Đánh giá hiện trang khai thác và sử dụng các loài thực vật rừng dùng làm thực phẩm, gia vị tại xã Vũ Chấn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)

Đánh giá hiện trang khai thác và sử dụng các loài thực vật rừng dùng làm thực phẩm, gia vị tại xã Vũ Chấn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá hiện trang khai thác và sử dụng các loài thực vật rừng dùng làm thực phẩm, gia vị tại xã Vũ Chấn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá hiện trang khai thác và sử dụng các loài thực vật rừng dùng làm thực phẩm, gia vị tại xã Vũ Chấn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá hiện trang khai thác và sử dụng các loài thực vật rừng dùng làm thực phẩm, gia vị tại xã Vũ Chấn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá hiện trang khai thác và sử dụng các loài thực vật rừng dùng làm thực phẩm, gia vị tại xã Vũ Chấn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá hiện trang khai thác và sử dụng các loài thực vật rừng dùng làm thực phẩm, gia vị tại xã Vũ Chấn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá hiện trang khai thác và sử dụng các loài thực vật rừng dùng làm thực phẩm, gia vị tại xã Vũ Chấn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Đánh giá hiện trang khai thác và sử dụng các loài thực vật rừng dùng làm thực phẩm, gia vị tại xã Vũ Chấn huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.

L C NGUY N TH HU

Chuyên ngành : Nông lâm k t h p

Gi ng d n : TS Nguy n Th Thoa

Thái Nguyên - 2015

khoa h c c a TS Nguy n Th Thoa.

Các s li u k t qu nghiên c u trong khóa lu n c a tôi hoàn toàn trung th c công b ho c s d b o v h c v nào

N i dung khóa lu n có tham kh o và s d ng các tài li

t i trên các tác ph m, t c ch rõ ngu n g c

N u sai tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m

Thái nguyên, ngày,

c s ng ý c a Ban giám hi ng, Ban ch nhi m khoa

trang khai thác và s d ng các loài th c v t r ng dùng làm th c ph m, gia

v t n, huy n Võ Nhai, t

Trong quá trình th c hi tài, tôi c s quan tâm c a nhà

nhân dân trong xã, b

Tôi xin g i l i c n Ban giám hi ng, khoa Lâm

giúp tôi hoàn thành khóa lu n t t nghi c bi t, tôi xin bày t lòng bi t

ng d n, ch b tôi trong su t quá trình th c hitài

Tôi xin g i l i c n t p th l p K43 Nông lâm k t h p

ng viên tôi trong su t quá trình h c t p, rèn luy n t ng

i h c Nông Lâm Thái Nguyên

M t l n n a, tôi xin kính chúc toàn th th y, cô giáo khoa Lâm Nghi p

B ng 4.1 Danh m c s d ng làm th c ph m 33

B ng 4.2 Danh m c s d ng làm gia v 36

B ng 4.3 Các loài th c ph m ti 50

th c v t làm th c ph m, gia v 51

Hình 4.2 Bánh gio 47 Hình 4.3 Bánh ng i 48

t v 1

1.2 M c u 3

1.3 M c tiêu nghiên c u 3

tài 3

1.4.1 c t p và nghiên c u khoa h c 3

c ti n 4

PH N 2: T NG QUAN CÁC V NGHIÊN C U 5

khoa h c 5

2.2 T ng quan v tình hình nghiên c c 6

2.2.1 Tình hình trên th gi i 6

c 8

u ki n t nhiên,dân sinh, kinh t , xã h i c a khu v c nghiên c u 16

u ki n t nhiên tài nguyên thiên nhiên 16

2.3.2 u ki n dân sinh kinh t - xã h i 20

PH N 3 NG, N C U 30

ng và ph m vi nghiên c u 30

m và th i gian ti n hành 30

3.3 N i dung nghiên c u 30

u 30

3.4.1 Công tác chu n b 30

3.4.2 n hành 31

3.4.3 i nghi p 32

PH N 4: K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 33

4.2 Hi n tr ng khai thác và m s d ng th c v t r ng làm th c ph m, gia

v c a c n 39

4.3 Ki n th c b bi n và s d ng th c v t làm th c ph m, gia v 42

4.3.1 Ki n th c b a c i dân trong khai thác 42

4.3.2 Ki n th c c bi n và s d ng th c v t r ng làm th c ph m, gia v 44

4.3.3 Các loài th c ph m ti 50

4.4 Nguyên nhân làm suy gi m ngu n tài nguyên cây r ng làm th c ph m, gia v 52

4.5 Nh ng gi i pháp b o t n, phát tri n và s d ng b n v ng các loài th c v t 52

PH N 5: K T LU N VÀ KI N NGH 55

5.1 K t lu n 55

5.2 Ki n ngh 56

t li n kho ng 3.700 km d c theo các tri n núi và châu th Mê Kông, có b

-là xã huy n Võ Nhai, t nh Thái Nguyên, Vi t Nam.

ng

Tìm ra

khoa h c

Lâm s n ngoài g (Non timber forest products) bao g m các nguyên

li u có ngu n g c sinh v t, không ph i là g c khai thác t r ph c

v i chúng bao g m th c ph m, thu c, gia v , tinh d u, nh a, nh a

m , tanin, thu c nhu m, cây c ng v t hoang dã ( ng v t s ng ho c các

nh và s i (J.H De beer, 2000)

c phân chia theo nhóm giá tr s d

- Nhóm LSNG dùng làm nguyên li u công nghi p

i s ng xã h i LSNG có t m quan tr ng v kinh t xã h i, chúng có giá tr

LSNG có giá tr i v i s giàu có c a h sinh thái r

góp vào s ng sinh h c cho r ng, chúng là ngu n gen hoang dã quý có

th b o t n ph c v gây tr ng công nghi p

LSNG hi c n ki t cùng v i s suy thoái c a r ng b i s nh

ki m soát, khai thác g , thu hái ch t

và các loài cây này

ia khác

-Charaka Samhita and Sushruta Samhita

Các lo i gia v th c ph m có t m quan tr ng to l n trong cu c s ng c a

n trong th c ph u ng có c n, thu c hoa, m ph m, t o màu Các lo i gia v th c ph c s d ng trong th c

ghành hóa

n

cây

ung

i Châu, Lào Cai) có

Lâm) v

trên

13,23

(

n

là

3

2006

tài nguyên thiên nhiên

Theo Báo cáo thuy t minh t ng h p Quy ho ch s d t chi ti t

-huy n Võ Nhai t nh Thái Nguyên (8), cung c p thông tin:

u ki n t nhiên

nh n hình c a khí h u nhi i gió mùa Mùa hè nóng u

không có kh y phát tri n kinh t xã M t khác xã có ngu n tài

và s quan tâm ch o c a UBND huy n Võ Nhai, n n kinh t c

i hi u qu kinh t p cho các h

ng và nâng d n quy mô, s ng chuy n d ch t nông nghi p sang

d ch v i phát tri n t p trung t i trung tâm xã, ch y u là buôn bán

nh l nh m ph c v nhu c u t i ch c a nhân dân

* Th c tr ng phát tri n các ngành s n xu t

dân tích c c chuy u cây tr ng v t nuôi, m r ng di n tích thâm canh

ng công tác khuy n nông, chuy n giao khoa h c k thu n

ng lo i gi ng cây tr ng có giá tr kinh t cao vào s n xu c

nh ng thành tich

+ Ngành nông nghi p

Nông nghi p v n là ngành s n xu t chính, v m b i s ng cho

n xu t nông nghi p phát tri n toàn di n c v tr ng tr

bàn xã có s chuy n d ch t l sang ng s n

hình thành và phát tri n góp ph n nâng cao t tr ng GDP trong nông nghi p

p so v i t

ng xuyên tuyên truy n b o v và phòng, ch ng cháy r ng, n i, quy ch

- Khu v c kinh t công nghi p, ti u th công nghi p và xây d ng

Ho ng ngành ti u th công nghi p và d ch v trong nh

phát tri n ch m, chi m t tr ng trong n n kinh t

s n xu t công nghi p, ti u th công nghi p và d ch v v i quy mô l n Hi n

lâm nghi p và sinh ho i s ng c c tr

hóa Nh ng d ch v này ch y u ph c v cho bà con nhân dân trong xã Các

i dân

*

-Xã có tuy ng giao thông duy nh t ch y qua là tuy ng liên

nhi

nhu c i, v n chuy n hang hóa cu nhân dân, nhi u tuy n giao thông

nhân dân

Theo th ng kê cho th toàn xã là: 633 h v i 2.754 nhân

kh u Xã có 10 xóm b n, có 6 dân t c anh em cùng sinh s ng, ch y i

i kinh M i dân t u có phong t c t p quán sinh ho t và kinh nghi m s n xu t riêng t o nên n ng v b n s c

s a bàn.

- Th c tr ng phát tri

không t p trung, h th ng sông su i ph c t p t a

khai thác và v n hành các công trình h t ng k thu t (giao thông, thu l i,

i n) ph c v s n xu t và sinh ho t cho nhân dân trong xã

-c kh u cho nhân dân, v sinh phòng d ch

c chú tr ng xuyên t ch c công tác tiêm phòng các

b nh truy n nhi m cho các cháu, ph bi n ki n th c v b o v s c kh e cho

n c tiêm các lo i vacxin phòng b nh và u ng vitamin A.

, th d c th thao chào m ng nh ng ngày l l n, phát huy và gìn gi

lu t c c, các nhi m v m c tiêu kinh t - xã h i

- Qu c phòng, an ninh

+ Làm t t công tác giáo d c chính tr ng, xây d ng c ng c và

tác tuyên truy n pháp lu t, công tác gi i quy t khi u n i t cáo c a công dân

c chú tr ng

+ Phong trào qu n chúng b o v an ninh t qu c ng r ng

kh u sâu, góp ph n nâng cao tinh th n c nh giác cách m ng cho cán b ng viên và qu n chúng nhân dân ch n bi n hòa

a các th l ch Tình hình an ninh chính tr , trât t an toàn xã

+ T ch c huy n luy n quân s , qu n lý t t l ng d b ng viên,

d ng nên các vùng nông nghi p hàng hóa t p trung mang l i hi u qu kinh t

y u d a vào s n xu t nông nghi p và lâm nghi p

lâm nghiêp phát tri n vào th i s ng c a nông dân có

c c i thi n rõ r t

h t ng ph c v s n xu t nông lâm th y s n c a xã t c

th ng th y l i n ng c quan tâm xây d ng b ng

di n tích canh tác th p, kinh t ngành nông nghi p chi m t tr ng cao, kinh tcông nghiêp, ti u th công nghi i - d ch v chi m t tr ng

-*

c áp d u tra tài nguyên

c p tin quan tr ng và ti nh tên khoa h c và v trí phân lo i c a các loài cây gia v , th c ph m

i cung c p tin quan tr ng là nh i am hi u v cây gia v ,

th c ph m trong khu v ng là nh i già, ph n , t nguy n cung

v m b u tra, tuy u tra nên

i v i t t c các loài cây gia v , th c ph m xu t hi n trong khu v

ti t ki m th i gian in s n m t s m u bi u có các n i

u t i các n i dung phù h p trong quá

b ph n dùng, công d ng ng t n s xu t hi n trong tuy u tra.

Cách khai thác

20 Lá méo sp Mùa hè Lá Hái

persimilis T9-T10

khai thác

Cách khai thác

tàu

Eryngium foetidum

+ Có 9 loà

khôn

giâm cành, gieo

Mùa khai thác:

+ Có 5

+ 9 loài khai thác vào mùa hè

, Ngót dây, rau

màu xanh.

:

30

-+ C

nóng h

-Qua

30-Hình 4.1 Bánh gio

Hình 4.2 Bánh gio

B ng 4.4 Nh ng thu n l bi n và

s d ng th c v t làm th c ph m, gia v

K

cò

: Các loài th c v t r ng làm th c ph m, gia v i dân thu hái ch y u r ng t nhiên, b su i, b ru ng, m t ít n nhà M t

- Tình hình khai thác

c khai thác nhi u v n là các lo

thu t khai thác h p lý, khai thác tùy ti n, công

+ L ng ki m lâm ít.

+ Thói quen gây tr n c hình thành

- G i pháp b o t n và s d ng b n v ng các loài cây r ng làm gia v th c ph m.

+ Nâng cao ch ng qu n lí giáo d c, tuyên truy n v công tác b o

v r ng Th c hi n t t, giao r ng, c p gi y ch ng nh n quy n s d t Khuy i dân gây tr ng nh ng loài lâm s n ngoài g

c n có nh ng quan tâm t o m b o t n, phát tri n nh ng kinh nghi m c i dân trong vi c khai thác s d ng th c v t r ng làm gia v ,

th c ph m

gi ng, v n, k thu i dân xây d ng các mô hình phát tri n nh ng loài

th c v t r ng cho gia v , th c ph m có giá tr kinh t cao

b n nh m cung c i s n xu t nh ng thông tin v i mua, giá

nh ng s n ph m b n s c dân t c

+ C n ch ng tham gia công tác xây d ng m t s mô hình tr ng cây gia v , th c ph m

11

album)

II

- :

- tính: :

-

- :

- ng chính:

III 1 m không? Có Không 2 ? ? ? 3 Ông/bà

4 ? (

? Bán cho ai?

6 Gía ?

?

? Hình ?

?

12 ?

II -

-

-

-

-

III 1 ?

nhiên? Bán 2 ?

Tên loài

II

-

-

-

-

-

III ? Có Không ? -3 trong ?

4 Lí ?

không?

?

?

?

-

-

-

-

III :

:

hái:

+ Cách làm:

:

2

3

4

4