c trình di n khác Nhi âm th m l ng

l trên trang gi r

c quên y u t quan tr ng, b n ch t c n là ngôn ng Ngh thu t bi u

hi n là quan tr ng song không bao gi là t t c Ngh thu t trình di n hay nghthu t th giác ch là m t th ng, ch là s a giác quan n u nó không

th c s mang l i m t c m giác m i, m t giá tr tinh th n m i

GI NG GIÃI BÀY, LÍ L VÀ GI NG TÂM TÌNH, HOÀI NI M C M

xu t hi n nh ng l i giãi bày mang tính lí l n nao lòng M i v t ti ng

tác c a ch t v tài tình yêu Chính vì th , cái tôi c a ch lúc nào

ng nàn, tha thi m say Khát v ng thành th

N i trong m ng ph i là m t c bi t khi n ch ph i nh , ph

giúp ch th ng cõi tr n gian Ph i v i vòm ng c

r ng và cánh tay v nh c l n, sông sâu có th dìu d t ch qua cây c u sóng gió m t cách bình yên

Ph i nói r h v c sáng t o ngh thu t b t ngu n t ch quan c a

hi n cái tôi r m nét Theo Viên Mai trong Tùy viên thi tho i i không nên có cái tôi, có cái tôi thì m c b

cái t i cóp nh t, phô di n 54, tr 143]

C Lam Luy n là cái tôi m nh m và d d i:

t m m ch t ch a

(Mong anh )

ngôn ng phô bày t t c nh ng c m xúc lên trang gi y, b c b ch tâm tr ng,

d c h t tâm can c a mình

ng cu c chi n tranh tình ái. 21, tr.85] B i l , m u d

hi u, trong tình yêu ph i có s ghen tuông, h n gi n v

Th Lam Luy n ta m i th y m t cu c chi n tình yêu th c s : t anh t

i nhi u d ng th c, xu t hi n qua nhi u h quy chi u khác nhau, i

quá trình sáng t o nên cái tôi - - tr tình luôn luôn bi

d ng, phong phú, nhi u khi khó n m b t làm phong phú và

16, tr.10] Ph i nói r t t

bày h t tâm can c a mình

Có th Lam Luy n c l cái tôi c a mình v i nh ng ý

ng chân thành, ch n v m t cách th ng th n B ng s khám phá cái tôi n i c m, và nh ng bi u hi n sâu kín trong tâm h n, ch i nh ng t

Th hai, trong n n kinh t th ng i s ng trong nhi u m i quan h

i s ng v i nhau th nào th hi n r t rõ tâm tr ng

c a m t giai n l ch s c th ta bi t r ng, bu u kh là m t ph m

thi t ph i có nguyên c u quan tr ng i th hi n n i

bu n sâu s c và th m ch 10, tr.75] V Lam Luy n, ch ã

c b ch, gi i t a m i tâm tr ng, n c c a mình thông qua ch t li u ngôn t

H u h t các tr ng thái tâm lí này, th hi a ch ch tình yêu và thân

ph n c i ph n Là gi i n , ch luôn p trong tim m t tình yêu tr n v n, m t

(Vi vu)

không ai h i han mình, thuê m t quán tr ho c nhà c a m t th

giao th a ch c n m t tách cà phê th t nóng i gian c a s sum h ng

tr n v n, nh ng m i sóng gió r i s nh phúc s y, viên

o hóa l i

t c r i d Chúng mình s thành v , thành ch ng

N u không có m t l n

M t l Sau phút giây

Êm m trên gh Anh không cài l i khuy áo ng c cho em.

(Tan v )

a cá nhân lên trang gi y là m t c m k , b i l trong tâm

Luy n c bàng b c m t s c màu kh c kho i, b r t b c tr c và th ng

th n T luôn c t lên ti ng nói ph n n , u t c Lam Luy hai

l n dang d trong tình duyên nên con tim luôn kha c yêu và c ng hi n

p, tri n miên phkín c cu i ch

ng mía hóa lau

t ngãi Càng say càng g p tình h

Nhìn l i ch ng ch c m t chu i nh ng s vi c gian d i

sình l y nh ng l i nói d i

Châm khói i s ng, kh n t t cùng c

u non n t

C tin nghe, c tin nói, c i Que diêm m nh c châm b r t Khói l

(Châm khói)

n v i tình yêu b ng trái tim chân thành và n ng nhi t gi u,

tình yêu c a mình mà không m Ta trao c cho anh/ m t tình yêu dào d r i ch nh n v i bu

(G i tình yêu) Ch yêu v i m t trái tim cháy b i ch nh n v mình

L i k c s d ng trong sáng tác c a Lam Luy n

l i hi u qu ngh thu t r t cao G thu t l i cu y bi ng

m t câu chuy n v cu i b ng chính ngôn ng bình dân, d hi u S c lay

i chính là ch

ki p tr Phong tr y v n ngày th gian

nhiên nên cu c s n cu n nh ng m ch nh i m nóng, chính d dàng khai thác h t m i ngóc ngách, chi u sâu

Chàng nghèo thi p v n xin theo Gian nan

C

- Chúng giao

(Nói v i anh)

B ng cách s d ng ngôn t giàu tính bi u c m, n cho

c gi nh ng c m nh n tinh t v m t h n da di t cháy b ng Ch m t

thân ph n Thúy Ki u, Th Kính, thông c m cho nh ng giây phút

l a Th M u, s iên d i c a Xúy Vân

ng ph i nh !

V n c d i thêm m t nghì a Cho mai ngày a d

T bi i chóng m t c a n n kinh t th ng phá v i bình

n quen thu c Cu c s ng m y bi ng và b t tr c không ph i l

u c a các giá tr nên tr c c ng th i nghi m

Lam Luy n luôn ch t ch a bao n c nh ng bi n

ng c a xã h i

y là n c tình tr ng tha hóa và s nghèo nàn c i s ng tinh

th n c i T l ngh ch v i s phát tri n c a n n kinh t th ng là s sa sút v i s ng tâm h n, thi u v ng tinh th n nhân b n: lãng quên quá kh , c i ngu n, b n s c dân t c, l i s c gi , th c d ng, v k , nghèo c m t

c h t, ng l i tâm tình, hoài ni m, c c nh ng cung

r ng trong cu c s ng h ng ngày nhi u khi tình c di n t b ng

l i tr c ti p mà thông qua hình nh, tranh v hay nh c tình c m y m c chuy n t i h c