Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học và bước đầu nghiên cứu kỹ thuật nhân giống Sơn Đậu Căn tại Phia Đén Nguyên Bình Cao Bằng (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học và bước đầu nghiên cứu kỹ thuật nhân giống Sơn Đậu Căn tại Phia Đén Nguyên Bình Cao Bằng (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học và bước đầu nghiên cứu kỹ thuật nhân giống Sơn Đậu Căn tại Phia Đén Nguyên Bình Cao Bằng (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học và bước đầu nghiên cứu kỹ thuật nhân giống Sơn Đậu Căn tại Phia Đén Nguyên Bình Cao Bằng (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học và bước đầu nghiên cứu kỹ thuật nhân giống Sơn Đậu Căn tại Phia Đén Nguyên Bình Cao Bằng (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học và bước đầu nghiên cứu kỹ thuật nhân giống Sơn Đậu Căn tại Phia Đén Nguyên Bình Cao Bằng (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu đặc điểm sinh vật học và bước đầu nghiên cứu kỹ thuật nhân giống Sơn Đậu Căn tại Phia Đén Nguyên Bình Cao Bằng (Khóa luận tốt nghiệp)

L p : K43B TT Khóa h c : 2011 2015

Gi ng d n : TS Bùi Lan Anh

Thái nguyên

-L I C

Th c t p t t nghi n quan tr ng nh i v i sinh viên

t th ng hóa l i ki n th c, ki m nghi m l i chúng trong th c t , nâng cao ki n th c nh m ph c v chuyên môn sau này

c s nhi t tình c a cô

ng d tài, các th y cô giáo gi ng d c s c

c hi tài Em xin chân thành bày t lòng bi c và kính tr n:

trong quá trình th c t p và h tài

Các th y, cô giáo và cán b trong Khoa Nông h i h c

em trong quá trình h c t p, nghiên c u và hoàn ch tài t t nghi p

Trung tâm nghiên c u Cây tr i mi n núi phía B i h c nông lâm Thái Nguyên

o và cán b UBND xã Thành Công, huy n Nguyên Bình, t nh Cao B ng

c bi t em xin g i l i c i thân và b n bè c a

em trong th i gian th c t p và th c hitài t t nghi p c a mình

Do th i gian có h c và kinh nghi m c a b n thân còn nhi u

h n ch tài này không tránh kh i nh ng thi u sót Vì v y em r t mong

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 01: m sinh v t h c c a cây gi ng g u 33

Hình 02: ng c a th i v gieo h n th i gian n y m m c a .33

Hình 03: ng c a th m gieo h n t l n y m m c a .34

Hình 04: ng c a lo i h n t l n y m m c a .35

Hình 05: ng c a th i v gieo h n s cành lá/cây c a .35

Hình 06: ng c a th i v gieo h n chi u dài lá .36

Hình 07: ng c a th i v gieo h n chi u r ng lá .36

Hình 08: ng c a th i v gieo h n chi u cao .37

Hình 09: ng c a th i v gieo h n t l cây b h i do sâu xám gây ra 37

CT

:

LNL

TB : Trung BìnhTCVN

TNHH

M C L C

Ph n 1: M U 1

t v n 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

tài 2

c t p và nghiên c u khoa h c 2

h c ti n s n xu t 3

Ph n 2: T NG QUAN TÀI LI U 4

khoa h c c tài 4

2.2 Tình hình nghiên c c 4

2.2.1 Tình hình nghiên c u trên th gi i 4

2.2.2 Tình hình nghiên c c 5

2.3 Lu n gi i v vi t ra m c tiêu và nh ng n i dung c n th c hi n 12

2.3.1 V hi n tr ng ngu n gen 13

ng .13

2.3.3.Quy trình thu ho và b o qu n: 15

2.4 Tình hình kinh t xã h i khu v c nghiên c u 15

17

ng nghiên c u 17

3.2 Ph m vi nghiên c u 17

m nghiên c u 17

3.2.2 Th i gian nghiên c u 17

3.3 N i dung nghiên c u 17

u và các ch tiêu theo dõi 17

g pháp nghiên c u 17

3.4.2 Các ch tiêu theo dõi 23

3.4.3 Cách ti p c n 26

3.4.4 Tính m o 30

Ph n 4: K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 31

u ki n t nhiên và tình hình phát tri n t xã Thành Công, huy n Nguyên Bình, t nh Cao B ng 31

4.1.1 V m t nhiên 31

m sinh v t h c c a u 33

4.3 Bi n pháp nhân gi ng b ng h t u 33

4.3.1 ng c a th i v gieo h n th i gian n y m m c a u .33

4.3.2 ng c a th m gieo h n t l n y m m c a 34

4.3.3 ng c a lo i h t gi n t l n y m m c a .34

4.3.4 ng c a th i v gieo h n s cành lá/cây c a .35

4.3.5 ng c a th i v gieo h n chi u dài lá .36

4.3.6 ng c a th i v gieo h n chi u r ng lá .36

4.3.7 ng c a th i v gieo h n chi u cao c a .37

4.3.8 ng c a th i v gieo h n t l cây b h i do sâu xám gây ra 37

Ph n 5: K T LU NGH 39

5.1 K t lu n 39

ngh 39

TÀI LI U THAM KH O 40

Ph n 1

u ki n t nhiên thích h p cho s ng và phát tri n c a

ch y c tr ng vùng núi cao và duy trì r i rác 1 s vùng và các trung tâm, tr m tr i c a Vi c li u

u là lo i cây quý hi m, phân b h p, tr ,

Nam Vi u có : H L ng, Trùng Khánh t nh Cao B ng; Mèo V c, Yên Minh, Qu ng B t o thu c V nh H Long

là m t cây thu c có vai trò quan tr ng trong y h c ctruy n Phát tri n u v m t kinh t , xã h i, môi ng

và y h c, giá tr kinh t và giá tr s d ng cao u c phát hi n là

m t cây thu c, có tác d ng thanh nhi t gi i h u h ng Trong

c th o quý, không ch tiêu dùng n a mà còn là m t hàng xu t

kh u quan tr ng sang cá c phát tri n trên th gi i

nh Cao B u ki n khí h u r t

thu n l i cho vi c phát tri n u Nh

Công c a huy n Nguyên Bình còn nhi u di n tích còn tr d ng

trong th i gian t u vào s n xu

canh tác l c h u, thi u khoa h c k thu t,

nh bi n pháp nhân gi ng phù h p v u ki n c a vùng nh

Vì v m r ng di n tích nhân gi ng và nghiên c m sinh

v t h c c a u c i ph i gi i quy t nhi u v n Nh t là nghiên c u m t s bi n pháp k thu t áp d xu t các bi n

ng cho th ng Xu t phát t nh ng th c ti i trên chúng tôi ti n hành th c hi n tài m sinh v t h c và

u nghiên c u k thu t nhân gi ng t

Nguyên Bình, Cao B

1.2

Nghiên c m sinh v t h c c a ngu n gen

Nghiên c m c a m t s bi n pháp nhân gi ng ngu n gen

B sung d li u khoa h c v ngu n gen và m t s kthu t nhân gi ng phù h p v u ki n sinh thái

c ti n s n xu t

c k thu t nhân gi ng, bi n pháp nhân gi ng

Ph n 2

T NG QUAN TÀI LI U 2.1

là Sophorasub subprosrlata Chu etT Chen [13] ho c Sophora tetraptera [16],

thu c h u (Lleguminosae hay Fabaceae), b u (Fabales).

u l c ghi nh n trong Kaibao Bencao

c công nguyên (973 AD) [16] Theo kinh nghi m truy n th ng và y h c ctruy n Trung Qu c và Nh t B n, r c s d gi m s t,

gi c, ch a viêm h ng, viêm l i , viêm loét d dày và nhu n tràng [3]

Theo y h c hi i, trong r u có nhi

matrine, oxymatrine, sophocapine [14], [15, [16, [25] có tác d ng ch ng ung

c ch s phát tri n c a kh u tr các b nh viêm gan siêu vi trùng,

r i lo n nh p tim, viêm da [17],[20],[28]

Trung Qu u là m t trong nh ng cây thu c quan tr

c nghiên c u r t k v thành ph n hóa h c c a r u bao g m: các alkaloid [19 flavonoid [23 saponin [24] và polysaccharides [25

c tính c a alkaloid (matrine và oxymatrine) trong r u r t

th p và n h th ng th n kinh t nh , c th : LD50

i v i chó là 650 mm, v i là 40g/ngày [26]

Theo Niu Kuizhi (1996) [22], u ít có tác d ng ph Khi s

d ng li ng quá nhi u, nó có th làm phát sinh m t s tri u ch ng v

n nôn, nôn, táo t, r ng tóc, và phát

m t s b nh nhân b b nh hen suy n, ch dung 100mg/ngày và dung 3

Nam

u còn có tên là , Hòe B c B , qu

ng danh là Sophorasub subprostrata Chu etT Chen, thu c h u

subprorslata Chu etT Chen thu c h u Lleguminosae [12], [10], [2].

u thu c lo i cây b i, ho c cây g m c th ng ho c n m sát

m t Cao 1-2m, thân hình tr có lông m m

R cây có v ng, tính hàn R có thành ph n hóa h c c a r u

ch y u là matrin và oxymatrin

Theo GS Hoàng Tích Huy n (2011) [3], matrin, oxymatrin có tác d ng

c ch s t o loét d dày do c ch ti t acid R u có ch a matrin, oxymatrin, nên nó có tác d ng làm nh màng t bào khi màng tbào b kích thích quá m c, ví d ng kinh, hen ph qu n, các d ng ung

nh t mi n, t c ngh n ph i m nang, suy gi m thính l c, nh c n u, khó ng , lo

2.2.2.5.

c h ng, tr n c p tính, sát trùng Ngày dùng 6 - 12g d ng thu c s c hay thu c b t

Theo Trung Y: L y r c 4 - 5 ngày, r a s ch, b h t t p

ch t, r nh c t khúc, r to ch 4 5 ngày cho m m, thái lát m ng 1

-to, nh tr n l n v i nhau mà dùng

Theo kinh nghi m Vi t Nam: R a s ch, m m 4 - 5 ngày, thái lát

m ng 1 - 2 ly Còn có th ng m vào mi ng ho c mài ra u ng

2.2.2.6.

+ Thu c u tr b nh Sùi Mào Gà:

Bài 1: Dã cúc hoa 30g, th ph c linh 30g, kim ngân hoa 10g, cam th o 10g, b S 10g, x can 10g, liên ki u 10g, hoàng

gia x can 4g, 8g N u phi n táo gia hoàng liên 8g; táo bón gia

c, mi ng khô gia thiên hoa ph n, sa sâm, m ch môn

m i v 8 - 12g [8]

+ Bài thu c h tr u tr M n tr ng cá: B i hoàng, có tác d ng thanh huy t nhi t, thanh ph nhi t, tiêu viêm, tán , tr nhi c tái l p cân b ng sinh lý da; m t s kháng sinh

th c v ng ph i h p trong bài thu c tr tr

hoa, Xuyên tâm liên, chi t [8]

g, t th n h 10g, th b i m u 20g, 15 g, nam

+ Tr h loét (do u u quá nhi u):

14g, b c hà 8g, cam th o 6g, cát cánh 10g, lien ki u 14g, m ch môn 12g,

n bì 10g, x can 14g ( thang II - H u khoa TTrân T p, trích l i c

p, m i v kho ng 10-12 g tr u s c v u

ho c u ng ( Thang-Tiên Truy n Ngo i khoa Th p Nghi m

i c+ H tr

+ H tr c qu n: Bán chi liên 14g, b ch hoa xà thi t th o 20g, 14g, cam th o 6g [9]

công anh 12g, x can 12 g [9]

2.2.2.7.

- OP.Cel, s n ph m c a Mylipha Group [21]

ng c a t h tr quá trình làm gi m các tác d ng ph c a hóa tr li u và x tr

CELLOG SP, s n ph m c a Công ty TNHH LOHHA [12]

Công d ng: Giúp thanh nhi t, gi c, ch ng phù n , b i b gan, h

s t, l i ti u và các b u

Viên ng a m n Hoa Linh c a Công ty c ph n VNG [9]

qu c theo s 1031/2007/YT_CNTC

Công d ng: Thanh nhi t, tiêu viêm, tán , tr nhi c tích

t trên da, tái l p cân b ng sinh lý da H tr u tr t n g c m n tr ng cá,

ch ng m n tr ng cá m c thêm, ng a m n tái phát (bao g m: m n tr ng cá thông ng; tr ng cá b c; tr ; m n m ; m n cám )

2.2.2.8 Qu

- Quy trình canh tác:

+ Gi ng: H t gi c thu vào tháng

10-qu c a chúng chuy n t màu xanh sang màu vàng nh t thì c n thu 10-qu ngay

u là cây h u nên khi chín qu s t tách v , h t s b

khi thu qu p l y h t H c có th gieo tr ng ngay ho c

có th c t gi

- 1,0m, sâu 0,4 - 0,6 m Bón lót 10-

+ a gi m, tr ng cây con: Sau khi gieo ph

h t nhanh n y m m (sau gieo kho ng 15-20 ngày h t n y m m) Sau khi cây con m c 30-45 ngày ti n hành t a, d m cây Nh

u sau khi tr 1, 2 và 3) c n vun x i, làm c và bón phân cho cây có s c b t nhanh

+ Phòng tr sâu b nh:

B nh h i: Hi n nay trên u n ra 2 lo i b nh do vi

khu n gây ra là: B nh th i r (Root rot) và b nh Sclerotium rolfsii.

B nh th i r nguyên nhân là do vi khu n xâm nh p vào b r gây ra

b ph n trên m t b héo và ch t B nh gây h i c i nghiêm

tr ng nh t là vào mùa hè và mùa thu Th i k u c a b nh có th s d ng thu c Chlorothalonil pha loãng v c 500 l n r i vào g c

B nh Sclerotium rolfsii gây h i c thân và b r c a cây, khi n cho t i

b khô và ch t do quá trình v n chuy c và v t ch t trong thân b

c n Trên b m b nh t n công s th y có v t kéo dài màu tr ng Phòng

tr b nh này b ng cách là b t u trùng tu i nh và tr ng c ng

ti n hành vào tháng 4-6) ho c dùng thu c 800 l n

Sâu bore h i qu : b nh này h i vào th i k hoa qu Cách phòng tr

i v i sâu bore h i thân cành

ch y u phía sau m t lá và gây h i b ng cách chích hút H u qu là làm cho

m t trên c a lá xu t hi m tr ng (chuy n t màu xanh l c sang màu

tr ng) do v y ng nghiêm tr n quá trình quang h p c a cây Côn

vào các b ph n còn non c ng cách chích hút, khi n cho

lá non b i (b bi n d ng)

+ Khai thác và phát tri u: u là m t trong nh ng

Vi t Nam Hi n nay, ngu u còn r t ít và r i rác m t s t nh

Cao B ng là m t trong nh ng c a nhi u loài cây thu c quý c a Vi t Nam Theo th ng kê c a Vi n Y h c c truy n, t nh Cao B ng

có hàng nghìn loài cây thu c quý, chi m ¼ -1/3 t ng s các loài cây thu c

h u, th ng Cao B ng

r ng tìm cây thu c, ch t c cây, nh t n g c r cây thu

Qu c làm cho ngu c li u c a t nh Cao B ng b gi m sút

h t, t ra r , ra m m, nhánh c ng v chi u

th ph n, quá trình ra h c h ng thái hình thành c

t

phân b : D a trên các thông tin c a các tìa li

u tra b ng v n tr c ti p thông qua

b câu h i có các tiêu chí thi t k s n

nh phân b ngu n gen và thu th p thông tin: Thông tin v ngu c thu th p Cao B ng, Hà Giang và L

+ T p h p các k t qu nghiên c u m i nh t v tác d c lý và hóa sinh c a 2 loài thông qua k t qu công b trên k y u công trình, sách, t p chí

u phân b ng Oxymatrine trong r

Trong quá trình kh u tra th a và thu th p m u gi ng c a ngu u ph i l y m t t i các vùng có ngu n gen phân b )

ng N,P,K t ng s ng các ch t h u cho vi nh và l a ch n vùng tr ng sau này

Cách l y m t: T i m u di

d c, th n th c v y m u t t ng t 0 - 40cm và t 40 - 60 cm, m i

t ng 3 m u

Phân tích thành ph n có gi i; dung tr ng; kh c; các chtiêu v ng (pH, N, P, K) c t vùng thu m u và c a vùng gây tr ng

- Vi khu n phân gi i lân: TCVN 6167-1996

- Vi khu n phân gi i xenlulose: TCVN 6168-1996

- Quy trình ch n l n gi ng g u:

ch n l c h n h p và ch n l c cá th , lo i b nh ng cá th có bi u hi n hình thái khác bi t, b nhi m sâu b nh

3.4.1.3 Xây

v i m i ngu u g m 2 thí nghi m nh Các thí nghi c

b trí theo ki u ng u nhiên hoàn toàn

- Thí nghi m 1 ( ng c a th i v gieo h t): Thí nghi m nh

n y m m, th i gian n y m m, kh ng c a cây con và ch t

ng cây gi ng khi xu n

+ Ch tiêu theo dõi:

gian n y m m, kh ng c a cây con và ch ng cây

gi ng khi xu n Thí nghi m g m 4 công th c và 3 l n nh c l

có 1 công th i ch ng không x lý thu c)

+ Ch tiêu theo dõi:

thí nghi m nh Các thí nghi c b trí theo ki u ng u nhiên hoàn toàn

- Thí nghi m 1 ( ng c a th i v giâm cành): Thí nghi m nh

n y m m, t l ra r , th i gian n y m ng c a cây con và ch t

ng cây gi ng khi xu n

+ Ch tiêu theo dõi:

công th i ch ng không x lý thu c)

+ Ch tiêu theo dõi:

- Nghiên c u xây d ng tiêu chu cho cây gi u

m hình thái c a các cây gi ng (hình d ng lá, màu s c lá, s lá,

b r i gi ng cây m n t n gi ng g c

u c a cây gi t trên 85 - 90%

T l cây s ng sau tr t trên 80 - 90%

100% cây con không b nhi m sâu, b nh

ng Oxymatrine trong r u c li u khô ki t

+ S lá/cây (lá) =

s lá

(CT1)cây theo dõi

- Thí nghi m g m 4 công th c (CT) và 3 l n nh c l i (LNL) M i ô thí nghi m có di n tích 50 m2 Trong

Công th c 1 (CT1): S d m tan nhanh (Urê) v i 3 l n bón

Công th c 2 (CT2): S d m ch m tan có v b c màu vàng

v i 2 l

Công th c 1 (CT1): Ch bón lót trên n n 10 kg phân chu ng + 60 gam

m ch m tan có v b c màu vàng + 200 gam Supe Lân + 200 gam KCl/ 1 hCông th c 2 (CT2): CT1 + bón thúc 3 l i l n 60 g Urê/h ) Công th c 3 (CT3): CT1 + bón thúc 3 l i l m

cây theo dõi

Công th c 1 (CT1): Bón thúc 1 l n vào tháng 2

Công th c 2 (CT2): Bón thúc 2 l n vào tháng 2 và tháng 8

Công th c 3 (CT3): Bón thúc 3 l n vào tháng 2, tháng 5 và tháng 8

Công th c 4 (CT4): Bón thúc 4 l n vào tháng 2, tháng 5, tháng 8 và tháng 12

- Ch tiêu theo dõi:

+ Chi u cao thân ( u cao t g n mút ng n;

ng kính g+ S c tính theo công th c:

Công th c 1 (CT1

Công th c 2 (CT2): Bón vôi 1 l c khi tr ng)

Công th c 3 (CT3): Bón lót 1 l c khi tr ng + bón thúc 1 l n vào

- Ch tiêu theo dõi:

ng kính g+ S c tính theo công th c:

- m tri n khai nhi m v :

Cao B ng là m t trong nh ng t c Chính Ph quy ho ch nuôi tr ng

và phát tri c li u vì Cao B ng có nhi u th m

+ T ng di t t nhiên c a Cao B ng là 6.690,72 km2, là cao nguyên xen l cao t 600 - 1300 m so v i m c bi n 90%

di n tích Cao B c che ph b i r ng vì th không khí Cao B ng trong

v ng, công d ng y h c, giá tr kinh t và nhu c u th t ng l

cây Kim tuy u, Hoàng Bá, B y lá m

Khánh t nh Cao B ng

ng c n cù, ch ng giao thông liên huy n, xã thu n l i

xu t Bên c i c i t o c a Công an t nh Cao B ng có di t s n

xu t kho ng 55 ha v i s ph m nhân nh kho i

Bên c nh nh ng thu n l i, t nh Cao B ng còn có nhi

+ Nhi u r ng núi nên không thu n l i cho công vi c tr ng tr t theo

ng công nghi p hóa

+ Không có h th ng th y l i cung c i cho s n xu t nông nghi p, s n xu t nông nghi p thu c tr i nên

t cây tr ng không cao

+ S n xu t nông nghi p nh l , manh mún.

+ T p quán canh tác (s n xu t nông nghi p) c i dân ch y u là

c canh, t cung t c p Nên không có kinh nghi m tr ng tr cây tr t

ng viên h cùng tham gia nuôi tr ng cây thu c, góp ph

d ng sinh h c c a t nh Cao B ng

3.

- Kinh nghi m và k th a công d ng c a ngu u:

- Kinh nghi m và k th a bi n pháp nhân gi ch