Đánh giá ảnh hưởng của độ dốc tới mức độ bị bệnh do nấm Ceratocystis hại trên keo lai (Acacia hybrid) tại xã Khe Mo huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)

Đánh giá ảnh hưởng của độ dốc tới mức độ bị bệnh do nấm Ceratocystis hại trên keo lai (Acacia hybrid) tại xã Khe Mo huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá ảnh hưởng của độ dốc tới mức độ bị bệnh do nấm Ceratocystis hại trên keo lai (Acacia hybrid) tại xã Khe Mo huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá ảnh hưởng của độ dốc tới mức độ bị bệnh do nấm Ceratocystis hại trên keo lai (Acacia hybrid) tại xã Khe Mo huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá ảnh hưởng của độ dốc tới mức độ bị bệnh do nấm Ceratocystis hại trên keo lai (Acacia hybrid) tại xã Khe Mo huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá ảnh hưởng của độ dốc tới mức độ bị bệnh do nấm Ceratocystis hại trên keo lai (Acacia hybrid) tại xã Khe Mo huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá ảnh hưởng của độ dốc tới mức độ bị bệnh do nấm Ceratocystis hại trên keo lai (Acacia hybrid) tại xã Khe Mo huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá ảnh hưởng của độ dốc tới mức độ bị bệnh do nấm Ceratocystis hại trên keo lai (Acacia hybrid) tại xã Khe Mo huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên.

-o0o -NG

N M CERATOCYSTIS H I TRÊN KEO LAI (ACACIA HYBRID) T I

XÃ KHE MO, HUY NG H , T NH THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành : Nông lâm k t h p

Thái Nguyên 2015

N M CERATOCYSTIS H I TRÊN KEO LAI (ACACIA HYBRID) T I

XÃ KHE MO, HUY NG H , T NH THÁI NGUYÊN

L I

u khoa h c c a riêng tôi,

c th c hi n trong th i gian t tháng 1 tCác k t qu và s li u trình bày trong khóa lu n là trung th c

Thái Nguyên, ngày

n T ng

Xác nh n c a giáo viên ph n bi n

d c t i m b b nh do n m Ceratocystis h i trên keo lai (Acacia hybrid)

t i xã Khe Mo, huy ng H , t nh Thái Nguyên.

V i lòng bi n, em xin chân thành c y cô giáo Khoa Lâm nghi n cho em nh ng ki n th c quý báu trong su t quá trình h c

t p và rèn luy n t ng, giúp em hoàn thi c công tác, nh ng

Em xin chân thành c y giáo Th.s Tr nh Quang Huy n tình

ch b ng d n cho em hoàn thành khóa lu n t t nghi p này

B ng 4.4: B ng tính giá tr trung bình c a t l b b nh và m b b nh c a

b nh n m h i Keo lai theo các c d c 34

B ng 4.5: Th hi ng th ng kê mô t Descriptives 37

B ng 4.6: Th hi n k t qu ki nh ANOVA 38

B ng 4.7: b ng th hi n k t qu ki nh Variances Test of Homogeneity of Variances 38

DANH M C CÁC HÌNH

Trang

Hình 4.1: Cây b b nh ch t héo 28

Hình 4.2: V 28

Hình 4.3: N m b ng xâm nh p vào cây qua v t c t t a cành 28

Hình 4.4: N m phát tri n trong thân cây làm g bi n màu 28

Hình 4.5: H s i n ng PDA 31

Hình 4.6: Th qu phun bào t màu vàng cam 31

Hình 4.7: T l b b nh trung bình % b nh n m Ceratocystis.ps gây h i trên Keo lai 33

Hình 4.8: M b b nh n m Ceratocystis.ps h i Keo lai trung bình % 34

Hình 4.9: Bi bi u di n t l b nh trung bình % gi a các c d c t i xã Khe Mo, huy ng H , t nh Thái Nguyên 35

Hình 4.10: Bi bi u di n m b b nh trung bình % gi a các c d c t i xã Khe Mo, huy ng H , t nh Thái Nguyên 36

DANH M C CÁC T VI T T T

PH N 1

1.1 t v

R ng là tài nguyên vô cùng quý giá c i, không nh

cho s phát tri n kinh t xã h i mà còn gi ch c kì quan

c a thiên tai, b o t n ngu c và gi m ô nhi m không nghi p phát tri n kinh

Hi n nay r ng trên th gi i nói chung và r ng t

b suy gi m nghiêm tr ng v s ng, ch ng do r t nhi c

327, d án PAM và các d và b o v r ng khu v c mi n núi

c ta v i di n tích tr ng r ng l n s ng cây nhi u và tr ng thu n loài,

i dân còn m th p nên n cây phát tri ng b sâu b nh h r ng tr ng phát tri n t su t cao thì ph i nh n bi c các lo i sâu, n m h có bi n pháp ti n hành phòng tr sâu b nh h i cây m t cách hi u qu

Xu t phát t nh ng v trên, v i nguy n v góp m t ph n

nh c a b n thân v b nh h i cây r ng nói chung và b nh h i trong r ng tr ng

nói riêng, em ti n hành th c hi tài: ng c d c

t i m b b nh do n m Ceratocystis h i trên Keo lai (Acacia hybrid) t i

xã Khe Mo, huy n ng H , t nh Thái Nguyên

1.2 M c tiêu và yêu c u c tài

- Nh n bi t c cây b b nh, c p b nh cho t ng cây trong OTC, nguyên nhân gây b nh, do n m Ceratocystis gây h i cho Keo lai

- u c tình hình, th c tr ng, v b nh do n m Ceratocystis gây ra v i r ng tr ng Keo lai xã Khe Mo, huy ng H , t nh Thái Nguyên

- xu t m t s bi n pháp phòng tr gi m thi u n m b nh gây h i

c t p và nghiên c u khoa h c

- C ng c ki n th c môn h c, b sung ki n th c còn thi u, áp d ng

nh ng ki n th c lý thuy t vào trong th c ti n

- Rèn luy n các k p s li u, vi t báo cáo b sung tài li u tham kh o v công tác khuy n nông khuy n lâm cho xã Khe Mo

- T i cho sinh viên làm quen, tìm hi u ki n th u tra ngoài

th c t làm ti cho công vi c sau này

- nh h i do n m Ceratocystis gây ra r ng tr ng

nâng cao rèn luy n k tài cho b n thân

PH N 2

2.1 khoa h c

2.1.1 Nghiên c u v gây tr ng Keo lai

Keo lai là tên g i vi t t t c a gi ng lai t nhiên gi ng (Acacia mangium) và Keo lá tràm (Acacia auriculiformis) Gi ng keo lai t

c phát hi u tiên b i messir Herbern và Shim vàoNgoài ra, Keo lai t c phát hi n vùng Balamuk và Old Tonda c a Papua New Guinea (Turnbull, 1986, Gun và c ng s 1987, Griffin, 1988), m t s i Sabah (Rufelds 1987), và Ulu kukut (Darus và Rasip 1989) c

Nghiên c u v hình thái cây Keo lai có th k n các công trình nghiên c u c a Rufelds (1988) Gan.E Sim Boom Liang (1991) các tác gi

lá tràm cây con lá gi u tiên c a keo l ng xu t hi n lá th 4

lá th 5 - 6 Bên c phát hi n v tính ch t trung gian gi a Keo tai

ng và Keo lá tràm các b ph n sinh s n (Bowen 1981)

Theo nghiên c u c a Rufeld (1987) thì không tìm th y m t s sai khác nào

c a Keo lai so v i b m Các tính tr ng c u th hi n tính trung gian gi a 2 loài b m lai th c s Tác gi ra r ng

không b t bu c vì có th b ng c a c hai y u t di truy n l u

ki n l a Nghiên c ng cho th y r ng c a Keo lai t nhiên

B nh cây r ng là m t môn khoa h c còn r t non tr c b u

b nh do Mycoplasma gây ra

Th i kì th ba t n nay, b nh cây r c vào nghiên

c giá t n th t, d tính d báo hi u qu kinh t thông qua

h i r ng n v i nh i làm công tác lâm nghi p

g Trong cu Th n nông b n th i Trung Qu

b nh th i nâu qu Có nh ng tài li u th ng kê cho bi t t i

u ghi chép v b nh h i cây g c th k 19 m t s

ng mô t v nguyên nhân g

b m c thuy c xác l p do nhi u k t lu n sai Cho

th k c xem là phôi thai c a khoa h c b nh cây r ng

B nh cây r ng dã tr thành môn h c l p t c phát tri khoa h c lâm sinh h c và b nh cây th c v

th c v t h c M.Willkom k thù nh c a cây r ã có tác d ng

y ngành khoa h c này phát tri n và Robert H i cháu ru t c a

r ng n 1975 ông phát bi u các tài li u chuyên kh o v b nh cây

cây r ng R.hartig còn b ng nhi u nhà khoa hoc n i ti ng và tr thành các nhà sáng l p b nh cây r ng c châu Âu, châu M

nh loài, mô t nguyên nhân gây b u ki n phát sinh, phát

lo i b nh h i cây r c mô t trong cu n b nh h i cây r ng nhi i

t s b nh h i cây thông, b

u th k XX n nay khoa h c công ngh ngày càng phát tri n nên

n n s n xu t nông lâm nghi i k thu t ngày càng cao c n các nghiên

c u tìm hi u quá trình phát sinh phát tri n các lo i b nh gây h tìm ra các

bi n pháp phòng tr có hi u qu nh t

Theo k t qu nghiên c u c i t ng s

1200 loài Keo acacia là m t loài chi th c v t quan tr ng v i nhi c

Theo các ghi chép c a trung tâm r ng gi ng Úc thì các loài keo acacia

c a Úc ng c v i di n tích là 1.750.000 ha vào th i

nghi p, xã h ng (Maslin và Mcdonald 1996) Các loài có ti ng

v cung c p nguyên li u b t gi y là Keo lá tràm A.auriculiformid, Keo tai

ng acacia mangium, Keo lá li m A.crassicarpa còn các loài

Acolei, A.tumida l i có ti m p g c i ch ng gió làm th

i m t s vùng

-1968 John Boyce nhà b nh cây r i M m t s

Theo Shaama nghiên c ng b khô héo và tàn l i ttrên xu ng (ch c), là do n m h i glomerlla ( n vô tính là n m

thi t h i v i loài K ng acacia

n gi ng Papua New Guinea (fao 1981) Theo nghiên c u c a Lee loài n m này còn gây h i cho các loài Keo acacia

Theo nghiên c u c a Chris Lang (1996) trong th c t m t s loài n m

b c phân l p t m t s loài keo m Glomerella cingulata gây b m lá A.simsii, n m Uromycladium robinsonii gây b nh r s t

lá già loài A.melanoxylon; n m Oidium sp có trên các loài A.mangium và

i không b b nh

phát hi n, mô t b nh h i Keo

và các b ng g p là b nh ph n tr ng (powdery mildew), b nh

m lá, b nh b hóng, b nh ph n h ng và b nh r ng ru t (heart rot).

V i t ng s i 1200 loài, chi Keo acacia là m t chi th c v t quan tr i v i s ng xã h i nhi c (Bo land,1989) Theo các ghi chép c a trung tâm gi ng cây r ng Ôxtrâylia (Maslin và Mcdonald, 1996) thì các loài keo Acacia c a Ô c giao tr ng trên 70 qu c gia trên th

gi i v i di n tích 1.750.000 ha Nhi u loài trong s c nhu c u s d ng cho các m c tiêu công nghi p, xã h ng, xã

b nh h i keo:

Cây tr ng b khô héo, r ng lá và tàn l i t trên xu i do n m h i lá Glomerlla cingulate n vô tính là n m (Colletotrichum gleosporioides)

y u c a s thi i v i loài keo acacia mangium

n gi ng Papua New Guinea (Fao 1981) và theo nghiên c u

c a L m này còn gây h i v i các loài Acacia ssp,

c bi u ki n t nhiên khí h u t

Nhi u nhà nghiên c u c a , Malaysia, Philipin và Trung Qu c

Vannhin, L Rogen (1953), Spauding(1961)

T i h i ngh th 3 nhóm t n và phát tri n c a các loài acacia, h p t i

i bi u k c các t ch c qu c tCIFOR (trung tâm nghiên c u lâm nghi p qu c t c n các

b nh h i loài acacia

1990 Benergee R ( ) u vùng tr ng keo

cây non t 1 15 tu i ng nghi p vi n Nghiên c u Lâm nghi p Kerela n ra b nh ph n h ng do n m Corticium salmonicolor gây h i trên vùng tr ng A auricuformis bang Kerela, t cây ch t

kho ng 10% Ganapathy N ng nghi p trung tâm nghiên c u qu c gia cây h u Vamban , phát hi n s r ng lá nghiêm tr ng c a cây

-6,0) t i Tamilladu do b vòi voi Mylloceros.sp gây ra 4 lo i A auriculiformis, A mangium, A crassicarpa và A holosericea.Meshram P và

ng nghi p vi n cây r ng Madhya Pradesh nghiên c u v sâu và

m t s b nh trên A mangium

Trong th c t có m t s n m b c phân l p t m t s loài keo

m Glomerella cingulata gây b m lá A simsii; n m Uromycladium robinsonii gây b nh r s t lá gi loài A melanoxylon; n m Oidium sp có trên các loài A mangium và A auriculiformis Trung

Ceratocystis là nh ng loài n m gây h i nguy hi m cho nhi u loài cây,

là nguyên nhân gây nên b nh th i r , g c, loét thân cành và gây th i qu trên nhi u lo i cây tr ng nhi i (Kile, 1993 c bi t là loài Ceratocystis fibriata ellis& Halstsensu lato (s.1) gây ch t hàng lo t b c ng hòa

Công gô và Braxin (Roux etal, 2000); cây cà phê (coffe sp.) Colombia và

Venezuela (Marin et al, 2003 Pontis,1951).

nh trên cây xoài Braxin (Ploetz, 2003; Ribero,1980; viegas, 1960) và là m t trong nh ng b nh nguy hi m nh t trong

ngành nông nghi p và cây tr ng Nam M Indonesia ceraticystis l u

c ghi nhân khi ceratocystis fimbriata (còn có tên là Rostrella cofeae)

(zimmerman, 1900).

u loài C c tìm th y trên nhi u cây chkhác nhau trên nhi u nhi o Indonesia G t là phát hi n 5 loài n m Ceratocystis m i gây h i trên cây Keo

N m Ceratocystis là n m gây b nh nguy hi m cho nhi u loài cây g , có

keo Châu Á và Úc (Wingfield et al 2009) M u tra

b nh h ng Indonesia, cây b ch t héo v i t l l n và nguyên nhân gây b nh là Ceraticystis manginecans và C acaciivora

g và nhi m hình thái trung gian gi a 2 loài b m

hình thái trung gian gi a 2 loài b m ng nh i F2 Keo lai có bi u hi n thoái hóa và phân li rõ r

B nh hai cây Keo lai do n m Ceratocystis là b nh m i h i các loài keo

t hi n v i tri u ch ng héo lá, loét thân, n m làm g b bi n màu và cu i

cùng cây ch t Phân l p n m b nh b , các

m u g b b c c t thành các m u nh , m t s m trong h p l ng

m, m t s m u k p vào gi a 2 lát cà r t m t trong túi bóng gi m

hình thành (Moller và De Vay, 1968 m gây b nh nguy hi m cho nhi u loài cây g , có phân b toàn th gi i n ng các

m i cho r ng tr ng các loài keo Châu Á và Úc (Wingfield et al 2009)

Trên các di n tích r ng tr ng keo lai m t s c ta

thu c chi Ceratocystis Các loài n m thu c chi này không ph i m i xu t hi n

Ceratocystis fimbriata gây b nh th i m c m t c o cây Cao su (H i Nông dân

Vi t Nam, 2011) N m Ceratocystis fimbriata c ghi nh n gây h i

cây b m c thân ho u có m t s cành b héo lá ng sang màu

cây b héo và ch t

c ta v u ki n khí h u nóng m t u ki n cho nhi u loài

n m phát tri c bi t là Ceratocystis u xu t hi n trên cây Keo t i

ng, Tuyên Quang và Qu ng Ninh Nh ng cây b b nh, g b bi n màu, xì

nh a m v , toàn b nh ng cây b nhi m b nh ch sau m t th i gian ng n là

và phát hi n s m b nh m t s vùng tr ng keo tr c ta là r t quan

tr ng nh m l p k t ho n b nh d ch phát tri n và lan r ng gi m

N m Ceratosystis xâm nh p qua các v t c t các b ph n

2.2.3 Nghiên c u v bi n pháp phòng tr b nh

b c tiên nên x t Rovral t 2-3 l n, nh n g n xu t cây ng

Nên ti n hành gieo h t th ng vào túi b u thay vì gieo tr c ti p r i m i

ti n hành nh tránh ngu n b nh có th có s n trong líp gieo, gieo th ng trong túi b u có b d phòng ng a

ng bón phân P và K (P ph i có t l nh nh trong h n h p

th nh t (7 -10 ngày sau khi tr ng) vì khi phát b nh bón N thì lá non s phát tri n m nh, ng n r t m m và y u, t ng xâm nhi m n m

T ng xuyên theo dõi giai u sau khi tr ng n u th y xu t hi n

b nh v i t l 5% thì nên ti n hành nh b i khác

n cây; sau khi thu ho ch, ti n hành c t t a và tiêu hu nh ng cành sâu

b nh, cành vô hi u bên trong tán, v n s ch s B nh có th lây lan qua d ng c c t t a, do i l n c t t d ng d ng c tcây b b nh sang cây kho nên kh trùng d ng c b ng cách ngâm d ng ctrong dung d ch c n 900 trong 10 phút nh m tiêu di t m m b

tránh s lây lan; c t b cành, cây b b nh n ng, tiêu hu t p trung Quét thu c

tr n m ho c ngay v t c tránh nhi m b nh ngay v

n u v t c t v n còn a ra l p nh a bào t n m thì ti p t c c t sâu vào và ti p t n khi v t c t khô h n

R i vôi xung quanh tán cây, 2 l u mùa

n ng); k c chi t cành ho c s d ng m t ghép trên cây nhi m b nh làm v t li u ghép vì có n m có kh m qua cách nhân gi ng b ng

v i n i kháng Trichoderma c i thi n h vi sinh v ng góp ph n

Bi n pháp hoá h c: phun thu c di t tr ki m i và b cánh c ng trên cây i v i vi c khoanh v x lý ra hoa: không nên m v t khoanh quá

l n và n c có th dùng thu c tr n m (Coc 85, Mancozeb) quét quanh

v h n ch s t n công cu b nh Phun ng a thu c tr n m có ph

Topsin-M, Agotop Cây b b nh x lý b ng Mancozeb (Dithane M45, Pencozeb), Carbendazim (Bavistin, Benzimidine)

2.3 Thông tin chung v Keo lai

Tên khoa h c: Acacia mangium x Acacia auriculiformis

Hoa t bông 5 - 6 hoa/1 hoa t vàng nh t m c t nách lá Qu

u d t, khi non th ng khi già cu n hình xo n c Mùa hoa tháng 3-4, qu

xu t x Pain-tree bang Queensland Australia Cây b là Keo lá tràm xu t xDarwin bang Northern Territory Ôxtrâylia h t gi ng l y

t cây m Ke ng xu t x Mossman và cây b

m t s dòng K n l c tr ng thâm canh 3 tu t trung bình 8,6 9,8m v chi u cao, 9,8 - 11,4cm v ng kính, 19,4 - 27,2 m3

-ng và 50 - 77m3/ha v s ng g R ng Keo lai 7 - 8 tu i

lá tràm

R ng tr ng 8 - 10 tu i sau khi khai thác tr t th c bì và cành nhánh, h t

n y m m và t tái sinh hàng v n cây trên 1 ha Tuy nhiên không tr ng r ng Keo lai b ng cây con t h t mà ph i b ng cây hom

Keo lai là m t trong các loài cây ch l c cung c p g nguyên li u

gi y T tr ng g ng xenlulô 45,36%, t ng các ch t s n xu t

ch c trung gian c a 2 loài keo b m Ngoài ra Keo lai còn dùng làm g dán, ván dán cao c p, g x dùng trong xây d ng và xu t kh u.

Keo lai m c nhanh, cành lá phát tri n m

tr ng, che ch n h n ch dòng ch y, tr l ng cành khô lá r t Cây con 3 tháng tu i có 40 - 80 n t s n c ng sinh, ch a hàng tri u vi kh u c

m nhi u g p 3 - 12 l n so v i K ng và Keo lá tràm Trong 1

i r ng Keo lai 5 tu ng vi sinh v t g p 5 - 17 l n các loài keo b m và g p 96 l n t tr ng

li u cho công nghi p s n xu t gi y Tuy nhiên g i m t s vùng

tr ng Keo tr t hi n nh ng cây Keo lai b ch t héo ttrên ng n xu ng hay còn g i là hi n ng cây ch c, b nh r t khó

Vi n Khoa h c Lâm Nghi nh nguyên nhân là do loài n m

Ceratocystis sp gây ra

2.4 T ng quan khu v c nghiên c u

Phía Tây B c giáp v i th tr n Sông C

Phía B c giáp v i xã La Hiên c a huy n Võ Nhai

Phía Nam giáp v

ng

a ch t

Xã Khe Mo thu c vùng núi, t l i núi chi m kho ng 60% di n tích

t nhiên

Nhìn chung a hình ph c t p, nh p nhô không b ng ph

lo i cây công nghi p i cây lâm nghi p cung c p lâm

s n cho nhu c u kinh doanh công nghi i s ng nhân dân, ngoài ra còn

Do c a ch a hình c a xã nghiêng d n t

trung bình t 200 300m, t t dày, tuy nhiên l p ph th c v t kém nên

2.4.3 Khí h u, th

éo dài t n tháng 9, h

m không khí trung bình 80 ÷ 90% m tháng cao nh t kho ng 90%, tháng th p nh t 60%

* N ng: S gi n ng trung bình 1.600gi ÷ 1.800gi

Nhìn chung khí h u th i ti t thu n l i cho vi c phát tri n nông lâm nghi p,

l i cho vi c cung c s n xu t nông nghi p Tuy nhiên, tr ng

c c a su i, h p l i ph thu

t p trung ch y u t nn tháng 10 làm cho ch dòng ch y nhi u

2.4.4 Các ngu n tài nguyên

Khe Mo là 2967,76 ha, chi m 6,63% t ng di n tích t nhiên toàn huy n

t nông nghi p c t có quy mô di n tích l n nh t v i 2603,2

ha, chi m 87,72% t ng di n tích t nhiên

t phi nông nghi p (bao g m c t ) c a xã là 341,66 ha chi m 11,51% t ng di n tích t nhiên

- ây là l t t t hi n s d ng ch y u và s n xu t nông nghi p

- t d c t c hình thành do tích t các s n ph m

phì khá cao, hi c s d ng cho s n xu t nông nghi p là ch y u

- t Feralit vàng nh t phát tri o t này thích h p v i

s n xu t nông lâm nghi p

d ng: còn 22,9 ha chi m 0,77% t ng di t t nhiên

t nuôi tr ng th y s c ng t, có di n tích 25,4 ha chi m 0.86% t ng

di n tích t nhiên, phân b r a bàn xã Di n tích này ch y u do các

h g nuôi các ao h theo hình th c nh l nên hi u qu kinh t

2.4.4.3 Tài nguyên r ng

R ng s n xu t: di n tích là 1198,28 ha chi m 40,38 % di t t nhiên

2.4.4.4 Tài nguyên khoáng s n

Xã Khe Mo có 69,67 ha ph c v cho ho ng khoáng s n

2.4.5 V h t ng kinh t - xã h i

a bàn xã Khe Mo h th ng giao thông m t ph c

nh a hoá, bê tông hoá, hi ng c ng Ph n còn l i là