Khảo sát khả năng sinh sản của giống lợn CP909 và một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội. (Khóa luận tốt nghiệp)

Khảo sát khả năng sinh sản của giống lợn CP909 và một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội. (Khóa luận tốt nghiệp)Khảo sát khả năng sinh sản của giống lợn CP909 và một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội. (Khóa luận tốt nghiệp)Khảo sát khả năng sinh sản của giống lợn CP909 và một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội. (Khóa luận tốt nghiệp)Khảo sát khả năng sinh sản của giống lợn CP909 và một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội. (Khóa luận tốt nghiệp)Khảo sát khả năng sinh sản của giống lợn CP909 và một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội. (Khóa luận tốt nghiệp)Khảo sát khả năng sinh sản của giống lợn CP909 và một số bệnh thường gặp ở đàn lợn nái nuôi tại trại ông Nguyễn Thanh Lịch – Ba Vì – Hà Nội. (Khóa luận tốt nghiệp)

-Sau m t th i gian h c t p tr ng và th c t p t

hoàn thành b n khóa lu n t t nghi p c a mình Trong su t quá trình th c t p

và th c hi tài t t nghi p, ngoài s c g ng c a b n thân, em còn nh n

ng th i em xin chân thành c tr i l n nái Ông Nguy n Thanh

L ch, các anh k công nhân viên trong trang tr u

ki n thu n l em hoàn thành t t công vi c trong quá trình th c t p c a mình

Trang

B ng 3.1: B ng b trí thí nghi m 23

B ng 4.1: K t qu công tác ph c v s n xu t 34

B ng 4.2 n sinh s n c a trang tr i (2013 - 2015) 35

B ng 4.3: Kh n c a gi ng l n CP909 36

B ng 4.4: T l m c m t s b nh sinh s n n nái t i tr i 39

B ng 4.5: T l m c m t s b nh sinh s n c n nái theo l 40

B ng 4.6: T l m c m t s b nh sinh s n c n theo tháng 42

B ng 4.7: ng c a m t s b n kh n c a l n nái nuôi t i tr i 44

B ng 4.8: K t qu u tr b nh viêm t cung, h i ch ng m t s a, b i li t t i th c t p 46

i

ii

iii

iv

: 1

1.1 t v 1

1.2.M c tiêu và yêu c u c tài 2

1.3 tài 2

a h c 2

c ti n 3

: 4

4

4

2.1.2 Các y u t n kh n c a l n nái 7

2.1.3 M t s hi u bi t v quá trình viêm 8

2.1.4 M t s b ng g p l n nái 12

2.1.5 M t s thông tin v hai lo i thu c kháng sinh s d ng 16

2.2 Tình hình nghiên c c 17

2.2.1 Tình hình nghiên c c 17

2.2.2 Tình hình nghiên c c 20

3 : NGHIÊN 21

21

21

21

21

22

22

lý s li u 24

: K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 25

4.1 K t qu công tác ph c v s n xu t 25

25

ng 25

4.1.3 Công tác thú y 27

4.1.4.Công tác phòng b nh 28

4.1.5.Công tác ch u tr b nh 30

4.1.6 Công tác khác 33

4.2 K t qu nghiên c u và th o lu n 34

n sinh s n c a Tr n 2013 -2015 34

4.2.2 Kh o sát kh n c a gi ng l n CP909 35

4.2.3 Tình hình m c m t s b nh sinh s n n nái c a tr i Nguy n Thanh L ch Ba Vì Hà N i. 38

40

42

4.2.6 ng c a b nh viêm t cung, h i ch ng m t s a, b i li n kh n c a l n nái nuôi t i tr i 44

4.2.7 K t qu u tr b nh viêm t cung, h i ch ng m t s a, b i li t c a l n nái t th c t p 45

: 48

48

48

1.1 t v

chi m m t v trí quan tr ng trong n n nông nghi p Vi n

tiêu dùng, nâng cao ch ng b i ti n t i xu t

kh u v i s ng l n Nó là ngu n cung c p th c ph m v i t tr ng cao và

ch ng t i, là ngu n cung c p phân bón cho ngành tr ng

tr t và là ngu n cung c p các s n ph m ph n , n i t ng cho ngành công nghi p ch bi n

V i v trí quan tr u trong vi c cung c p m ng th c

t l m c b nh sinh s n ngày càng nhi u

l n nái v u ki n ngo i c c ta còn kém M t khác trong quá trình

nh p và gây nhi m trùng và d m c các b nh viêm t cung, h i ch ng

tr i ông Nguy n Thanh L ch Ba Vì Hà N i

tài th c hi n nh t các m c tiêu sau:

ông Nguy n Thanh L ch - Ba Vì Hà N i

- n c m t s b nh sinh s n ng g p n nái t i tr iông Nguy n Thanh L ch - Ba Vì Hà N i

c a l n nái nuôi t i tr i

1.3.1 c

Qua vi c th c hi tài s giúp sinh viên làm quen v i vi c nghiên

c u khoa h c, c ng c ki n th c, v n d ng lý thuy t vào th c t , bi t

vi c ngoài th c ti n

nh ng thi t h i do b nh gây ra.

m t lo t ch m i l p màng liên k t c a bu ng tr ng có nhi u t bào

tr ng non phát tri n d n thành nang tr ng nguyên th n

d ng c a kích t c bi t là kích t sinh d c tuy n yên, tr ng chín s r ng

y, bu ng tr ng có 2 ch n sinh ra t bào tr ng và ti t

ra hormone sinh d c có ng t i tính bi t, t i ch c tính th c p c a con cái)

- ng d n tr ng (Oviductus): ng d n tr ng dài 15-20cm, u n khúc

n m c c dây ch ng r ng ng d n tr ng b u bên c nh bu ng

tr ng u t c chia làm 2 ph n: Ph c t do có hình

ph u loe ra g i là loa vòi (loa kèn) có tác d ng h ng t bào tr ng chín r ng,

ph n sau thon nh ng kính dài 0,2-0,3cm n i v i s ng t cung

C u t o ng d n tr ng x p t ngoài vào trong g

l p niêm m c trong cùng có nhi u g p n p ch y d c và không có tuy n

- T cung (Uterus): T ng và phát tri n

c a thai T cung n m trong xoang ch i tr

T cung g m 3 ph n: S ng, thân, c t cung S ng t cung dài ngo n

t non, dài 30-50cm, có dây ch ng r ng r t dài nên khi thi n có

th kéo s ng t c Thân t cung ng n, niêm m c thân và

h p nh t khi giao ph i, phía trên là tr c tràng, phía

i âm h b i màng trinh

l p theo các chi u khác nhau dính l n l n v i t ch c liên k t

b c ngoài L p niêm m c có nhi u g p n u d c, trong

ra c a thai

- Âm h (Vulva n sau cùng c a b máy sinh d c cái, sau

o b i màng trinh Âm h n i h u môn và

c thông ra ngoài b i m t khe th ng g i là âm môn Trong âm h còn

g i là âm v t (Clitoris).

b i 2 mép Môi l n ngoài dày trùm l y môi nh n,

i r ng bao quanh âm v c bao b i l p da

B ph n phía trong âm h và âm môn:

i âm môn i màng trinh hình m t cái khe có van trùm lên,

ng v sau Bên c nh l ra c a ng tuy n ti n

n này ti t ra d ch nh n làm t c o phía trong

âm h và có thành ph n sát khu n

+ Âm v t (Clitoris): Là t ch ng, có nhi u dây th n kinh nên tính c m giác t p trung

C u t o âm h t ngoài vào có các l p sau: L p da m ng m n có nhi u

s c t , l t và dây treo âm h , l p niêm m c trong cùng có nhi u tuy n ti t d ch nh n

hàng t vùng ng n vùn b ng b n Tuy n này ch phát tri n khi con cái

n tu i thành th c v tính và phát tri n to nh t th i k ch Th i kcon v , tuy n vú ti t ra s a cung c

Bao tuy n sinh ra s a gi m t cái túi, t a theo 3 lo i ng d n: Nh , trung bình, l n r vào xoang s a n và thông ra u vú.

Tri u ch ng c a viêm xu t hi n n ng hay nh ng t t hay x u

u có liên quan ch t ch i v i tính ch t c a v và

v i v c bi t là tr ng thái th n kinh c a con v t

2.1.3.2 H u qu c a ph n ng tu n hoàn và ph n ng t bào trong viêm

Ph n ng tu n hoàn và ph n ng t bào trong vi i

lo n ch y u sau:

* R i lo n chuy n hóa

hóa gluxit, lipit và protit gây ra hi axit, xeton, lipit, albumoza, polipeptit và các axit amin t i viêm.

* T

Các t bào b t i viêm gi i phóng các enzym càng làm

tr m tr ng thêm quá trình h y ho i mô bào và phân h y các ch t t i vùng viêm, chúng t o ra các ch t trung gian có ho t tính sinh lý cao và h th

pH c a viêm

y, ngoài tính ch t b o v thì t o ra nhi u

ch t có h i tham gia vào thành ph n c a d ch r viêm, chính các ch

góp ph n hình thành và phát tri n vòng xo n b nh lý trong viêm

* D ch r viêm

D ch r viêm là s n ph c ti t ra t i viêm bao g m các thành ph n

h u hình và các ch c, mu i, albumin, globulin, fibrinogen, b ch

c u, h ng c u, ti u c u có tác d ng t n viêm c bi t là các

ch t có ho histamin, serotonin, axetinchorin có tác d ng làm

Là hi s ng các t bào trong viêm, các t bào này có th t trong máu t i ho c các t bào t i ch s n sinh, phát tri n ra.

bao g m: B ch c ch c u ái toan, b ch c u ái ki m,

b ch c n Chúng có ch ng th c bào, m bào hay t o ra

nh ng kích thích t i các viêm và gi vai trò quan tr ch ng

l i s xâm nh p c a các tác nhân l t ng

2.1.3.3 M t s vi khu ng sinh d c l n nái

Theo k t qu nghiên c u c a Zaneta, Laureckiene (2006) [28]: Nhân tgây b ng sinh d ng là các vi khu n sau: Streptococcus sp, Staphylococcus sp, E.coli và Enterobacter.

ng Thanh Tùng (2006) [21], phân l p h vi trùng ch y u t d ch viêm t cung t i phòng xét nghi m g m có:

- Streptococcus: Là liên c u khu n thu c h Micrococcaceae, hình c u

m c ho c nh ng r i lo n v ch hì các nhi m trùng do t c u d dàng

xu t hi n Vi khu n gây nh ng m ngoài da và niêm m c M t s ng

h p vi khu n vào máu gây nhi m trùng huy t, huy t nhi m m Trong ba loài

c a gi ng staphylococcus thì staphylococcus aureus là loài gây b nh hay g p

nh t, nó gây các nhi m trùng các loài gia súc, nh

- Eschelichia coli (E.coli): Là tr c khu n ru t già thu c tr c khu n

ng ru t Enterobacteriaceae, b t màu gram âm, hình g y ng n kích th c

2-3 x 0,6µ Ph n l n E.coli ng do có lông quanh thân, vi khu n không

sinh nha bào, có th có giáp mô E.coli có s n trong ru t c ng v

ch ng gây b nh khi s kháng c a con v t gi

do c m l nh ho c c m nóng) E.coli ng gây b nh cho gia súc m t

2-3 ngày hay 4-8 ngày

- Klebsiella: Gi ng Klebsiella c h tr c khu ng ru t

Enterobacteriaceae, g m nh ng tr c khu n không có lông, không hình thành nha

ng sinh giáp mô và s n sinh niêm d ch, b t màu gram âm Gi ng

Klebsiella n hình là: K.pneumoniea và K.aerogenes Trong t nhiên

trên, vi khu n có th gây viêm ph i i và viêm ph i truy n nhi m có b i huy t cho ng a, bê, l n, (Nguy 22].

Do nh ng sai sót v m t k thu t th tinh nhân t

thu t, nh ng h p ph i can thi p b ng tay hay d ng

trong c a c t cung sung huy t L i vào c a l c t cung bi n d ng và niêm

ra l n nái sau khi ph i gi ng và ít x y ra l n nái h u b , th i gian hay x y

ra nh 1-10 ngày B nh x y ra l n m do nguyên nhân sau:

- T b n thân l n m

ng n, th i gian sinh s n kéo dài, làm cho b ph n sinh d c ho ng nhi u t o

u ki n cho vi khu n xâm nh p và phát tri n trong b ph n sinh d c

c c a l n nái phát tri ng gây khó

ng, n i gi ng s m khi kh

t cung co bóp y u, l c b viêm t cung làm cho niêm m c t cung bi n

d ng nhau không ra h t hoàn toàn gây sót nhau, th i r a, t u ki n cho vi khu n phát tri n m nh

u ki n khí h u Vi t Nam và kh n nhi u con/l a

- Do y u t ngo i c tinh nhân t o sai k thu t, do th c

ng, hay do can thi b ng d ng c hay thu c s n khoa sai k thu t, k t h p v i vi ng b t h p lý, thi u v n

u ki n cho vi khu n xâm nh p và gây b nh

+ Kh u ph a hay thi u protein c, trong th i k mang thai

c l i, thi u ch ng nái m s b m y u, s kháng gi m không có kh ng l i m m b nh xâm nh p, gây viêm t cung.

+ Khoáng ch t, vitamin n viêm t cung Thi u vitamin A gây s ng hóa niêm m c, sót nhau (Lê H ng M n, (2006) [16]

cung (th nh )

cung (th trung bình)

B

* H u qu c a b nh

B nh viêm t cung l n nái là m t trong nh ng t ng sinh

d c c a l n nái sau khi sinh, ng r t l n kh n, làm

m t s a, l n con không có s a s còi c ng, l n con ch m phát tri n, l n nái ch ng d c tr l i, không th thai, có th vô sinh, m t kh

Tri u ch ng:

B sau teo nhão, b u vú m m n nái không

b vú ngay Vì không có s a l n con y u, d m c b nh, có khi d n t

B i li t sau khi sinh x y ra trên 2- n trên 1 tháng ho c

dùng tay can thi khó làm t n kinh hông l n c a heo

Hai chân sau y ng th p co gi t, té b ng,

m 1 ch N u b i li t x y ra

15-ng do thi u canxi, photpho

h p mucopeptide trên thành t bào vi khu n.

Amoxycillin có hi u l c di t khu i theo th i gian trên các vi khu Staphylococci, Streptococci, Corynebacteria và vi

khu n Gram

(-Amoxycillin xâm nh

Kh n hóa c a Amoxycillin y u nên ph n l n b th n th i tr qua

ng ti i d ng còn ho t tính, hi u l c c a thu c kéo dài 48 gi

- Li ng và cách dùng: Tiêm 1ml/10kg th tr ng, tiêm b u trtrong 5 ngày K t h p s d ng m t s thu c có tác d ng gi s t, tr

s c tr l u qu u tr c a thu c kháng sinh

* Thu c Hitamox LA

Thành ph n:

Amoxycillin i d ng mu i Trihydrate):

Công d ng: Nhi ng tiêu hóa, nhi n hô h p

nh do Pasteurella gây ra), nhi m trùng da và mô m m, nhi m

ng sinh d c, ti t ni u (viêm bàng quang, viêm vú, viêm t cung), nhi m trùng sau khi gi i ph u

Li ng và cách dùng: Tiêm b p 2 ngày/l n, tiêm 1ml/10 - 15kg th

tr ng, tiêm b u tr trong 5 ngày K t h p s d ng m t s thu c có tác

- Tác d ng: gi s t, k t h p v

hi u qu u tr và nâng cao s kháng

2.2

2.2

Theo Tr n Minh Châu (1996) [2], u tr viêm vú, viêm t cung và c n

s u tr b ng tiêm oxytoxin 5 10 UI cho l n 200kg và dùng kháng sinh ampicillin 25 mg/1kg/ngày ho c tetracycllin 30 80 mg/kg/ngày cho k t

qu u tr t t

xong b ng thu cung furazolidol

ho t vào t cung 4 viên chloranol / ngày

Tiêm streptomycin ho c penicillin 1 2 v /kg P

th u tr b nh viêm t cung: streptomycin 15 20 mg/kgP dùng liên t c

3 4 ngày (c p tính), 6 8 ngày (mãn tính)

Theo Nguy n H u Ninh và cs (2002) [18]:

Dùng benzyl penicillin (procaine ) 1.000.000 UI

Dùng gentamycin (sulfate) 200.000 UI

c v trong 1 ng 2 gram

u tr viêm t cung l n, bò cho k t qu cao

Kim Dung và cs, (2002) [4] cho bi t: Th t r a t cung, âm

o b ng rivanol 0.1% hay chloramphenicol 4% m i ngày r a m t l n,m i

v i thu c b tr VTM C, B, cafein cho k t qu t t

Nguy n Hùng Nguy t, (2007) [20] cho bi u tr viêm vú b ng

Natriclorua 0,9% 20 30 ml Thu châm vào các huy t ngày 1 l u tr trong 5 7 ngày liên t c

Theo Lê H ng M n và cs, (2004) [15]:

+ Dùng novocain tiêm ven tai, tiêm ch giáp nhau gi a hai b u vú và

ph n c a l n có tiêm nh c l i sau 1 ngày

+ Dùng kháng sinh streptomycin, penicillin, ampicillin, lincomycin,

li t trên 200.000 500.000 UI m i lo i trên m t l n tiêm cho 1 2

l n/ngày trong 3 5 ngày

Theo Ph m H u Doanh và cs, (2003) [3], c k lau, xoa vú và

+ , lau vú, xoa vú, t m cho nái

+ Cho con bú m , c n con Tiêm kháng sinh 1,5 2 tri v c c t tiêm quanh vú, tiêm trong 3 ngày li n

dmàng treo c t cung c a l n nái, viêm t t k t qu cao.

Streptomycin: 0,25 g

Penicillin: 500.000 UI

Dung d ch MgSO4 1% 40 ml + vitamin C

Novocain phong b ph i h p v u tr b ng kháng sinh cho k t qu t

phong b th n kinh tuy n s a, tác gi ch Novocain 0.5% li u t

30 40ml cho m i túi vú Thu c tiêm vào m i thu vú b nh, sâu 88 10cm

ng th i, l n nái còn c tiêm b p cùng m t lo i kháng sinh trong Novocain này, t 400 , m i ngày 2 3 l n

3.4.1.

3.4.1

- u tra s li u qua s sách theo dõi c a tr i

- Ph ng v n, h c h i kinh nghi m c a các cán b k thu t c a công ty

nh tình tr ng m c b nh

3.4.1

Theo dõi kh i b nh nh ng nái m c b nh sinh s n u

tr b khác nhau B trí lô thí nghi

m b o nguyên t u v s ng l u tr , v gi ng, v

thí nghi m: Thí nghi c b trí thành 2 lô v u

tr khác nhau

- Ph u tr 26 l n nái b viêm t cung và 3 l n nái m c h i

ch ng m t s a b ng kháng sinh Vetrimoxin LA.

- u tr 26 l n nái b viêm t cung và 3 l n nái m c h i

ch ng m t s a b ng kháng sinh Hitamox LA.

- Hi u qu u tr b nh viêm t cung l n nái sinh s n (% kh i).

- Hi u qu u tr h i ch ng m t s a l n nái sinh s n (% kh i)

- Hi u qu u tr b nh b i li t l n nái sinh s n (% kh i)

nh các ch tiêu

- T l cai s a (%) = S con cai s a x 100

T ng s l

- T l m c b nh theo tháng (%) =

nái m c b nh theo t ng tháng

x100nái theo dõi

K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 4.1.

công nhân viên trong trang tr i cùng v i s c g ng c a b n

c hi c các n i dung sau:

tr ng N u công tác v c th c hi n t t thì gia súc ít m c b nh, sinh

ng và phát tri n t t, chi phí thu c thú y th p, làm cho hi u qu

Do nh n th u này nên trong su t th i gian th c t p, tôi

c hi n t t các công vi

ng

Trong quá trình th c t p t i trang tr

a máng, phun thu c sát trùng hàng ngày, x t g m, cu i gichi u ph i ch phân ra khu x lý phân L n nái ch i th

chu n 3,5 - n trong ngày.

c khi chuy n l n lên chu , chu ng ph c d n d p, sát trùng và c , r a s ch s L n chuy n lên ph thông tin lên

a sáng, chi u

0,5 kg/con/b a

kg/con/ngày chia làm hai b a sáng, chi i v i nái nuôi con quá g y ho c

- i v n con theo m n khi cai s a:

- c có bi u hi n: Âm h xung huy , có

d ch ti t ch y ra trong, loãng và ít, c dính

* Th tinh nhân t o cho l n nái

- c 1 c khi d n tinh cho l n nái, quan sát tri u ch ng

d nh kho ng th i gian d n tinh thích h p nh t

- c 2: Chu n b d ng c

- c 3: Chu n b tinh d c m b o v th tích (80 - 100 ml) và s ng tinh trùng ti n th ng trong m t li u d n (1,5 - 2,0 t tinh trùng ti n th ng)

- c 4: V sinh l n nái

- c 5: D n tinh

- c 6: Sau khi d n tinh xong, ph i v sinh d ng c s ch s S l n

l c d n tinh trong 1 chu k ng d c là 3 l c ghi l i trên thnái Sau khi d c 21 - 25 ngày ph i ti p t c quan sát, ki m tra k t

thu c sát trùng Ommicide 2 l n hàng ngày, pha v i t l 320ml sát trùng/1000

c

các chu sau khi cai s a, l n m c chuy n lên chu ng nái

b u (khu v c cai s a) Sau khi xu t l n con, các t c tháo ra mang ngâm h sát trùng b ng dung d ch NaOH 10%, ngâm trong 1

b ng dung d ch NaOH pha v i n t l i b ng dung d ch vôi xút G m chu c v sinh s ch s c kh trùng k

t chu ng nái b u xu ng L c trình bày qua b ng sau: