Doanh nghi p nh nh t có th ch có hai nhân viên... Các hình th c pháp lý trong kinh doanh.
Trang 2Gi i ỏhi Ố ố Ch ỉg ỏrìỉh Kh i s DỊaỉh ỉghi ị
o Ch ng trình Kh i s Doanh nghi p (SYB) góp ph n t o d ng nh ng doanh nghi p nh có th t n t i lâu dài thông qua vi c giúp đ nh ng cá nhân ti m n ng ti n hành th c hi n các b c kh i s công vi c kinh
doanh
o Ch ng trình SYB bao g m hai ph n – Nh n th c v kinh doanh và L p
k ho ch kinh doanh Ph n Nh n th c v kinh doanh s giúp đ các h c viên đánh giá s thích h p c a h v i vi c kh i s m t doanh nghi p và
l a ch n Ủ t ng kinh doanh mang tính hi n th c Ph n L p k ho ch kinh doanh s h ng d n cho h c viên các b c c n tuân th khi kh i s doanh nghi p Khi k t thúc ch ng trình này, h c viên s có kh n ng
l p K ho ch Kinh doanh và K ho ch Hành đ ng đ kh i s doanh
nghi p
o Ch ng trình SIYB đ c T ch c Lao đ ng Qu c t ph i h p cùng Phòng Th ng m i và Công nghi p Vi t Nam gi i thi u t i Vi t Nam
T ch c H tr Phát tri n Qu c t Th y i n tài tr cho ho t đ ng này
Trang 3B n quy n thu c T ch c Lao đ ng Qu c t , 1998
ISBN****(ba t p) Các n ph m c a T ch c Lao đ ng Qu c t (ILO) có b n quy n theo đi u 2 Công
c B n quy n toàn c u Cu i n m 2004, T ch c Lao đ ng Qu c t đư chuy n
giao toàn b b n quy n K thu t qu n lỦ và phát tri n Ch ng trình cùng v i vi c
in n tài li u c a Ch ng trình cho Phòng Th ng m i và Công nghi p Vi t Nam
(VCCI) M i ho t đ ng in n, ch nh lỦ, d ch tài li u c a ILO ph i đ c trình v i c
quan c a ILO
Các ch đ nh trong n ph m c a ILO tuân theo th t c c a Liên Hi p qu c và tài
li u trên đây không bày t quan đi m c a ILO v quan h pháp lỦ c a b t kì qu c gia, khu v c hay lưnh th nào hay quan h pháp lỦ thu c th m quy n liên quan đ n phân chia biên gi i Trách nhi m v nh ng quan đi m đ c nêu trong các tài li u hay nghiên c u đư đ c kí k t và nh ng đóng góp khác hoàn toàn d a trên quy n
c a tác gi , và vi c phát hành th hi n các quan đi m c a ILO Tên ng i, công ty,
s n ph m d n chi u trong tài li u ch có tính tr gi ng, không mang ng Ủ nào
S d ng tài li u ch ng trình “Kh i s Doanh nghi p” nh th nào?
Có nhi u đi u c n cân nh c khi b n b t đ u m t công vi c kinh doanh Ch ng trình L p K ho ch Kinh doanh SYB s giúp đ b n s p x p nh ng suy ngh và ý
t ng c a mình v công vi c kinh doanh mà b n mu n b t đ u Sau khi h c xong
ch ng trình này, b n s có th quy t đ nh xem mình có nên kh i s m t doanh nghi p hay không N u b n quy t đ nh r ng vi c kh i s m t doanh nghi p là m t
ý t ng t t, b n s có k ho ch b t đ u nó nh th nào
Ch ng trình này bao g m giáo trình và sách bài t p Hai cu n sách này s đ c
s d ng k t h p v i nhau Ph n giáo trình s cung c p nh ng thông tin c n thi t
đ kh i s m t doanh nghi p
Trong giáo trình này b n s tìm th y:
Các hỊ ỏ đ ỉg baỊ g m các bài ỏ ị ỏh c hàỉh k ỏ h ị: giúp b n hi u đ c tài
li u và các ho t đ ng c n làm nh m t ph n trong b c chu n b kinh doanh c a
b n Hưy dùng bút chì đ làm bài t p đ có th s a đ i đ c n u th y c n thi t
Ph ỉ Tóm ỏ ỏ: ghi l i nh ng n i dung chính đư h c trong Ch ng
Bài ỏ ị ỏìỉh hỐ ỉg gi đ ỉh “Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg - ch H ỉh”:
Bài t p tình hu ng này đ c b t đ u t cu n sách h ng d n v Nh n th c kinh doanh Bài t p tình hu ng này giúp các b n hi u k h n v các n i dung đư h c
ph n cu i c a sách bài t p b n s th y b n K ho ch Kinh doanh B n K
ho ch Kinh doanh s đ c hoàn t t khi b n k t thúc ch ng trình Sách Bài t p s cung c p t t c các thông tin c n thi t đ hoàn thành b n K ho ch Kinh doanh
Trang 5Ch ng 8: Quy t đ nh xem doanh nghi p c a b n có kh n ng
t n t i lâu dài hay không
• Hoàn thành b n k ho ch kinh doanh c a b n
• B n có nên kh i s doanh nghi p c a mình hay không?
Trang 6Các t vi t t t
SIYB Kh i s doanh nghi p và T ng cu ng Kh n ng Kinh doanh
SYB Kh i s Doanh nghi p
IYB T ng c ng Kh n ng Kinh doanh
ILO T ch c Lao đ ng Qu c t
SIDA C quan H p tác Phát tri n Qu c t Thu i n
TOF Khoá đào t o cán b h ng d n (gi ng viên)
TOE Khoá đào t o doanh nhân
MOU B n ghi nh chung
M&E Theo dõi và đánh giá
MIS H th ng thông tin theo dõi
Trang 7
hóa và d ch v đ bán cho khách hàng Trong ho t đ ng kinh doanh có hai lo i l u thông;
1 L u thông hàng hóa - Là vi c t o ra và phân ph i hàng hóa ho c d ch v
ra th tr ng
2 L u thông ti n t - Là vi c thanh toán cho nh ng ho t đ ng nh mua
hàng hóa, nguyên v t li u, s a ch a, b o trì và thuê m n
DÒNG L U THÔNG HÀNG HịA/D CH V
DÒNG L U THÔNG TI N T
Vì m c đích c a kinh doanh là t o ra l i nhu n nên ti n thu đ c t kinh doanh
ph i l n h n ti n b vào kinh doanh M t công vi c kinh doanh thành đ t s tr i qua quá trình kinh doanh m t cách liên t c, có hi u qu và ti p t c ho t đ ng s n
xu t, mua bán trong nhi u n m
c tính c a m t ch doanh nghi p thành đ t
Thành công c a b t k doanh nghi p nào ph thu c khá nhi u vào tính cách cá nhân, k n ng và kh n ng tài chính c a ng i ch Tr c khi quy t đ nh kh i s
Trang 8m t doanh nghi p, b n c n suy ngh m t cách trung th c v b n thân mình đ xác
đ nh xem mình có ph i là ng i phù h p v i kinh doanh hay không? ng nên tham gia vào khóa h c này n u nh b n không ngh b n là ng i qu n lỦ doanh nghi p t t B n ph i có đ ng c và quy t tâm thì kinh doanh m i có k t qu Hưy thành th t và g ng m u v i công nhân trong doanh nghi p C công nhân c ng
Anh D ng 45 tu i t t nghi p trung c p c khí, hi n đang làm t i m t nhà máy Anh là
m t ng i th gi i Trong 2 n m qua, nhà máy c a Anh không có vi c làm đ u đ n Ch
H nh 38 tu i, không có vi c làm n đ nh t khi Ch thôi vi c m t xí nghi p may Anh
ch có 1 con gái 15 tu i và 1 c u con trai 10 tu i Gia đình h s ng h nh phúc Cu c
s ng c a h không đ c d dàng nh ng c ng không đ n n i khó kh n l m
C anh D ng ch H nh đ u lo làm sao đ các con mình có cu c s ng t t h n Anh D ng
đ nh xin thôi vi c xí nghi p và cùng ch m 1 c s kinh doanh Anh D ng là m t
ng i th n tr ng và ki m tra m i vi c mình làm r t k càng Khi làm nhà máy anh đụ
có kinh nghi m qu n lý m t nhóm công nhân Ch H nh có s c kh e t t và l i c n cù Anh D ng đụ đ ý tìm công vi c thích h p cho gia đình Sau khi phân tích các công vi c
d đ nh làm, anh nh n th y: m v i hi n nay tuy không ph bi n nh tr c khi có l nh
b t bu c đ i m b o hi m khi ng i trên mô tô xe máy, nh ng v n còn r t ph bi n nông thôn và thành th Vì th h th y có th m m t c s nh làm m v i
Ti n đ b t đ u kinh doanh
i u quan tr ng là b n ph i có đ ti n ti t ki m đ đ m b o đ i s ng cho đ n khi lưi kinh doanh đ cung c p đ cho b n và gia đình b n N u b n không có ti n ti t
ki m hay tài s n th ch p thì không th vay đ c ti n
B n không th đ u t h t ti n vào kinh doanh Nói chung, m t công vi c kinh doanh m i th ng m t ít nh t ba tháng m i có đ lưi đ trang tr i chi phí sinh ho t cho ng i ch
B n ph i chu n b m t b n tóm t t v tình hình tài chính cá nhân B n này s cho
th y b n th c s có bao nhiêu ti n đ kh i s kinh doanh
Trang 9Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg ch H ỉh –
Anh D ng và ch H nh đụ quy t đ nh kinh doanh, đ u t m m t c s s n xu t
m v i t i nhà
H đ nh b t đ u kinh doanh vào tháng 3, m t tháng tr c khi vào hè, khi mà nhu
c u v m v i cao H có 2 tháng chu n b Trong th i gian 2 tháng y anh D ng
v n ti p t c làm vi c nhà máy v i m c l ng 2.000.000 đ ng/tháng Ch H nh
v n đi làm thêm v i m c thu nh p 800.000 đ ng/ tháng Hi n anh ch đụ dành
d m g i ti t ki m đ c 8.900.000đ Ngoài ra ch H nh còn m t đôi nh n vàng do
bà m đ c a ch cho ch đ làm v n mà ch ch a dùng t i ôi nh n này bán đi
c ng có th đ c 14 000 000 đ Anh ch tin t ng r ng sau 3 tháng, vi c kinh doanh s có đ lụi đ nuôi gia đình và chu n b tích l y đ m r ng kinh doanh
Nh v y anh ch ph i tính toán đ đ b o đ m sinh ho t cho gia đình trong 5 tháng t i
B n c n quan tâm l u Ủ r ng, ngoài ti n ti t ki m thì có th huy đ ng ti n cho công
vi c kinh doanh t các ngu n khác n a…nh ng ngu n ti n quan tr ng nh t v n là
ti n ti t ki m c a ng i ch doanh nghi p
c bi t l u Ủ đ n kh n ng góp v n c a b n bè (góp v n s huy đ ng đ c c tài chính và đóng góp v th i gian, ki n th c…c a b n bè) L u Ủ: Quan ni m tr c
Trang 10kia có th huy đ ng v n vay t b n bè, ng i thân, ng i tin c y thì nay doanh nghi p nên huy đ ng v n góp c a nh ng ng i này/ theo c ph n
Ngoài ra, b n có th vay v n t các ngân hàng, qu tín d ng c a doanh nghi p nh
và v a, các qu đ u t … nh ng b n c n nh r ng bên c nh m t b n k ho ch kinh doanh kh thi, th ng ph i có tài s n đ th ch p khi vay v n
ụ t ng kinh doanh c a b n
M t công vi c kinh doanh thành đ t th ng b t đ u t m t Ủ t ng t t C n có Ủ
t ng t t đ sau này kh i th t b i và m t v n N u không, dù b n có tiêu t n bao nhiêu th i gian và ti n b c thì kinh doanh c ng s b đ b M t Ủ t ng kinh doanh t t có th d n đ n thành công th c s trong kinh doanh
Có r t nhi u lo i hình kinh doanh, nh ng h u h t đ u có th quy v hình th c bán
l , bán buôn, d ch v , s n xu t, nông lâm ng nghi p đ kinh doanh thành công,
ph i b o đ m r ng b n cân nh c k k ho ch kinh doanh v m i m t và th c hi n
m i ng i đư g p ph i khi gi i quy t nhu c u và các v n đ c a h Có nhi u cách
đ đ t đ c m c đích này:
o Nh ng khó kh n mà chính b n đư g p ph i - hưy xem b n g p nh ng v n
đ gì khi đi mua các s n ph m d ch v đ a ph ng;
o Khó kh n trong công vi c - khi làm vi c cho m t c quan khác, b n có
th nh n th y đ hoàn thành công vi c có nhi u khó kh n do d ch v t i
ho c thi u nguyên v t li u;
o Các v n đ mà ng i khác g p ph i - Hưy l ng nghe nh ng ng i khác phàn nàn đ tìm hi u xem h có nh ng nhu c u và khó kh n gì;
o Nh ng gì còn thi u trong c ng đ ng c a b n đ tìm ra nh ng d ch v còn thi u;
V n đ c a m i ng i và nh ng nhu c u ch a đ c đáp ng là đ u m i cho nh ng
c h i kinh doanh m i Ch doanh nghi p nhìn ra các c h i trong v n đ c a
ng i khác
Trang 11có thêm c s ch n l a Ủ t ng kinh doanh c a mình, các b n có th th
nghi m Ủ t ng kinh doanh b ng cách s n xu t hàng m u nh m s b xác đ nh chi
phí s n xu t, chào hàng cho các c s tiêu th ho c bán l th
Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg ch H ỉh –
7 Th ỉghi m ý ỏ ỉg kiỉh dỊaỉh
có c s kh ng đ nh quy t tâm c a mình, anh D ng ch H nh quy t đ nh th làm m t s m ch t l ng t ng đ i khá đ chào hàng Ch H nh cùng cô b n quen mua v m t chi c m v i làm m u, c n th n tháo ra t ng b ph n làm m u đ
c t v i Ch H nh quy t đ nh mua s v i đ may 20 chi c m theo m u Ch c ng đi
kh o giá và mua thêm các v t d ng c n thi t nh v i lót l i trai, ch , khóa m và thuê in m , sau đó hai ch em b ra c ngày đ c t và may th 20 chi c m đ u tiên, có c i ti n đôi chút so v i m u c Sau đây là chi phí nguyên li u tr c ti p dùng đ làm th 20 chi c m :
Chi phí nguyên v t li u tr c ti p cho 1 chi c m : 104 000: 20 = 5 200 đ
Ch H nh bi t r ng đây ch a ph i là giá thành c a s n ph m, nh ng c ng cho ch
bi t s b chi phí chính đ làm ra 1 chi c m Ch mang m u đi chào hàng t i m t
s c s , h khen m c a ch may c n th n, nh ng m u mụ in còn không phong phú H tr giá th p h n đôi chút giá mua c a các c s s n xu t khác, nh ng n u sau này m u mụ phong phú h n thì h s mua th ng xuyên v i giá cao h n
i u quan tr ng là khi b t đ u kinh doanh b n nên l p k ho ch v i qui mô nh
ng nên vay n đ n m c b n không tr đ c, khi n kinh doanh đ b n u b
ch ng l i vì b t k lỦ do nào Hưy l p k ho ch m r ng khi công vi c kinh doanh phát tri n Nh ng n u b n ho ch đ nh m t k ho ch quá to tát thì có th ngân hàng không mu n cho b n vay
Tr c khi bi n Ủ t ng kinh doanh c a b n thành hi n th c, hưy thu th p thông tin
và l p k ho ch đ đánh giá xem vi c kinh doanh c a b n có thành công đ c
Trang 12không M t b n k ho ch kinh doanh đ c th hi n thành v n b n s mô t chi ti t
t t c các khía c nh c a công vi c kinh doanh mà b n d đ nh Vi c đó có th cân
nh c k và tìm ra có đi m y u nào trong Ủ t ng kinh doanh hay không
Sau khi hỊàỉ ỏhàỉh bài ỏ ị ỏh c hàỉh s 1, ghi l i ỏhôỉg ỏiỉ ố b ỉ ốà ý
l ỉg ỏ hỊ ỏ đ ỉg kiỉh dỊaỉh Vì ỏh , đi Ố qỐaỉ ỏr ỉg là ịh i có ỏi ỉ đ dàỉh
đ đ m b Ị đ i s ỉg chỊ đ ỉ khi có lãi kiỉh dỊaỉh đ cỐỉg c ị chỊ b ỉ ốà gia đìỉh
M ỏ côỉg ối c kiỉh dỊaỉh ỏhàỉh đ ỏ ỏh ỉg b ỏ đ Ố ỏ m ỏ ý ỏ ỉg Ý ỏ ỉg ỏ ỏ
là ý ỏ ỉg gi i qỐy ỏ đ c ố ỉ đ khúc m c c a m i ỉg i ốà đáị ỉg đ c
ỉh c Ố ch a đ c ỏh a mãỉ QỐa ch ỉg ỏrìỉh ỉày b ỉ s h c cách ịháỏ ỏri ỉ
ý ỏ ỉg ỏhàỉh k hỊ ch kiỉh dỊaỉh đ xem xéỏ ối c kiỉh dỊaỉh có ỏhàỉh côỉg hay khôỉg L ị k hỊ ch kiỉh dỊaỉh s giúị b ỉ câỉ ỉh c ốà ịháỏ hi ỉ ỉh ỉg
đi m y Ố ỏrỊỉg ý ỏ ỉg kiỉh dỊaỉh c a b ỉ
Trang 13Ch ỉg 2
áỉh giá ỏh ỏr ỉg
Th tr ng là n i mua, bán hàng hoá, qua đó ng i bán s cung c p hàng hoá đáp
ng nhu c u c a khách hàng đ thu đ c l i nhu n
Marketing là nh ng vi c b n làm đ tìm hi u khách hàng c a mình là nh ng ai, h
c n gì và mu n gì, và làm th nào đ đáp ng nhu c u c a h đ ng th i t o ra l i nhu n:
Trong ch ng trình này, b n s h c cách xác đ nh khách hàng ti m n ng và t i sao
h l i mua hàng c a b n ch không mua c a các đ i th c nh tranh B n s s
d ng nh ng thông tin này đ chu n b K ho ch Marketing, v n là m t ph n quan
tr ng trong b n K ho ch kinh doanh c a b n
áp ng đ c khách hàng b n s t ng đ c doanh s và l i nhu n B n c ng không nên nh r ng n u không có khách hàng, kinh doanh s th t b i
Khách hàng mua hàng hóa và d ch v , c a b n đ th a mưn nh ng nhu c u và mong mu n khác nhau H mua:
o Xe đ p vì h c n ph ng ti n đi l i;
o Qu n áo đ p đ trông h p d n h n;
Trang 14o Máy thu thanh đ nghe thông tin và gi i trí;
o b o h lao đ ng đ b o v qu n áo
N u b n đáp ng đ c nh ng yêu c u c a khách hàng, vi c kinh doanh c a b n s thành công
Thu th p thông tin v khách hàng
Vi c thu th p thông tin v khách hàng đ c g i là Nghiên c u th tr ng Khâu này r t quan tr ng khi l p k ho ch cho b t k vi c kinh doanh nào Có th đ t ra
r t nhi u câu h i:
o Doanh nghi p c a b n h ng t i nh ng lo i khách hàng nào? L p danh sách m t hàng và d ch v mà b n s cung c p và ghi l i các khách hàng cho s n ph m ho c d ch v đó H là nam gi i, ph n hay tr em? Các
o Khách hàng c a b n s ng đâu? H th ng mua hàng đâu? khi nào?
o H mua hàng có th ng xuyên không: mua hàng ngày, hàng tháng, hay hàng n m?
o H mua hàng v i s l ng bao nhiêu?
o S l ng khách hàng c a b n có t ng lên không?
o So v i tr c đây s l ng khách hàng t ng lên hay có xu h ng gi nguyên?
o T i sao khách hàng l i mua m t lo i s n ph m ho c d ch v nào đó?
o H có mu n tìm mua lo i hàng khác hay không?
Nh ng câu tr l i xác th c s giúp b n quy t đ nh đ c Ủ t ng kinh doanh c a mình có giá tr hay không Nghiên c u th tr ng có th đ c ti n hành theo nhi u cách khác nhau B n có th thu thông tin v các khách hàng ti m n ng theo nh ng cách sau:
Trang 15o D đoán trên hi u bi t s n có - N u nh b n đư có hi u bi t v m t
ngành kinh doanh nào đó b n có th d a trên nh ng kinh nghi m đó đ
đ a ra m t vài d đoán h u ích
o S d ng các ngu n thông tin trong ngành - Thông th ng b n có th
thu đ c thông tin v qui mô th tr ng t các c s kinh doanh trong ngành Vi c nghiên c u quy mô th tr ng hàng hóa, nhu c u, khi u n i
c a khách hàng c ng không ph i là khó Hưy tham v n các nhà phân ph i chính v m t hàng đó (các c s bán buôn), xem các tài li u ch d n v kinh doanh, báo chí th ng m i…
o Tham kh o Ủ ki n các khách hàng d ki n đ c l a ch n theo m u-B n nên tham kh o Ủ ki n càng nhi u khách hàng càng t t Hưy tìm hi u xem
có bao nhiêu ng i mu n s d ng s n ph m mà b n s bán
Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg ốà ch H ỉh -
Anh D ng có m t ng i b n tên là Nam làm vi c cho m t công ty t v n trên
t nh Tu n tr c anh D ng và ch H nh đ n ch i nhà anh Nam và k cho anh bi t
v ý đ nh m c s kinh doanh c a mình Qua câu chuy n, anh D ng và ch H nh
đụ h c h i đ c m t s kinh nghi m v khách hàng cho vi c kinh doanh s p t i
Anh Nam, anh D ng và ch H nh đ ng ý v i nhau r ng trong th i gian đ u, h s
h ng vi c kinh doanh vào ph c v đ i t ng thanh thi u niên H s đ a ra m t
s m u m v i giá ph i ch ng mà l i có nhi u m u mụ, hình in, thêu phong phú
đ bán cho các c a hàng bán l trong n i và ngo i thành
Anh Nam khuyên anh D ng và ch H nh sang giai đo n ti p theo (sau đó kho ng
1 n m) s chú tr ng đ n đ i t ng l n theo m t s m u mụ nh t đ nh Nh ng khách hàng này có th tìm th y trong s các công ty du l ch, th ng m i và các c quan, tr ng h c Ti p đó có th k t h p v i các c s s n xu t m b o hi m th i trang đ cung c p ph n v i trong s n xu t lo i m này
Nghiên c u th tr ng gi ng nh chuy n trinh thám, b n ph i l n ra đ u m i đ khám phá bí m t Có th b n s nh n ra r ng công vi c kinh doanh không đ l ng khách hàng c n thi t N u đúng nh v y, hưy chuy n h ng ngh t i m t công vi c kinh doanh khác
S d ỉg bài ỏ ị ỏh c hàỉh s 2 đ ghi l i các chi ỏi ỏ ố đ c ỏíỉh khách hàỉg chỊ ối c kiỉh dỊaỉh mà b ỉ có ý đ ỉh ỏh c hi ỉ
Trang 16N m đ c thông tin v đ i th c nh tranh
Ch c ch n b n s ph i c nh tranh v i các c s kinh doanh hàng hóa và d ch v
gi ng ho c t ng đ ng b n H chính là đ i th c nh tranh c a b n B n có th
h c hói m t s đi u t h D a trên các kinh doanh c a h có th phân tích đ c làm th nào đ vi c kinh doanh c a mình thành công B n hưy tìm ra câu h i tr l i cho các câu h i sau:
o H bán hàng v i giá bao nhiêu?
o Ch t l ng hàng hóa và d ch v c a h nh th nào?
o H cung c p thêm nh ng d ch v nào?
o Giá thuê đ a đi m kinh doanh c a h cao hay th p?
o Trang thi t b c a h có hi n đ i hay không?
o Nhân viên c a h có đ c đào t o chu đáo và tr l ng cao hay không?
o H có qu ng cáo cho hàng hóa c a mình hay không?
o H phân ph i s n ph m hay d ch v nh th nào?
o Chi n l c Marketing c a h nh th nào?
o âu là đi m y u và đi m m nh c a h ?
T các thông tin này hưy tìm ki m m t khuôn m u Hưy tr l i các câu h i sau:
Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg ốà ch H ỉh –
Anh D ng và ch H nh luôn ghi nh câu: “thành công trong kinh doanh ph thu c vào vi c b n đánh giá th tr ng và đ i th c nh tranh c a b n chính xác
đ n m c nào” H nh n th c đ c đi u này vì h hi u r ng nh ng r i ro l n nh t trong kinh doanh xu t phát t nh ng thay đ i trong nhu c u th tr ng và t các
đ i th c nh tranh
Trang 17L n đ n th m anh Nam g n đây, anh D ng và ch H nh h i anh Nam nh ng thông tin v các c s s n xu t m v i trong đ a ph ng
Anh ch c ng qua các ng i b n quen bi t khác, qua các c s tiêu th đ h i han
v ngu n cung c p m cho h Anh D ng và ch H nh quan tâm nhi u đ n quy mô
s n xu t: s máy khâu, s n l ng h s n xu t trung bình trong tháng, tình hình tiêu th m n m ngoái… Ngoài ra anh ch c ng quan tâm đ n các thông tin khác
nh ngu n cung c p nguyên v t li u, n i tiêu th , giá c , m u mụ s n ph m, các
bi n pháp marketing, ph ng th c thanh toán…
Ph i m t g n hai tháng, s d ng nhi u cách khác nhau anh ch m i l y đ c các thông tin quan tr ng nh t v tình hình s n xu t c a các đ i th Cách th c mà h
áp d ng nhi u nh t là ti p c n các nhân viên k toán hay cán b qu n lý bán hàng và khéo léo h i h v các thông tin c n thi t Có khi h t đi h i ho c có khi
ho ch này là tuân th nguyên t c 4P
c a công tác Marketing (xem hình v
Trang 18i v i các nhà bán l và bán buôn thì s n ph m là toàn b các m t hàng cùng đ c tính, bán cho cùng m t lo i khách hàng và v i giá c t ng đ ng nh nhau M t
Sau khi đụ ti n hành nghiên c u th tr ng, anh D ng và ch H nh quy t đ nh
ch n m t hàng đ kinh doanh nh sau:
i ỏ ỉg khách hàỉg: M v i không ph i là m t hàng cao c p, vì v y s nh m
ph c v ch y u cho khách hàng là ng i Vi t nam có m c thu nh p th p và
trung bình và chi m ph n đông dân s M c tiêu bán hàng t p trung ch y u vào
đ i t ng thanh thi u niên
Ch ỏ l ỉg: Lo i m s p bán ra này c ng có khác m t chút so v i các lo i m
hi n hành vì khá b n do s d ng ch t li u v i t ng đ i t t và gia công k V c
b o đ m ch t l ng là đi u thi t y u đ mang l i n t ng t t cho khách hàng v
lo i hàng này
Kích c : Lo i m này s đ c s n xu t theo 2 c chính: c ng i l n và c thi u
niên Các lo i m này đ u có g n khóa đi u ch nh đ phù h p cho t ng ng i dùng T l hàng s n xu t ra s đ c xác đ nh sau theo yêu c u c a c s tiêu
th
M Ố mã ốà màỐ s c: Lo i m m i này s r t đa d ng v m u mụ và màu s c,
đ c bi t là các m u dành cho tr em s có nhi u m u in, thêu sinh đ ng
Hãy s d ỉg bài ỏ ị ỏh c hàỉh s 4 đ ghi l i các chi ỏi ỏ ố hàỉg hóa ốà d ch
ố c a b ỉ
Trang 19Giá c (price)
Giá c mu n nói đ n đây là giá hàng hóa b n mu n bán cho khách hàng, là giá
mà b n đòi khách hàng tr cho hàng hóa c a b n Nó bao g m c các kho n gi m giá ho c b t c hình th c bán ch u nào đ i v i khách hàng đ t giá cho hàng hóa c a mình b n c n n m đ c:
• Các chi phí c a mình
• c đi m c a hàng hóa và m c giá mà khách hàng s ch p nh n tr cho hàng hóa c a b n
• Giá bán c a các đ i th c nh tranh
B n c n bi t chi phí (bao g m chi phí nguyên v t li u, nhân công và n ng l ng
tr c ti p đ s n xu t ra s n ph m và các chi phí gián ti p khác) đ tính giá thành
s n ph m c a b n Trong ph n sau c a cu n sách này b n s h c cách tính chi phí cho hàng hóa c a mình Bây gi b n hưy thu th p thông tin v m c giá mà khách hàng c a b n ch p nh n tr Hưy l p danh sách m c giá c a các đ i th c nh tranh, sau đó đ a ra m c giá phù h p c a mình M c giá c a b n nên v a ph i đ b o
v i có bán trên th tr ng thành ph H còn th c hi n cu c đi u tra nh v giá mà khách hàng ch p nh n chi tr b ng cách h i b n bè và hàng xóm c a mình H nh n
th y r ng v i lo i m m ng 1 l t v i, trang trí đ n gi n ng i mua có th tr 6 000đ - 8 000đ m t chi c Lo i m v i dày, có lót và in màu trang trí ng i mua có
th tr 10 000đ -15 000đ m t chi c Nh ng lo i m v i đ p, 2 l p, có hình thêu phong phú khách hàng s n sang tr t 20 000đ - 25 000đ m t chi c ho c cao h n
Anh D ng và ch H nh c ng bi t thêm r ng các đ i th c nh tranh th ng tính 20% l i nhu n trên giá thành và ng i bán l h ng 20-30% lụi trên giá bán buôn Anh D ng và ch H nh cho r ng: h m i tham gia th tr ng, do đó h c n có chính sách bán giá r h n đ thâm nh p th tr ng H quy t đ nh s c ng thêm 12% lụi trên giá thành s n ph m Khi ng i bán l h ng lụi 20-30% trên giá bán buôn thì giá m c a h đ n tay ng i tiêu dùng có giá vào kho ng 11 000đ – 12 000đ đ ng
15-m t chi c là h p lý
Hãy s d ỉg bài ỏ ị ỏh c hàỉh s 5 đ ghi l i các ỏhôỉg ỏiỉ ố giá báỉ c a b ỉ
Trang 20a đi m (Place)
a đi m đây có ngh a là n i b n t ch c s n xu t, kinh doanh B n c n tìm đ a
đi m phù h p N u b n đ nh bán l ho c cung c p các d ch v thì đ a đi m kinh doanh là v n đ h t s c quan tr ng B n c n ph i đ t n i kinh doanh g n v i khách hàng C a hàng ph i ch d tìm và thu n ti n cho đi l i, n u đ t m t ti n thì càng t t N u s n ph m và d ch v c a b n không quá n i ti ng thì không ai đi xa
đ mua hàng c a b n trong khi đ i th c nh tranh l i ngay bên c nh N u không
có n i kinh doanh m t ti n, b n c ng có th tìm nhi u hình th c khác nh t
ch c bán hàng l u đ ng đ đ a hàng hóa d ch v đ n khách hàng
i v i các nhà s n xu t, đ a đi m kinh doanh g n v i khách hàng không ph i là
y u t quan tr ng i v i h thì đi u đáng l u tâm đ u tiên là g n ngu n cung c p nguyên v t li u, thu n ti n giao thông Ngoài ra giá thuê m t b ng, môi tr ng thu n l i và ngu n nhân công c ng r t quan tr ng
Khi nói đ n đ a đi m kinh doanh còn ph i đ c p đ n các đi u ki n đ khách d
ti p c n v i hàng hóa và d ch v c a b n, ví d nh gi m c a, th i gian ch đ i,
n i g i ph ng ti n giao thông cá nhân thu n ti n… ng th i còn ph i k đ n
ph ng th c phân ph i s n ph m, t ch c các đ i lỦ
Làm ra m t s n ph m t t là ch a đ , b n c n ph i làm sao đ đ a s n ph m đ n tay ng i tiêu dùng Ngày nay nhi u ho t đ ng có nh ng đ c tính riêng và đòi h i cách th c riêng đ ti p c n khách hàng nh s đi n tho i, đ a ch Email, trang web
d nh , d truy c p…
Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg ốà ch H ỉh –
Gia đình anh D ng và ch H nh s ng trong m t c n h ba phòng t i m t khu t p
th thành ph Phòng l n r ng 15m2 đ c dùng làm phòng khách Hai phòng còn l i m i phòng r ng 10m2, m t phòng cho b m và m t phòng cho các con
u tiên anh D ng bàn v i v nên dùng phòng l n làm phòng s n xu t hàng thì
ch H nh không đ ng ý vì ch cho r ng ch kinh doanh ph i thu n ti n cho vi c đi
l i Anh D ng gi i thích r ng h không có đ ti n đ thuê c a hàng Thêm vào đó
là h không bán l nên ch c n đ ch cho 2 chi c máy khâu, n i đ nguyên v t
li u và thành ph m a đi m này r t phù h p trong giai đo n đ u vì anh D ng
s t mang hàng đi bán buôn và h c nh tranh b ng ch t l ng hàng, sau này khi
đụ có thêm ng i làm, h s thuê đ a đi m khác đ m r ng m t hàng Anh ch
nh t trí c i t o phòng khách thành n i s n xu t kinh doanh trong giai đo n đ u
Hãy s d ỉg bài ỏ ị ỏh c hàỉh s 6 đ ghi l i ỏhôỉg ỏiỉ ố đ a đi m kiỉh dỊaỉh c a b ỉ
Trang 21Xúc ti n bán hàng (Promotion)
Xúc ti n là vi c qu ng cáo, tuyên truy n và thút khách mua c a b n thông th ng
có ba cách sau:
o Qu ng cáo - là cách cung c p thông tin cho khách hàng và làm cho h
mu n mua hàng c a b n B n có th đ a các thông tin qu ng cáo lên báo chí, đài phát thanh, áp phích, t r i, bi n hi u, b ng giá, danh thi p và
trang web c a Công ty là các hình th c qu ng cáo khác nhau cho doanh nghi p và hàng hóa c a b n
o S d ng ph ng ti n truy n thông đ i chúng - là hình th c xúc ti n
bán hàng mi n phí b ng cách cho đ ng m t bài báo v c s kinh doanh
ho c hàng hóa c a b n trên báo đ a ph ng
o Xúc ti n bán hàng - Ph ng th c bao g m t t c nh ng gì b n làm đ
khi n khách mua hàng khi đ n c s kinh doanh c a b n ho c khi ti p xúc v i nó d i b t k hình th c nào B n có th tr ng bày hàng th t h p
d n, h ng d n s d ng, dung hàng m u ho c bán nh ng s n ph m đi kèm nhau T t c đ u là các ph ng th c xúc ti n bán hàng
Xúc ti n bán hàng luôn đ i h i chi phí Hưy h i giá t h a s , nhà in và các c s kinh doanh liên quan khác B n hưy tính đ n đ i th c nh tranh s p t i c a mình Tìm hi u xem h s d ng hình th c xúc ti n bán hàng nào Sau đó hưy quy t đ nh xem hình th c nào t i u cho doanh nghi p c a b n
Hãy s d ỉg bài ỏ ị ỏh c hàỉh s 7 đ ghi l i các ỏhôỉg ỏiỉ ố hìỉh ỏh c ốà chi ịhí xúc ỏi ỉ kiỉh dỊaỉh c a b ỉ
Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg ốà ch H ỉh -
Anh D ng và ch H nh đ nh có k ho ch xúc ti n bán hàng nh sau:
QỐ ỉg cáỊ: H cho r ng qu ng cáo trên báo, đài phát thanh và truy n hình
không ch t n ti n mà còn kém hi u qu vì m i ng i th ng cho r ng m v i là
m t hàng l t v t không đáng quan tâm Anh D ng s b o đ m s n ph m có ch t
l ng t t và anh s ngh ra mác hi u đ in chúng lên hàng do anh ch s n xu t
và d n d n khách mua s bi t t i và tín nhi m hàng c a h
Ph ỉg ỏi ỉ ỏrỐy ỉ ỏhôỉg: Anh D ng có anh b n làm phóng viên cho m t t
báo trong n c có uy tín Anh D ng s nh b n vi t cho m t vài bài báo v c s
s n xu t nh c a h đ gi i thi u v h v i đ c gi trên t báo này
Xúc ỏi ỉ báỉ hàỉg: Ngay t đ u anh D ng và ch H nh s thuy t ph c đ c các
ch bán l b ng ch t l ng và giá c mang tính c nh tranh c a s n ph m H
Trang 22c ng c m i liên h v i các Câu l c b kinh doanh b ng s trung th c, t tin và
m i quan h thân thi n Anh ch c ng cho in thi p ghi đ a ch liên l c đ ng th i
gi i thi u các s n ph m c a c s s n xu t c a anh ch đ phát cho khách hàng
c tính kh i l ng hàng bán ra
c tính kh i l ng hang bán ra là ph n quan tr ng và khó kh n nh t khi chu n b
l p k ho ch kinh doanh Bán hàng thì thu đ c ti n v Nh ng n u doanh s
không đ l n thì có th s không có lưi M i ng i th ng có xu h ng c tính s
l ng hàng bán ra quá cao B n đ ng quá tham v ng khi c tính kh i l ng hàng bán ra
B n nên c tính kh i l ng hàng bán ra d a trên c s nghiên c u th tr ng c tính kh i l ng hang bán ra ch a bao gi là vi c d dàng Có 5 cách c b n đ c tính kh i l ng hang bán ra nh sau:
1 D a trên kinh nghi m s n có: Có th b n đư làm vi c cho m t c s kinh
doanh m t hàng t ng t ho c cho đ i th c nh tranh Ch c h n b n đư thông
hi u th tr ng này r i V y hưy v n d ng nh ng hi u bi t đư có vào vi c c tính kh i l ng hàng bán ra cho vi c kinh doanh hi n t i c a mình Khi so sánh
v i m t doanh nghi p đang ho t đ ng b n c ng nên nh r ng ph i m t m t th i gian m i có th đ t đ c m c doanh s và l i nhu n nh c a h
2 So sánh v i các c s khác kinh doanh cùng m t hàng: Hưy so sánh các
ngu n l c, tay ngh và k ho ch Marketing c a b n v i các c s kinh doanh khác Trên c s các s li u c a h , b n hưy t đ a ra doanh s c a mình ây
là cách thông d ng nh t đ tính l ng hàng bán ra N u không có đ i th c nh tranh trong cùng m t đ a bàn kinh doanh thì b n ph i tìm hi u n i khác xem
h ho t đ ng nh th nào
3 Bán th trên th tr ng: B n nên bán th hàng hóa ho c d ch v v i qui mô
nh đ xem m c tiêu th nh th nào Cách này r t có hi u qu đ i v i nhà s n
xu t và c s bán l chuyên doanh Nh ng nó không phù h p v i ch hang có
tr l ng hàng l n Áp d ng ph ng pháp này, b n hưy kh i s kinh doanh qui
mô nh , th m chí ch coi kinh doanh nh vi c tay trái và sau đó m i m r ng
d n
4 Th đ t hàng ho c th h i hàng: y là nh ng th g n đây g i đ n c s
kinh doanh c a b n yêu c u mua hàng hóa ho c d ch v B n c ng nên t n d ng cách ti p c n này khi b n còn ít khách hàng Cách này có th áp d ng cho các doanh nghi p kinh doanh khai thác m , xu t kh u, các đ i lỦ và các nhà s n
xu t l n B n có th s d ng đ n đ t hàng đ c tính kh i l ng hàng bán ra
Trang 23cho mình B n nên nh r ng b t bu c ph i có đ n đ t hàng d i d ng v n b n
ch đ ng tin vào nh ng l i th a thu n suông
5 Ti n hành đi u tra: B n hưy ti n hành đi u tra b ng cách tìm hi u qua khách
hàng v thói quen mua hàng c a h Có đ c m t cu c đi u tra chính xác là
đi u r t khó Khi tung ra m u hàng đ u tiên b n ph i th b ng cách tham kh o
Ủ ki n b n bè và ng i thân, sau đó phân tích k t qu và xem l i xem nh ng câu
h i này có giúp b n thu th p nh ng thông tin c n thi t cho vi c c tính kh i
l ng hàng bán ra hay không B n không th h i t t c nh ng ng i có kh
Trên c s các thông tin anh D ng và ch H nh thu th p đ c v th tr ng và v
đ i th c nh tranh (Bài t p th c hành s 9 – “Cách thu th p thông tin v đ i th
c nh tranh”), anh ch quy t đ nh s làm b ng c tính kh i l ng hàng bán ra
th t c n th n Tr c h t h ghi l i các thông tin v s n xu t và tiêu th m v i
c a các đ i th c nh tranh trong vùng Sau đây là b ng t ng k t c a h :
Anh D ng và ch H nh bi t r ng s l ng m v i bán ra n m ngoái l n h n nhi u
so v i kh i l ng m mà các c s trên s n xu t, vì các c s kinh doanh trong thành ph còn có bán r t nhi u m c a các c s s n xu t thu c các vùng khác
Trang 24trong thành ph , các thành ph khác và c m nh p t n c ngoài
Sau khi phân tích k l ng tình hình, cùng v i s tin t ng trong vi c m r ng
h ng kinh doanh ra ngo i thành và quy t tâm c a gia đình, anh D ng và ch
H nh tin là h có kh n ng s n xu t và bán ra ít nh t 2 000 chi c m v i m i tháng Tuy nhiên, trong nh ng tháng đ u ch c ch n doanh s s th p h n d đ nh nhi u Sau đây là k ho ch s n xu t và tiêu th s n ph m c a h :
đ c ý ỏ ỉg kiỉh dỊaỉh c a mìỉh hỊ c làm chỊ ỉó khác đi sỊ ố i các đ i ỏh ỏhì hãy ỏhay đ i ý đ ỉh B ỉ có ỏh ỏhay đ i ý ỏ ỉg kiỉh dỊaỉh c c a mìỉh
hỊ c ịháỏ ỏri ỉ ỉó ỏheỊ h ỉg khác
Có ỏh b ỉ s ịh i c ỉh ỏraỉh ố i các c s khác đaỉg kiỉh dỊaỉh cùỉg m ỏ hàỉg H s là đ i ỏh c ỉh ỏraỉh c a b ỉ B ỉ có ỏh h c đ c h ỉhi Ố kiỉh ỉghi m qỐí báỐ
kiỉh dỊaỉh ỏhàỉh côỉg, b ỉ hãy ỏìm hi Ố khách hàỉg ốà các đ i ỏh c a
mìỉh ThỐ ỏh ị ỏhôỉg ỏiỉ ố h chíỉh là qỐá ỏrìỉh ỉghiêỉ c Ố ỏh ỏr ỉg ây là qỐá ỏrìỉh r ỏ qỐaỉ ỏr ỉg đ i ố i b ỉ ỏr c khi b c ốàỊ kiỉh dỊaỉh
B ỉ hãy ỉghiêỉ c Ố ỏh ỏr ỉg b ỉg cách dò h i ốà ỏhỐ ỏh ị ỏhôỉg ỏiỉ ỏ khách
hàỉg ỏi m ỉ ỉg ốà đ i ỏh c ỉh ỏraỉh T các ỏhôỉg ỏiỉ ỉày b ỉ l ị k hỊ ch Markeỏiỉg ỏrêỉ ỉgỐyêỉ ỏ c 4P: S ỉ ịh m (PrỊdỐcỏ), giá c (Price), đ a đi m (Place),ốà xúc ỏi ỉ (PrỊmotion)
B ỉ s ịh i c ỏíỉh kh i l ỉg hàỉg báỉ ra, đây c ỉg là m ỏ ịh ỉ ối c ỏrỊỉg khi l ị K hỊ ch kiỉh dỊaỉh Báỉ hàỉg ỏhì ỏhỐ đ c ỏi ỉ ố N Ố dỊaỉh s khôỉg đ l ỉ ỏhì kiỉh dỊaỉh s khôỉg có lãi Vi c c ỏíỉh kh i l ỉg hàỉg báỉ
ra ch a baỊ gi là d dàỉg
áỉh giá ỏh ỏr ỉg là ịh ỉ ối c r ỏ qỐaỉ ỏr ỉg ỏrỊỉg K hỊ ch kiỉh dỊaỉh
B ỉ ỉêỉ hỊàỉ ỏhàỉh ỏ ỉg ịh ỉ côỉg ối c ỉày ỏrỊỉg b ỉ K hỊ ch kiỉh dỊaỉh
c a mìỉh
Trang 25Trong h u h t các doanh nghi p nh , đ ng th i là ng i qu n lỦ doanh nghi p Ch
có ch doanh nghi p/ ng i qu n lỦ m i có th th c hi n nhi m v sau:
o Phát tri n các Ủ t ng kinh doanh, m c đích và k ho ch hành đ ng;
o t ch c và đ ng viên m i ng i th c hi n k ho ch hành đ ng;
o báo đ m th c hi n k ho ch đ đ t đ c m c đích kinh doanh
Khi l p k ho ch cho m t kinh doanh m i và chu n b b n K ho ch kinh doanh,
b n hưy suy ngh v k n ng kinh doanh c a mình Quy t đ nh nh ng công vi c nào b n s làm và công vi c nào b n không có th i gian c ng nh k n ng đ th c
hi n B n ph i cân nh c d ng nhân viên qu n lỦ có th b n c n đ n và kinh nghi m
Trang 26trách nhi m v l p k ho ch kinh doanh và qu n lý s n xu t Anh D ng c ng ch u trách nhi m mua bán hàng cho đ n khi nào h th y c n ph i thuê ng i khác đ m
đ ng nhi m v này
Ch H nh là ng i qu n lý v m t k thu t, m u mụ c a s n ph m và t ch c may Ngoài ra ít nh t trong n m đ u ch còn là th may chính trong doanh nghi p
C anh D ng và ch H nh đ u tham gia vào vi c ghi chép s sách
Nh ng ng i đ ng s h u
N u nhi u ng i cùng s h u m t doanh nghi p thì ng i ta g i là đ ng s h u
Nh ng ng i này cùng chia s trách nhi m và quy n l c H đ a ra quy t đ nh d a trên ph m vi trách nhi m c a t ng ng i Thí d , ng i này ch u trách nhi m v bán hàng, ng i kia v mua hang và m t ng i khác l i ch u trách nhi m v qu n
tr kinh doanh
qu n lỦ m t doanh nghi p nh trên, gi a nh ng ng i đ ng s h u v i nhau
c n ph i trao đ i thông tin m t cách trung th c và rõ ràng S không nh t trí gi a
h th ng d n đ n th t b i trong kinh doanh Vì v y, đi m m u ch t là ph i chu n
b m t v n b n th a thu n h p tác nêu rõ trách nhi m và cam k t c a t ng ng i
Ng i làm công
N u nh b n không có đ th i gian c ng nh k n ng đ làm h t m i vi c, b n c n
ph i thuê thêm ng i Doanh nghi p nh nh t có th ch có hai nhân viên Nh ng
doanh nghi p l n h n có th có nhi u nhân viên
tìm đ c nhân s c n thi t b n cân nh c các b c sau đây:
1 Xem xét l i Ủ t ng kinh doanh c a b n và li t kê nh ng công vi c c n làm
2 Quy t đ nh nh ng công vi c b n không có kh n ng t mình làm
3 Mô t các k n ng và yêu c u đ i v i nhân viên th c hi n công vi c đó
4 Quy t đ nh có bao nhiêu nhân viên đ th c hi n m t công vi c
B n c n l u Ủ r ng, n u b n đư s d ng ng i làm công cho b n thì b n ph i tính
l ng cho h trên c s tho thu n cho dù h là ng i thân trong gia đình, h hàng hay quen bi t M t v n đ c ng c n quan tâm đó là s d ng lao đ ng tr em, v n
đ này th ng hay x y ra các làng ngh truy n th ng
S d ỉg bài ỏ ị ỏh c hàỉh s 11 đ xác đ ỉh ỉhỐ c Ố ỉhâỉ s chỊ dỊaỉh ỉghi ị c a b ỉ
Trang 27Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg ốà ch H ỉh –
Sau khi bàn b c v i nhau và đụ nhi u l n tham kh o ý ki n anh Nam, anh D ng
và ch H nh xây d ng b n mô t công vi c d i đây cho doanh nghi p c a mình:
và đ xu t các bi n pháp xúc ti n bán hàng, n m
đ c chi phí kinh doanh
N ng đ ng và sáng
t o, thích g p g
m i ng i và gi i giao ti p và đàm phán
c p và n ph i thu t khách hàng
Trang 28M t khi b n bi t đ c c n nh ng nhân viên nào, hưy vi t m t b n mô t cho t ng
v trí B n mô t công vi c xác đ nh nh ng công vi c c n làm trong t ng ph n vi c
c th Vi t b n mô t công vi c s có m t s đi m thu n l i sau:
o Nhân viên bi t chính xác công vi c c a h s ph i làm;
o V i t cách là ng i qu n lỦ, b n có th đánh giá đ c k t qu công vi c Hưy s d ng b n mô t công vi c đ tuy n l a nhân viên cho doanh nghi p c a
b n Tuy n đ c nhân viên có k n ng phù h p và yêu thích công vi c là vô cùng quan tr ng B n c n ph ng v n t t c nh ng ng i có th làm nhân viên cho b n Nhi u thông tin có th thu th p đ c t nh ng câu h i b n đ t ra khi ph ng v n:
o Tr c đây anh (ch ) đư làm đâu? Công vi c c a anh (ch ) là gì?
o T i sao anh (ch ) mu n làm vi c doanh nghi p này?
o Anh (ch ) mong mu n v trí nào?
o Theo anh (ch ) đâu là đi m m nh, đi m y u c a anh (ch )
o Vào lúc r i anh (ch ) th ng làm gì? S thích c a anh (ch )?
o Anh (ch ) có thích làm vi c v i nhi u ng i không? Anh (ch ) có ph n ng
nh th nào v i nh ng ng i không thân thi n, không c i m ?
Hưy đ t th t nhi u câu h i vì nó cung c p nhi u thông tin v ng i b n đang ph ng
v n Thông báo cho t t c nh ng ng i đ c ph ng v n v k t qu ph ng v n và tình hình x lỦ đ n xin vi c c a h
Các nhà t v n kinh doanh
Thông tin vô cùng quan tr ng đ i v i t t c các ch doanh nghi p Ch c r ng b n
s không th am hi u t ng t n t t c các l nh v c có liên quan đ n công vi c kinh
doanh c a b n
Hưy xác đ nh nh ng ng i có chuyên môn đư và đang h tr b n c ng nh h tr trong t ng lai ó có th là các hi p h i, k toán viên, cán b ngân hàng, lu t s
và các t v n các chuyên gia chính ph B n có th cân nh c tìm s tr giúp, thông
tin, g i Ủ và ngu n đào t o t các t ch c doanh nghi p, th ng m i hay giáo d c
B n hưy s d ng cu n Danh b T v n và h tr SIYB đ bi t thêm v các t
ch c có th h tr v m t chuyên môn cho b n
Ph n l n các doanh nghi p nh có ít nhân công và c c u t ch c đ n gi n Nh ng doanh nghi p l n và ph c t p h n có th c n ph i t ch c thành nhi u phòng ban
S d ỉg bài ỏ ị ỏh c hàỉh s 12 đ ố s đ chỊ dỊaỉh ỉghi ị c a b ỉ
Trang 29Tóm ỏ ỏ
Nh ỉg ỉg i ỏham gia ốàỊ côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a b ỉ có ỏh là
ỉg i đ ỉg s h Ố dỊaỉh ỉghi ị, ỉhâỉ ốiêỉ, ỉg i ỏ ố ỉ ốà b ỉ ỏhâỉ b ỉ T ỏ c ỉh ỉg cỊỉ ỉg i ỉày đ Ố có ỉh h ỉg l ỉ đ ỉ s ỏhàỉh côỉg c a dỊaỉh ỉghi ị L a ch ỉ c ỉ ỏr ỉg ốà hi Ố đ c ốai ỏrò ốà côỉg ối c h làm s giúị b ỉ qỐ ỉ lý đ c dỊaỉh ỉghi ị
M ỏ dỊaỉh ỉghi ị hi Ố qỐ là dỊaỉh ỉghi ị đ c ỏ ch c saỊ chỊ ỏ ỏ
c m i ỉg i đ Ố hi Ố đ c ối c ịh i làm ốà ỉg i ỉàỊ c ỉg có k
ỉ ỉg c ỉ ỏhi ỏ đ hỊàỉ ỏhàỉh côỉg ối c B ỉg ối c xác đ ỉh k l ỉg
ỉh ỉg ỉhâỉ ốiêỉ b ỉ c ỉ ốà chỐ ỉ b b ỉ mô ỏ côỉg ối c chỊ m i ỉhâỉ ốiêỉ, b ỉ s d dàỉg qỐ ỉ lý dỊaỉh ỉghi ị c a mìỉh
Trang 30Các hình th c pháp lý trong kinh doanh
Hình th c pháp lỦ trong kinh doanh s nh h ng t i:
• Th t c đ ng kỦ kinh doanh
• R i ro v m t tài chính c a ch doanh nghi p
• Kh n ng thu hút thêm ng i hùn v n
• Vi c ra quy t đ nh trong kinh doanh
• Thu mà doanh nghi p ph i n p
• Tính n ng đ ng trong vi c v n hành doanh nghi p
M i lo i hình kinh doanh đ u có u và nh c đi m, b n nên ngh t i nh ng v n đ liên quan đ n đi u ki n c th c a mình s nh h ng t i công vi c kinh doanh
nh th nào
Vi t Nam, các hình th c pháp lỦ trong kinh doanh bao g m:
Lo i hình doanh nghi p Lu t đi u ch nh
05/2008/TTLT/BKH-BTC-BCA
ngày 29/7/2008 Doanh nghi p liên doanh
Doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài (FDI)
Lu t đ u t
Trang 31Hi n t i, bên c nh các lo i hình doanh nghi p đ c đi u ch nh theo các lu t nói trên, còn có các trung tâm, tr ng, vi n, tr m có đ ng kỦ ho t đ ng theo quy đ nh
c a Chính ph v khuy n khích các ho t đ ng v n hóa, giáo d c và y t Tuy nhiên, các lo i hình kinh doanh này c ng ph i đ ng kỦ l i theo các lu t nói trên
ho c đ c qu n lỦ theo m t quy đ nh th ng nh t c a Nhà n c
i v i các doanh nghi p nh Vi t Nam lo i hình doanh nghi p ph bi n nh t là công ty c ph n, công ty trách nhi m h u h n, doanh nghi p t nhân, h kinh doanh cá th và h p tác xư
L a ch n lo i hình kinh doanh phù h p
• Khi ch n cho mình lo i hình kinh doanh phù h p, b n s ph i ngh t i r t nhi u v n đ khác nhau, hưy tìm ai đó giúp đ trong vi c l a ch n lo i hình kinh doanh và đ ng kỦ kinh doanh cho phù h p Hi n nay, có r t nhi u t
ch c chính ph , phi chính ph , các công ty d ch v , trung tâm t v n, th m chí là các tr ng d y ngh … đ u có th h tr , t v n và làm d ch v cho doanh nghi p nh v vi c này Cách t t nh t là b n t mình đi đ ng kỦ kinh doanh đ n m rõ nh ng quy đ nh v pháp lu t liên quan t i lo i hình kinh doanh c a mình, t nh n bi t đ c nh ng đi m m nh và đi m y u liên quan
đ có th ch n cho mình m t lo i hình kinh doanh phù h p nh t Nh ng
c ng có r t nhi u công ty, đ n v , cá nhân s n sàng h tr ho c làm d ch v
đ ng kỦ kinh doanh và các th t c pháp lỦ khác thay cho b n v i m t m c phí d ch v thay đ i tùy theo s ph c t p c a t ng lo i hình Các Trung tâm
h tr doanh nghi p, các gi ng viên và chuyên gia t v n c a Phòng Th ng
m i và Công nghi p Vi t Nam có th là l a ch n ban đ u
• N u b n đ nh ti n hành m t ho t đ ng kinh doanh có quy mô l n và ph c
t p, b n nên tham kh o Ủ ki n c a các gi ng viên, các chuyên gia t v n và
lu t s , đôi khi ngân hàng c ng có th t v n cho b n Tuy v y, b n đ ng nên đ cho ai thuy t ph c mình ch n m t lo i hình kinh doanh nào đó khi mình ch a hi u rõ lỦ do t i sao và nó có nh h ng đ n vi c kinh doanh c a
b n nh th nào
• M i lo i hình kinh doanh đ u có u và nh c đi m, b n ph i t p trung suy ngh v doanh nghi p c a mình và nh ng tác nhân có nh h ng l n đ i v i
b n B n hưy cân nh c nh ng đi m sau:
• Trong tr ng h p doanh nghi p không c n vay n ho c huy đ ng v n đ u t thì h p lỦ nh t là ho t đ ng kinh doanh m t cách đ n gi n và t n ít chi phí,
Trang 32trách nhi m cá nhân h u h n có th không quan tr ng l m trong tr ng h p này V y thì hình th c kinh doanh cá th ho c h p danh là phù h p nh t
• Trong tr ng h p b n ho t đ ng quy mô gia đình g n nh , không có hóa
đ n ch ng t đ u vào và b n hài lòng v i m c thu khoán hàng tháng do c quan thu đ a ph ng n đ nh, lo i hình H kinh doanh cá th có th là l a
ch n đ u tiên c a b n
• Trong tr ng h p b n mu n ho t đ ng m t cách quy mô, giao d ch nhi u
v i các khách hàng l n, có chi n l c m r ng phân ph i, ti p c n đ n nhi u
đ i t ng th tr ng và khách hàng, mu n đ c h ch toán chi phí m t cách
rõ ràng, đ ng th i đ c kh u tr thu do có hóa đ n đ u vào và đ u ra đ y
đ , lo i hình doanh nghi p t nhân ho c công ty TNHH s là l a ch n c n thi t
• Trong tr ng h p vi c kinh doanh c a b n có th s ph i dùng đ n nhi u
v n vay và doanh nghi p ph i n nhi u thì s thu n l i h n n u trách nhi m
cá nhân đ i v i các kho n n c a doanh nghi p là h u h n i u này có th còn quan tr ng h n là vi c b n s ho t đ ng kinh doanh ít t n chi phí Công
ty trách nhi m h u h n có th là hình th c t i u trong tr ng h p này
Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg ốà ch H ỉh -
Anh D ng và ch H nh d dàng quy t đ nh r ng h s ho t đ ng kinh doanh cá
th H có th b t đ u d i hình th c kinh doanh h gia đình S d có s l a
ch n nh v y là h d a trên nh ng c s sau đây:
thành l p công ty trách nhi m h u h n hay doanh nghi p t nhân, h s ph i
đ ng ký thành l p công ty, ph i chi m t kho n ti n cho các th t c hành chính
nh l p các t khai, kh c d u… và nh th c ng ph i m t thêm th i gian ch đ i,
nh ng quan tr ng h n c là h bi t r ng v n hi u bi t và kinh nghi m c a h ch cho phép h làm kinh doanh nh , n u làm khác h không th kh ng đ nh đ c mình có thành công hay không H tin r ng trong 3,4 n m t i h s ti t ki m đ
ti n đ m r ng kinh doanh, s cân nh c đ n vi c đ ng ký kinh doanh theo lu t doanh nghi p ng th i s có đ ki n th c và kinh nghi m trong qu n lý kinh doanh và các con anh ch c ng đụ tr ng thành đ tham gia vào công vi c kinh doanh m t cách tr c ti p, n u chúng mu n
H làm theo t c ng Vi t Nam: « Ch m mà ch c »
Trang 33B n có th th y s khác nhau gi a các hình th c kinh doanh trong b ng d i đây Hưy s d ng b ng d i đây đ đánh giá s b u và nh c đi m c a các lo i hình
c đông sáng l p
Th t c
đ ng kỦ
nh công ty TNHH
ng kỦ kinh doanh
t i Phòng
đ ng kỦ kinh doanh
c p qu n, huy n (Phòng Kinh t - UBND
Qu n, Huy n)
ng kỦ kinh doanh
t i Phòng
đ ng kỦ kinh doanh
c p qu n, huy n (Phòng Kinh t - UBND
Qu n, Huy n)
ng kỦ kinh doanh
t i Phòng
đ ng kỦ kinh doanh
c p qu n, huy n ho c
t nh (UBND
Qu n, Huy n ho c
t t c các thành viên h p danh
nh ng ch
s h u,
ch u trách nhi m tr c các kho n
n c a
Thành viên
h p danh
ph i ch u trách nhi m
h n đ i v i
m i kho n
n c a doanh
Ch s h u
ph i ch u trách nhi m tài chính vô
h n đ i v i
m i kho n
n c a h kinh doanh
Các xư viên
là nh ng
ch s h u,
ch u trách nhi m tr c các kho n
n c a HTX t ng
Trang 34t ng ng
v i ph n
v n mình đóng góp
ngh a v
c a doanh nghi p, còn thành viên góp v n ch
ch u trách nhi m v các kho n
n c a doanh nghi p trong ph m
vi s v n góp
ph n v n mình đóng góp
m i v n đ
Thành viên h p
da nh có quy n ngang nhau khi quy t
đ nh các
v n đ
qu n lỦ công ty
Thành viên góp
v n không
đ c tham gia
qu n lỦ công ty
M i quy t
đ nh do ch doanh nghi p đ a
ra
M i quy t
đ nh do ch doanh nghi p đ a
ra
i h i xư viên có quy n ra quy t đ nh cao nh t
B an qu n
tr thay
m t HTX quy t đ nh
05 ngày Trong vòng 05 ngày Trong vòng 05 ngày Trong vòng 05 ngày Tro7 ngày ng vòng Trong vòng 15 ngày
S d ỉg bài ỏ ị ỏh c hàỉh s 13 đ ghi l i hìỉh ỏh c kiỉh dỊaỉh c a b ỉ
Trang 35(*) B n có th vào các website c a S K ho ch và u t các t nh, thành ph đ tham kh o v h s đ ng ký kinh doanh và t i các tài li u m u v đ đi n thông tin
M t s s KH T còn cho phép đ ng ký kinh doanh qua m ng, b n hụy tra trên internet ho c đi n tho i t i các S KH T đ tìm hi u thêm tr c khi tr c ti p t i
đ ng ký VD: Website c a S KH T Tp HCM Hà N i và à N ng là:
www.dpihochiminhcity.gov.vn; www.hapi.gov.vn;; www.dkkd.danang.gov.vn
Tóm ỏ ỏ
Khi chỐ ỉ b ỏhàỉh l ị dỊaỉh ỉghi ị, b ỉ ỉêỉ ch ỉ chỊ mìỉh lỊ i hìỉh
kiỉh dỊaỉh ịhù h ị LỊ i hìỉh kiỉh dỊaỉh đóỉg ốai ỏrò r ỏ qỐaỉ ỏr ỉg ốì
m i lỊ i hìỉh đ Ố có Ố ốà ỉh c đi m khác ỉhaỐ đây, b ỉ có ỏh
ỏham kh Ị m ỏ s lỊ i hìỉh dỊaỉh ỉghi ị ịh bi ỉ Vi ỏ Nam là côỉg ỏy
TNHH, dỊaỉh ỉghi ị ỏ ỉhâỉ ốà h kiỉh dỊaỉh cá ỏh
Khi ch ỉ l a lỊ i hìỉh kiỉh dỊaỉh ốà đ ỉg ký kiỉh dỊaỉh, có ỏh b ỉ c ỉ
ỏ i các ỏ ố ỉ h ỏr ỏ các ỏ ch c ịhi chíỉh ịh , đ c ỏhàỉh l ị ỉh m
ỏ ố ỉ ốà h ỏr chỊ dỊaỉh ỉghi ị ỉh N Ố b ỉ có ý đ ỉh kiỉh dỊaỉh
qỐy mô l ỉ ốà ịh c ỏ ị h ỉ, b ỉ ỉêỉ ỏìm đ ỉ các chỐyêỉ gia ỏ ố ỉ ốà
lỐ ỏ s
Trang 36
Ch ỉg 5
Ngh a v pháp lý c a doanh nghi p
T t c nh ng ng i ch kinh doanh đ u có trách nhi m xin gi y phép kinh doanh,
n p thu môn bài, tr các lo i thu liên quan, tuân th Lu t Lao đ ng và m t s các quy đ nh liên quan đ n ngành ngh kinh doanh Tóm l i, công vi c kinh doanh c a
b n ph i ho t đ ng trong khuôn kh các quy đ nh c a lu t pháp Vi t Nam
Ch ng này s cung c p thông tin v nh ng ngh a v pháp lỦ c a b n v i t cách
là ch doanh nghi p Ngoài ra b n s đ c gi i thi u v b o hi m và làm th nào
đ gi m b t nh ng r i ro trong ho t đ ng kinh doanh
Là ng i ch doanh nghi p, b n có ngh a v t tìm hi u v nh ng yêu c u v m t pháp lỦ s nh h ng đ n vi c kinh doanh c a b n Công vi c kinh doanh c a b n
có th đ c đi u ch nh b i m t s lu t nh : Lu t Doanh nghi p, các lu t thu , Lu t Lao đ ng, Lu t u t , Lu t Th ng m i, Lu t t đai … B n không c n ph i thu c lòng t t c các lu t, ngh đ nh và thông t h ng d n thi hành, nh ng b n
ph i n m đ c nh ng gì có liên quan đ n b n và công vi c kinh doanh c a b n
D i đây là m t s nh ng ngh a v pháp lỦ chung trong kinh doanh t i Vi t Nam
ng ký kinh doanh
Sau khi đư l a ch n cho mình m t lo i hình kinh doanh phù h p, b c quan tr ng
ti p theo đó là tìm hi u trình t và th t c đ ng kỦ doanh nghi p ính kèm theo đây là m t quy trình đ ng kỦ kinh doanh s b n m rõ m t s quy đ nh c th ,
b n có th tham kh o các ngh đ nh và quy đ nh c a nhà n c v đ ng kỦ kinh doanh vì đây là nh ng quy n l i c a b n C th nh Lu t Doanh nghi p, Ngh
đ nh Chính ph s 43/2010/N -CP ngày 15/4/2010, Thông t liên t ch s
05/2008/TTLT/BKH-BTC-BCA ngày 29/7/2008 c a B K ho ch và u t - B Tài chính - B Công an v c ch ph i h p gi i quy t đ ng kỦ kinh doanh, thu và con d u cho doanh nghi p thành l p và ho t đ ng theo Lu t Doanh nghi p
V i m t kho n l phí nh (10.0000 đ ng) b n c ng có th nh n đ c đ y đ thông tin v n i dung đ ng kỦ kinh doanh và các m u đ n đ ng kỦ, m u đi u l công ty
t i Phòng đ ng kỦ kinh doanh B n c ng có th t i các m u đ n và h s t website c a S K ho ch và u t các t nh, thành ph đ tìm hi u v các th t c
đ ng kỦ kinh doanh và đi n thông tin tr c H kinh doanh cá th và H p tác xư có
th t i Phòng Kinh t c a y Ban Nhân dân Qu n, Huy n đ đ c cung c p và
h ng d n các th t c đ ng kỦ kinh doanh
Trang 37QỐy ỏrìỉh đ ỉg ký kinh doanh
T ngày 01/01/2011, doanh nghi p không ph i mua hóa đ n mà t ch n m t trong
ba hình th c: Hóa đ n t in, hóa đ n đi n t , hóa đ n đ t in Các th t c s đ c
h ng d n chi ti t t i các Chi c c Thu đ a ph ng n i doanh nghi p đ ng kỦ tr
s ho c trên website c a T ng c c Thu v Ngh đ nh 51/2010/N CP ngày 14/5/2010 c a Chính ph
S K ho ch và u t / Phòng Kinh t )
Trang 38Côỉg ối c kiỉh dỊaỉh c a aỉh D ỉg ốà ch H ỉh -
Anh D ng và ch H nh đ n g p anh Nam đ tìm hi u thông tin v xin gi y phép kinh doanh H nói v i anh Nam r ng h kinh doanh cá th ki u h gia đình Anh Nam nói r ng trong tr ng h p y, th t c đ l y gi y phép khá đ n gi n H
ph i làm đ n và đi đ n y ban qu n đ đ ng ký c p gi y phép kinh doanh và s
đ c c p gi y phép sau m t th i h n không lâu H không ph i tr nhi u l m cho
nh ng th t c pháp lý đó T ngày các đ a ph ng th c hi n c i cách th t c hành chính, áp d ng ch đ ‘m t c a’ thì th t c tr nên r t đ n gi n
Tùy theo quy mô và hình th c kinh doanh mà b n d đ nh, n i đ ng kỦ kinh doanh khác nhau:
▪ Thông th ng b n s ph i đ n Phòng đ ng kỦ kinh doanh c p t nh (S K
ho ch và u t ) đ làm th t c đ ng kỦ doanh nghi p
▪ N u b n đ nh đ ng kỦ h kinh doanh, b n ph i đ n y ban Nhân dân qu n/ huy n (Phòng Kinh t ) n i đ t đ a đi m kinh doanh N u đ a đi m kinh doanh khác n i b n c trú, b n có th s ph i l y m t vài xác nh n c a chính quy n
lỦ nhà n c có liên quan s t đ ng tính toán nh ng u đưi mà doanh nghi p đ c
h ng theo ngành ngh mà doanh nghi p đư đ ng kỦ và đ c h ng u đưi
Trong vòng hai ngày t ngày có gi y ch ng snh n đ ng kỦ doanh nghi p, c quan
đ ng kỦ kinh doanh s có trách nhi m thông báo và c p nh t thông tin v mư s
đ ng kỦ doanh nghi p c a doanh nghi p v i c quan thu và s gi y đ ng kỦ doanh nghi p c a doanh nghi p c ng chính là mư s thu