Nghiên cứu ảnh hưởng của phân viên nén đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống ngô LVN99 trên đất dốc tại huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái.Nghiên cứu ảnh hưởng của phân viên nén đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống ngô LVN99 trên đất dốc tại huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái.Nghiên cứu ảnh hưởng của phân viên nén đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống ngô LVN99 trên đất dốc tại huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái.Nghiên cứu ảnh hưởng của phân viên nén đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống ngô LVN99 trên đất dốc tại huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái.Nghiên cứu ảnh hưởng của phân viên nén đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống ngô LVN99 trên đất dốc tại huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái.Nghiên cứu ảnh hưởng của phân viên nén đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống ngô LVN99 trên đất dốc tại huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái.Nghiên cứu ảnh hưởng của phân viên nén đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của giống ngô LVN99 trên đất dốc tại huyện Văn Yên tỉnh Yên Bái.
Trang 3c h t em xin chân thành c Quý Th i h c Nông Lâm i h c Thái Nguyên l i c chân thành nh t Quý Th y, Cô khoa Nông h c y d , truy t nh ng ki n th c quý báu cho em trong
su t 4 c t p và rèn luy n t i t ng
c k t qu này em xin g i l i c n TS
Tr n Trung Kiên t nhi ng d n giúp em hoàn thành khóa lu n này
V u ki n th i gian có h n th c và kinh nghi m còn
h n ch c a m t sinh viên s không tránh kh i nh ng sai sót trong bài báo cáo
u ki n b sung vào hành trang ki n th c c a mình
Em xin chân thành c
Thái Nguyên, tháng 5
Sinh viên
Nông Th Tâm
Trang 4th c thu c a gi ng ngô LVN99 v Hè Thu 2014 46
B ng 4.7 Hi u qu kinh t c a các công th c phân bón nhau 47
Trang 6PH N 1: M U 1
t v 1
1.2 M c tiêu c tài 3
c và th c ti n c a tài 3
c 3
c ti n 3
PH N 2: T NG QUAN TÀI LI U 4
khoa h c c tài 4
2.2 Tình hình s n xu t ngô trên th gi i và Vi t Nam 5
2.2.1.Tình hình s n xu t ngô trên th gi i 5
2.2.2 Tình hình s n xu t ngô Vi t Nam 8
2.2.3 Tình hình s n xu t ngô t i t nh Yên Bái 10
2.3 Nghiên c u v phân bón cho ngô trên th gi i và Vi t Nam 13
2.3.1 Nghiên c u v phân bón cho ngô trên th gi i 13
2.3.2 Nghiên c u v phân bón cho ngô Vi t Nam 15
2.3.3 Nghiên c u v phân ch m tan 21
PH N 3: N U 24
3.1 V t li u nghiên c u 24
m và th i gian nghiên c u 24
m nghiên c u 24
3.2.2 Th i gian nghiên c u 25
3.3 N i dung nghiên c u 25
u 26
trí thí nghi m 26
3.4.2 Quy trình k thu t 27
Trang 73.4.3 Các ch 28
lý s li u 32
PH N 4: K T QU VÀ TH O LU N 33
4.1 ng c a phân viên nén t i th i gian ng c a gi ng ngô LVN99 trong v Hè Thu 2014 t i huy nh Yên Bái 33
4.2 ng c a phân viên nén t m hình thái, sinh lý c a gi ng ngô LVN99 trong v Hè Thu 2014 t i huy nh Yên Bái 36
4.2.1 Chi u cao cây 37
4.3.2 Chi p 37
4.2.3 S lá trên cây 38
4.2.4 Ch s di n tích lá 39
4.3 ng c a phân viên nén t i kh ng ch u sâu, b nh c a gi ng ngô LVN99 trong v Hè Thu 2014 t i huy nh Yên Bái 40
c thân 41
4.3.2 B nh khô v n 42
4.4 ng c a phân viên nén t i các y u t c t và t c a gi ng ngô LVN99 trong v Hè Thu 2014 t i huy Yên, t nh Yên Bái 42
4.4.1 S b p trên cây 43
4.4.2 Chi u dài b p 44
ng kính b p 44
4.4.4 S hàng h t trên b p 44
4.4.5 S h t trên hàng 45
4.4.6 Kh ng 1000 h t 45
t lý thuy t 46
Trang 8t th c thu 46
u qu kinh t qua các công th c phân bón khác nhau 47 PH N 5: K T LU NGH 49
1 K t lu n 49
ngh 50
TÀI LI U THAM KH O 51
I Tài li u ti ng Vi t 51
II Tài li u ti ng Anh 54
IIII Tài li u Internet 55
Trang 9M 1.1 t v
ng gây ra nh ng tiêu c c không ch vi c làm
Dùng phân viên nén ti t ki c 35 - ng phân so v i bón vãi, làm
- t lúa, ít sâu b nh do ru ng thông thoáng (Nguy n T t
i Qu ng Uyên, Cao B ng;
t 12 - 20% (Nguy n T t C nh, 2008)[6] ti t ki c 20 - 30% chi phí bón phân do ch ph i bón m t l n trong c v H u Quy t, 2008)[20];
K t qu thí nghi m v bón phân viên nén h t cát Qu ng Bình cho
bao g m bón lót, bón thúc khi ngô 3 - 4 lá và khi ngô 6 - 7 lá cho các ch tiêu
t ngô cao nh t (Ph c Ngà và cs, 2012)[14]
Trang 10phân, phun thu c, h n ch c h ng Ti d ng phân
í
Trang 11Xu t phát t th c t trên chúng tôi ti n hành th c hi tài:
c u ng c ng, phát tri t
c a gi t d c t i huy nh Yên Bá
1.2 M c tiêu c tài
c công th c phân viên nén thích h p cho gi ng ngô
nh ng phân viên nén thích h p cho gi ng ngô lai trên
t d c huy Yên nói riêng và c a t nh Yên Bái nói chung, góp
m nghèo K t qu nghiên c u v phân
t d c t nh Yên Bái có th áp d ng ra m t s t nh khác lân c n vùng mi n núi phía B c Vi t Nam
Trang 122
cây
có
Trang 141%
-2013
2011 2012 2013 2011 2012 2013 2011 2012 2013 172,2 178,5 184,2 51,5 48,9 55,2 888 872,8 1016,7
Châu Á 56,6 58,1 59,3 48,1 49,7 51,2 271,9 288,8 304,3Châu Âu 16,6 18,3 19,0 66,6 51,7 61,9 110,6 94,7 117,4Châu 64,4 67,9 70,7 68,0 61,6 73,9 438,1 418,3 522,6Châu Phi 34,6 34,1 35,0 19,2 20,6 20,4 66,5 70,0 71,6Châu Úc 0,86 0.94 1,02 68,2 72,9 70,8 0,58 0,68 0,73
Trang 15nghi p Châu Á là châu l c có di n tích tr ng ngô l n th hai v i 59,3 tri u ha,
Trang 17su t cao k t h p v i các bi n pháp k thu t canh tác tiên ti n, áp d ng nh ng
2004- 2013 (t 34,6 t /ha lên 44,3 t /ha) S
Trang 18t và ch ng c a s n xu t ngô Vi t Nam, góp ph n vào
s phát tri n c a ngành nông nghi p Vi t Nam
2.2
Yên Bái là t nh mi n núi, n m gi a vùng Tây B c - c và Trung
du B c b T ng di n tích t nhiên c a t
di t nông nghi p là 585.088,51 ha, chi m 85% di t t
n nông lâm nghi p
Trang 19th p (80 - 82%) và di n tích soi bãi chuyên canh ngô (18 - 20%) Các gi ng
ng ch y u là các gi ng ngô lai có th ng trung
c ng b quy trình k thu t t khâu b trí th i v trà lúa mùa
s m, s d ng các gi ng ngô ng n ngày và áp d ng k thu t làm ngô b u và
Trang 20t 25 - 30 t /ha, s ng chi m 30 - 32% s ng ngô c
+ Gi ng ngô: Trên 95% di n tích ngô t c gieo tr ng
b ng các gi ng ngô lai, di n tích ngô th ph n t do hi n ch còn r t ít t p
yêu c u ch y u là bón lót phân NPK v ng 300 - i v i di n
Trang 22Theo th ng kê c a FAO, trong 10 nguyên nhân làm gi m hi u l c phân bón thì vi c bón phân m i là nguyên nhân quan tr ng nh t Ch có bón
v tr c canh liên t c (D n theo Ngô H u Tình, 1997) [23]
Theo Sinclair và Muchow (1995)[34], hàng th p k g t
cây ngô hút v i m ng l m có ng khác nhau rõ r n scân b ng cation và anion trong cây Khi cây hút N NH4+s hút các cation khác ch ng h +, Ca2+, Mg2+ s gi m trong khi s c bi t là Phosphorus s thu n l i
Tùy thu c vào tu i c a cây, v i cây ngô non s hút amonium-N nhanh
m nitrat, trái l i các cây ngô già d m hút ch y m nitrat và có th chi m t m cây hút (Arnon, 1974) [28]
s h t/ di t và ch s thu ho ch (HI) c a ngô Nhi i th
c i Nhìn chung, cây ngô quang h p theo chu trình C4 và nó phù h p nhi i ta th a nh n là ngô có th t ch t khô cao vùng Nhi i (Evan, 1985) (Mitsuru, 1994) [33]
Trang 23t o ra m i m t t n h t, cây ngô hút t 23 24
kg N; 6,5 11 kg P2O5và 14 42 kg K2O/ha t t Yêu c ng thay
Subandi và cs, 1998) [35]
u ki m và canh tác nh c tr i thì gi ng ngô lai có th t hi u qu s d m m c 20 40 kg ngô h t/ kg N Trong
m r t khác nhau t 0,1 0,4%, hi m khi l u h t lân
nh ng trong ph m vi 0,1 0,5ppm trong h u h t các lo t (d n theo Arnon, I., 1974) [28]
2.3
Theo Nguy (2007)[2] ng phân bón khuy n cáo cho ngô
ph i tu thu t, gi ng ngô và th i v Gi ng có th ng
ph i bón nhi t nh và v gieo tr ng có nhi th p c n bón
i v i gi ng chín s m:
- t phù sa: 8 10 t n phân chu ng; 120 150 kg N; 70 90 kg
P2O5; 60 90 kg K2O/ha
Trang 24- t b c màu: 8 10 t n phân chu ng; 120 150 kg N; 70 90
qu kinh t cao ph c tính c a lo i gi ng ngô, yêu c u sinh lý
c a cây ngô qua các th i k ng, tình tr ng c ng ru ng, tính ch m lo i phân bón, k thu t tr ng tr u ki n khí h u
th i ti t (Nguy , 2007) [2]
m kali có hi u l u so v i lúa B i thu do
i (trung bình c a nhi u li m) có th t 33 t t phù sa sông H ng; 37,7 t t b c màu; 11,7 t t xám và 3,9
(Nguy , 2007) [2]
t b c màu, không bón kali, cây tr ng ch c 80 90 kg
y tr c t i 120 150 kg N/ha (Nguy , 2007) [2]
ng d n c a C c Tr ng tr t (2006) [5 t ngô trên 7 t n/ha các t nh mi n B
- i v i lo t t t: 10 15 t n phân chu ng; 150 180 kg N; 100
-120 kg P2O5; 80 - 100 kg K2O/ha
Trang 25- i v t trung bình: 10 - 15 t n phân chu ng; 180 - 200 kg N; 120
K t qu nghiên c u c a Lê Quý Kha (2001)[10] ra r ng m c d u
chu ng + 150N + 90P2O5 + 60K2O/ha Lê Quý Kha (2001)[10]
Trang 26Theo Nguy [1], li ng phân bón thích h p cho ngô các t nh mi n núi phía B c (Hà Giang) là 120 kg N 60 kg P2O5 50
kg K2O/ha cho các gi ng th ph n t do và 150 kg N 60 kg P2O5 50 kg
K2O/ha cho các gi ng lai
ng, còn 75% phân hoá h c (d n theo Tr 13]
Theo các tác gi u Yêm và cs (1995)[26] t phù sa Sông
kg thì hi u su t phân lân xu ng th t b c màu ngô r t c n
120 kg P2O5 so v i 90 kg P2O5 hi u su t phân lân v n t m n
và phèn nh có th n 120 kg P2O5/ha, khi g u ki n thu n
l i bón 1 kg P2O5 có th t 16 kg ngô h t trong v Xuân và 11 kg ngô h t
40P2O5, 80P2O5, 120P2O5, 160P2O5; 5 m c kali: 0K2 2O, 80K2O, 120K2O, 160K2O t i Thái Nguyên trong v
ng QP4 và LVN10 là 138,5 % và 156,5 %; Protein: 51,5% và 16,3%; Lysine: 123,6% và 68,4%; Methionine: 100% và 51,7%
Trang 27Methionine: 28,3% và 23,7% M c 120P2O5 c 2 gi t và hi u
m c 120 160P2O5 ng protein, lysine và methionine cao nh t So
LVN10 là 102,9% và 117,9%; Protein: 9,7% và 2,7%; Lysine: 38,1% và 29,2%; Methionine: 22,3% và 17,3% M c 120K2O c 2 gi t và hi u qukinh t cao nh t Kali ng và ch ng protein, m c 80
ng l n nh t và ch ng protein, t n là lân, kali nh
ng th p nh t (Tran Trung Kien và cs (2010) [37]
cs (2014)[17] su t th c thu c a gi ng
vào th i k 4 5 lá khi th i k 8 m Nhóm công th c
Trang 28di t gi m H s s d m bón th i k 4 - t t46,4 54,8% (gi ng LVN99); 44,3 53,2% (gi m vào
th i k 8 9 lá có h s s d t t 40,9 68,4% (gi ng LVN99); 43,4 70,3% (gi ng LVN14)
c Ti n và Nguy n Ng c Nông (2013)[21], cây ngô là m t trong nh ng cây tr ng có v trí quan tr ng trong s n xu t nông nghi p t i huy n
Tr n Yên, t nh Yên Bái K t qu nghiên c u ng c a m ng
t c a gi ng ngô lai DK8868 trên
t soi bãi t i huy n Tr n Yên cho th y các công th c trong thí nghi u
ng, phát tri n t t Th ng, phát tri n t 90 - 92 ngày
ng t 66,6 - 79,4 t /ha/v , cao nh t là công th c M3P3 (m 5,7 cây/m2,
m 160 kg N + n t 79,4 t /ha, th p nh t là công th c M1P2
K t qu nghiên c u c a Tr n Trung Kiên (2014)[9] cho th y: Th i gian
ng c a gi ng ngô HN88 bi ng không nhi
th c thu c a gi ng HN88 qua các công th c bón phân khác nhau bi ng t25,0 40,0 t t cao nh t là công th
Trang 29t cao và nh nh t qua hai v t th t 37,8 40,0 t /ha; ch ng n m th t t t
ra có nhi u h a h c s d ng r ng rãi trông nông nghi c
s n xu c gi i phóng m t cách có ki m soát Các ch t
K t qu nghiên c u c a Tr c Thi n (2014)[22] cho th y: S d ng
Trang 3060 kg P2O5 + 90 kg K2O/ha trên n n phân lót 8 t n/ha phân h
Theo Hà Th Thanh Bình và cs (2011)[3], m tr ng ngô lai 9,2 v n cây, bón phân viên NPK nén v ng 90 kg N + 90 kg P2O5+ 90 kg K2O/ha
i s n xu t ngô c a nông dân
th c thu cao nh t (62,91 t /ha), ti t ki c 14,29 - m so
v c khuy n cáo ghi trên bao bì (140 N 190 N) Lê Quý Kha (2001)[10]
Theo Nguy c và Nguy n T t C nh (2009)[11], Vi c s d ng
Trang 31Nghiên c u và phát tri n công ngh bón phân viên nén cho ngô t i
Qu ng Uyên t nh Cao B ng phân viên nén thích h p là 108N + 90 P2O5 + 90 K2O Bón phân viên nén góp ph n ti t ki m 6,2% chi
i nhu n 9,2 tri ng /ha so v i bi n pháp bón phân r i
S d ng phân viên nén cho ngô ti t ki c 90 kg N/ha so v
ng ( H u Quy t, 2008) [20].
T i Vi t Nam, vi c s d ng các lo i phân nén cho hi u qu i v i nhi u lo i cây tr ng, s d ng phân viên nén cho lúa giúp ti t ki ng phân bón so v ng (Nguy n T t C nh, 2005)[4]
Trang 32cho các v Xuân, Thu, v ng b ng B c B và v Hè Thu, Thu
-n -núi Chi u cao cây: 205cm + 5cm Chi p: 95cm + 5cm Chi u dài b p: 18 - 20cm ng kính b p: 4,3 - 4,8cm S hàng
h t/b p: 14 - 16 hàng S h t/hàng: 38 - 45 h t Kh ng 1000 h t: 350 370gam Ti t: 9 - 12 t n/ha
Phân bón:
+ Phân viên nén NK:
+
+ Phân lân: Phân lân Supe (16% P2O5)
+ Phân kali: Phân Kaliclorua (60% K2O)
Trang 33chua (pH kcl )
P 2 O 5 TS (%)
P 2 O 5
d tiêu (mg/100g)
K 2 O TS (%)
K 2 O
d tiêu (mg/100g)
Trang 343.4
Randomized Complete Block Design)
Ghi chú: CT 1
90 P 2 O 5
Trang 352003
Gieo ngày 15/7/2014: L
Trang 36h; phân viên nén NK bón theo hàng cách nhau
Trang 37chu n k thu t qu c gia v u tra phát hi n d ch h i cây tr ng QCVN 01-38 : 2010/BNNPTNT[18].
- Ch n cây theo dõi: nh khi ngô có t n 7
lá Theo dõi 10 cây/ô m i l n nh c l i, theo dõi hàng th 3 và hàng th 4
c a ô; m i hàng ch n 5 cây liên ti p nhau t cây th n cây th 9 tính t
u hàng ngô
- Ngày gieo (ngày): Ngày b u gieo h t
- Ngày m c (ngày): Ngày có trên 50% s cây có bao lá m m lên kh i m
- Ngày tung ph n (ngày): Ghi s ngày t khi gieo h n khi có
>70% s cây/ô tung ph n (khi nh ng bao ph n 1/3 phía trên bông c tung
- S lá th t trên cây (lá): m s nh chính xác
u lá th 5, th 10
Trang 38- Di n tích lá/cây (m 2 ): Theo dõi 5 cây/ô t ng công th c v i 3 l n
nh c l i, khi cây th ph n th tinh xong ti u dài và chi u r ng
+ B nh khô v n Rhizoctonia solani f sp sasakii (%): T l cây b b nh (%)
Trang 39- S h t trên hàng (h t): m s h t c a hàng có chi u dài trung bình
c a b p c a 30 cây m u Ch m b p th nh t c a cây m m n thu ho ch
- Kh ng 1000 h t (gam): 14% l y 2 m u, m i m u 500
h t, cân kh ng c a 2 m u, n u kh ng c a m u n ng tr i
ng c a m u nh <5% so v i kh ng trung bình c a 2 m u, ta có kh i
ng 1000 h t b ng t ng kh ng c a 2 m u N u m c chênh l ch nhau
gi a hai m u >5% thì ph m h t cân l i Cân n sau thu tho ch
- m h t khi thu ho ch (%): T h t c a 10 b p/ô, l
Trang 40A0: h t khi cân kh ng h t m u.
(100 A0)(100 14)
t lý thuy t theo công th c:
Trang 43-0
-70%
Trang 44Qua theo dõi cho t
Trang 45nh nh n t n tr c và d ng l i sau khi th tinh xong
172,9 184,5 cm
-
4
trên cùng,
cho
Trang 494 c thân
ngô nói riêng
Qua theo dõi cho
qua
7, 8
Trang 50do n Rhizoctonia solani gây ra
4.4 cho t16,6 % 5, 9, 10
cho
có xu
chính là: S
Trang 52Chi
Nhìn vào b ng 4.5 cho th y chi u dài b p c a gi ng ngô LVN99 qua các công th c phân bón bi n ng t 14 17,7 cm Chi u dài b p c a gi ng ngô LVN99 c a các công th c 2, 3, 6, 7, 9 ng t 15,2 16,8 cm
v i công th i ch ng, các công th c 1, 4, 5, 10 có chi u dài b ng t14,0 14,9 cm th i ch ng, công th c 8 (150 N + 90 K2O) có
4.4
trên
và
lõi ngô
ng kính b p c a gi ng ngô LVN99 qua các công th c phân bón bi n
ng t 3,5 4,1 cm K t qu x lý th ng kê cho th y hai công th c 3 (150 N +
70 K2O) và 8 (150 N + 90 K2O) ng kính b i ch ng, các công th c thí nghi m còn l i c ng kính b i ch ng
4.4
Trang 5312,3 13,6 hàng
Trang 544.4
Trang 56phân viên nén NK
: (150 N
Trang 57+ Chi u cao cây bi ng t 172,9 184,5 cm, các công th c 5, 6, 7, 8
có chi i công th i ch ng, các công th c còn l i có
+ Chi b p bi ng 85,5 100 cm, công th c 10 có chi u
Trang 58- Phân viên nén có ng n kh ng ch u sâu, b nh h i c a
Trang 59I
1 Nguy Nghiên c u m t s bi n pháp k thu t góp ph
t ngô Hà Giang, Lu n án PTS Khoa h c Nông nghi p, Hà N i.
2 Nguy (2007), i và h p lý cho cây tr ng, Nxb Nông
6 Nguy n T t C u s n xu t và s d ng phân viên nén
ph c v thâm canh ngô trê t d c t i Công ty C ph n Nông nghi p
2008, T p VI (2), tr 131-137.
7 Bùi Huy Hi n (2002), "Tình hình s d ng phân bón Vi t Nam và vai trò
và b o v ng", H i th o s n xu t và s d ng phân bón Lâm Thao, Hà N i, Tr 1-2.
8
n 1996
ng c a gi ng ngô n p lai HN88 t T p chí Khoa h c và Công ngh i h c Thái Nguyên, T p 119 (05), Tr 29-34.
Trang 6010 Lê Quý Kha (2001), " ng c a thi c
15 Nguy ú, Nguy n Th Hùng, Nguy n T t C
Trang 6117 n Th Lân, Nguy n Vi , Thái Th Ng c
t soi bãi t i huy n Tr n Yên, t T p chí Khoa h c
và Công ngh i h c Thái Nguyên, T p 111 (11), Tr 29-32.
24 Ngô H u Tình (2009), Ch n l c và lai t o gi ng ngô, Nxb Nông Nghi p.
25 Vi n nghiên c u Ngô (2011), M t sô k t qu nghiên c u khoa h c và chuy n giao công ngh 1971-2011, Nxb Nông nghi p, Hà N i.
26 u Yêm (1995), Giáo trình phân bón và cách bón phân, Nxb Nông
nghi p, Hà N i