Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái nguyên.Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái nguyên.Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái nguyên.Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái nguyên.Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái nguyên.Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái nguyên.Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng, phát triển của giống bí đỏ Goldstar 998 trong vụ Xuân năm 2016 tại Trường Đại học Nông lâm Thái nguyên.
Trang 1I H C NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN
Trang 3Tôi xin chân thành c
Thái Nguyên, ngày 01 tháng 6 6
Sinh viên
Trang 4B ng 4.7: ng c a th i v n chi u dài q a và ng kính qu c a gi ng bí thí nghi m 34
Trang 5DANH M C T , C M T VI T T T
CV : Coefficient of Variantion: H s bi ng
FAOSTAT : The Food and Agriculture Organization Corporate
Statistical Database: T ch c và Nông nghi p
c a Liên h p qu cKLTB : Kh ng trung bình
LSD : Least significant difference: Sai khác nh nh
Trang 6DANH M C CÁC B NG ii
DANH M C HÌNH ii
DANH M C T , C M T VI T T T iii
Ph n 1 M U 1
1.1 Tính c p thi t c tài 1
1.2 M u c tài 2
1.2.1 M 2
1.2.2 Yêu c u 2
c và th c ti n c tài 2
c 2
th c ti n 3
Ph n 2 T NG QUAN TÀI LI U 4
khoa h c c tài 4
2.2 Ngu n g c, s phân b m th c v t h c c và giá tr s d ng c a bí .4
2.3 Tình hình s n xu trên th gi i và Vi t Nam 14
2.3.1 Tình hình s n xu trên th gi i 14
2.3.2 Tình hình s n xu t, tiêu th Vi t Nam 18
Ph n 3 N U 22
3.1 V t li u nghiên c u 22
3.2 Th m nghiên c u 22
3.2.1 Th i gian nghiên c u 22
m nghiên c u 22
3.3 Quy trình tr ng tr t áp d ng trong thí nghi m 22
3.4 N i dung nghiên c u 23
u 23
pháp b trí thí nghi m 23
Trang 73.5.2 Các ch 24
lý s li u 26
Ph n 4 K T QU VÀ TH O LU N 27
4.1 Kh ng, phát tri n c a gi Goldstar 998 các th i v 27
4.1.1 Th i gian m c m m c a gi ng bí thí nghi m các th i v tr ng khác nhau.27 4.1.2 Th ng và phát tri n các th i v bí thí nghi m 28
ng lá và s lá trên thân chính 29
4.1.4 Chi u dài thân, chi u dài ra hoa và chi u qu 31
4.1.5 S hoa, s qu /cây và t l u qu 32
4.1.6 Chi ng kính qu 33
4.2 Tình hình sâu, b nh h i c a các th i v bí thí nghi m 34
4.3 t và các y u t c t các th i v tr ng bí thí nghi m 36
Ph n 5 K T LU NGH 38
5.1 K t lu n 38
ngh 38
TÀI LI U THAM KH O
Trang 81.1 Tính c p thi t c tài
(Cucurbita pepo L.) có tên ti ng Anh là Pumpkin, là m t lo i cây dây thu c chi Cucurbita và h b u bí Cucurbitaceae là lo i cây d tr ng, thích nghi r ng v u ki n vùng nhi i, có th tr ng ng b n
cao 1500m c tr ng kh p m i mi n c a Vi t Nam Cây
có th tr c vào t t c các v s d ng làm th c
ph m ch y u là qu giàu vitamin A, qu ch a 85 - c, ch m 0,8 2g, ch t béo 0,1 - 0,5g, ch t b ng 3,3 - ng 85 -
-c dùng làm r
rau, làm m t, làm bánh, làm nguyên li u công nghi p ch bi c
và khoáng ch ng là m t v thu c nam tr nhi u b nh
M là cây tr ng r t quen thu c v i s
cho t i nay v u công trình nghiên c u khoa h c v lo i cây
tr ng này, di n tích tr ng còn nh l , phân tán và c quy mô hóa s n
v l a ch n th i v tr ng Cho nên vi c nghiên c u l a ch n th i v
Trang 9tr ng cho bí có ch ng cao, phù h p v u ki n sinh thái t ng vùng
mi n c nhu c u c a th ng là vi c làm h t s c c n thi t, nh m nâng cao hi u qu kinh t trong s n xu i nông dân ho c khi
n xu i trà
Xu t phát t nh ng yêu c th c ti n nêu trên chúng tôi ti n hành tài Nghiên c u ng c a th i v ng, phát tri n c a
lâm Thái nguyên
thích ng v th i v c a gi GOLDSTAR998 trong v Xuân t i Thái
cho vi c l a ch n th i v tr ng bí cho khu v c và s n xu t
i trà
Trang 11Ngày nay s n xu mu n phát tri ng hàng hoá v i s n
ng cao, quy mô l n nh ng nhu c u th ng, c n ph i có các bi n pháp h u hi nh th i v thích h p t t cao, ch ng
g c t Trung M và Nam M Có nhi u nghiên c u kh o c ch ra r ng: Loài
Cucurbita pepo phân b r ng kh p các vùng b c Mexico và tây nam Hoa
K t c Công nguyên Các lo i bí h n h c ghi chép l i
các th i k ti n Columbus Loài Cucurbita moschata t hi n Mexico
Trang 12c tìm th y b i các nhà kh o c khi khai qu t i
i châu Phi, châu M , nam châu Á ( , Malacca, nam Trung Qu c) do
Phân lo i th c v :
B b u bí (Cucurbitales) là m t b th c v t có hoa, n m trong nhánh hoa H ng (Rosids) c a th c v t 2 lá m m th c s (Eudicotyledoneae).B này
ch y u có m t t i khu v c nhi i và m ng r t ít t i khu v c c n nhi t
i B này có m t s ít các lo i cây b i hay cây thân g còn ch y u
(Cucurbitales n l n là 5 cánh, v i các cánh hoa nh n và
h Coriariaceae và Datiscaceae B này có kho ng 2.300 loài trong 7 h và
129 chi Các h l n nh t là h thu h ng (Begoniaceae) v i 1400 loài trong 2-3 chi và h B u bí (Cucurbitaceae) v i 285-845 loài trong 118 chi [10].
i b b c l y theo APG II:
Trang 13phân lo i b b u bí
H b u bí (Cucurbitaceae) là m t h th c v t bao g u
(Citrullus t (Cucumis Benincasa), b u (Lagenaria), bí
ngô là tên thông d ch các lo i cây thu c các loài Cucurbita pepo, Cucurbita mixta, Cucurbitamaxima và Cucurbita moschata [12] H b u bí
là m t trong nh ng h quan tr ng nh t cung c p th c ph m trên th gi i
Ph n l n các loài trong h này là các lo i dây leo s ng m i hoa khá
l n và có máu s c s c s [10]
H b u bí (Cucurbitaceae): Phân b r ng kh p trên th gi i tuy nhiên
t p trung ch y u t i khu v c nhi i
Anisophylleaceae
Corynocarpaceae Coriariaceae
Cucurbitaceae
Tetramelaceae
Datiscaceae
Begonniaceae
Trang 14H th ng r c phát tri n r t m nh R chính có th i 2m, kh a r chính kém R ph ng và phát tri n
-Thân leo ho c bò có tua cu n, thân dài t 2- dài ng n, tròn hay
có g c c nh c a thân tùy thu m c a gi ng Thân có kh a
r b nh t Tua cu n phân nhánh m c t thân Thân m c ch m
u kho ng ba tu n sau khi gieo Bên trong thân r ng và x p, bên ngoài thân có nhi c sinh ra t t trên thân Các lóng trên thân phát tri n r t nhanh [18]
c nhi cái t 10-30 l n Hoa n c nách lá Hoa có cánh
m, có b u noãn h , cu ng hoa dài, ph n l n hoa n vào bu i sáng Qu phát tri n nhanh sau khi hoa cái n Khi n ng lên trên
Trang 15phát tri ng xu u ki n khí h u không thu n l i
ng tính ho c b t th [11]
- Qu
Qu thu c lo i phì qu , có 3 tâm bì Hình d c, màu s c
qu i tùy thu c theo gi m c a cu ng qu là m c tính dùng phân bi t các loài bí tr ng Cu ng qu m m hay c ng, tròn hay g c c
cu ng phình hay không.V trái c ng hay m n sùi, màu s c v
ru t qu càng nhi u Ru t ch a nhi u h t n m gi a qu [10]
- H
H c hình thành bên trong gi a qu do quá trình th ph n th
phát tri n m nh theo chi u sâu và chi u r c bi t là r ph phát tri n
ng và kích thích ra r Có th dùng bình x t r a lá và ng
t ho c cát bám lên lá, ng n [1]
Trang 16chuy n sang d ng bò, phát tri n nhanh, t c lá l n
hi c ho c cùng v c th i k này b r phát tri
thân lá nhi u, hoa và qu ít V y nên c k thu t [1]
- Th i k ra hoa, k t qu
Th i k u qu khá t p trung Thân, lá, r phát tri n
hoa cái ra càng nhi u Ngày dài và nhi cao thích h p cho cây ra nhi u
c [9]
Trang 17- Ánh sáng
yêu c u ánh sáng ngày ng n 10-12 gi chi u sáng trong
chu k ng n k t h p v ánh sáng m y ra hoa cái nhi u,
Trang 20axit salixilic,
19]
14-18
-18]
* M t s nghiên c u khác:
M t nghiên c u v yêu c u v nhi i v cho th y, nhi t yêu c h t n y m m t i thi u là 10oC và t - 35oC nhi
15oC thì ph i m t kho h t m c m m, trong khi nhi t
Trang 21khác.Vi ng gi n 42 ngày sau
c a cây, kali là ch c h p thu nhi u nh t, ti
ng là F>Mn>Zn>Cu Th m thu ho ch 98 ngày sau gieo: 69% v t ch t
, 19% trong lá, 8% trong thân cây, 4% trong hoa và r
Trang 2215.960,7 0
16.132,6 2
16.177,5 3
Trang 231.997,13 nghìn t n chi m 8,09% s c a th gi i Châu Âu có s n
Trang 24s bi n ng cao nh t 2.950,79nghìn t
Trang 262013, trung tâm Khuy n nông - Khuy
thành cây tr ng hàng hóa có giá tr kinh
t cao cho bà con nông dân trong t nh Nh m ti p t c m r ng di ng
th ng bí m i vào s n xu t và khuy n cáo bà con nông dân s d ng
-Khuy i h p v i công ty TNHH h t gi ng Tân L c Phát tri n khai vùng tr ng tr t s n xu t hàng hóa gi F1 - 868 (quy mô 222 ha) và trình di n gi m i Dream 968 (quy mô 5,5 ha) t i 4 huy
c, L p Th ng th i ph i h p v i công ty c
ph n Super Ph t phát và hóa ch t Lâm Thao trình di n s d ng phân bón NPK
(quy mô 6 ha t
t cây tr ng có th mang l i thu nh p cao
i nông dân tr ng lúa Theo khuy n cáo c a Trung tâm Khuy n nông t h Phúc, hi n nay t n xu t th nghi m m t s gi ng bí
- 868, F1- t 17-18 t n/ha, cho thu nh
t t i thi u, r t phù h i v i nh u
ng, có ngh ph K t qu kh o sát th c t s n xu t cho th
Trang 27bón, thu c b o v th c v t kho ng 250 - ng, trong khi cho lúa
500 - ng, khoai tây 700-800 ngàn, cà chua 1,2-1,5 tri u, c i b p,
r t nhi c yêu thích Rau bí lu c, xào, qu bí non xào,
thành nh t quen thu i v i nhi u gia
c s d ng làm nguyên li u ch bi n m t s d ng trong các d p t t Ngoài vi c l y ng n, l y qu c tr
s d ng trong các d p liên hoan, l t Các s n ph m c t ng n, lá, hoa, qu c s d ng làm rau nên trong các k t qu th ng kê c a
i ta r c các s li u c th mà ch xu t hi n trong các lo i rau qu nói chung
Trang 28s ch, có th n u thành nhi u món v a h p kh u v v a b ng th i,
là ngu n cung c p provitamin A thiên nhiên phong phú và ch t
còn mang l i vitamin C, acid folic, magnesium, kali và ch t
y h t và ch a b nh Do v y, tùy vào m c tiêu kinh
t i nông dân có th ng s n xu t c a mình nh ng yêu c u th i hi u qu kinh t cao nh t[21]
Trang 29N U 3.1 V t li u nghiên c u
Gi lai Goldstar 998: Là gi t cao 30 - 35 t n/ha,
ng n ngày Th t qu dày và d o Gi ng kháng khu n và virut r t t t Gi ng bí lai Goldstar 998 là s n ph m c a công ty c ph n gi ng cây tr ng trung
- m nghiên c c ti n hành t i khu thí nghi m cây tr ng c n,
i h c Nông lâm Thái Nguyên
3.3 Quy trình tr ng tr t áp d ng trong thí nghi m
Quy trình k thu t trong thí nghi m áp d ng theo quy trình k thu t c aTrung tâm khuy n nông t ( m 2006)
Th i v : V Xuân 2016
Trang 30Cách bón:
+ L n 1:50%N+ 50%K2O, bón sau tr ng 15 ngày
+ L n 2:50%N+ 50%K2O, bón khi hoa cái xu t hi n
Các lo c tr u, x i xáo k t h p làm c r i bón phân xung quanh g c, cách g c 15cm và l t l i
Trang 31Thí nghi c b trí theo ki u kh i ng u nhiên hoàn ch nh (RCBD) g m 5 công th c và 3 l n nh c l i Di n tích m i ô thí nghi m là 20m2 (4m x 5m)
Di n tích toàn b các ô thí nghi m là 300m2 Các công th c c b trí vào
- Th i gian và t l m c m m: Theo dõi khi có 50% và 100% s h t
c gieo m c m m lên kh i m t và xá nh th i gian m c m m Th i gian m c m m c a các gi c tính t n khi có 50% s h t
m 2 lá m m lên kh i m t
thu ho ch Ti n hành theo dõi m t s ch tiêu n i gian t n m c,
u tiên, khi cây cho thu ho ch qu , và tính t ng th i gian
ng, phát tri n c a các gi ng bí trong thí nghi m
ng hai n 55 ngày và 65 ngày sau gieo M i ô thí nghi
5 cây
Trang 32phi n lá và cu u r m ngang l n
nh t c a lá trên phi m có cu ng lá và phi n lá
- S lá: S m t lá th u tiên c a 5 cây theo dõi
hoa cái u tiên
qu Chi u qu c tính t v trí lá m m m ra cu ng qu u
c thu ho ch trên thân
- S hoa cái/ cây: M i ô thí nghi m theo dõi s hoa cái trên 5 cây Theo dõi t ng s hoa cái trên cây t khi hoa cái b u xu t hi n khi k t thúc ra hoa cái
- T l u qu : Trong m i ô thí nghi m s qu u trên 5 cây theo dõi và tính t l u qu
T ng s hoa trên cây
- Chi ng kính qu : Sau khi qu c thu ho ch ti
chi ng kính c a qu M i ô thí nghi Chi u dài c a qu
c tính t u gi a cu ng qu và ph n th t qu ng kính qu
ph n l n nh t c a chu vi qu (cm)
* Tình hình sâu b nh h i
- i u tra thành ph n, di n bi n sâu b nh h i nh k theo di n
bi n sâu b nh h i trên toàn b ô thí nghi m Quan sát các b ph n c a cây: thân, lá, ng n, hoa, qu , nh t l h i (b
b nh th i r vi khu n)
Trang 33th i v tr ng thông qua các ch tiêu:
S qu trung bình/ cây: Trong m i ô thí nghi m ti n hành thu qu
c a 5 cây theo dõi tính trung bình
ng trung bình/ qu (kg): Trong m i ô thí nghi m ti n hành
tính kh ng trung bình qu c a 5 cây theo dõi
t lý thuy t c tính theo công th c sau:
NSLT (t /ha) =
A × B × C × 10.000
100
cây/m2B: S qu trung bình/câyC: Kh ng trung bình/qu (kg)
t th c thu t c ô, quy ra t /ha
lý s li u
Tính toán, x lý s li u b ng ph n m m Microsoft Excel
X lý th ng kê b ng ph n m m SAS 9.1
Trang 344.1 Kh ng, phát tri n c a gi Goldstar 998 các
th i v
4.1.1 Th i gian m c m m c a gi ng bí thí nghi m các th i v tr ng khác nhau
T l m c m m c a gi ng ph thu c vào r t nhi u y u t n ch t di truy n c a gi u ki n ngo i c nh, ch ng b o qu n, k thu t gieo
tr ng Qua k t qu theo dõi t l m c c a gi ng bí tham gia thí nghi m các
s m vào 15/02 và 25/02 có th i gian t khi gieo m c hoàn toàn dài t 12-13 ngày Còn l i công th c 3, 4, 5 có th i gian t n m c hoàn toàn
7-8 ngày
Trang 35K t qu b ng cho th y th i v tr ng khác nhau n th i gian
u tiên c a gi Th i v tr ng s m vào ngày 15/02 và 25/02 có th i gian t tr u tiên là 68-70 ngày, các th i vcòn l i có th i gian t tr n ra hoa cái ng t 48-55 ngày
th i gian t tr n thu ho ch các công th c th i vkhác nhau Th i gian t tr n thu ho ch c a gi ng bí v 1 dài nh t (100
Trang 364.1.3 m sinh ng lá và s lá trên thân chính
Lá có vai trò quan tr i s ng sinh lý c Lá cây có
c và khoáng c a r cây C u t o c a lá bao g m cu ng lá, gân lá và phi n lá
lá c a các th i v bí tham gia thí nghi Hình thái lá m i th i
m tr u có s chênh l ch v ng kính và chi u dài khác nhau K t
Trang 37K t qu b ng trên cho th y: Gi a các công th c th i v khác nhau có
Các công th c th i v tr ng n 65 ngày sau tr ng có chi u dài lá, chi u r ng lá, chi u dài cu ng lá khác nhau ch c ch n m tin c y 95%
K t qu x lý th ng kê cho th y s lá/thân chính t tr n 55 ngày
c a các công th c th i v tr ng bí có s sai khác s lá/ thân chính ng t
Trang 38ch n 55 ngày sau tr s lá/ thân chính
Trang 39Qua b ng 4.4 ta th y chi u dài thân n 55 ngày sau tr ng c a các công th c th i v 3 và 4 l n nh t t 236,07 - 273,87cm.
Công th c th i v 1, có chi u dài thân nh nh t, chi u dài thân là 94,80 K t qu x lý th ng kê cho th y các th i v bí tham gia thí nghi m có
phát tri n chi u dài thân c a gi ng bí ch c ch n m c tin c y 95% Chi u dài thân 65 ngày sau tr ng: Chi u dài thân l n nh t công th c 2,3 (324,33 -328,00 cm) Chi u dài thân công th c 4, t (260,6 - 285,33 cm) , th i v 1 có chi u dài thân ng n nh t (206,40 cm) K t qu x lý th ng kê cho th y các th i v bí tham gia thí nghi m có chi u dài thân 65 ngày sau tr ng
u có chi u dài khác nhau m c tin c y 95%
Chi u dài ra hoa c a các th i v tr ng ng t 157,47 204,00 cm K t qu x lý th ng kê cho th y chi u dài ra hoa c a các th i v
-tr ng bí tham gia thí nghi m không có s sai khác
K t qu x lý th ng kê cho th y các th i v tr ng có chi u qu
m tin c y 95%
4.1.5 S hoa, s qu /cây và t l u qu
Hoa c ng n vào bu i sáng kho ng t 5 -9 gi c
ng xu t hi n nhi u nh t g n phía g c Cùng m t trên thân không xu t hi ng th i c c và hoa cái T l c và hoa cái
ph thu c vào nhi u y u t th i v , ch
ánh sáng S hoa cái nhi u hay ít là m t trong nh ng y u t quy n s
ng qu các th i v tr ng khác nhau S hoa cái và t l u qu c th
hi n b ng 4.6
Trang 40Qua b ng 4.6 ta th y s hoa cái/cây c a các th i v tr ng ng
t 3,00 - 4,73 hoa cái/cây Th i v tr ng vào 15/02; 25/02; 06/03 có s
ng t 4,40- 4,73 hoa cái/cây S hoa cái
th p nh t công th c 4 (3,00) hoa cái/cây
S qu u/cây c a các th i v tr ng ng trong kho ng 1,582,20 qu /cây Các th i v tr ng khác nhau n s qu trên cây.Công th c th i v 3 có s qu /cây l n nh t 2,20 qu /cây Th i v
Trang 414.2 Tình hình sâu, b nh h i c a các th i v bí thí nghi m
Theo dõi tình hình sâu, b nh h i trên các th i v thí nghi m chúng tôi th y có các lo i sâu h
B rùa gây h i trên c 5 th i v thí nghi m các giai
thành t ng l , nh t là m i c a lá