Quản lý chất lượng giáo dục mầm non tại trường Mẫu giáo Việt – Triều hữu nghị Hà Nội

Từ việc nghiên cứu lý luận và thực trạng chất lượng giáo dục và quản lý chất lượng giáo dục trường Mẫu giáo ViệtTriều hữu nghị thành phố Hà Nội, chúng tôi đề xuất một số biện pháp quản lý của cán bộ quản lý nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trường Mẫu giáo ViệtTriều hữu nghị thành phố Hà Nội gồm: Biện pháp xây dựng phát triển đội ngũ cán bộ giáo viên nhân viên; Biện pháp quản lý thực hiện chương trình giáo dục trẻ; Biện pháp đầu tư, quản lý cơ sở vật chất; Biện pháp ứng dụng thông tin trong vấn đề quản lý.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐỖ QUỲNH ANH

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC MẦM NON TẠI TRƯỜNG

MẪU GIÁO VIỆT - TRIỀU HỮU NGHỊ THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Hà Nội - 2013

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐỖ QUỲNH ANH

QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC MẦM NON TẠI TRƯỜNG MẪU GIÁO VIỆT – TRIỀU HỮU NGHỊ THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 05 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Văn Lê

Hà Nội - 2013

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thiện đề tài luận văn này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sự giúp đỡ nhiệttình của Ban giám hiệu, giáo viên và nhân viên công tác tại trường Mẫu giáo Việt-Triều Hữu nghị thành phố Hà Nội đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quátrình khảo sát và khảo nghiệm để thực hiện luận văn này

Với tấm lòng biết ơn sâu sắc tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành của mình tớiThầy giáo hướng dẫn tôi PSG.TS Nguyễn Vă Lê đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôitrong suốt quá trình hoàn thành luận văn

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành của mình tới các Thầy, Cô giáo KhoaQuản lý giáo dục, Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội đã trang bị chochúng tôi những kiến thức quý giá trong 2 năm học thạc sĩ

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy cô trong Hội đồng chấm luận văn tốtnghiệp Thạc sỹ đã dành thời gian đọc và góp ý cho luận văn này

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến tất cả bạn bè đồng nghiệp và ngườithân đã động viên, giúp đỡ tôi có được luận văn này

Hà Nội, tháng 11 năm 2013

Tác giả

Đỗ Quỳnh Anh

MỤC LỤC

Trang

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ii

DANH MỤC CÁC BẢNG vi

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 6

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC 6

TẠI TRƯỜNG MẦM NON 6

1.1 Tổng quan các nghiên cứu về quản lý chất lượng giáo dục mầm non 6

1.2 Một số khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 9

1.2.2 Chất lượng, chất lượng giáo dục cơ sở giáo dục 13

1.2.3 Quản lý chất lượng giáo dục 14

1.3 Trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân 15

1.3.1 Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của trường mầm non 15

1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ của hiệu trưởng trường mầm non 16

1.4 Quản lý chất lượng giáo dục tại trường mầm non 18

1.4.1 Hiệu trưởng trường mầm non và vấn đề quản lý chất lượng giáo dục của trường mầm non 18

1.4.2 Bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng GD mầm non 19

1.4.3 Các nội dung quản lý chất lượng giáo dục tại trường mầm non 21

1.4.4 Những đặc thù riêng trong quản lý chất lượng giáo dục của trường mầm non 23

1.4.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chất lượng giáo dục trường mầm non 24

Kết luận Chương 1 27

THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC MẦM NON TẠI TRƯỜNG MẪU GIÁO VIỆT-TRIỀU 28

HỮU NGHỊ THÀNH PHỐ HÀ NỘI 28

2.1 Khái quát về trường mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị 28

2.2 Khái quát về quá trình khảo sát 29

2.2.1 Mục đích khảo sát 29

2.2.3 Phương pháp khảo sát 29

2.3 Thực trạng chất lượng giáo dục tại trường mẫu giáo Việt Triều

hữu nghị thành phố Hà Nội từ 2009 đến nay 30

2.3.1 Chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên và nhân viên 30

2.3.1.1 Về số lượng 30

2.3.1.2 Về chất lượng 31

2.3.2 Kết quả chăm sóc, giáo dục trẻ 37

Việc đánh giá trẻ theo các dấu hiệu ở cuối mỗi độ tuổi trong mỗi lĩnh vực thực hiện vẫn mang tính hình thức, chưa sát theo quy định 41

2.3.3 Chất lượng cơ sở vật chất trang thiết bị 41

2.3.3.1 Quy mô lớp 41

2.3.3.2 Cơ sở vật chất trang thiết bị của nhà trường 41

2.3.4 Quan hệ giữa nhà trường với gia đình và xã hội 44

2.3.5 Đánh giá thực trạng 46

2.3.5.1 Mặt mạnh-nguyên nhân 46

2.3.5.2 Mặt yếu-nguyên nhân 48

2.4 Thực trạng quản lý trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội 49

2.4.1 Công tác kế hoạch 49

2.4.2 Công tác tổ chức 50

2.4.3 Công tác chỉ đạo 51

2.4.4 Công tác kiểm tra, đánh giá 52

2.4.5 Đánh giá chung 53

2.4.5.1 Mặt mạnh-Nguyên nhân 53

2.4.5.2 Mặt yếu-nguyên nhân 53

Kết luận Chương 2 54

CHƯƠNG 3 55

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC MẦM NON TẠI TRƯỜNG MẪU GIÁO VIỆT-TRIỀU 55

HỮU NGHỊ THÀNH PHỐ HÀ NỘI 55

3.1 Định hướng và nguyên tắc xây dựng biện pháp 55

3.1.1 Định hướng xây dựng biện pháp 55

3.1.2 Nguyên tắc xây dựng biện pháp 56

3.1.2.1 Nguyên tắc kế thừa 56

3.1.2.2 Nguyên tắc đồng bộ 57

3.1.2.3 Nguyên tắc khả thi 57

3.1.2.4 Nguyên tắc khách quan 57

3.2 Các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng giáo dục của trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị Hà Nội 58

3.2.1 Biện pháp xây dựng phát triển đội ngũ CBGVNV 58

3.2.1.1 Mục tiêu 58

3.2.1.2 Nội dung và tổ chức thực hiện 58

3.2.1.3 Điều kiện thực hiện 64

3.2.2 Biện pháp đổi mới quản lý thực hiện chương trình giáo dục trẻ 64

3.2.2.1 Mục tiêu 64

3.2.2.2 Nội dung và tổ chức thực hiện 64

3.2.2.3 Điều kiện thực hiện 68

3.2.3 Biện pháp đầu tư, quản lý cơ sở vật chất 68

3.2.3.1 Mục tiêu 68

3.2.3.2 Nội dung và tổ chức thực hiện 69

3.2.3.3 Điều kiện thực hiện 71

3.2.4 Biện pháp ứng dụng thông tin trong vấn đề quản lý 71

3.2.4.1 Mục tiêu 71

3.2.4.2 Nội dung và tổ chức thực hiện 71

3.2.4.3 Điều kiện thực hiện 73

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 73

3.4 Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 75

3.3.1 Kết quả thăm dò ý kiến về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 75

Kết luận Chương 3 78

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 78

TÀI LIỆU THAM KHẢO 83

PHỤ LỤC 87

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Biến động số lượng CBGVNV 30

Bảng 2.2 Tính định mức số trẻ /01 giáo viên 30

Bảng 2.3 Biến động về trình độ đội ngũ CBGV 34

Bảng 2.4: Năng lực chuyên môn của giáo viên mầm non 34

Bảng 2.5: Nguyên nhân của những khó khăn GVMN thường gặp 35

Bảng 2.6: Tuổi đời của đội ngũ giáo viên mầm non 36

Bảng 2.7: Chất lượng nuôi dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ 37

Bảng 2.8: Thực trạng chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ 37

Bảng 2.9: Nguyên nhân của thực trạng chăm sóc giáo dục trẻ 38

Bảng 2.10 Quy mô lớp học 41

Bảng 2.11 Thực trạng cơ sở vật chất của nhà trường 42

Bảng 2.12: Nguyên nhân thực trạng CSVC của nhà trường 43

Bảng 2.13: Thực trạng quan hệ nhà trường với gia đình và xã hội 44

Bảng 2.14: Nguyên nhân thực trạng quan hệ của trường với gia đình và xã hội 45

Bảng 3.1 Kết quả thăm dò tính cần thiết của các biện pháp 75

Bảng 3.2 Kết quả thăm dò tính khả thi các biện pháp 76

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

GDMN là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho

sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm thẩm mỹ của trẻ em Trẻ được tiếp cận vớiGDMN càng sớm, càng thúc đẩy quá trình học tập và phát triển của các giai đoạn tiếptheo Chính những kỹ năng mà trẻ tiếp thu được qua Chương trình GDMN sẽ là nềntảng vững chắc cho việc học tập sau này

Quyết định số 149/2006/QĐ-TTg ngày 23 tháng 6 năm 2006 của Thủ tướngChính phủ phê duyệt Đề án phát triển GDMN giai đoạn 2006-2015 nêu rõ: Nhà nước

có trách nhiệm quản lý, tăng cường đầu tư cho GDMN; hỗ trợ CSVC, đào tạo đội ngũnhà giáo; đồng thời đẩy mạnh XHH, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách đểmọi tổ chức, cá nhân và toàn XH tham gia phát triển GDMN Nhà nước ưu tiên đầu

tư cho các vùng có điều kiện kinh tế XH khó khăn; từng bước thực hiện đổi mới nộidung, phương pháp GDMN, gắn với đổi mới giáo dục phổ thông chuẩn bị tốt cho trẻvào lớp 1, góp phần tích cực, thiết thực nâng cao chất lượng giáo dục [10]

Chiến lược Giáo dục và Đào tạo giai đoạn 2001-2010 đã chỉ rõ: Quản lí giáodục là khâu đột phá trong 7 giải pháp lớn Quản lí giáo dục và đào tạo phải có cáchtiếp cận mới: cách tiếp cận đa dạng hóa kết hợp với phân hóa đi đôi với tiếp cận hệthống và công nghệ hóa quá trình quản lí giáo dục, đa dạng hóa trong sự thống nhất

và hiện đại hóa Trong mỗi giai đoạn phát triển của đất nước, giáo dục và đào tạo cónhững sứ mạng, nhiệm vụ phù hợp với những đặc trưng của giai đoạn đó, cho nênngười cán bộ quản lí nhất thiết phải là người được đơn vị tin cậy và quý trọng để tạođược sức mạnh của việc quản lí; tính hiệu quả của việc thực hiện nhiệm vụ; khôngkhí đồng thuận của tập thể; khả năng thích ứng nhạy bén của đơn vị đối với môitrường xung quanh

Để có thể thực hiện được mục tiêu này cần các điều kiện, yếu tố như: xây dựngđược nội dung, chương trình, phương pháp biện pháp giáo dục phù hợp và cần có cácphương tiện trang thiết bị phục vụ quá trình chăm sóc- nuôi dạy trẻ…Một trongnhững điều kiện tiên quyết giúp giáo dục mầm non phát triển chính là khâu quản lí

Chất lượng quản lớ trường mầm non ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thực hiệnmục tiờu giỏo dục của nhà trường.

Trường mẫu giỏo Việt Triều thành lập ngày 8 thỏng 3 năm 1978 Theo quyếtđịnh số 987/VX của UBND TP Hà Nội là trường thực hành sư phạm của TrườngTrung cấp sư phạm NT - MG Hà Nội do Sở giỏo dục và đào tạo Hà Nội trực tiếp quảnlý

Trường được giao nhiệm vụ chăm súc, nuụi dưỡng, giỏo dục cỏc chỏu từ 3 đến 6tuổi Từ 18/08/2008 đến nay trường cú quyết định chớnh thức chuyển trường mẫugiỏo bỏn cụng Việt Triều hữu nghị thành trường mẫu giỏo Việt Triều hữu nghị

Trong nhiều năm liờn tục trường được cụng nhận là trường tiờn tiến xuất sắc,Tập thể lao động xuất sắc của thành phố Hà Nội, là đơn vị dẫn đầu phong trào thi đuacủa thành phố Hà Nội; Được Chớnh phủ tặng bằng khen, Cờ thi đua, Bộ tặng cờ thiđua, được Nhà nước tặng Huõn chương lao động hạng nhất - hạng nhỡ - hạng ba vàđược tặng thưởng nhiều cờ, bằng khen, giấy khen của cỏc Cấp cỏc ngành

Trong giai đoạn hiện nay, là trờng trọng điểm chất lợng cao củaThành phố Hà Nội, thực hiện đề án tự đảm bảo tài chính, đồngthời cũng là năm học cuối cùng đợc ngân sách TP hỗ trợ 1 phần lơngcho CB,GV,NV (Theo quyết định số 307/QĐ-UBND), nhà trờng đợc

Sở GD triển khai dự án xây dựng, nâng cấp, cải tạo nhà trờng từtháng 6/2011 nờn nhà trường gặp nhiều khú khăn trong quản lý tàichớnh

Năm học 2013 – 2014 với mong nuốn phỏt huy những thành tớch đó đạt được,ban giỏm hiệu và tập thể nhà trường đó đặt quyết tõm phấn đấu để đạt trường chuẩnquốc gia theo quyết định số 36/2008/QĐ- BGDĐT của Bộ trưởng giỏo dục và đào tạongày 16/7/2008 về việc ban hành quy chế cụng nhận trường mầm non đạt chuẩn quốcgia

Đỏp ứng yờu cầu đảm bảo chất lượng giỏo dục, nhằm đạt được mục tiờu đề ra,việc đề xuất đồng bộ những biện phỏp khả thi nõng cao chất lượng giỏo dục củatrường Việt – Triều Hữu Nghị là một đũi hỏi cấp thiết đối với cỏc CBQL nhà trường

Xuất phỏt từ những lý do trờn tụi chọn đề tài: “Quản lý chất lượng giỏo dục mầm non tại trường Mẫu giỏo Việt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội” gúp phần nõng cao chất

lượng CSGD trẻ MN nói riêng và sự nghiệp giáo dục toàn ngành nói chung của thànhphố Hà Nội.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng công tác QLCLGD tại trường mẫugiáo Việt-Triều hữu nghị Thành phố Hà Nội, đề xuất các biện pháp QLCLGD tạitrường mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị Thành phố Hà Nội với mục đích nâng caoCLGD trẻ, góp phần phát triển GDMN của nhà trường

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý chất lượng GD mầm non tại trường mầm non

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng giáo dục mầm non tại trường Mẫu giáoViệt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội

4 Giả thuyết khoa học

Nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường mầm non là yêu cầu khách quan vàtất yếu trong đổi mới giáo dục mầm non hiện nay Nếu đề xuất và thực thi các biệnpháp quản lý khắc phục những hạn chế của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên mầmnon trong các hoạt động tổ chức thực hiện các nội dung trong việc chăm sóc, giáo dụctrẻ thì chất lượng giáo dục mầm non của trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị sẽ đượcnâng cao

5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của vấn đề nghiên cứu

- Ý nghĩa khoa học

Tổng kết thực tiễn hoạt động quản lý chất lượng giáo dục của trường Mẫu giáoViệt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội, chỉ ra những bài học thành công và mặt hạnchế, cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng quy trình quản lý chất lượng hiệu quảnhằm nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mầm non

- Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng quản lý chất lượng giáo dục mầm nontại trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội và các trường mầm nonkhác trong cả nước Nó còn có giá trị tham khảo cho các nhà quản lý giáo dục

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về QLCLGD tại trường mầm non.

- Đánh giá thực trạng CLGD và công tác QLCLGD tại tại trường Mẫu giáo

Việt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội

- Đề xuất các biện pháp QLCLGD tại trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghịthành phố Hà Nội trong điều kiện hiện nay

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

7.1 Thời gian nghiên cứu

Số liệu nghiên cứu được thu thập thông tin trong giai đoạn từ năm 2010-2013

7.2 Địa bàn nghiên cứu

Tác giả nghiên cứu các hoạt động quản lý của CBQL chất lượng CSGD trẻ tạitrường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội

7.3 Khách thể điều tra

Chúng tôi tiến hành thăm dò và lấy ý kiến về tính cấp thiết và khả thi của biệnpháp đề xuất đối với 72 người (12 Hiệu trưởng và hiệu phó trường mầm non, 40 giáoviên mầm non, 20 phụ huynh học sinh) trong 4 trường mầm non trên địa bàn thànhphố Hà Nội gồm trường mầm non Ánh Sao, trường mầm non Dịch Vọng, trườngmầm non Hoa Thủy Tiên và trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, khái quát hoá lý thuyết nhằm nghiên cứucác nguồn tài liệu có liên quan đến vấn đề về hoạt động quản lý chất lượng giáo dụcnói chung

- Nghiên cứu tài liệu đề cập đến hoạt động quản lý chất lượng giáo dục mầmnon

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra xã hội học: Dùng các phiếu điều tra hoặc trao đổi trực tiếphiệu trưởng, GV về thực trạng quản lý chất lượng giáo dục mầm non của nhà trường

- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của các chuyên gia có trình độthông qua trao đổi với các nhà quản lý giáo dục, thu thập các thông tin cần thiết liênquan đến đề tài

- Phương pháp quan sát : Dự giờ, thăm lớp, phỏng vấn

8.3 Nhóm phương pháp hỗ trợ

Thống kê toán học: Từ kết quả khảo sát, thống kê các số liệu nắm tình hình thựctế

9 Cấu trúc của luận văn

Luận văn được kết cấu với các phần chính: ngoài phần mở đầu, kết luận, phụlục và các tài liệu tham khảo, luận văn gồm 03 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng giáo dục tại trường mầm non Chương 2: Thực trạng chất lượng giáo dục và quản lý chất lượng giáo dục mầmnon tại trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng GDMN tại trường Mẫugiáo Việt – Triều hữu nghị thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC

TẠI TRƯỜNG MẦM NON 1.1 Tổng quan các nghiên cứu về quản lý chất lượng giáo dục mầm non

Cùng với sự phát triển của khoa học quản lý GD, rất nhiều nhà khoa học đãđầu tư công sức, trí tuệ để nghiên cứu và tổng kết những vấn đề lý luận liên quanđến quản lý và nâng cao chất lượng GD Có thể kể tên một số nhà khoa học tiêubiểu như: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Bá Lãm,Nguyễn Văn Lê, Hồ Sĩ Thế Nhiều công trình nghiên cứu cũng nhấn mạnh: các nhàquản lý GD phải không ngừng cải tiến, nâng cao chất lượng điều hành và quản lýcủa mình để qua đó tác động một cách hiệu quả vào quá trình cải tiến chất lượng ởcác khâu, các bộ phận của hệ thống GD

GDMN là bậc học nền tảng, là khâu đầu tiên đặt nền móng cho sự hình thành

và phát triển nhân cách trẻ Trước những thời cơ và thách thức mới đặt ra cho bậchọc MN trong giai đoạn hiện nay, đội ngũ CBQL trường mầm non cũng dànhnhiều tâm huyết quan tâm, tìm hiểu nghiên cứu về các biện pháp quản lý để nângcao chất lượng GD của nhà trường tại nơi các tác giả công tác

Bên cạnh đó Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương và chính sách nhấnmạnh vai trò quốc sách hàng đầu của GD; trong đó, đặc biệt quan tâm đến GDMN.Rất nhiều các văn bản, chính sách của Nhà nước có liên quan đến sự phát triểnGDMN lần lượt ra đời làm cơ sở cho những bước vận động và phát triển vững chắctrên cả ba phương diện quy mô, chất lượng và công bằng xã hội cho GDMN Các văn

kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, VIII, IX đều nhấn mạnh nhiệm vụ “Chăm

lo phát triển giáo dục mầm non” Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt “Kế hoạch hành động quốc gia giáo dục cho mọi người 2003 - 2015” với mục tiêu đảm bảo tất

cả trẻ em đều hoàn thành một năm giáo dục tiền học đường có chất lượng để chuẩn bị

đi học tiểu học [17],[13]

Từ sau Đại hội lần thứ XI của Đảng, vấn đề giáo dục trong đó có giáo dục MNluôn được Đảng quan tâm Trên các Nghị quyết và Quyết định của các Đại hội Đảng,Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng thể hiện:

- Tạo sự chuyển biến cơ bản, toàn diện trong phát triển giáo dục và đào tạo, tiếptục chú trọng, cải tiến nâng cao CLGD toàn diện, xây dựng nền giáo dục theo hướngchuẩn hóa, hiện đại hóa, XHH.

- Chuẩn hóa từ chương trình, nội dung giảng dạy, sách giáo khoa, và qui trìnhkiểm tra, đánh giá chất lượng GD&ĐT, đến chuẩn hóa tiêu chí đánh giá sản phẩmcuối cùng của giáo dục là con người; chuẩn hóa đội ngũ GV đạt chuẩn đào tạo theocác tiêu chuẩn phẩm chất và năng lực nghề nghiệp; chuẩn hóa về CSVC, trường lớp,các trang thiết bị dạy học cho tất cả các cấp bậc học

- XHHGD: coi sự nghiệp giáo dục và đào tạo không chỉ là nhiện vụ của ngànhgiáo dục mà còn là nhiệm vụ của toàn XH, động viên sự tham gia của XH vào làmcông tác giáo dục, xây dựng CSVC, môi trường giáo dục đẩy mạnh đa dạng hóacác loại hình, tạo sự bình đẳng trong tiếp cận, tham gia vào quá trình GD Thực hiệnđối xử công bằng với tất cả người học, duy trì chính sách hỗ trợ cho các khu vực khókhăn, đối tượng chính sách XH có điều kiện đặc biệt, tăng cường cơ hội học tập chotrẻ em

Các quan điểm của Đảng được thể hiện trong một số văn bản của Nhà nước:

- Luật Giáo dục (2005) ở các Điều 21, 22, 23, 24, 25 cụ thể hóa mục tiêu, nộidung, phương pháp, chương trình và các cơ sở giáo dục mầm non [28]

- Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em (2004) đã nêu trẻ em có quyền đượcchăm sóc ở các điều 5, 12, 17, 18, 28 [29]

- Nghị quyết 05/2005/NQ-CP ngày 18/4/2005 về đẩy mạnh XHH các hoạt độnggiáo dục, y tế, văn hóa và thể dục, thể thao đề ra những yêu cầu cụ thể nhằm phát huynội lực của toàn XH đi đôi với việc sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước dành cho

GD, tạo điều kiện cho GDMN ngày càng đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về quy mô,chất lượng và công bằng trong phát triển [9]

- Quyết định số 149/2006/QĐ-TTg ngày 23 tháng 6 năm 2006 của Thủ tướngChính phủ phê duyệt Đề án phát triển GDMN giai đoạn 2006-2015 nêu rõ: “Nhànước có trách nhiệm quản lý, tăng cường đầu tư cho GDMN; hỗ trợ CSVC, đào tạođội ngũ nhà giáo; đồng thời đẩy mạnh XHH, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chínhsách để mọi tổ chức, cá nhân và toàn xã hội tham gia phát triển GDMN Nhà nước ưutiên đầu tư cho các vùng có điều kiện kinh tế XH khó khăn; từng bước thực hiện đổi

mới nội dung, phương pháp GDMN, gắn với đổi mới giáo dục phổ thông chuẩn bị tốtcho trẻ vào lớp 1, góp phần tích cực, thiết thực nâng cao CLGD” [10].

Năm 1994 trường CĐSP nhà trẻ- mẫu giáo Trung ương số 1 cho ấn phẩm tàiliệu “Quản lý giáo dục mầm non” đã đề cập khá nhiều về nguyên tắc, phương pháp,

cơ cấu, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, năng lực, phẩm chất nhân cách khi tham giavào công tác quản lý trong các cơ sở GDMN [16]

Riêng về quản lý CLGDMN có các văn bản, tài liệu, công trình nghiên cứu nhưsau:

Lê Thu Hương ở Trung tâm nghiên cứu chiến lược và phát triển chương trình

giáo dục mầm non về “Những điểm mới của chương trình giáo dục mầm non” Năm

2006 có báo cáo tổng kết đề tài “Các giải pháp cơ bản nâng cao chất lượng giáo dục mầm non” của Trần Lan Hương chủ nhiệm đề tài [20],[23].

Năm 2004 có báo cáo tổng kết đề tài “Nghiên cứu cơ sở khoa học cho việc nâng cao chất lượng chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ 3-6 tuổi trong trường mầm non” của Lê Thu Hương Tháng 7/2005 tại hội thảo đánh giá chất lượng giáo dục lý

luận và thực tiễn, Nguyễn Văn Lê, giảng viên trường Cao đẳng sư phạm mẫu giáo

Trung ương 1 báo cáo đề tài “Một số vấn đề về chất lượng giáo dục mầm non” [19],

[25]

Một số luận văn thạc sĩ khoa học QLGD đã nghiên cứu về QLCLGD tại các cơ

sở GDMN tiêu biểu như: “Biện pháp quản lý giáo dục mầm non tư thục ở Hà Nội nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ” (tác giả Nguyễn Thị Hoài An- 1998), “Giải pháp thực hiện xã hội hóa công tác giáo dục của ngành học mầm non trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng”(tác giả Võ Ngọc Hoa- Phó Chủ

tịch UBND quận Thanh Khê- 2004) và năm 2006 có luận văn thạc sĩ của tác giả

Nguyễn Thị Châu với đề tài “Biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

ở các trường mầm non huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng”… Dưới góc độ, phạm

vi thực tiễn nhất định, mỗi công trình nghiên cứu vừa kể trên đều bàn về CLGD đềxuất các biện pháp QLGDMN [21],[22],[14]

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên, tôi đề xuất tiến hành nghiên cứu “Quản

lý chất lượng giáo dục mầm non tại trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị thành phố

Hà Nội” đề tài sẽ đưa ra thực trạng QLCLGD tại trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu

nghị thành phố Hà Nội và đề xuất các biện pháp QLCLGD có tính cấp thiết, tính khảthi phù hợp với đặc điểm tình hình của địa phương trong công tác QLCLGD phù hợpvới yêu cầu ngày càng cao của XH hiện nay.

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường

a Quản lý

QL là một hiện tượng xuất hiện rất sớm, là một phạm trù tồn tại khách quanđược ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ XH, của mọi quốc gia trong mọi thờiđại, trong quá trình hình thành và phát triển của lý luận QL, khái niệm QL đã đượccác nhà nghiên cứu đưa ra theo nhiều cách khác nhau, tùy theo những tiếp cận khácnhau:

Theo từ điển Tiếng Việt, “QL là hoạt động hay tác động có định hướng có chủđích của chủ thể QL (người quản lý) đến khách thể QL (người bị quản lý) trong một

tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” “QL làquá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng)

kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” “QL là dựa vào các quy luậtkhách quan vốn có của hệ thống để tác động đến hệ thống nhằm chuyển hệ thống đósang một trạng thái mới” [30]

Trần Kiểm quan niệm: “QL là những tác động của chủ thể QL trong việc huyđộng, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vậtlực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mụcđích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [24]

Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc định nghĩa: “Hoạt động QL là tácđộng có định hướng, có chủ đích của chủ thể QL (người quản lý) đến khách thể QL(người bị quản lý) - trong một tổ chức - nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đượcmục đích của tổ chức” [15]

Có thể nói ngắn gọn rằng, QL là một khái niệm chứa trong mình các thành tố:Chủ thể QL, khách thể QL và mục tiêu QL phụ thuộc vào công cụ QL và phươngpháp QL Song chúng ta nhận diện các dạng QL thông qua nội hàm của các thành tốchủ thể QL, khách thể QL và mục tiêu QL mà quá trình QL hướng tới Vì vậy, QLvừa là khoa học vừa là nghệ thuật Nó mang tính khoa học vì các hoạt động QL có tổ

chức, có định hướng đều dựa trên những quy luật, những nguyên tắc và phương pháphoạt động cụ thể, đồng thời mang tính nghệ thuật vì nó cần được vận dụng một cáchsáng tạo vào những điều kiện cụ thể, đối tượng cụ thể, trong sự kết hợp và tác độngnhiều mặt của của các yếu tố khác nhau của đời sống XH

Như vậy QL là quá trình tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể QL lênkhách thể QL bằng việc vận dụng các chức năng QL, để sử dụng có hiệu quả nhất cáctiềm năng và cơ hội của tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đề ra

Về chức năng QL có nhiều cách phân chia khác nhau, do quan điểm của từngtác giả nhưng nhìn chung các nhà nghiên cứu khoa học QL đều cơ bản thống nhấtchung 4 chức năng của QL đó là: Kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra

- Kế hoạch hóa: Nhà QL phải xây dựng kế hoạch cụ thể, có các biện pháp tổchức hoạt động tại các cơ sở GD như các điều kiện về nguồn lực CSVC, đội ngũ GV,nguồn kinh phí và các điều kiện về nhân sự, yếu tố khách quan, chủ quan…

- Tổ chức bộ máy: Trong công tác QL, tổ chức là quá trình hình thành cấu trúcquan hệ giữa các thành viên, các bộ phận trong một tổ chức để họ thực hiện thànhcông kế hoạch và mục tiêu chung của tổ chức xây dựng và ban hành quy định hoạtđộng của bộ máy QL để đảm bảo về số lượng, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ,tăng cường vai trò trách nhiệm, mối quan hệ giữa các đơn vị tham gia QL Đồng thời

có cơ chế linh hoạt, phù hợp để phát huy hiệu quả các nguồn lực (nhân sự, CSVC, tàichính…)

- Chỉ đạo các hoạt động trong môi trường nhà trường: Là hoạt động thườngxuyên mang tính kế thừa và phát triển Nó xuyên suốt trong quá trình QL, chỉ đạocông tác QL gồm việc dẫn dắt, điều hành, tập hợp, tác động đến cá nhân, nhằmkhuyến khích tạo mọi điều kiện để các thành viên đạt đến mục tiêu QL

- Kiểm tra là một chức năng quan trọng của người QL nhằm thu thập thông tin

về việc thực hiện các quyết định của nhà QL, từ đó nhà QL biết được việc đang thựchiện khó khăn chỗ nào, thiếu phương tiện và điều kiện gì để hỗ trợ hoặc điều chỉnhcách chỉ đạo kịp thời, giúp đạt hiệu quả cao trong QL

Tóm lại công tác QL thể hiện qua các chức năng QL, các chức năng này xuyênsuốt trong tất cả các khâu của quá trình QL Để thành công trong quá trình QL, nhà

QL phải thực hiện đồng bộ, hiệu quả các chức năng QL này

b Quản lý giáo dục

Cũng như QL, QLGD cũng có nhiều định nghĩa khác nhau Từ điển giáo dụchọc: Theo nghĩa rộng QLGD là thực hiện việc QL trong lĩnh vực GD Ngày nay, lĩnhvực giáo dục được mở rộng từ giáo dục thế hệ trẻ sang người lớn và toàn XH nhưng

GD thế hệ trẻ vẫn là một bộ phận nòng cốt của lĩnh vực GD cho toàn xã hội; Theonghĩa hẹp thì QLGD chủ yếu là QLGD thế hệ trẻ, GD nhà trường, GD trong hệ thống

GD quốc dân

Trong quá trình nghiên cứu về QLGD, có một số khái niệm sau:

Theo Đặng Quốc Bảo: “QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành,phối hợp các lực lượng XH nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầuphát triển của XH” [6]

Theo Trần Kiểm: QLGD được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mụcđích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp qui luật) của chủ thể QL đến tất cả các mắt xíchcủa hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện

có CL và hiệu quả mục tiêu phát triển GD&ĐT thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngànhGD

QLGD là sự tác động liên tục, có tổ chức, có hướng đích của chủ thể QL lên hệthống GD nhằm tạo ra tính trồi (emergence) của hệ thống; sử dụng một cách tối ưucác tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đưa hệ thống đến mục tiêu một cách tốtnhất trong điều kiện đảm bảo sự cân bằng với môi trường bên ngoài luôn luôn biếnđộng [24]

Theo Nguyễn Ngọc Quang: QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có

kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể QL nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đườnglối và nguyên lý GD của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hộichủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa

hệ GD tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất [30]

Có thể hiểu QLGD là QL quá trình giáo dục và đào tạo Tùy theo các cấp độ mà

sự QLGD sẽ khác nhau Có đơn vị chuyên QL các cơ sở giáo dục như Bộ GD&ĐT,

Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT, có đơn vị chuyên QL quá trình dạy học và các điềukiện có liên quan như trường học

Tóm lại, QLGD có thể hiểu một cách đơn giản là sự QL hệ thống giáo dục vàđào tạo bao gồm một hay nhiều cơ sở giáo dục, trong đó nhóm, lớp là đơn vị cơ sở, ở

đó diễn ra các hoạt động QLGD cơ bản nhất Trong QLGD, chủ thể chính là bộ máy

QL các cấp; đối tượng QL chính là nguồn nhân lực, cơ sở vật chất - kỹ thuật và cáchoạt động thực hiện chức năng của GD&ĐT

Muốn QLGD được tốt thì người QL phải năng động, linh hoạt, tuân theo các quiluật khách quan đang chi phối sự vận hành của đối tượng QL, có như vậy thì hiệu quả

QL mới đạt được yêu cầu mong muốn

c Quản lý nhà trường

QL nhà trường là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật củachủ thể QL nhà trường làm cho nhà trường vận hành theo đường lối, quan điểm GDcủa Đảng, thực hiện được mục tiêu kế hoạch đào tạo của nhà trường, góp phần thựchiện mục tiêu chung của GD: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tàiphục vụ sự nghiệp CNH-HĐH đất nước

QL nhà trường là tập hợp những tác động tối ưu của chủ thể QL (Hiệu trưởng)đến tập thể cán bộ, giáo viên nhằm thực hiện có chất lượng mục tiêu, kế hoạch GDcủa nhà trường trên cơ sở tận dụng các tiềm lực vật chất và tinh thần của nhà trường,gia đình và XH Đây cũng là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể

QL đến tập thể cán bộ và giáo viên để chính họ tác động trực tiếp đến quá trìnhCSGD trẻ em nhằm thực hiện mục tiêu GD đối với từng độ tuổi và mục tiêu chungcủa ngành học[18]

Từ khái niệm nêu trên cho thấy thực chất của công tác QL nhà trường là QL quátrình CSGD trẻ, đảm bảo cho quá trình đó vận hành thuận lợi và có hiệu quả

Quá trình CSGD trẻ bao gồm các nhân tố tạo thành sau:

- Mục tiêu nhiệm vụ CSGD trẻ

- Nội dung CSGD trẻ

- Phương pháp, phương tiện chăm sóc giáo dục trẻ

- Giáo viên (lực lượng giáo dục)

- Trẻ em từ 03 tháng đến 72 tháng tuổi

- Kết quả CSGD trẻ

Các nhân tố của quá trình CSGD trẻ có quan hệ tương hỗ, trong đó mục tiêunhiệm vụ giáo dục giữ vai trò định hướng cho sự vận động phát triển của toàn bộ quátrình và cho từng nhân tố.

1.2.2 Chất lượng, chất lượng giáo dục cơ sở giáo dục

- Theo từ điển Tiếng Việt (Nxb Đà Nẵng năm 2002): Chất lượng là cái tạo ra sảnphẩm, giá trị của một con người, sự vật, hiện tượng [27]

Như vậy, chất lượng là tổng thể những tính chất, những thuộc tính cơ bản của sựvật (con người, hiện tượng); cái làm cho sự vật này phân biệt với sự vật khác

và thành quả đạt được so với mục tiêu

Trong bài viết “Quá trình sư phạm và chất lượng giáo dục” của GS Hà ThếNgữ, theo tác giả CLGD là CL của nhân cách được đào tạo và cũng chính là CL củaquá trình đào tạo nhân cách

Sau hội thảo chất lượng giáo dục kỹ năng sống tổ chức vào tháng 9/2003 tại HàNội, CLGD được quan niệm theo 02 cách rộng hẹp khác nhau: CLGD được quy vềmục tiêu hay kết quả giáo dục; hoặc CLGD được tính ở tất cả những yếu tố cấu thành

GD Cách tiếp cận cụ thể hay từng phần dẫn đến sự nhấn mạnh vào những khâu hay

bộ phận của giáo dục

Khung tổng quát của khái niện chất lượng xét về phương diện chức năng được

mô tả bao gồm: chất lượng đầu vào, chất lượng thực hiện, chất lượng đầu ra- kết quả

Khung cấu trúc hay thành tố chất lượng giáo dục được mô tả gồm có: chất lượng cácnguồn lực, chất lượng các hoạt động, quá trình, chất lượng sản phẩm.

Điều đó có ý nghĩa đánh dấu một bước nhận thức mới trong cách hiểu về chấtlượng là: Chất lượng giáo dục phải bao hàm cả kỹ năng sống Điều đó có nghĩa là hệthống giáo dục phải đảm bảo giáo dục kỹ năng sống cho người học, đồng thời đánhgiá chất lượng giáo dục phải tính đến tiêu chí đánh giá về kỹ năng sống

Bốn trụ cột của giáo dục thế kỹ XI: học để biết, học để làm, học để tự khẳngđịnh mình, học để chung sống với mọi người chính là một cách tiếp cận kỹ năng sốngtrong giáo dục

c Chất lượng giáo dục của cơ sở giáo dục

Trong chương trình hành động Dakar (2000) của UNESCO, chất lượng của một

cơ sở giáo dục được hiểu qua 10 thành tố sau:

- Người học khỏe mạnh, được nuôi dưỡng tốt, được khuyến khích thường xuyên

để có động cơ học tập chủ động

- Giáo viên thành thạo nghề nghiệp và được động viên đúng mức

- Phương pháp và kỹ thuật dạy học - học tập tích cực

- Chương trình thích hợp với người dạy và người học

- Trang thiết bị, phương tiện và đồ dùng học tập, giảng dạy, học liệu và côngnghệ giáo dục thích hợp, dễ tiếp cận và thân thiện với người sử dụng

- Môi trường học tập đảm bảo vệ sinh, an toàn, lành mạnh

- Hệ thống đánh giá thích hợp với môi trường, quá trình giáo dục và kết quả GD

- Hệ thống QLGD có tính cùng tham gia và dân chủ

- Tôn trọng và thu hút được cộng đồng cũng như nền văn hóa địa phương tronghoạt động GD

- Các thiết chế, chương trình GD có nguồn lực thích hợp, thỏa đáng và bìnhđẳng (chính sách và đầu tư) 10 thành tố này đôi khi được xem như những tiêu chí tốithiểu hay những thước đo cơ bản của một nền GD có CL Đó cũng chính là mongmuốn của các quốc gia trong quá trình phát triển

1.2.3 Quản lý chất lượng giáo dục

a Quản lý chất lượng

Trong giáo dục, người ta ngày càng chú trọng đến chất lượng gắn liền với lợiích của người học Không chất lượng, kém chất lượng đồng nghĩa với sự thất bại, sựlãng phí trong GD Chất lượng không tự nhiên sinh ra, nó là kết quả của sự tác độnghàng loạt yếu tố có liên quan chặt chẽ với nhau, Muốn đạt được chất lượng mongmuốn cần phải QL một cách đúng đắn các yếu tố của quá trình GD [18].

Như vậy, QLCL được hiểu là đối tượng và cũng là mục đích của quá trình quản

lý Tức là trong quá trình quản lý người quản lý xem chất lượng với các thành tố củatất cả là đối tượng để tác động và qua đó đạt dược mục tiêu của các tiêu chí cũng nhưnâng cao chất lượng của quá trình giáo dục

b Quản lý chất lượng giáo dục

QLCLGD luôn là vấn đề quan trọng hàng đầu và là trung tâm của sự nghiệp

GD QLCLGD là cải thiện CLGD gắn liền, tạo thuận lợi cho nhiệm vụ và hiệu quảphát triển con người, phát triển cá nhân, phát triển cộng đồng, phát triển nguồn nhânlực của XH

Việc QLCLGD đòi hỏi các nhà QL phải thực hiện đồng bộ ở tất cả các thành tốcác hoạt động và các quá trình trong QLCLGD Trước những đòi hỏi ngày càng cao

về chất lượng giáo dục của một cơ sở giáo dục điều cần chú trọng đầu tiên là nângcao nhận thức trong toàn ngành về ý nghĩa, tính cấp thiết của việc nâng cao CLGDtrong các nhà trường mầm non, tạo nên sự mong muốn và những nỗ lực chấp nhậnthực hiện sự đổi mới trong các hoạt động GD của các cơ sở giáo dục Hình thành nềnnếp, thói quen xây dựng chiến lược và kế hoạch CL cho mỗi cơ sở GD, phương phápQLCL bên trong các cơ sở giáo dục và các thành tố bên ngoài của QLCLGD

1.3 Trường mầm non trong hệ thống giáo dục quốc dân

1.3.1 Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của trường mầm non

a Vị trí trường MN

Trường MN là đơn vị cơ sở của GDMN trong hệ thống giáo dục quốc dân củanước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam do ngành giáo dục quản lý Trường MNđảm nhận việc nuôi dưỡng CSGD trẻ em nhằm giúp trẻ em hình thành những yếu tốđầu tiên của nhân cách, chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ vào trường phổ thôngsau này

Trường MN có tư cách và con dấu riêng Tính chất của trường mầm non: Chămsóc, nuôi dưỡng và giáo dục nhằm hình thành nhân cách trẻ em một cách toàn diện.CSGD trẻ em mang tính chất GD gia đình giữa cô và trẻ là quan hệ tình cảm mẹ -con, trẻ học thông qua “Học bằng chơi - Chơi mà học” Nhà trẻ, trường mẫu giáomang tính tự nguyện, Nhà nước và nhân dân cùng chăm lo [1].

b Nhiệm vụ và quyền hạn của trường MN

Tổ chức thực hiện việc nuôi dưỡng, CSGD trẻ em từ ba tháng tuổi đến sáu tuổitheo chương trình GDMN do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành

Huy động trẻ em lứa tuổi MN đến trường; Tổ chức giáo dục hoà nhập cho trẻ

em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật

Quản lý CB-GV-NV để thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, CSGD trẻ em Huyđộng, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy định của pháp luật Xây dựng CSVCtheo yêu cầu chuẩn hoá, hiện đại hoá hoặc theo yêu cầu tối thiểu đối với vùng đặcbiệt khó khăn

Phối hợp với gia đình trẻ em, tổ chức và cá nhân để thực hiện hoạt động nuôidưỡng, CSGD trẻ em

Tổ chức cho CB-GV-NV và trẻ em tham gia các hoạt động XH trong cộngđồng.Thực hiện kiểm định chất lượng nuôi dưỡng, CSGD trẻ em theo quy định Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật [1]

1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ của hiệu trưởng trường mầm non

Quản lý trường mầm non chính là những hoạt động của người cán bộ quản lý sửdụng để tác động tới mọi nguồn lực, mọi lĩnh vực trong nhà trường để đạt đượcnhững mục tiêu trường mầm non cần đạt được

Hiệu trưởng là người đứng đầu đơn vị cơ sở của ngành GDMN, là người chịutrách nhiệm trước Đảng bộ chính quyền địa phương và cấp trên về quản lý toàn bộhoạt động của nhà trường theo đúng đường lối giáo dục của Đảng, phương hướngnhiệm vụ của ngành

Vì thế hiệu trưởng là người có trách nhiệm chủ yếu, có tính chất quyết định đếnkết quả phấn đấu của nhà trường Thực tiễn đã khẳng định rằng: Muốn xây dựngtrường tiên tiến cần phải bồi dưỡng người hiệu trưởng trở thành con chim đầu đàn

của tập thể sư phạm “Nơi nào có cán bộ quản lý tốt thì nơi đó làm ăn phát triển,ngược lại nơi nào cán bộ quản lý kém thì làm ăn trì trệ, suy sụp”.

Hoạt động của trường mầm non rất đa dạng, phức tạp, quá trình quản lý củahiệu trưởng trường mầm non phải đảm bảo những nội dung cơ bản sau:

- Quản lý số lượng: Thu hút trẻ trong độ tuổi mầm non đến trường trong địa bànhành chính nơi trường đóng đạt chỉ tiêu, trong đó ưu tiên phát triển tối đa trẻ 5 tuổi ralớp để chuẩn bị tâm thế cho trẻ bước vào trường phổ thông Số lượng trẻ nhận vàocác nhóm, lớp phải theo đúng qui định của điều lệ trường mầm non Hàng năm có kếhoạch tuyển sinh và thông báo cụ thể với phụ huynh Hiệu trưởng phải xét duyệt,phân loại và sắp xếp thời gian nhận trẻ hợp lý để giáo viên chủ động và có điều kiệnchăm sóc chu đáo đối với trẻ mới đến Hiệu trưởng chỉ đạo giáo viên bàn giao chuđáo tình hình trẻ khi chuyển nhóm, lớp

- Quản lý chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ Đây là nội dung quản

lý quan trọng, thực hiện tốt công tác quản lý chất lượng là góp phần thực hiện mụctiêu đào tạo của nhà trường Bao gồm: Quản lý tốt chế độ sinh hoạt hàng ngày; quản

lý chất lượng nuôi dưỡng; quản lý sức khoẻ và bảo vệ an toàn cho trẻ; quản lýchương trình giáo dục trẻ

- Quản lý đội ngũ cán bộ giáo viên: Đội ngũ cán bộ giáo viên trong trường mầmnon chính là những tập thể sư phạm Họ là lực lượng chủ yếu quyết định chất lượngchăm sóc giáo dục trẻ và quyết định thành tích của nhà trường Với vai trò quan trọng

đó, đòi hỏi người hiệu trưởng nhà trường phải xây dựng đội ngũ cán bộ giáo viênđảm bảo không ngừng được nâng cao năng lực chuyên môn, phẩm chất nghề nghiệp,

ổn định, đồng bộ về cơ cấu tổ chức và có điều kiện phát huy khả năng của mỗi cánhân trên từng vị trí công tác Đồng thời không ngừng nâng cao đời sống vật chất,tinh thần cho đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường

- Quản lý, sử dụng, bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường đảmbảo phục vụ cho yêu cầu chăm sóc giáo dục trẻ Sử dụng và phát huy tốt các nguồnkinh phí của nhà trường

Ngoài ra, hiệu trưởng trường MN cần làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục đểhuy động sự tham gia, ủng hộ của cộng đồng xây dựng, phát triển nhà trường Thu

hút các tổ chức xã hội tham gia vào việc xây dựng, phát triển và quản lý nhà trường,tạo ra sự thống nhất cao trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ.

Tóm lại: Hiệu trưởng trường mầm non là người chịu trách nhiệm trước nhànước về trọng trách quản lý trường mầm non Hiệu trưởng trường mầm nonquản lý rất nhiều lĩnh vực trong trường mầm non Tất cả các nội dung quản lý nàyđều nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ theo mục tiêu của GDMN nóiriêng và giáo dục đào tạo nói chung

1.4 Quản lý chất lượng giáo dục tại trường mầm non

1.4.1 Hiệu trưởng trường mầm non và vấn đề quản lý chất lượng giáo dục của trường mầm non

Hiệu trưởng trường mầm non là người lãnh đạo nhà trường, đại diện cho nhàtrường về quản lý, có trách nhiệm và có thẩm quyền cao nhất về hành chính và hoạtđộng chuyên môn trong nhà trường Hiệu trưởng là yếu tố quyết định đối với sựthành công hay thất bại của quá trình vận động phát triển của trường MN Chất lượng

GD của mỗi nhà trường phụ thuộc vào năng lực điều hành, quản lý của người hiệutrưởng Bác Hồ đã từng chỉ rõ “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, có cán bộ tốtviệc gì cũng xong Muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém”

Vì vậy để giáo dục mầm non phát triển một cách vững bền, người hiệu trưởng ở các

cơ sở cần có tinh thần trách nhiệm cao, năng lực quản lý và tổ chức các mặt hoạtđộng phù hợp với điều kiện có được của cơ sở giáo dục do mình phụ trách Ngườihiệu trưởng có vai trò rất quan trọng đối với vấn đề sống còn của một tổ chức như:Lập kế hoạch chiến lược phát triển nhà trường, tổ chức bộ máy quản lý và chỉ đạo cáchoạt động giáo dục xây dựng được một hệ thống các biện pháp quản lý nhằm nângcao năng lực sư phạm cho giáo viên

Người hiệu trưởng phải xác định đúng đắn và phấn đấu thực hiện tốt những mụctiêu cơ bản sau đây:

- Đảm bảo chỉ tiêu thu hút số lượng trẻ trong độ tuổi đến trường

- Đảm bảo chất lượng CS, GD trẻ theo mục tiêu giáo dục

- Xây dựng và phát triển tập thể sư phạm vững mạnh: đủ về số lượng, đồng bộ

về cơ cấu, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực sư phạm và phẩm chấtnghề nghiệp

- Xây dựng, sử dụng và bảo quản tốt cơ sở vật chất phục vụ cho yêu cầu CS, GDtrẻ.

- Huy động, sử dụng các nguồn kinh phí có hiệu quả

- Làm tốt công tác xã hội hoá GDMN nhằm xây dựng, phát triển nhà trường

- Cải tiến công tác quản lý, đảm bảo nâng cao hiệu quả quản lý mọi hoạt độngtrong nhà trường Mỗi mục tiêu thể hiện một nhiệm vụ đặc trưng của hoạt động quản

lý và giữa các nhiệm vụ có mối liên hệ mật thiết, hỗ trợ lẫn nhau tạo thành một hệthống mục tiêu toàn diện Trách nhiệm của người HT không chỉ là xác định đúng đắncác mục tiêu mà phải thực hiện các mục tiêu thông qua các nội dung cơ bản: công táclập kế hoạch; công tác chỉ đạo thực hiện mục tiêu QL trường MN: quản lý việc pháttriển số lượng trẻ, quản lý chất lượng CS, GD trẻ, quản lý đội ngũ, quản lý cơ sở vậtchất, tài chính, quản lý mối quan hệ giữa cộng đồng; quản lý chính bản thân chủ thểquản lý; quản lý công tác thanh, kiểm tra

1.4.2 Bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng GD mầm non

Bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng GD trường mầm non do Bộ GD-ĐT ban hành

và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 03/4/2011 Bộ tiêu chuẩn gồm 5 tiêu chuẩn, 31 tiêuchí và 93 chỉ số Đây là công cụ đê nhà trường mầm non tự đánh giá nhằm khôngngừng nâng cao chất lượng GD; để công khai với xã hội về thực trạng chất lượng GDcủa nhà trường; để cơ quan có thẩm quyền đánh giá, công nhận nhà trường đạt tiêuchuẩn chất lượng GD

Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý nhà trường

1 Nhà trường có cơ cấu tổ chức bộ máy theo quy định của Điều lệ trường mầmnon

2 Nhà trường có số điểm trường, số lớp theo quy định, số lượng trẻ theo quyđịnh của Điều lệ trường mầm non

3 Nhà trường chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước, quy định của chính quyền địa phương và cơ quan quản lý GD các cấp; thựchiện tốt các phong trào thi đua do ngành GD và địa phương phát động

4 Nhà trường thực hiện công tác quản lý chuyên môn theo quy định của BộGD-ĐT

5 Nhà trường thực hiện quản lý tài chính, tài sản theo quy định của nhà nước

6 Nhà trường chú trọng công tác chăm sóc sức khỏe cho trẻ và cho CBGVNV

7 Nhà trường đảm bảo an ninh trật tự, àn toàn tuyệt đối cho trẻ và choCBGVNV.

8 Nhà trường tổ chức các hoạt động lễ hội, văn nghệ, vui chơi phù hợp với điềukiện địa phương

9 Các tổ chuyên môn và tổ chức văn phòng của nhà trường thực hiện tốt nhiệm

vụ theo quy định của Điều lệ trường mầm non

Tiêu chuẩn 2: Các cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên

1 Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng đạt các yêu cầu theo quy định của Điều lệtrường mầm non và có đủ năng lực triển khai các hoạt động CSGD trẻ

2 GV của nhà trường có đủ số lượng, đạt yêu cầu về trình độ đào tạo theo quyđịnh của điều lệ trường mầm non, có hiểu biết về văn hóa và ngôn ngữ dân tộc phùhợp với địa bàn công tác, có kiến thức cơ bản về GD hòa nhập trẻ

3 GV thực hiện công tác chăm sóc, GD trẻ theo quy định của Bộ GD-ĐT

4 GV thực hiện nghiêm túc việc tự bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn,nghiệp vụ; vận dụng sáng tạo, có hiệu quả các phương pháp GD và ứng dụng côngnghệ thông tin trong các hoạt động GD

5 Nhân viên của nhà trường đạt các yêu cầu theo quy định của Điều lệ trườngmầm non

6 Cán bộ, GV và nhân viên của nhà trường được đánh giá xếp loại hàng năm

7 Cán bộ, GV và nhân viên được đảm bảo các quyền lợi theo quy định củapháp luật

Tiêu chuẩn 3: Cơ sở vật chất và trang thiết bị

1 Nhà trường có diện tích, khuôn viên và các công trình đảm bảo yêu cầu vềthiết kế theo quy định của Điều lệ trường mầm non

2 Nhà trường có sân, vườn và khu vực cho trẻ chơi đảm bảo yêu cầu

3 Nhà trường có phòng sinh hoạt chung, phòng ngủ và hiên chơi đảm bảoyêu cầu

4 Nhà trường có phòng GD thể chất, phòng GD nghệ thuật, nhà vệ sinh, bếp ăntheo quy định của Điều lệ trường mầm non

5 Nhà trường có khối phòng hành chính quản trị đảm bảo yêu cầu

6 Nhà trường có các thiết bị, đồ dùng, đồ chơi theo quy định và tiêu chuẩn kỹthuật Đồ dùng-Đồ chơi-Thiết bị dạy học tối thiểu dùng cho GDMN do Bộ GD-ĐTban hành

Tiêu chuẩn 4: Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

1 Nhà trường chủ động phối hợp với cha mẹ trẻ để nâng cao chất lượng chămsóc, giáo dục trẻ

2 Nhà trường chủ động tham mưu với các cấp chính quyền và phối hợp với cácđoàn thể, cá nhân nhằm huy động các nguồn lực về tinh thần, vật chất đề xây dựngnhà trường và môi trường giáo dục.

Tiêu chuẩn 5: Kết quả chăm sóc, GD trẻ

1 Trẻ có sự phát triển về thể chất theo mục tiêu Chương trình GDMN

2 Trẻ có sự phát triển về nhận thức theo mục tiêu Chương trình GDMN

3 Trẻ có sự phát triển về ngôn ngữ theo mục tiêu Chương trình GDMN

4 Trẻ chủ động, tích cực tham gia vào các hoạt động văn nghệ, có một số kỹnăng sống cơ bản và khả năng cảm nhận, thể hiện cảm xúc về âm nhạc và tạo hình

5 Trẻ tự tin, biết bày tỏ cảm xúc và ý kiến các nhân, đoàn kết với bạn bè, mạnhdạn tron giao tiếp, lễ phép với người lớn

6 Trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường; giữ gìn vệ sinh cá nhân; quan tâmchăm sóc, bảo vệ cây xanh; có ý thức chấp hành quy định về an toàn giao thông

7 Trẻ suy dinh dưỡng, béo phì và trẻ khuyết tật được chú trọng chăm sóc và cókết quả tiến bộ rõ rệt

1.4.3 Các nội dung quản lý chất lượng giáo dục tại trường mầm non

Căn cứ vào vị trí, tính chất và nhiệm vụ của trường mầm non Căn cứ vào cácchỉ số đánh giá CLGD của một cơ sở GDMN, các CBQL thực hiện công tác QL củamình trên các nội dung cơ bản sau:

Để QL tốt và có hiệu quả các nội dung CLGD tại trường mầm non các CBQLcần phải xây dựng cụ thể các nội dung QLCLGD tại cơ sở đồng thời có biện pháp tổchức QL phù hợp cho các nội dung của hoạt động này nhằm nâng cao CLGD toàndiện[24]

► Quản lý mục tiêu nội dung, chương trình giáo dục

- Xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình ở từng độ tuổi phù hợp với chủ đề

và năm học

- Tổ chức thường xuyên các hoạt động giáo dục theo đúng chế độ sinh hoạtmột ngày

- Thực hiện đánh giá sự phát triển của trẻ theo các chỉ số ở từng lĩnh vực

- Đảm bảo đủ hệ thống hồ sơ sổ sách phục vụ hoạt động nuôi dưỡng chămsóc giáo dục trẻ

- Thực hiện chế độ chăm sóc nuôi dưỡng, kế hoạch hoạt động cho trẻ tại cácnhóm, lớp VSATTP, chế độ ăn cho từng độ tuổi,

► Quản lý chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên

Trong tất cả các nhà trường ở các bậc học, đội ngũ trong trường mâm non baogồm tất cả các CBGVMN đang làm việc Họ là lực lượng trực tiếp thực hiện công tácCSGD trẻ, tuyên truyền phổ biến kiến thức CSGD trẻ theo khoa học cho cộng đồng.

Vì vậy có thể nói đội ngũ của nhà trường có vai trò quyết định chất lượng hoạt độngcủa nhà trường và quảng bá GDMN trong toàn xã hội Đội ngũ ổn định về số lượng ,

có chất lượng sẽ giúp nhà trường phát triển bền vững

- Bố trí GV đảm bảo 2GV/lớp

- Trình độ chuyên môn nghiệp vụ đạt chuẩn về đào tạo Trung cấp sư phạm MN

► Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị

- Diện tích phòng học đảm bảo đúng quy định theo điều lệ trường MN

- Lớp học đầy đủ đồ dùng thiết bị theo Thông tư 02/2010/TT-BGD&ĐT

về danh mục đồ dùng, đồ chơi và thiết bị tối thiểu cho trẻ MN

- Trường mầm non đảm bảo các điều kiện môi trường sân bãi theo Thông tư13/2010/TT-BGD&ĐT về trường học an toàn và phòng chống tai nạn thương tích chotrẻ trong các cơ sở GDMN

- Điều kiện CSVC, trang thiết bị phục vụ cho công tác CSGD trẻ

► Quản lý công tác phối hợp các lực lượng giáo dục

- Sự phối kết hợp giữa các ban ngành đoàn thể, trường MN trong việc QL, hỗtrợ các điều kiện để trường phát triển đúng hướng, đảm bảo các điều kiện và chấtlượng CSGD trẻ theo khoa học

- Phối hợp với các trung tâm y tế tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho trẻ 2lần/năm

- Tuyên truyền phổ biến kiến thức khoa học nuôi dạy trẻ cho cha mẹ và cộngđồng

► Quản lý việc kiểm tra đánh giá chất lượng giáo dục

- Tiến hành kiểm tra các hoạt động giáo dục, chương trình, công tác phối hợp,năng lực chuyên môn của cán bộ, giáo viên trong cơ sở giáo dục theo định kỳ

- Tổ chức các cuộc thi nhằm đánh giá chuyên môn giáo viên

► Quản lý việc thực hiện các chế độ chính sách đối với GD và GV

- Thực hiện ký kết hợp đồng lao động với GV và cấp dưỡng

- Trả lương GV và cấp dưỡng theo đúng ngạch bậc quy định của nhà nước

Chất lượng giáo dục của trường mầm non phụ thuộc vào nhiều yếu tố, thiếu mộttrong những yếu tố là thiếu điều kiện để đảm bảo chất lượng giáo dục Do vậy, trongquá trình quản lý chất lượng giáo dục của nhà trường CBQL cần phải bám sát vào cácyếu tố cơ bản ảnh hưởng đến chất lượng GD, trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp tácđộng vào những yếu tố này, đảm bảo chúng được vận hành đồng bộ, phù hợp với điềukiện thực tế và phát huy tính hiệu quả

1.4.4 Những đặc thù riêng trong quản lý chất lượng giáo dục của trường mầm non

- Đối tượng quản lý ở trường mầm non là trẻ nhỏ từ 3 tháng tuổi đên 6 tuổi Trẻ

độ tuổi này, tính chủ động thấp, còn non nớt và hoàn toàn phụ thuộc vào người lớn

GV không chỉ đóng vai trò là nhà giáo dục, cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳngban đầu mà còn là nhà tâm lý, là người mẹ thứ 2 của trẻ với nhiệm vụ vun đắp tâmhồn trẻ, nuôi dưỡng chăm sóc trẻ thông qua giao tiếp tình cảm, tổ chức các hoạt độngvui chơi và sinh hoạt hàng ngày cho trẻ Như vậy, có thể khẳng định mối quan hệgiữa người dạy và người học ở trường mầm non là mối quan hệ vừa là thầy trò, vừa làbạn bè và là tình cảm mẹ con CBQL trường mầm non cần hiểu rõ rằng, toàn bộ hoạtđộng của trường mầm non vận hành xung quanh mối quan hệ hạt nhân này

Công việc của GV mầm non khá vất vả, căng thẳng vì họ phải thường xuyênbao quát, chăm sóc đến từng cá nhân trẻ, không được phép sơ xuất vì luôn có nguy cơmất an toàn cho trẻ Họ phải đến trường trước giờ làm việc để chuẩn bị đủ các điềukiện đón trẻ và thường phải về muộn vì nhiều khi phụ huynh đón trẻ muộn giờ Đểvượt lên những khó khăn, người GV mầm non phải chịu khó, tỉ mỉ, có đức hy sinh vàđặc biệt phải có lòng yêu thương con trẻ như con của mình thì mới hoàn thành đượcnhiệm vụ Chính vì vậy CBQL trường mầm non phải am hiều sâu sắc nghề nghiệp,biết thông cảm, quan tâm tới đời sống vật chất, động viên tinh thần và tạo điều kiệnnâng cao kiến thức cho độ ngũ giáo viên để họ CSGD trẻ được tốt

- Tập thể CBGV hầu hết là nữ Các nghiên cứu về tâm lý xã hội học cho thấy,nếu tập thể làm việc toàn là nam hoặc là nữ thì không khí làm việc sẽ căng thẳng hơn.Ngoài các công việc bình đẳng như nam giới, phụ nữ còn thực hiện chức năng người

vợ, người mẹ Do đó, họ là người hết sức bận rộn Phụ nữ có những đặc điểm tâm lýkhác biệt so với nam giới Họ có đức tính chịu thương, chịu khó, cẩn thận Bên cạnh

đó nhiều lúc họ tỏ ra chấp nhặt, nhẹ dạ, dễ xúc động đến tự ti, tự ái, có khi dễ gây ranhững xích mích vụn vặt dẫn đến mất đoàn kết trong tập thể Vì thế, CBQL trườngmầm non cần am hiểu sâu sắc hoàn cảnh, đặc điểm tính cách mỗi người để thôngcảm, yêu thương họ thực sự, đồng thời phải có trình độ và nghệ thuật sử lý khéo léotình huống sư phạm, biết tập hợp, đóng vai trò trung tâm đoàn kết mọi người Có nhưvậy, CBQL mới xây dựng được một tập thể có bầu không khí vui tươi, phấn khởi,động viên giúp đỡ nhau hoàn thành nhiệm vụ tốt của nhà trường.

- Các nguồn lực hỗ trợ khan hiếm: nhận thức về GDMN chưa thật đúng đắn vàđầy đủ, cơ chế đầu tư cho GDMN còn nhiều bất hợp lý, chính sách GV chưa đượcquan tâm kịp thời và không tương xứng với lao động nghề nghiệp nên không tạođược động lực thúc đẩy GV nâng cao trình độ tay nghề, CSVC trang thiết bị phục vụhoạt động CSGD trẻ còn thiếu và yếu Do nhiều đặc thù khó khăn như vậy, muốn có

đủ nhân lực, tài lực, vật lực cho mọi hoạt động của nhà trường, CBQL phải nhạy bénnắm bắt các cơ hội, có khả năng làm công tác tham mưu với các cấp chính quyền,làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục để huy động mọi nguồn lực mới có thể thực hiệnđược các mục tiêu GD của nhà trường một cách hiệu quả

1.4.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chất lượng giáo dục trường mầm non

Chất lượng GD của trường mầm non chịu ảnh hưởng của những yếu tố:

- Yếu tố về kinh tế - xã hội:

Trong công tác quy hoạch và phát triển GD – ĐT, yếu tố KT – XH của từng địaphương, từng vùng có tác động rất lớn đến sự phát triển của GD – ĐT nói chung vàGDMN nói riêng Thực tế cho thấy, ở địa phương nào, khu vực nào có nền KT – XHphát triển, thu nhập bình quân đầu người tăng, đời sống xã hội, trình độ dân trí đượcnâng cao thì nhận thức về GD – ĐT cũng được nâng cao Mặt khác, lực lượng thamgia lao động có công ăn việc làm cao hơn, nhu cầu gửi con đến các cơ sở GDMNngày càng cao và việc tham gia công tác XHHGD thuận lợi hơn

Như vậy, khi nền KT – XH phát triển kéo theo sự phát triển của GDMN, khi đó

vị thế người GVMN được nâng lên, được xã hội tôn vinh, đồng thời các chế độ chínhsách đối với đội ngũ GV cũng được hoàn thiện hợp lý Đó là động lực thúc đẩy và thuhút những người có năng lực vững vàng tham gia vào ngành, đây là lực lượng đónggóp rất lớn trong việc nâng cao chất lượng CSGD trẻ

- Các quan điểm chỉ đạo xây dựng và phát triển GDMN

Trong khoảng thời gian từ 1987 – 1991, do sự chuyển đổi cơ chế từ kinh tế tậptrung bao cấp sang kinh tế thị trường có định hướng, các cơ sở nhà trẻ, mẫu giáo ởcác hợp tác xã nông nghiệp, khối cơ quan xí nghiệp bị thu hẹp lại, nhiều nơi tan rã,tình hình các cơ sở GDMN gặp rất nhiều khó khăn: số trẻ ra lớp giảm, CSVC khôngđược đầu tư sửa chữa, đội ngũ GV ngoài biên chế chiếm tỷ lệ cao (70-80%) và không

có cơ chế về chế độ chính sách cho đội ngũ này, đời sống của họ gặp rất nhiều khókhăn, một số nơi GV bỏ nghề hàng loạt Trước những thách thức, khó khăn như vậy,rất nhiều các chủ trương, chính sách của Đảng, nhà nước liên quan đến trẻ em và sựphát triển GDMN ra đời

Năm 1990, Chính phủ Việt Nam phê chuẩn công ước Liên hiệp quốc về quyềntrẻ em và Bộ GD ban hành Quyết định 55 quy định mục tiêu, kế hoạch đào tạo củanhà trẻ - trường mẫu giáo Những năm tiếp theo 1991 – 1992, Quốc hội khóa VIII đề

ra Luật bảo vệ và chăm sóc trẻ em Đến năm 1998, Quốc hội khóa X, kỳ họp thứ 4quyết định ban hành Luật GD Trong Luật GD đã khẳng định “GD – ĐT là quốc sáchhàng đầu, là sự nghiệp của cả nước và của toàn dân” và “GDMN là bậc học đầu tiêntrong hệ thống giáo dục quốc dân” Đây là cơ sở pháp lý giúp cho GDMN ổn địnhphát triển

Cùng với sự phát triển của bậc học, nhận thức của các cấp ủy Đảng, chínhquyền và nhân dân cũng ngày càng đầy đủ về vị trí của bậc học mầm non trong hệthống giáo dục quốc dân, và vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển con người.Với quan điểm chỉ đạo xây dựng và phát triển GDMN rõ ràng cụ thể của Đảng vàNhà nước, với việc xác định vai trò trách nhiệm một cách đúng đắn của các cấp lãnhđạo, các nhà quản lý, cùng với nhận thức của mọi người dân trong cộng đồng xã hội

đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, mở ra những điều kiện thuận lợi cho GDMN pháttriển

- Yếu tố về quy mô trường lớp

Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng CSGD trẻ, yếu tố này baogồm: số trẻ huy động, số nhóm lớp, sự phân bổ sắp xếp mạng lưới trường lớp

Nếu một trường mầm non được xây dựng theo quy mô tập trung sẽ có điều kiệnđảm bảo phân chia trẻ/ lớp theo đúng độ tuổi, công tác quản lý được tập trung, việc

đầu tư CSVC không bị dàn trải, thiếu tính trọng điểm, các hoạt động chuyên mônđược thực hiện có nền nếp và hiệu quả… Rõ ràng, việc xây dựng quy mô trường lớphợp lý với điều kiện thực tế, đáp ứng với yêu cầu phát triển của xã hội là vấn đề hếtsức thiết thực để nâng cao chất lượng CSGD trẻ ở các trường mầm non trong giaiđoạn hiện nay.

- Yếu tố vật chất

Việc tổ chức các hoạt động ở trường mầm non diễn ra rất đặc biệt không giốngnhư các trường phổ thông Trong trường mầm non, hai hoạt động chăm sóc nuôidưỡng và GD trẻ theo chương trình khoa học diễn ra đồng thời và kéo dài suốt cảngày từ 7h đến 17h Với đặc thù như vậy, nên các điều kiện để thực hiện việc CSGDtrẻ cần phải được hết sức chú trọng, bao gồm: sân vườn, phòng học (là nơi tổ chứccác hoạt động học tập – vui chơi – sinh hoạt của trẻ), phòng hoạt động chức năng, bếp

ăn, hệ thống công trình vệ sinh, trang thiết bị đồ dùng phục vụ nuôi dưỡng – chămsóc – vệ sinh cho trẻ, đồ dùng học tập – đồ chơi trong lớp và ngoài trời… Như vậy,kinh phí đầu tư cho một lớp học, một trường mầm non là rất cao so với các cấp họckhác Đây là thách thức rất lớn đối với các trường mầm non trong việc tăng cườngđiều kiện vật chất trang thiết bị đảm bảo nâng cao chất lượng GD

Quá trình GD là một thể thống nhất, toàn vẹn, được liên kết bằng các nhân tố:mục tiêu GD, nội dung GD, phương pháp GD, lực lượng GD (GV), đối tượng GD(học sinh), điều kiện GD Vì vậy, ngoài những yếu tố trên, yếu tố về mục tiêu, nộidung, phương pháp tuy là vô hình nhưng chúng là nền tảng của quá trình GD, GV làyếu tố quyết định trực tiếp đến chất lượng GD Hội nghị quốc tế tại Giơnevơ đã nhấnmạnh “Muốn có một nền GD tốt cần phải có những GV tốt” và “thực tế GD nhiềuthập kỷ qua đủ để cho chúng ta thấy rằng hàng loạt nguyên nhân làm cho chất lượng

GD xuống cấp chính là do đội ngũ GV thiếu về số lượng, yếu về chất lượng và chưađồng bộ về cơ cấu” Đây là một vấn đề đặt ra cho các nhà lãnh đạo, các nhà quản lýcác cấp, các trường sư phạm có những giải pháp thiết thực để sao cho mỗi trườngmầm non có được đội ngũ ổn định, đáp ứng với yêu cầu chất lượng ngày càng cao.Chất lượng GD của trường mầm non phụ thuộc vào nhiều yếu tố, thiếu mộttrong những yếu tố đó là thiếu điều kiện để đảm bảo chất lượng GD Do vậy, thựchiện quản lý trường mầm non có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng CSGD trẻ là

một việc không đơn giản Trong quản lý trường mầm non, để nâng cao chất lượng

GD của nhà trường, người hiệu trưởng cần phải bám sát vào các yếu tố cơ bản ảnhhưởng đến chất lượng GD, trên cơ sở đó đề ra biện pháp tác động vào những yếu tốnày, đảm bảo chúng được vận hành đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tế và pháthuy tính hiệu quả

Kết luận Chương 1

Trong chương 1của luận văn đã đề cập đến vấn đề về lý luận QLCLGD Đồngthời chỉ rõ chức năng, nhiệm vụ, vai trò quan trọng của CBQL về QLCLGD tạitrường mầm non

QLCLGD tại trường mầm non là quá trình xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo,kiểm tra, đánh giá thực hiện các quy định về CLGD theo các văn bản hướng dẫn củangành và trang bị một cách có hệ thống những tri thức, kỹ năng, chuyên môn nghiệp

vụ cho giáo viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ CSGD trẻ

QLCLGD tại trường mầm non thực chất là hiện thực hoá được các nội dung vàyêu cầu của quy chế đối với mỗi cơ sở GDMN; Nhằm tạo điều kiện về CSVC, chế độchính sách, thực hiện chương trình, đội ngũ CB-GV-NV để trường mầm non thựchiện đầy đủ các tiêu chí theo quy định của Quy chế Tổ chức và hoạt động trườngmầm non của của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT

Nếu tổ chức thực hiện tốt việc QLCL theo các tiêu chí quy định, trên cơ sở phùhợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể của ngành, đồng thời có 1 lộ trình hợp lý thìCLGD tại trường mầm non sẽ phát triển đồng bộ và toàn diện nhất về các mặt

Phần cơ sở lý luận nêu trên sẽ soi sáng cho việc điều tra, khảo sát, phân tíchthực trạng QLCLGD tại trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội sovới yêu cầu văn bản ngành đề ra Từ đó, đề xuất các biện pháp khả thi nhằm quản lýtốt CLGD tại trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội và các cơ sởgiáo dục mầm non trong giai đoạn hiện nay

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC MẦM NON TẠI TRƯỜNG MẪU GIÁO VIỆT-TRIỀU

HỮU NGHỊ THÀNH PHỐ HÀ NỘI 2.1 Khái quát về trường mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị

Trường mẫu giáo Việt Triều thành lập ngày 8 tháng 3 năm 1978 Theo quyết định số 987/VX của UBND TPHN là trường thực hành sư phạm của Trường Trung cấp sư phạm NT-MG Hà Nội do Sở giáo dục và ĐT HN trực tiếp quản lý

Trường do nước bạn Triều Tiên giúp Việt Nam xây dựng với tổng diện tích mặtbằng 3970m2 (Trường được xây dựng vào những năm 70 của thế kỷ trước) Đến naynhà trường được UBND TPHN và Sở giáo dục và ĐT Hà nội đầu tư xây dựng lại toàn

bộ trường và đến tháng 4 năm 2012 trường đã được đưa vào sử dụng

Trường được giao nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục các cháu từ 3 đến 6tuổi

Từ năm 1980 đến 1990 (10 năm) trường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thựcnghiệm chương trình cải cách giáo dục mẫu giáo cho toàn quốc

Từ năm 1997 đến 2003 (6 năm) làm thí điểm bán công

Từ năm 2003 đến 2008 trường chính thức có quyết định chuyển sang trườngbán công theo quyết định số 2763/QĐ-UB Ngày 20/5/2003 của UBND TP Hà Nội

Từ 18/08/2008 đến nay trường có quyết định chính thức chuyển trường mẫugiáo bán công Việt Triều hữu nghị thành trường mẫu giáo Việt Triều hữu nghị

Trường đã tham gia các dự án của Sở, Bộ về giáo dục mầm non, làm điểm cácchuyên đề và được sự chỉ đạo trực tiếp của Sở và Bộ về đổi mới phương pháp vànâng cao chất lượng giáo dục mầm non Trường được phòng mầm non, Viện chiếnlược phát triển giáo dục mầm non, Vụ giáo dục mầm non chỉ đạo thực nghiệmchương trình chăm sóc, giáo dục mầm non mới ở 3 độ tuổi, Từ năm 2006 - 2011.Trường đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ thực nghiệm đã được Bộ tặng bằng khen Trong nhiều năm liên tục trường được công nhân là trường tiên tiến xuất sắc,Tập thể lao động xuất sắc của TP HN, là đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua của TPHN; Được Chính phủ tặng bằng khen, Cờ thi đua, Bộ tặng cờ thi đua, được Nhà nước

tặng Huân chương lao động hạng nhất - hạng nhì - hạng ba và được tặng thưởngnhiều cờ, bằng khen, giấy khen của các Cấp các ngành.

Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên: 85 người (39 biên chế, 08 hợp đồng vớinhà nước & 38 hợp đồng với nhà trường) Trong đó cá nhân có 3 Nhà Giáo ưu tú, 4

cá nhân được tặng thưởng huân chương lao động hạng Ba Có 10 cá nhân được tặngbằng khen của UBND TP HN, có 8 cá nhân được tặng bằng khen của Bộ…

2.2 Khái quát về quá trình khảo sát

2.2.1 Mục đích khảo sát

Nhằm đánh giá một cách khách quan thực trạng chất lượng giáo dục và công tácQLCLGD tại trường mẫu giáo Việt Triều hữu nghị thành phố Hà Nội

2.2.2 Nội dung khảo sát

Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng của công tác QLCL

ở trường mẫu giáo Việt Triều hữu nghị những khó khăn và thuận lợi mà cán bộ QL,

GV thường gặp trong quá trình tham gia triển khai công tác QLCLGD tại các loạihình này

Thực trạng và mức độ thực hiện các nội dung QLCLGD tại trường mẫu giáoViệt Triều hữu nghị và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác QLCLGD của trường mẫugiáo Việt Triều hữu nghị

2.2.3 Phương pháp khảo sát

a Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Xây dựng phiếu điều tra và tiến hành khảo sát 3 CBQL, 30 GV về thực trạngchất lượng GD tại trường mẫu giáo Việt Triều hữu nghị và công tác QLCLGD ởtrường mẫu giáo Việt Triều hữu nghị và những ý kiến đề xuất của các đối tượng đượchỏi trong việc nâng cao hiệu quả công tác QLCLGD tại trường mẫu giáo Việt Triềuhữu nghị

- Thu thập các phiếu hỏi và xử lý kết quả.

- Lấy ý kiến chuyên gia có kinh nghiệm trong công tác QLCLGD

2.3 Thực trạng chất lượng giáo dục tại trường mẫu giáo Việt Triều hữu nghị thành phố Hà Nội từ 2009 đến nay

Chất lượng GD trường mầm non được quy định bởi chất lượng của nhiều yếu

tố Vì vậy, để đánh giá được chất lượng GD mầm non cần đánh giá tất cả các yếu tốtác động đến quá trình sư phạm trong và ngoài nhà trường

2.3.1 Chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên và nhân viên

Như trong tất cả các nhà trường ở các bậc học, đội ngũ trong trường mâm nonbao gồm tất cả các CBGVMN đang làm việc Họ là lực lượng trực tiếp thực hiệncông tác CSGD trẻ, tuyên truyền phổ biến kiến thức CSGD trẻ theo khoa học chocộng đồng Vì vậy có thể nói đội ngũ của nhà trường có vai trò quyết định chất lượnghoạt động của nhà trường và quảng bá GDMN trong toàn xã hội Đội ngũ ổn định về

số lượng , có chất lượng sẽ giúp nhà trường phát triển bền vững

giáo bé

Trẻ mẫu giáonhỡ

Trẻ mẫugiáo lớn

6/2013 811 172 288 351 61 13

(Nguồn: Trường Mẫu giáo Việt-Triều hữu nghị thành phố Hà Nội)

Qua các bảng số liệu trên ta thấy số lượng giáo viên của nhà trường tăng, nhưng

đi kèm với đó là số lượng trẻ có nhu cầu vào trường cũng tăng lên vì vậy định mức sốtrẻ /01 GV không giảm Cụ thể năm 2010 với số trẻ là 514 trẻ, số giáo viên củatrường là 45 giáo viên; năm 2013 số lượng trẻ là 811 trẻ, số lượng giáo viên là 61giáoviên Để đảm bảo chất lượng giáo dục trong những năm tới cần đảm bảo duy trì địnhmức trẻ trên một giáo viên để đảm bảo chất lượng giáo dục của nhả trường Qua cácbảng số liệu trên ta thấy số lượng giáo trẻ tăng theo từng năm vậy số lượng giáo viêncũng phải tăng theo từng năm

Trường hiện nay là đơn vị tự chủ về tài chính vì vậy khi nhận thêm giáo viên thì

có thể lương sẽ không đủ chi trả hoặc lương của cán bộ giáo viên sẽ thấp đi vì khi tựchủ về tài chính với mức thu phí học sinh hiện nay sẽ rất khó để cân đối

Với mức lương thấp đồng nghĩa với việc số lượng giáo viên bỏ nghề sẽ có chiềuhướng tăng lên Vì vậy để đảm bảo giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu ngày càng cao

về số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên với mức lương đảm bảo để họ yêu nghề

và gắn bó với nghề, đòi hỏi phải có quy hoạch đội ngũ GVMN của nhà trường vớinhững giải pháp thiết thực, cụ thể mang tính chiến lược nhằm đẳm bảo đủ giáo viên,tránh tình trạng thiếu giáo viên

2.3.1.2 Về chất lượng

Chất lượng đội ngũ GVMN được đánh giá trên các mặt phẩm chất, trình độ đàotạo, năng lực chuyên môn, sức khỏe và tuổi đời

+ Phẩm chất đội ngũ giáo viên

Đây là mặt cần đánh giá đúng mức trong quá trình đánh giá chất lượng ĐNGVbởi nó tác động trực tiếp tới chất lượng giáo dục mầm non Chất lượng đội ngũ giáoviên qua báo cáo năm học 2012-2013 như sau:

* Ban giám hiệu:

Các đồng chí trong Ban giám hiệu nhà trường đều đạt trình độ trên chuẩn Có 2đồng chí được đào tạo theo chuyên ngành giáo dục mầm non và đã qua lớp bồi dưỡng

về nghiệp vụ quản lý giáo dục; 1 đồng chí được đào tạo theo chuyên ngành quản lýgiáo dục và có trình độ thạc sỹ quản lý giáo dục

Cỏc đồng chớ trong ban giỏm hiệu nhà trường đều trưởng thành từ đội ngũgiỏo viờn giỏi thành phố ; cú khả năng tổ chức và quản lý trường mầm non cú hiệuquả, cú kinh nghiệm trong cụng tỏc quản lý và nhiều năm đạt quản lý giỏi ngànhmầm non, được giỏo viờn cỏn bộ nhõn viờn trong trường và nhõn dõn địa phươngtớn nhiệm.

* Giỏo viờn và nhõn viờn:

Đội ngũ cỏn bộ - giỏo viờn - cụng nhõn viờn cú phẩm chất tốt, tõm huyết, yờunghề mến trẻ

Đảm bảo đủ định biờn theo quy định trong điều lệ trường mầm non 100% giỏoviờn cú trỡnh độ đạt chuẩn và trờn chuẩn (95% giỏo viờn đạt trỡnh độ trờn chuẩn, 76%giỏo viờn đạt giỏo viờn giỏi cấp trường trong đú cú 24% giỏo viờn đạt giỏo viờn giỏicấp thành phố, hàng năm cú từ 12-18 CB,GV,NV đạt danh hiệu CSTĐ cơ sở và cú từ8-12 SKKN được xếp loại cấp Thành phố; trờn 70% giỏo viờn đạt loại khỏ và tốt theoChuẩn nghề nghiệp GV Mầm non

Qua số liệu trong bỏo cỏo trờn cú thể thấy trong thời gian qua, trong điều kiệnphỏt triển kinh tế theo cơ chế thị trường với nhiều biến động lớn, đội ngũ giỏo viờntrường Mẫu giỏo Việt - Triều hữu nghị đó tự khẳng định mỡnh, vị trớ vai trũ củaGVMN vừa là cụ giỏo, vừa là mẹ hiền đó được xỏc lập, được xó hội tin cậy Phải đếntận nơi quan sỏt hoạt động của GVMN mới thấy hết được sự tõm huyết với nghề, tỡnhthương yờu, trỏch nhiệm cao của cỏc cụ giỏo đối với trẻ Bờn cạnh đú đội ngũ GVMNcủa nhà trường luụn cầu tiến bộ, chịu khú học hỏi để khụng ngừng nõng cao trỡnh độchuyờn mụn và thi đua rốn luyện nghiệp vụ, kỹ năng tay nghề Cụ giỏo MN trờn thực

tế đó hy sinh rất nhiều về bản thõn, dành hết thời gian, tõm sức cho việc nõng cao chấtlượng GD trẻ ở trường Gớỏo viờn nhà trường cũng là những người đi đầu trongphong trào đổi mới phương phỏp

+ Trỡnh độ đào tạo, chuyờn mụn nghiệp vụ của GVMN

Trường Mẫu giỏo Việt Triều hữu nghị thành phố Hà Nội cú thuận lợi trong đàotạo bồi dưỡng ĐNGV, trờng đợc sự chỉ đạo sát sao của Ban giám đốc

và các phòng chuyên môn của Sở GD nh: Phòng mầm non, phòng

kế hoạch tài chính, phòng tổ chức, Văn phòng Sở, phòng thanhtra hơn nằm ở thủ đụ Hà Nội nờn cú nhiều cơ sở đào tạo GVMN cỏc trỡnh độ