Đánh giá hiện trạng môi trường nông thôn và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn xã Chiềng Lao huyện Mường La tỉnh Sơn La (Khóa luận tốt nghiệp)

Đánh giá hiện trạng môi trường nông thôn và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn xã Chiềng Lao huyện Mường La tỉnh Sơn La.Đánh giá hiện trạng môi trường nông thôn và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn xã Chiềng Lao huyện Mường La tỉnh Sơn La.Đánh giá hiện trạng môi trường nông thôn và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn xã Chiềng Lao huyện Mường La tỉnh Sơn La.Đánh giá hiện trạng môi trường nông thôn và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn xã Chiềng Lao huyện Mường La tỉnh Sơn La.Đánh giá hiện trạng môi trường nông thôn và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn xã Chiềng Lao huyện Mường La tỉnh Sơn La.Đánh giá hiện trạng môi trường nông thôn và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn xã Chiềng Lao huyện Mường La tỉnh Sơn La.Đánh giá hiện trạng môi trường nông thôn và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường trên địa bàn xã Chiềng Lao huyện Mường La tỉnh Sơn La.

L I C

hoàn thành t c khoá lu n t t nghi p này, d a trên s c g ng

th y cô, b n bè trong th i gian h c t p V i lòng kính tr ng và bi

s c, em xin chân thành c y giáo PGS.TS Nguy n Th Hùng n

ng d em trong su t quá trình th c hi tài này

ng, các th y giáo, cô giáo và cán b t cho

em nh ng ki n th c, kinh nghi m quý b u trong quá trình h c t p và rèn luy n t ng

Em xin chân thành c o cùng toàn th anh ch chuyên viên phòng TN & MT huy n M o m u ki c ti p

c n nhi u v i ki n th c th c t t quá trình th c t p t i phòng

Em xin c i các bác, cô, chú, anh ch cán b UBND xã và nhân

tài này

su t quá trình h c t p Trong su t quá trình th c t

Em kính mong các th y cô giáo và b khoá

lu n t t nghi p c c hoàn thi

Em xin chân thành c

Thái Nguyên, ngày

Sinh viên

L u A Chinh

DANH M C CÁC B NG

Trang

B ng 4.1 Tình hình nuôi, nh t gia súc, v t nuôi c a các h t i thôn

b i Thái 33

B a các h i Mông 36

B ng 4.3 Ngu c s d ng c a các h 37

B ng 4.4 Ch ng ngu ng c a các h 38

B ng 4.5 K t qu phân tích m c 39

B ng 4.6 Tình hình h th c th i c a các h 40

B ng 4.7 Tình hình ngu n ti p nh c th i t các h 41

B rác th i c a các h 43

B ng 4.9 Tình hình nhà v sinh c a h 44

B ng 4.10 Tình hình s d ng phân bón c a các h 45

B ng 4.11 Tình hình các h d ng thu c BVTV 46

B ng 4.12 Tình hình s c kho c a các h 47

B ng 4.13 Nh n th c c i dân v b o v ng 48

DANH M C CÁC HÌNH

Trang

Hình 4.1 M t s hình a bàn xã chi ng lao 31Hình 4.2 Nh i g m sàn 33Hình 4.3 Bi th hi n tình hình nuôi nh t, gia súc, v t nuôi c a các h

i các b i Thái 34Hình 4.4 Bu c gia súc g n nhà 35Hình 4.5 Th rong v t nuôi, v t nuôi t ti n th ng xóm 35Hình 4.6 Bi th hi n tình hình nuôi nh t, gia súc, v t nuôi c a các h

i các b i mông 36Hình 4.7 Bi th hi n t l ngu c s d ng c a các

h 37Hình 4.8 Bi th hi n t l ch ng ngu ng c a các h

38

trên các khe, núi xu ng 39Hình 4.10 Bi th hi n tình hình th ng c ng th i c a các h 41Hình 4.11 Bi u th hi n tình hình ngu n ti p nh c th i t 42Hình 4.12 Bi th hi n t l rác c a các h 43Hình 4.13 Bi th hi n t l ki u nhà v sinh c a các h 44Hình 4.14 Bi th hi n tình hình s d ng phân bón c 45Hình 4.15 Bi th hi n tình hình s d ng thu c BVTV c 46Hình 4.16 Bi th hi n tình hình s c kho c 47Hình 4.17 Mô hình R- t d c 51

Hình 4.19 C u t o mô hình b biogas trong x lý ch t th o

quy trình x lý rác th i, phân gia súc v t nuôi làm phân bón compost 58Hình 4.24 Mô hình nhà v sinh t ho 60Hình 4.25 mô hình nhà ti c ch d ng tro 61

M C L C

Trang

L I C i

DANH M C CÁC B NG ii

DANH M C CÁC HÌNH iii

DANH M C CÁC T VI T T T v

M C L C vi

PH N 1: M U 1

t v 1

1.2 M c tiêu c tài 2

1.3 Yêu c u c tài 3

tài 3

PH N 2: T NG QUAN TÀI LI U 4

lý lu n 4

2.1.1 M t s khái ni n Error! Bookmark not defined pháp lí Error! Bookmark not defined. 2.2 M t s m v hi n tr ng và xu th di n bi ng trên th gi c 5

2.2.1 M t s m v hi n tr ng và xu th di n bi ng trên th gi i 5

2.2.2 Tình hình hi n tr ng v ng Vi t Nam 11

PH N 3: NGHIÊN C U 19

i ng và ph m v nghiên c u 19

ng nghiên c u 19

3.1.2 Ph m vi nghiên c u 19

m và th i gian nghiên c u 19

m nghiên c u 19

3.2.2 Th i gian nghiên c u 19

3.3 N i dung nghiên c u 19

u 20

3.4.1 p s li p 20

p tài li u th c p 20

y m u và phân tích 20

21

ng kê và trình bày s li u 21

PH N 4: K T QU NGHIÊN C U 22

u ki n t nhiên, kinh t và xã h i xã Chi ng Lao - huy ng La -t 22

u ki n t nhi n 22

4.1.1.1 V a lí 22

c a th a hình 22

4.1.1.3 Th i ti t, khí h u 23

4.1.1.4 Thu 23

23

u ki n kinh t - xã h i 24

u ki n kinh t 24

u ki n v xã h i 26

4.2 Nh ng thói quen c a bàn xã gây n 29

4.2.1 Phát r y n ch ng và suy gi m tài nguyên r a bàn 29

4.2.2 Thói quen th rong, nh t v i g m sàn gây ng n môi ng xung quanh, ngu c sinh ho t 31

4.3 Hi n tr a bàn xã Chi ng Lao - huy ng La

-t 36

4.3.1 V s d c sinh ho t 36

4.3.2 V c th i 39

4.3.3 V rác th i 42

4.3.4 V ng 44

4.3.5 Phân bón, thu c b o v th c v ng 45

4.3.6 S c kho ng 47

4.3.7 Nh n th c c i dân v b o v ng 48

xu t m t s gi i pháp b o v và qu ng 49

49

xu t m t s gi i pháp b o v và qu ng 50

PH N 5: K T LU N VÀ KI N NGH 63

5.1 K t lu n 63

5.2 Ki n ngh 64

TÀI LI U THAM KH O

m khác nhau v u ki n thiên nhiên, kinh t - xã h i, cho nên các vùng

c v b o v ng, nên h ng tu ti n theo thói

, khi g p n ng b c mùi, g r a trôi làm ô nhi m ngu c Hay t p quán nuôi nh i g m sàn làm ô nhi m môi

b c c làm g n nhà b c mùi hôi th i ho c không có h

i ti n t i r ng khi g r a trôi làm ô nhi m ngu c sinh ho t ho c phát sinh ru i mu i gây b nh t t

Ô nhi ng nông thôn nói chung và nông thôn mi n núi nói

i dân s d ng các lo i hoá ch t b o v th c v t trong nông nghi p (thu c tr sâu, tr b nh, thu c tr c d m b o an toàn; có tình tr ng sau khi phun thu c tr sâu b nh ho c c d i nông dân r a

t i ngu c; bao bì, chai l ch a hoá ch c h i dân v t b

máng ho y nh

ng tr c ti p t i ngu c sinh ho t hàng ngày và là ti phát sinh các

lo i b nh t i nông dân không th nh n th c

Ngoài ra, t i các vùng nông thôn mi a bàn xã Chi ng Lao, các lo i rác th i dân t do v t các lo i rác th i

ng v t nuôi b ch dùng ph th i c

ng xung quanh, c ng v i phân gia súc, gia c

ng s ng thêm ô nhi m M t khác, làm nông nghi p không ch

dân ph i ti p xúc tr c ti p v i phân gia súc, gia c m N u không có bi n pháp nuôi nh t, thu gom và s lý các ngu n phân gia súc h p lý và khoa h c thì

v ô nhi ng các vùng nông thôn mi a bàn xã Chi ng Lao hi n nay ngày càng ch nên nghiêm tr

1.3 Yêu c u c tài

- Ph ng v i di n các t ng l p, các l a tu i làm vi c các ngành ngh khác nhau

- Thu th p các thông tin, tài li u v u ki n t nhiên, kinh t xã h i t i

xã Chi ng Lao

- S li u thu th p ph i chính xác, khách quan, trung th c

- Ti u tra theo b câu h i; b câu h i ph i d hi các thông tin c n thi t cho vi

PH N 2

T NG QUAN TÀI LI U

lý lu n

- Nông thôn là ph n lãnh th không thu c n i thành, n i th các thành

ph , th xã, th tr n c qu n lý b i c là y ban nhân dân

ng; khai thác, s d ng h p lý và ti t ki m tài nguyên thiên nhiên; b o

t, phun trào núi l a, ho ho u này không ch ng

n s s ng c a loài n i m t cách tr c ti p và gây ra nh ng thi t h i vkinh t mà còn gây ra nhi u v ng nghiêm tr ng khác (Ngu n:Liên H p Qu c, 2000, GEO - 2000).[9]

b) S suy gi m t ng Ôzôn (O3)

V gìn gi t ng Ôzôn có vai trò s i v i nhân lo i T ngÔzôn có vai trò b o v , ch ng các tia c c tím có ng tr c ti p t i

i s ng c i và các loài sinh v t B c x tia c c tím cónhi ng, h u h t mang tính ch t phá hu i v ng v t

và th c v i v t li u khác, khi t ng Ôzôn ti p t c b suy

ng này càng tr nên t i t Ví d , m c c n ki t t ng Ôzôn là 10% thì m c b c x tia c c tím c sóng gây phá hu c

x tia c c tím có th gây hu ho i m c thu tinh th và phá ho i

Ôzôn là lo i khí hi m trong không khí n m trong t

quy n g n b m t và t p trung thành m t l p dày cao t 16 - 40

NO, NOx) có kh p v i O3 và bi i nó thành ôxy Các ch tlàm suy gi m t ng Ôzôn trong t t m c cao nh

c nh

c) Tài nguyên b suy thoái

R t r ng c hi n v suy thoái ho c b tri t phá

thoái m c trung bình, gi n xu t và n u không có bi n pháp

c i t o thì qu t này s b suy thoái m m n.Theo T ch c Th c ph m Th gi

chuy n ch m sang d ng hoang m

do Trên ph m vi Toàn c u, kho ng 25 t t cu n trôi hàng

n c Theo tài li u th ng kê c a Liên H p

i và còn ti p t c gi m [9]

- S phá hu r ng v n ra v i m cao, trên th gi i di n tích

r ng có kho ng 40 tri u km2, song c n nay di m t t

n a, trong s i chi m kho ng 1/3 và r ng nhi i chi m 2/3 Sphá hu r ng x y ra m c bi t nh tri n Ch y u do nhu c u khai thác g c i và nhu c u l t làm nông nghi p và cho nhi u m c

hoá, thâm canh nông nghi p và các thói quen tiêu th c quá m c

kh ng ho c trên ph m vi Toàn c u G n 20% dân s th

gi i c dù c s ch và 50% thi u các h th ng v sinh an toàn

nghiêm tr n thi c nhi i v i các khu v c ven

và hàng ch c tri i khác ph i s ng trên các hè ph Th t không th tin

c r ng, th gi i ngày nay c m i dân ch t vì

i ch trong các cu t

c t nay t

ra là bài toán khó v i gi i vì dân s liên t

c t ngày càng suy gi m.[9]

d) Ô nhi y ra quy mô r ng

S phát tri , khu công nghi p, du l ch và vi b các lo i

i nhau các khu v c nh , m dân s cao Ô nhi m không khí,rác th i, ch t th i nguy h i, ô nhi m ti ng n nh ng khu

c có thu nh p th p v n còn thi u nhà u ki n v sinh S

sang th k XX, dân s th gi i ch y u s ng nông thôn, s i s ng t i

chi m 1/7 dân s th gi i n cu i th k XX, dân s s ng

u và chi m t i 1/2 dân s th gi i nhi u qu c gia

vùng có m th hoá kém nh

Hi n nay, trên th gi i, nhi nh là b ô nhi m

Ví d , c xác nh n 300 vùng v i di n tích 10.000 ha b ônhi m, tuy nhiên trên th c t có t i 50.000 - 100.000 vùng v i di n tíchkho ng 100.000ha (Bridges, 1991) Còn M có kho ng 25.000 vùng, Hà

t b ô nhi m c n ph i x lý.[9]

e) S

i là ch c a ng l

c u ki n kinh t - xã h i và ch ng cu c s ng Tuy nhiên, xung

hi n nay m t s

ng và tình hình kinh t b t l ng làm m t cân b ngnghiêm tr ng gi a dân s ng.[9]

gi i quy t nh ng h u qu do dân s a nh c này có l còn khó

p nhi u l n nh ng t v chính tr trên th gi i.[9]

các gi ng loài m c chia thành 3 d ng di truy n,

- ng di truy n: V t li u di truy n c a vi sinh v t, th c v ng

v t ch ng nhi nh các tính ch t c a t t c các loài và các

th cùng loài có nh m gi ng nhau, nh ng bi i di truy n l i xác

nh nh m riêng bi t c a nh ng cá th trong cùng loài.[9]

àn c u Các sinh c nh giàu có nh t c a th gi i là r ng m nhi i,

m c dù chúng ch chi m 70% t ng di n tích c a b m t

chi m ít nh t 50%, th n 90% s loài c ng và th c v t

S ng v các gi ng th c v t trên hành tinh có v trí vô

i ph i có trách nhi m tuy i v m t luân lý trong c ng sinh v t

s i là ngu n tài nguyên nuôi s i

Nguyên nhân chính c a s m

- M ng do ch t phá r ng và phát tri n kinh t

- t quá m buôn bán

- Ô nhi c và không khí

H u qu c a quá trình này không d kh c ph c, không ch gây t n th t

v giá tr n th t không nh v kinh t

H u h t các loài b u là các loài trên m t và trên m t n a

san hô là nh ng môi ng s ng r t d b n

2.2.2 Tình hình hi n tr ng v ng Vi t Nam

a) R ng ti p t c b thu h p

c ta có 14 tri u ha r ng, chi n tích

t nhiên c a c n tích r ng ch còn 9,5 tri u ha (chi m

còn r ng b h xu ng m c quá th p Trên th c t ch còn kho ng 10% là r ngnguyên sinh (Ngu n: Hi n tr n ng Vi t Nam và nh ng l i báo

ng, 2013).[13]

S li u c a T ng c c Lâm nghi p, B Nông nghi p và Phát tri n nông

tr

ng sinh h c b ng nghiêm tr ng

Th gi i th a nh n Vi t Nam là m t trong nh ngsinh h c vào nhóm cao nh t th gi i V , Vi t Nam

ng v t, 16.000 loài th c v t, bao g m nhi c h u,quý hi m T ch c vi sinh v t h c châu Á th a nh n Vi t Nam có không ítloài vi sinh v t m i v i th gi i.[13]

chim b tuy t ch ng và 120 loài thú b di t vong Và, m c dù có v ngh ch lý

t th c t là các trang tr ng v

nh ng loài r n, rùa, cá s u, kh và các loài quý hi m khác vì m

m i Vi t Nam và khu v i không h làm gi m b t tình

tr ng v t hoang dã trong t nhiên, mà th m chí còn làm cho v n

ng v t hoang dã.[13]

b ng v t hoang dã c a Hi p h i B o t ng v t hoang dã,

cho bi Thay vì ho ng nh m m o t n, các trang tr i gây nuôi

ng v t hoang dã l i vì m i nên trên th c t tr thành m i

e d a v ng v t hoang dã trong t nhiên Các phân tích t nh ng báo cáo cho th ng tiêu c c c a các trang tr i này l t nhi u

so v i nh ng ích l i mà chúng có th Th m chí, nh ng trang tr i

ng nhanh v i t l sinh s ng tiêu

c n công tác b o t n vì nh ng trang tr i này liên t c nh p kh u các loài

ng v t có ngu n g c t nhiên.[13]

c ng h i d c bi t là vi c nh p kh u 40 t - m c

qu c t c nh báo là m t trong nh ng loài xâm h i nguy hi m.[13]

c) Ô nhi m sông ngòi

V i nh ng dòng sông các thành ph l i hay thành ph

H Chí Minh, tình tr ng b ô nhi m n ng n u d dàng nh n th y qua

tr ng ô nhi m n ng n do rác th i sinh ho t, rác th i làng ngh , rác th i nông nghi p và rác th i t các khu công nghi p v ng ngày, t ng gi

xu ng.[13]

i m t v i tình tr ng ô nhi m n ng n nh tlà: sông C u, sông Nhu - ng Nai và h th ng sông Ti n và sông

H u Tây Nam B ng b ng sông C u Long Nh

c h i, làm h y ho i ngu n th y s n và ng tr c ti p t i môi

ng s ng, s c kho c a c ng.[13]

d) Bãi rác công ngh và ch t th i

Hi n các doanh nghi p Vi t Nam là ch s h u c t nghìncon tàu bi n tr ng t i l u h t các c ng bi n trên th gi i u

không b m an toàn hàng h i Th

v c neo v t v các tuy n sông, c a bi ch

thành ph li u mà vi c phá d lo i tàu bi th i ra rác th i nguy h ilàm ô nhi ng s ng.[13]

e) Ô nhi m t s n xu t nông nghi p.

Báo cáo m a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn cho th y,

15 - 20 kg/con/ngày, l n là 2,5 - 3,5 kg/con/ngày và gia c m là 90

m nh các bi n pháp th t t i các vùng nuôi tôm t p

Trong nguyên li u s n xu t phân lân có ch a 3% Flo Kho ng 50 - 60%

ng Flo này n m l i trong phân bón Khi bón nhi u phân lân s

m cho cây tr ng, cây ch s d c 40 - 60%, ph n còn

l i n t và gây ô nhi t Các nhà nghiên c u v ng cây

s n có th gây [5]

Vi m s t vàlàm gi m ch m cho cây tr ng t phân khoáng và

NH3 làm ô nhi ng không khí, ngoài ra còn khí NO2làm ng

n t ng s ng khí N2O s n sinh ra t phân bón là 15%.[5]

s chuy n t NH4- Sang NO3- c bi ng NO3- t ong các lo irau r t cao, nguyên nhân là do s d ng không h p lý li ng và t l phân

i h c Bách khoa Hà N i) và B Khoa h c và Công ngh cho th y, 100%

m c th i các làng ngh u cho thông s ô nhi t tiêu chu n chophép Riêng Hà N i, kh o sát t i 40 xã cho k t qu kho ng 60% s xã b ônhi m n ng t các ho ng s n xu t.[13]

các làng tái ch kim lo c không qua x i tr c ti p

t quá 2.600 l n tiêu chu n cho phép Ngh thu c da, làm mi n dong

ng xuyên th i ra các ch t, da, m cnhanh b hôi th i, ô nhi m nhi u dòng sông ch y qua làng ngh [13]

K t qu nghiên c u c a Vi n Nghiên c u khoa h c k thu t b o h lao

ng g t, trong các làng ngh , nh ng b nh m c nhi u nh t là

n kinh chi m 9,72% T i làng ngh tái ch l

i dân m c b nh v th n kinh chi m kho ng 71%, b nh v ng hô h pchi m kho ng 65,6% và b ch ng h ng c u gi m chi m 19,4% Còn t i làngngh s n xu u Vân Hà (B c Giang) t l i m c b nh ngoài da là68,5% và các b nh v ng ru t là 58,8%.[13]

g) Khai thác khoáng s n

Cùng v i nh ng xu t kh u, ngu n tài nguyên khoáng s n

t c khai thác khá m nh Theo th ng kê c a T ng

c c H i quan, t - 2011, m t Nam xu t kh u 2,1 - 2,6tri u t n khoáng s n các lo i (không k than, d u thô) v n ch y u làTrung Qu mang l i giá tr 130 - 230 tri

ng khoáng s n xu t kh u v n g n 800.000 t ngchính ng ch N u c ng c s xu t l u, xu ng biên m u, s ng

i x th i ch t cao thành núi trong m y ch

M C c Sáu v i bi c th i sâu 200m ch a 5 tri u m3 có n a-xít

pH4 - ph i tìm công ngh phù h p x lý.[13]

h) Ô nhi m không khí

ng T i Thành ph H Chí Minh, n ch t ô nhi m trong không

b i PM10 (t c b n Kênh r ch khu

v c n i thành b ô nhi m h m cao Ph n l c th i

s n xu th ng x lý c th i, ho c n u có trang b thì không v n ng xuyên.[13]

suy gi m tài nguyên r a bàn

+ Thói quen th rong, nh t v i g m sàn gây n

ng xung quanh, ngu c sinh ho t

- huy ng La - t La

c th i

+ Phân bón, thu c b o v th c v ng

:Cách phân tích:

4.1.1.3 Th i ti t, khí h u

Mù

0C

+ Ngô xuân h di n tích gieo tr t 135,5% k

- s n:

mô hình phát tri hình nuôi l n th t quy mô 721 con, 01

mô hình l n nái sinh s n

b) Công tác lâm nghi p

Di n tích r ng hi n có 7 ng tr ng 150,5 ha, công

x y ra cháy r ng Công tác ki m tra, x ng h p vi

ph m Lu t b o v và phát tri n r c tri n khai tích c c

Công tác tuyên truy n qu n lý b o v r ng ti t t ng,

ch c 25 bu i tuyên truy n v công tác phòng cháy, ch a cháy

công tác ki m tra, ki m soát lâm s n trên a bàn

c) Công tác thu chi ngân

- Các ho , th duc th thao di n ra sôi n

d ng, t p trung ph n ánh di n bi n i s ng chính tr , kinh t - xã h i, an ninh

hóa Th c

Phong trào th d c, th thao qu n chúng c pháp tri n

bóng chuy n Duy trì các môn th thao dân t

+ ng ti u h c B: 27 giáo viên

+ ng ti u h c C: 24 giáo viên

+ ng M m non A: 17 giáo viên

+ ng M m non B: 16 giáo viên

+ Tr ng M m non C: 13 giáo viên

c sinh.

ng PTDTBT- THCS: 619 em+ ng ti u h c A: 412 em

n l tr làm nhà bbán trú t ng ti u h c, v i t ng kinh phí là 600 tri ng Hi n nay

ng h c p n c sinh bán trú t i khu trung tâm ng h c