NGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEE (Khóa luận tốt nghiệp)

NGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEENGHỆ THUẬT TIỂU THUYẾT JOHN MAXWELL COETZEE

I H C QU NG BÌNH KHOA KHOA H C XÃ H I

L i c

-Sinh viên th c hi n

M C L C

PH N M U 3

1 Lí do ch tài 3

2 L ch s v 5

ng và ph m vi nghiên c u 9

ng nghiên c u 9

3.2 Ph m vi nghiên c u 9

u 9

tài 9

6 C u trúc c a khóa lu n 10

PH N N I DUNG 11

U TRÚC TR N THU T TRONG TI U THUY T J.M.COETZEE 11

1.1 Ngôn ng tr n thu t 11

1.1.1 L i k 11

1.1.2 L i t 12

1.1.3 L i bình lu n 14

1.2 Gi u tr n thu t 16

1.2.1 Gi 17

1.2.2 Gi ng tri t lu n 24

1.3 M t s th pháp tr n thu t 27

1.3.1 Th th tr n thu t 27

1.3.2 Th ng 31

1.3.3 Th ng nhân v t 34

TH C XÂY D NG NHÂN V T TRONG TI U THUY T J.M.COETZEE 37

2.1 Các ki u thuy t J.M.Coetzee 38

i b 38

i ch 43

2.1.2.1 Ch th xác 43

2.1.2.2 Ch tâm h n 45

i v i nh ng khao khát 47

2.1.3.1 Khao khát t do 47

2.1.3.2 Khao khát sáng t o ngh thu t 49

c xây d ng nhân v t trong ti u thuy t J.M.Coetzee 52

2.2.1 Phác th o ngo i hình nhân v t 52

2.2.2 Miêu t nhân v ng 55

2.2.3 Miêu t nhân v t qua bi u hi n n i tâm 57

U TRÚC KHÔNG GIAN VÀ TH I GIAN NGH THU T TRONG TI U THUY T J.M.COETZEE 62

3.1 C u trúc không gian 62

3.1.1 Không gian thiên nhiên 63

3.1.2 Không gian cu c s ng 65

3.1.3 Không gian c a nh ng cu c chi n 68

3.1.4 Không gian c a nh ng gi 70

3.2 C u trúc th i gian 74

3.2.1 Th i gian hi n t i 74

3.2.2 Th i gian h ng 767

3.2.3 Th i gian kho nh kh c 79

PH N K T LU N 82

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 85

Nam Phi là m t trong nh ng qu n n m phía nam l a Châu Phi Chúng ta bi c này v i nhi u b l

cùng chung s ng v i nhi u th ngôn ng khác nhau Không ch v t

c có ngu n tài nguyên, khoáng s n vô cùng phong phú cùng v i th ch

i Cape Town Nam Phi Cha ông là lu ông là

thông th o ti ng Anh B a mình, ông u và h c cao h c

ti t v vi c dùng máy tính trong phân tích các ti u thuy t c a Samuel

gi ng môn

i h c Ti u bang New York t

ng trú Hoa K b t ch i (vì ông tham gia phong trào ph n chi n) ông tr v l i Nam Phi T n 2000, ông gi nhi u ch c v t i h c Cape Town,

xuyên t i h c danh ti ng Hoa K i h c Ti u bang New

hành viên c a ng Xã h i T t

nghi c bi t, v i nh ng sáng t o ngh thu c

c trao t ng gi ng Booker: l

h c danh giá b n trong ngh thu t th hi n thân ph n

nh ng k ngoài l , n n nhân c a tình tr ng phân bi t ch ng t c và nh ng b t công

xã h i Theo H ng Nobel: ng ti u thuy t c i c u trúc

r n ch i tho i nén ch t và kh ng th i, ông

m t nhà hoài nghi tri ng khi phê bình cái ch

Vi t Nam, b c bi n John Maxwell Coetzee v i m t s tác ph

c d Ru ng b (Disgrace), Cu i và th i c a Michael K (Life & Times of Michael K), Gi a mi t i b n m i (Waiting for the Barbarians) hay i ch Có th nói, nh ng

cu n ti u thuy t b c th y c a J.M Coetzee là "nh y v nh ng

i", là c nhiên v cu c chi n tranh gi a các t ng l p áp b c và nh i b n kh n cùng T ng câu, t ng ch trong tác ph ng lòng cho nh i con s ng trong ch gi ng xé gi ng lu t l hà kh

B ng gi c ch n, kiên quy t cùng v i ngh thu t s d ng ngôn ng tài tình: a khó n m b t, v a d hi u, r t quen thu [3],

t ra nhi u v cho chúng ta suy ng m v

th c c a cu c s ng, quan ni m v tình yêu, s b i v i ngôn

ng , tri ng ch ng l i cái s c trong m i chúng ta, quan ni m

v c c a m i nh ng ti u thuy t c a mình, J.M

khám phá c m th c và s truy v n b n th c ng th a m i chúng ta, c a c ng và c a m i m t dân t c Vì v i vi t mu n tìm hi u,

khai thác v ngh thu t trong ti u thuy t c c

p d n trong sáng tác c a ông T phong cách ngh thu t

chung

K t khi nh n gi

ành cho ông r t nhi u s ca ng i mà b t c m i

v a d hi u, r t quen thu The New York Times) [3] Trên t Washington Post s ngày th Sáu tháng 10

t: c nhà xu t b n

ông ta s t gi i b a Coetzee, lòng tr c n và c m thông c a ông ta v i t t c nh ng s x u mà chúng ta làm hay c m th y Tôi th c s

Coetzee hi u r t rõ v b n ch t t nhiên c i và ông ta có th vi t nó lên

nguy y trong tác ph u tay Mi t Hoàng Hôn (Dusklands, 1974)

c c chút ni m tin vào th c t i mà anh ta có th b u víu

2.1 Các công trình nghiên c u chung v ti u thuy t c a J.M.Coetzee

Không ch n i ti ng Nam Phi, J.M.Coetzee còn là m t nhà phê bình, nhà

n i ti ng trên th gi i Tên tu i c a ông cùng nh ng tác ph m

c h u hi i nói riêng Có th k n m t s bài

Tu i Tr Bài vi t ch Ru ng b trong ti u thuy t cùng tên c trên

T t n trong ti u thuy t Ru ng b c a

c a tác gi Ph m Tu n trên t p chí Khoa h i h c C n

t: n trong ti u thuy i ch m c c a tác gi Nguy n Th Thu Giang -

trên t p chí khoa h i h c An Giang Bên c t c a tác

Hay m t bài vibài vi t v J.M Coetzee v i t : t trong ti u thuy t c

i vi t nh n th y nhi u bài vi t mang tính ch t gi i thi u, g i

sâu s c tác ph m c a ông Hi v ng v tài: thu t ti u thuy t John

i vi t s u vào h th ng các bài nghiên

ông nói riêng

2.2 Các công trình nghiên c u v ngh thu t ti u thuy t J.M.Coetzee

m trong lòng b c v i nh ng câu chuy n ám nh và c ng Có l vì th

mà các tác ph m c a ông nhanh chóng tr thành m c tiêu tìm hi u và nghiên c u

c a gi i phê bình nói riêng và các h c gi , d ch gi , b c mên m J.M Coetzee nói chung Tuy nhiên, vi c nghiên c u v ngh thu t ti u thuy t J.M.Coetzee ch

u ngh thu t trong ti u thuy i ch c a

ch m l i t ngh thu t, tác gi không ch mu n ch ra m t y u t thành công

c a cu n ti u thuy t này b khám phá và khai thác các thông

n g i g m trong ti u thuy t Cùng tác gi này có bài

ni m ngh thu t v i trong ti u thuy bài vi t này, tác gi kh nh John Maxwell Coetzee là m t trong nh n c a

m nh m c gi b i nh ng ti u thuy t ph c d ng m t th gi i r n n t,

v v n v y s b t tín và hoài nghi Nghiên c u ti u thuy t Coetzee

di n quan ni m ngh thu t v i vi t mu n ch ra m t trong nh ng

y u t làm nên thành công c a ti u thuy ng th i khám phá, khai thác

i g m Ngoài ra, có th k n bài vi t

m l i quá trình gi i thi u và nghiên c u J.M.Coetzee trong ph m

c, chúng tôi nh n th y:

- n nay, J.M.Coetzee không còn là hi ng xa l Vi t Nam Thay vào

i c t nhi u s quan tâm nghiên c u c a nhi u th h

c gi Nh ng sáng tác c ng ng sâu r n toàn Th

gi i, nh i v i trong xã h i h u hi i

- Thành t u nghiên c u J.M.Coetzee Vi t Nam còn khá khiêm t n Ph n l n các công trình, bài vi u xu t phát t c m nh n, phê bình chung, nêu n

chuyên lu n có h th ng nghiên c u v J.M.Coetzee nói chung và ti u thuy t c a ông nói riêng

- Ngh thu t trong ti u thuy t c a ông chi m m c bi t quan tr ng Khi nghiên c u v ng ti u thuy t c a ông, các nhà nghiên c

ph c p t i v này Song, t t c m i ch d ng l i t n m n,

c nh ngh thu t ti u thuy t Coetzee Vì v y,

Ngh thu t ti u thuy là v c n ti p t u m t cách có h th ng.

c u trúc tr n thu t, h th c xây d ng nhân v t, ngh thu t x lí không gian và th i gian trong các ti u thuy t c a J.M.Coetzee T c

Ngoài ph n M u, ph n K t lu n và Danh m c tài li u tham kh o, N i dung chính c a khóa lu c tri

u trúc tr n thu t trong ti u thuy t J.M.Coetzee

th c xây d ng nhân v t trong ti u thuy t J.M Coetzee

u trúc không gian và th i gian ngh thu t trong ti u thuy t J.M.Coetzee

c ti u thuy t c chúng ta b t g p nh ng trang vi t

v i nhi u l i k , l i t i th y có c nh ng l i bình lu n

t lí sâu s c T t c n, b sung cho nhau t o nên m t

h th ng ngôn ng tr n thu p d n, lôi cu n n v i tác

n l c không ng o c a m t ngòi bút ti u thuy t b c th y, J.M.Coetzee luôn trau chu t t ng câu t ng ch v i mong mu n cho b n

n v i ti u thuy t J.M.Coetzee, ta s m mình trong nh ng l i k vô

n và c th n t ng chi ti c ta càng th y l i k trong

ti u thuy t c a ông chi m m t t l l n và có vai trò quan tr i k chuy n

t ch c nên m t c u trúc t s i dung câu chuy n s c hoàn ch nh d n theo m ch tr n thu t c a nh i tham gia k Ta có th th u này qua m t

u thuy t i ch m Ông ng i xu ng vi t m t b thân m n, ông vi t, tôi e r ng ch u l m tôi Ông xóa ch tôi và vi

ch có th hi u l m ý gì? Ông vi t, b u m t câu m i Khi g p ch l

trong tình tr ng tan v u g i và tri n v ng c a ông v tan

ch không ph i là tình tr ng c a ông N u ông bi t có t miêu t tình tr ng c a mình khi g bi a nó, vì là hôm nay Ông xóa ch tan

hi n trong nh ng tác ph m khác c Tôi c g ng l c l u m t hình nh

i tin r p cô vào ngày cô b nh ng tên lính

b trói n i v i nh ng tù nhân m i r khác Tôi bi t r ng mình h

t qua cô khi cô ng i cùng nh i khác trong sân doanh tr i ch i b t

y, thân th cô v mang d u v ng

kh i xa xôi) Có th nói, l i k xu t hi n v i m c trong

ti u thuy t J.M.Coe o nên hi u qu tr n thu t cao, kh c h m nét nh ng

ít hay nhi u ph thu ngh thu t c c ti u thuy t c a ông, ta

v t hi n lên c th n miêu t v nhân v t Marijana:

m t ph n có b m t m m m i, không h n tr c l n

c có ch ng Ch m ng ph c xanh da tr i làm ông th y nh nhõm sau m i th tuy n màu tr i cánh tay có nh ng m ng t Ch nói

[5;43] Hay nh ng ph a ông Paul Rayment v nhân v t này:

ng h p m i ph n t t n t, kh e kho n, v ng vàng, tóc màu nâu h t d , m c da nâu vàng nh ng; m i ph n

x s khéo, vai vuông v n, ng [5;47]; Trong i b n m i

b ng doanh tr i cách cánh c ng m c, cô qu n mình trong cái áo khoác

hình nh m t chi c v ch t l t mà, nh ng chi ti t ch m tr hình cành lá và nh ng con cá qu n quýt nhau trên chi [3;154] Có th nói

r ng nh ng l i t trong ti u thuy t c a J.M.Coetzee có ph n h n ch so v i nh ng

l i k Tuy nhiên không ph i vì th mà giá tr bi t c a nó b gi m xu ng mà

ph m m t cách t nhiên nh t giúp cho vi c c m th tác ph t hi u qu

Trong nhi ng h p, ta th y s hòa tr n gi a l i k và l i t

cái oi b hình dáng nh trên các nóc nhà

b ng ph ng c a th tr n Tôi v n nghe th y ti ng trò chuy i tán cây

óc chó trên qu t t u thu c cháy l

i l [3;13] Trong câu chuy n, nhi u s ki n ch ng

i b Không gian m i bu i sáng râm ran ti ng v cánh c n

t n vòng trên m t h c khi h cánh xu m l y ng p

m n Nh ng lúc l ng gió, t p âm chói tai c a ti ng quàng qu c, ti ng ng ng tr i và

ti p vào tai ng n t m t thành ph h n lo n trên

m c Ng ng xám, thiên nga, v t tr i mareca, v n, v t tr i, le le, v t

i t ng b c, và s không ng ng th i trong kho ng b n tháng t i n ng bên c a s tì trán vào t m kính l nh ng t, l ng nghe ti ng gió rít qua nh ng mái hiên, h c lên r i l i gi t m nh xu ng m t mái nhà l p b ng ngói l ng l o Nh t gió m nh cu n theo b i nhau

kh p qu ng, b i t p lào xào vào c a kính Nh ng h t b i nh li ti bay mù

m t kh p b u tr i, m t tr i hòa vào n n tr h c lên khi l n xu ng

Th nh tho ng, nh t bão tuy t b t ng n, ch trong ch m xuy t

nh m tr ng li ti kh p m [3;84].

tâm h i, v p c i s ng m i tr i lên, xóa nhòa nh ng n i

bu n tâm tr ng c a cu c s ng hàng ngày mà nhân v t ph i ch ng Chính l i t

i k chuy n Vi c miêu t n làm cho câu chuy n k ng, nhân v t tr thành có máu th ng s ng T o ra nh ng kho ng

cu n theo m t dòng thác nh ng s ki n d n d c gi l y l i tâm th

ti p t c khám phá nh p trong tác ph m

Bên c nh nh ng l i k , l i t y h p d t g p trong ti u thuy t J.M.Coetzee nh ng l i bình lu n s c s o V i nhu c u nh n th c chính mình, nh n th c xã h i, nh n th c l ch s , l i bình lu n trong ti u thuy t c a ông

xu t hi n ngày càng nhi hi n rõ ý th c c a ch th sáng t o

Trong i b n m i i k chuy n tâm s n gi , tôi v n thích ý

ng r ng cô không th không xem tôi là m chi ph i b

mê, dù c n thái hay khó hi u t a Và trong s yên

l y h i h p v n ph n nhi u t o nên s giao h o gi a chúng tôi, cô ch ng có

l a ch n nào khác ngoài c m nh n ánh m t c i cô v i s c n ng

c a c Tôi không mu n nghiêng v kh i giáo d c th dâ y

m t cô gái r ng không nh t thi t ph ng m i ý thích b t ch t c

bao g m c s xao lãng m t cách th ng, mà ph i nhìn nh c,

c a cu c s ng v i nh ng cách th c và m t Nh ng khó hi u c a m t k ngo i t ng tu i cu c s ng

quay l i ng trong vòng tay cô c l i chán n n ng

ng th là gì khác ngoài d u hi u c a s b t l c, thi u quy chán ghét nh ng ham mu n riêng c a ông ta [3;122] i k chuy ng

quan tòa Nh nh ng l i bình lu n s c s o, tinh t c i k chuy n, i b n

u N i ân h n l n nh t c a ông là không có l y m a con trai Có m a

u th c s m [5;67] Không ch v y, nh ng l i bình lu n còn giúp cho

Marianna hóa ra ch là m t trong nhi u cu c tìm ki m tình yêu c a Marianna?

Ho c có th cái bà Costello y vi t hai truy n cùng m t lúc, nh ng câu chuy n v các nhân v t kh n kh vì m t mát (m t i m t th l i kia b c t c t) và

h ph i h s t thí nghi m, th t truy i có ngh , bà ta dàn x ng s m nh c a h giao c [5;170] Xuyên

su t tác ph i k chuy n luôn ch ng t s am hi u, dày d n c a mình trong

l i bình lu n r t hay: t s i nói r ng tình yêu làm chúng ta tr l i Làm tim

i d ch ho ng Làm gi c chân nhún nh ng ý v i lu n c y, và nhìn l ng h p c a

m t tai n n, k t qu là m t m t chân Ông

c g i ý r ng m t s huy n di i s làm tu i tr c a ông tr l i,

n hoa t kh p m i ngõ ngách, th n vi c m a con trai (em cùng m khác cha v i c tin nh ng g i ý y không? Bi ng hão huy n c a m t ông già l m c m?

Vì th v c n cân nh c c a tình tr là: Ông Rayment, ho c

m i gi ng ông s làm gì ti p theo? Ông mù quáng lao theo nh ng khao khát

xem xét k nh ng lí l thu n và gi ng, ông rút ra k t lu n r trái tim và tâm h n vào cu c tình v i m i ph n có ch ng là khinh su t, và ông rút lui vào v ? [5;198] Ta th y r ng nh ng l i bình lu n không ch th hi n s am hi u

sâu s i mà còn b c l nh ng hi u bi t c n k v l i v i chi u sâu tri V y tình yêu, dù là th tình yêu ông qu quy t ch là công vi

c B i gi u mang tính t ng h p và tính cá th r n m c nó mang m t quy lu t ng pháp riêng, gi u riêng c a t i ch không chtuân theo quy lu t ng pháp chung c a ngôn ng Vì th , kh o sát gi u tr n

quá trình n l c không ng ng c a h Gi i u c c th hóa qua ngôn t ,

l u và các th pháp ngh thu t trong tác ph b c l , tình

miêu t nh m thi t l p các m i quan h ay su ng sã, ng i ca hay châm bi m T ng hòa các s c gi u trong tác ph c s

s quan tr nh phong cách, s c thái tình c m c i vi t Nhìn t

ngh thu t, chúng tôi nh n th y nh ng ti u thuy t c a J.M.Coetzee n i b t

Là m t b c th y c a ti u thuy t h u hi m t o d ng

m d nh c ti u thuy t c a Coetzee Có nh ng lúc gi u

màu s ng tính, ng và linh ho t Gi ng c a tác gi , gi ng c a nhân v t,

mà nhi u khi còn có kh n nu t l n nhau, trung hòa v trí và s c a

c trao cho các nhân v i k chuy n thông

t m i bi n c , s ki n) s có nh ng cu i tho i, tranh bi , tính

Ti u thuy t ng ti ng nói xã h i khác nha ng ngôn ng

xã h i khác nhau và nh ng ti c t ch c l i m t cách ngh thu t t nh ng b c màn n i tâm c a các nhân v t m t cách có h th ng

Trong ti u thuy t Ru ng b , ta b t g p m t ch t gi y kiêu hãnh c a

- Không, tôi không c n tìm m t l i khuyên nh nh tìm Tôi là

m n Tôi không d dàng ti c nh u khuyên b o Tôi ngoài t m khuyên b bi n h r i

y, không còn l n v i h r i thì em có th quy nh mình mu n làm gì N u em mu i h , n u h v i gia

theo h N u em quy nh cùng chúng tôi tr v , em có th quay l i

thích k gì thì c k Ch t m c có th

l c h i ý em h t s c rõ ràng v vi c quay l i th tr n v i tôi Tùy

cái k t là cô gái m i s tr v v i viên Quan tòa, th i Coetzee thì không

y Cô gái v i m t gi u l nh ng Không Em không mu n

Quan tòa lôi ra hai chi c t ng cho cô gái m t k v Tôi

mu n em gi a l y m y th này [3;153] n cu i cùng nhìn cô th t rõ, m i m nhìn rõ nh ng nh p c c

hi u cô th c s t má cô, c m l y tay cô Vào gi a bu i sáng trên

ng i hút gió này, tôi tuy t nhiên không nh n th y chút d u v t nào c a nh ng ham mu n tình d c mê mu i v n cu n l khi ch m vào thân th cô, hay d u v t c a s thân m t g c hành trình Ch còn c m giác

nh i xa l M t bên là giai c p th ng tr ch ) và m t bên là t i

m i luôn b kìm hãm áp b c Chia tay l n này bi n khi nào m i g p l i? Thnên, cu c chia tay này li c không khi gi a h không ít thì nhidành cho nhau m t th tình c m r c bi t: có th là tình

g n bó v i ta B ng m t ngày h i chia tay ta, th c s ta s r t bu n

và r t nh V y nên c ng v ng, l loi c a nhân v t là m u r t

d hi u và r m thông và trân tr ng

m này, ta b t g p gi u c a nh ng tù nhân hay nh ng

m v n t i ph m r Nghe này, b già Ông b gi i

v b t trong m t v p hàng Ông th a hi u m nghiêm tr ng

c a v này và mình có th b tr ng tr vì t

i ra li t tái nh t và m t l già, ông th ? Ngài y t th th sát ch chúng ta Ngài s ki m tra t t c c biên gi i Công vi c c a ngài y

là truy tìm s th t N u ông không mu n nói chuy n v i tôi, ngài s ph i th m v n ông Ông hi u không?

b d ng h t s c thê th T m th m tr i t phía c y sang m t bên và

h ng cho ng, hai tay xo n vào nhau, b i vàng ph y t u t i chân

n ki n ch ki p, M ki p, M ki p, M ki n h i

rú lên.

quá! H n ta k p tay vào gi a u g m

ng l u và tôi l i nghe ti ng v n kh n n n nói

- Không khí s làm m kh e lên Anh nói Không ai nhìn th

i n c p m t vào qu y b t anh im:

- ng làm m t thì gi c a tôi Tôi nói v i anh l n cu i cùng, n c c p,

gi y phép s t i! Anh không th y nh à? Anh không hi u à? Anh có ph i là th ng ng i ti p h t s c m nh lên

qu y và nhìn tr ng tr ng qua vai K Anh kia, ti [2;21]

n ra ti ng th c a m N i s bóp ngh t tim anh, anh ch n cô y tá bên bàn tr c và kéo tay áo cô ta:

- Xin cô l i mà xem, nhanh lên! i y tá gi ng ra.

- Anh là ai? n bên chi y và b t m ch m

ng xa R i cô ta tr l i bàn, không nói m t l ng

c m t con chó ng c trong lúc cô ta vi t Cô ta quay sang anh:

i kia không? - Cô ta ch ra hành lang và phòng b nh T t c b n h i

i khi làm vi c v - l n này chính cô

ta kéo anh l i, ti ng cô c t cao lên, m t cô ghé g n m t anh, anh có th th y nh ng

gi c m t gi n d m p mé trong m t cô M i lúc r i công vi c, tôi m n

Không ph i là hai, là ba, mà là m i Anh có hi u không, hay khó quá không

- Anh có gi y phép không, có hay không? Viên h i

- Tôi không c n bi t anh là ai, m anh là ai, n u không có gi y phép các

c r i kh i vùng này, h t K quay sang m i cái mái che anh nhìn ch m ch m hoàn toàn vô c i lính tr i lính

- ng có làm khó cho tôi! Y quát L y gi y phép, r i

i phía sau K nh c

n ch r ti t tên lính m c quân ph c ngu trang t sau b c ra,

ng t ng vào ng ng l i Tên lính h súng xu ng, châm m u thu c, nh m t lu ng khói và l i nâng súng lên Lúc này, K nh n

Có nh c không th phân bi ng c a nhân v t hay là gi ng c a tác gi Ta th i b n m i

tác gi th c s r phân bi t r ch ròi: n d n, khi l n v viên quan tòa già h t th i v n còn s ng sót lan ra, m i không còn im l

m i khi tôi l i g [3;258] Hay m t vi n c nh mà có th là nhân v t tôi, viên

trong nh t c a ông (t ng y kh c nghi

sao ph i l p l n s tr giúp c a cái n ng ho c vài s

ng c a mình Chính nh c h p d n cho câu chuy n, gây

Trong ti u thuy t c a J.M.Coetzee, chính khát v ng t do, khát v ng gi i thoát, khát v ng sáng t o hay khát v c khám phá chi u sâu cu c s t các nhân v , d n v t và nh ng lý gi i v nh ng v c t

lõi mang tính nhân sinh sâu s c Cùng v i gi t g p trong ti u thuy t c a ông nh ng gi y tính tri t lu i nhi u góc nhìn khác nhau c a nhân v t.

ti u thuy t Ru ng b , cùng v i nh ng tr i nghi m c a nhân v

ng bao gi ông l i c s c b và ông

c m là m t khái ni m r t Anh Trái tim và ngôi nhà,

th i i Là n r d nh l

[5;274].

th n t i th gian này Và Marijana s giúp ông thoát kh i c nh không con cái, bà có

th làm m c i hai và v n còn l i tình yêu, tình m Có nh ng lúc

ràng, gi yên bình, s ng Lúc này ông th c h n, không con gi r d i kh ng khi p th m chí là t i l i Còn gì t

m t cu i, thêm m

n này, ta b t g p tri t lý v nh ng h i c, v th i gian trong cu h ng h i c trìu m n, thoáng ti c nu i r i s nh t nhòa theo th i gian, m i h i Th i gian s ch a lành m i v

[5;370] Th c t t chân lí T t c nh ng cái gì trong

hi n t i r i s tr thành h i c, bu n vui hay kh t c ng nh t nhòa theo th t quy lu t, th i gian s ch a lành m i v

t li u thu c ch c t , nó luôn song hành cùng ta trong cu

cu c s ng Vì th , ti u thuy t c a ông có chi u sâu, mang tính khái quát cao, th

gi i n i tâm nhân v c khai thác sâu s c Các gi u trong ti u thuy c

s p x ng ghép m t cách thích h p, t t c t o nên m ng ca v i nhi u âm s c khác nhau, góp ph n t o nê c s

a J.M.Coetzee Th hi n nhi u c , cung b c khác nhau, các gi ng

u ti u thuy t c n ánh m t ph n b m t xã h i Nam Phi ho c có th

i k chuy n có th b c l m t cách t n cùng nh ng gì mà cá

th , th giúp tác gi n gi c cái tôi t thu t Cái tôi

n phô bày tr c di n, không c t m t n lo i ti u thuy t t thu t, hay th lo i ký Ki u tr n thu t này t o ra m ng phân

r t thú v , mà lý thuy t tr n thu t h c r t khó n m b nh ch n thu m tr n thu t c a tác gi Chính vì nh

n d ng th pháp này vào trong nh ng ti u thuy t c a mình

Cu i và th i c a Micheal K là m t câu chuy c k ngôi th ba

câu chuy c t ch c thông qua m t nhân v t không tên trong tác ph m T t c nh ng s ki n, tình ti t nhân v t trong câu chuy c kqua ký c c a nhân v t này Gi u tr n thu t mang tính ch t h i nh , t thu t,

i ta mang t i cho anh m t b

bà mang m t d

chuy n hóa tr c ti i tr n thu t, không c n ph n l i ho c s m vai nhân v t mà v n có th bi t tu t m i chuy n Xét v m tr n thu t, nhân v t

ngôi th ba, th c ra là nhân v - ngôi th nh t N u

i ngôi tr n thu t t ngôi th ba sang ngôi th nh m nhìn

tr n thu t và gi u tr n thu t v i B i vì, t t c th gi i

c a nhân v t không tên, ch không h b chi ph i, dù là m t khe h nào c i

k chuy n toàn tri Chúng ta ch n ng u nhiên, b t k m

ph m, và i ngôi tr n thu t t ngôi th ba sang ngôi th nh t, chúng ta

nh n th m nhìn và gi u tr n thu t v n gi nguyên, không h b bi n chuy n v s c thái tr n thu t và n c tr n thu

i ngôi tr n thu n nói v tình c nh c a nhân v

y, ti u thuy t i ch m, m c dù câu chuy c ktrung tâm tr n thu t l c t ch c thông qua m t nhân

v t duy nh t: m t nhân v t không tên trong tác ph m T t c nh ng s ki n, tình

ti t nhân v t trong câu chuy c k qua ký c c a nhân v t này Gi u

tr n thu t h i nh , t thu t, r t rõ Toàn b tác ph m là m t dòng ký c tâm tr ng dai d ng, d n v t tri n miên c a nhân v t không tên, mà l ra

x , không th kìm nén c a m m tr i s ki n, nh t là nh ng trang vi t

n m trong phòng b nh, ông bàng hoàng, h ng h t mình:

Chuy n này là gì? Ông nói to hay hét lên, ý mu

không ho a n i, c ì ra Qu n áo c a tôi:

Có l y là m t câu m u vô duyên Qu n áo c ng c a tôi

có n ng l [5;11] R n khi m i nghe n chuy y

b a ra m t câu chuy n v i hy v ng gi c tình tr ng m p m

c c t nghi [5;25] Có th nói c m giác

m tr có th tr n thu t t bên trong, t chính s tr i nghi m

n a nhân v t, mà tác gi n hoá tr c ti i tr n thu t, không c n ph n l i ho c s m vai nhân v t Xét v m tr n thu t, nhân

v ngôi th ba, th c ra là nhân v - ngôi th nh t N u

i ngôi tr n thu t t ngôi th ba sang ngôi th nh m nhìn

tr n thu t và gi u tr n thu t v i B i vì, t t c th gi i

c a nhân v t không tên, ch không h b chi ph i, dù là m t khe h nào c i

k chuy n toàn tri Chúng ta ch n ng u nhiên, b t k m

ph i ngôi tr n thu t t ngôi th ba sang ngôi th nh t, chúng ta

chuy n v s c thái tr n thu t và n c tr n thu

i ngôi tr n thu n nói v tình c nh c a nhân v

không m l i ti n cho tôi, thích h p v nh n làm tôi nghi n ch i tôi? Nh ng gi c lên trong m t tôi

n Lúc tôi quá nóng, lúc l i quá l nh, các chân b b c kín, ng a ngáy và không sao v i t c N u nín th , tôi có th nghe th y ti ng

da th t b hành h t bóng ma lúc nó c khít l i v i nhau Bên ngoài c a

s b t kín, m t con d u Khi gi c ng t ng t và ng n ng ng

n thu c mê còn l i trào ra t ph i r i lan t a kh i tôi N

i gian kéo dài lê thê Có m t chi i di n v tôi ch ng có h ng thú v i nh ng lo i tin t c mà ti vi ho c t p chí cung c p, ki u

ng h , ghi nh v trí các kim R i nh m m t l i, Tôi c n nh ng th khác

c a tôi, bà n i tôi ng i bên bàn b p v t lông gà, nh ng con ong gi a các bông hoa, m i th Tôi m m t bàn tay tôi không c a qu y C i r

ng qua l p ke i m t v Marijana t ng tôi m t

sáng r c r t tr i cao tàn nh n chi u th ng vào ch , da ch m,

n ai th này? M u bí n, t t c u là huy n bí Tôi c m tay ch [5;183] Ki u tr n

t thu ng n i, v i l i thì th m, luy p khúc ám nh v quá

gi i nên Coetzee bày ra nhân v có d p lên ti

là Elizabeth Costello hay là J.M Coetzee, cái ngôn t thông minh s c s o, trào l ng

ng v i, v ch s v n là cái gi u phê phán tri c a nhà phê bình J.M Coetzee N u cho r ng Elizabeth Costello là m t

cu n sách th t b i v m c gi thì có l t th t b i c tình c a J.M Coetzee: k t không còn vi t ti u thuy t n

r t khó tiên ðoán hành vi, dù cho ta có s d ng th p th

c a ông, m t th pháp riêng c a J.M Coetzee dùng ð nh p vào nh ng nhân v t

n v c tính này, giúp tác gi chuy n t i m t cách t ng n m tr i, nh c mu n

Có th nói th ng là m c tính quan tr ng c a ti u thuy t h u hi n

c bi t c a các th pháp ngh thu t h u hi là s

c a tác gi l i k t c u b m t c n i l i k t c u có v c n, các

o, u thuy t c aJ.M Coetzee vi t v nh ng hoàn c

không còn có th bi t th nào là ph i, th nào là trái; và n n l y m t

rõ r ng n m t k t thúc nào B i c nh chính trong ph n l n nh ng quy n ti u thuy c ca ng i c a Coetzee là nh ng vùng

i và l ch s xóa b

ng trong hoàn c nh này: Nhu

t k ngo i cu

các nhân v t c a ông luôn luôn t ng, m t

h n kh ph ng c a mình Chính vi c bi n mình thành

th ng, cách th hi n h u cu thoát ra kh i s m sáng thánh thi n cu i cùng c [22]

Ru ng b , th ng i toàn b cách x lí ngh thu t trong

ng th gi c nh ng bí n xoay quanh cô Melanie Isaacs này

héo và tài tình c a Coetzee khi c câu chuy n m p m th ,

ch chính b n thân Melanie k v cô hay gi u gì, cô mãi c là m t

n s , không l i gi c mãi ch ng hi u n i r t c y ra nh ng chuy n gì, li u cô có ph i là n n nhân b ép bu c ph i t cáo m i quan h v i

ng lõa, li u cô có ch

vô tình b ông cu n theo vòng xoáy nh c d c, li u cô có chút tình c m nào v i David hay hoàn toàn b ng ch ?

Có l ti u thuy t J.M.Coetzee là th , ông thiên v trình bày s vi

cho nhân v t c a mình gi i quy t s vi n m t k i b n

m i y, sau khi ch ng ki n bi t bao tàn b o và b t công c ch i v i

tù nhân chi n tranh, viên quan tòa không tránh kh i s i v i nh ng

i con kh n kh c bi t là tình c m v i cô gái t i m

n i d y và tr thành k thù c qu c Tr

n k t thúc câu chuy n thì t t c n n còn dang d Câu chuy n không có m t k t thúc rõ ràng, không ai bi t viên quan tòa r i s ra sao? B n m i kia r i s th là m t k t thúc dang d , m t k t thúc mãi mãi ch

Anna - v c i làm thuê cho ông Magda vì ghen tuông v i

n và ch t gi y ru i Magda chôn xác cha và b t

n tr công cho Hendrik, cô b h th a

h n b còn l i m t mình Magda trong trang tr i hoang tàn, ch t d i nh ng o nh trong n c

J.M.Coetzee không h nh n cái h u qu c a vi c cô b t và

c a cô M t k t thúc mà chúng ta không ai bi t

c cu c s ng c a cô r i s a con hoang kia li c sinh ra trên

ngôi, bi k ch này d n bi k nói r ng, Gi a mi t y là m t

trong nh ng ví d tiêu bi u cho phong cách sáng t a

v n r y anh vào nhóm nh canh gi H b

n m ng ai bi n khi xu ng tàu h m i bi t là

h c ch a m ng ray b h ng Khi anh ta h Sao tôi ph i

th ng nhân v t trong ti u thuy t c a mình nh m d n d c

chú ý vào tác ph m Trong Ru ng b , l ra phiên ch t v n David ph i công minh,

ng, bu c ph i th a nh n t i l i theo t c là t i qu y r i tình d c, trong lúc ông ch nh n th y m t t i l i duy nh Tôi là m c a th n Eros (t c a tình yêu) m và ông không cho

r t t i l i Th c ch t, Menlanie là n n nhân c a phiên tòa, ch không

ph i là n n nhân c a ông Cô b ng b n Có m t bàn tay vô

ng nhân v hi n r t thành công tính ch t phi lý c a tòa

nh ng th m gay c n nh t c a tình hu ng, s ki n Ch v ng, kho ng tr ng c a nhân v m nhìn ngh thu t, nó có s thu hút, d n d n c vào

n tác ph m S phi lý ch : nhân v ng m t trong v án

c quy n thanh minh, giãi bày s vi c, mà bu c ph i th a

nh n t i l ng nghi p mu n ông thú t i v chuy n y, ch c quy n

ch ng minh s th t v tình yêu Khi b h ng tuyên án: k lu t, sa th i, nhân v t

v t bàng hoàng v i câu h T i l i khao khát h nh c

xúc ph m thô b c a H ng ch t v n Có th nói, David và Melanie là hai nhân

v t m nh v t c l i b t l c trong vi c bù khuy t cho nhau, làm tròn l n nhau R i Melanie cu n m t nên kho ng tr l i trong

Trong i b n m i, ngoài viên Qu i tá Joll và Mandel thì có l ch là m t th l c có quy n l c cao nh t, có th sai khi n

nh y t trung thành này Tuy nhiên trong ti u thuy t J.M Coetzee

t tác ph m c a mình trong liên h tr c ti n m t, th i gian,

i hay s ki n c th nào Vì v y, ngoài nh ng quy n l c vô hình, không ai

Có th nói nhân v c là s th hi m ngh thu t c

Brecht t ng kh nh: "Các nhân v t c a tác ph m ngh thu t không ph

gi n là nh ng b n d p c a nh i s c kh c ho phù h p v ng c a tác gi

r t quan tr ng trong vi c th hi c c xây d ng nhân v t nhà

i g m nh a b n thân v cu c bi t v i th lo i ti u thuy t thì nhân v ng hi n lên trong c chi u dài th i gian cu i, bi u hi n cho m t s ph n, cho m t ki p s ng trong m t th i c th Theo các nhà ti u thuy t hi i thì xã h i hi i ch có b m t, không có b sâu, th c t

là th c t i c xây d ng t ng Vì th , ti u thuy t hi i m ra th

gi i nhân v t mà nhân v n t i nh

i hi i, có giá tr kích thích suy ng m l n lao Phân bi t v i th gi i

nhân v t c a Proust, Joyce, Kafka, Hemingway, Faulkner t c a J.M.Coetzee có m t di n m o riêng, không tr n l n H ng nhân v t c a

c ra t m t th gi i hoang dã, xa l , khép kín c a dân t c Nam

l c vào m t mê cung mê th t c a b o l c, th i r c, ác m ng ch có

i là th c t i, là m t th c t i nghi t ngã c a th gi i h u hi i, c a m t

"gái già trinh ti t" t i m t trang tr i h o lánh trong Gi a mi t y

quan tòa trong i b n m i, là Paul Rayment trong i ch m T p chí

Baltimore Sun cho r ng: "T t c các trang vi t c u gi ng nhau trong vi c t p trung miêu t m t nhân v t nhân ph m nào

c tr c ti nh hu c xây d ng lên làm cho

c ph i [21] Th t v y, trong m i cu n ti u thuy t c a