Nghiên cứu sử dụng vaccine Donoban 10 trong phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn M. hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho lợn rừng giai đoạn sơ sinh đến 120 ngày tuổi. (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu sử dụng vaccine Donoban 10 trong phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn M. hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho lợn rừng giai đoạn sơ sinh đến 120 ngày tuổi. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng vaccine Donoban 10 trong phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn M. hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho lợn rừng giai đoạn sơ sinh đến 120 ngày tuổi. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng vaccine Donoban 10 trong phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn M. hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho lợn rừng giai đoạn sơ sinh đến 120 ngày tuổi. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng vaccine Donoban 10 trong phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn M. hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho lợn rừng giai đoạn sơ sinh đến 120 ngày tuổi. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng vaccine Donoban 10 trong phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn M. hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho lợn rừng giai đoạn sơ sinh đến 120 ngày tuổi. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng vaccine Donoban 10 trong phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn M. hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho lợn rừng giai đoạn sơ sinh đến 120 ngày tuổi. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng vaccine Donoban 10 trong phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn M. hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho lợn rừng giai đoạn sơ sinh đến 120 ngày tuổi. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu sử dụng vaccine Donoban 10 trong phòng bệnh viêm phổi do vi khuẩn M. hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho lợn rừng giai đoạn sơ sinh đến 120 ngày tuổi. (Khóa luận tốt nghiệp)

tài:

U S D NG V C XIN DONOBAN-10 TRONG PHÒNG B NH

VIÊM PH I DO VI KHU N M HYOPNEUMONIAE; ACTINOBACILLUS PLEUROPNEUMONIAE VÀ STREPTOCOCCUS TRÊN L N R NG NUÔI T I

NG TH C V T B

Chuyên ngành: Thú Y Khoa:

Khoá h c: 2011 - 2015

THÁI NGUYÊN - 2015

tài:

U S D NG V C XIN DONOBAN-10 TRONG PHÒNG B NH

VIÊM PH I DO VI KHU N M HYOPNEUMONIAE; ACTINOBACILLUS PLEUROPNEUMONIAE VÀ STREPTOCOCCUS TRÊN L N R NG NUÔI T I

t i Ban giám hi u, các Phòng ban ch

Sinh viên

Sinh viên

B ng 3.1 S theo dõi thí nghi m 28

B ng 4.1 K t qu công tác tiêm phòng 33

B ng 4.2 K t qu u tr b nh 35

B ng 4.3: T ng h p k t qu công tác ph c v s n xu t 40

B ng 4.4: K t qu nghiên c u v t l m c b nh viêm ph i c a l n thí nghi m 41

B ng 4.5 K t qu nghiên c u v t l m c b nh viêm ph i màng ph i c a l n con thí nghi tu i 43

B ng 4.6 K t qu theo dõi v tình tr ng b nh viêm ph i c a l n con thí nghi m 45

B ng 4.7 Hi u qu u tr l i v i l n m c b nh viêm ph i 47

B ng 4.8 T l tái nhi m và hi u qu u tr l n 2 48

B ng 4.9: Chi phí thu c thú y 49

ADN : Acid Deoxyribonucleic

A pleuropneumoniae : Actinobaccillus pleuroneumoniaeCs

L I C M N i

L U ii

DANH M C CÁC B NG iii

DANH M C CÁC C M T VI T T T iv

DANH M C CÁC C M T VI T T T iv

M C L C v

Ph n 1: M U 1

t v 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

c và c s th c ti n 2

c 2

1 c ti n 2

Ph n 2: T NG QUAN NGHIÊN C U 3

2.1 C s khoa h c c tài 3

m sinh tr ng và sinh lý hô h p c a l n con 3

2.1.2 B nh viêm ph i c a l n 4

2.1.2.1 B nh viêm ph i màng ph i trên l n 4

2.1.2.2 B nh suy n l n 17

2.1.2.3 B nh liên c u khu n c a l n 19

2.1.3 V c xin Donoban-10 và c ch phòng b nh c a v c xin 22

2.1.3.1 T ng quan v v c xin 22

2.1.3.2 M t s thông tin v v c xin Donoban 10 trong phòng b nh viêm ph i cho l n 24

2.2 T ng quan nghiên c u trong và ngoài n c 25

2.2.1 Tình hình nghiên c u trong n c 25

NGHIÊN C U 27

i t ng và ph m vi nghiên c u 27

m và th i gian ti n hành 27

3.3 N i dung nghiên c u 27

3.4 Ph ng pháp nghiên c u và các ch tiêu theo dõi 27

3.4.1 Th nghi m v c xin Donoban- phòng b nh do vi khu n A Pleuropneumoniae, Mycoplasma hyopneumoniae và Streptococcus suis gây ra cho l n r ng con t s si n 4 tháng tu i nuôi t ng th c v t b a 27

3.4.2 Nghiên c u hi u qu u tr b nh viêm ph i trên l n con tiêm và không tiêm v c xin 28

3.5 Các ch tiêu theo dõi 29

3.6 Ph ng pháp theo dõi t ng ch tiêu 30

Ph n 4: K T QU C 32

4.1 K t qu công tác ph c v s n xu t 32

4.1.1 Công tác thú y 32

n 35

4.1.3 Công tác khác 39

4.2 K t qu nghiên c khoa h c 40

4.2.1 Th nghi m hi u qu s d ng v phòng b nh viêm ph i do vi khu n M hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho l n con 41

4.2.1.1 K t qu nghiên c u tình hình m c b nh viêm ph i c l n thí nghi m 41

4.2.1.2 K t qu nghiên c u tình hình m c b nh viêm ph tu i c a

l n con thí nghi c tiêm phòng v 42

4.2.1.3 K t qu nghiên c u tình tr ng m c b nh viêm ph i c a l n con thí nghi c tiêm phòng v c xin Donoban 10 44

4.2.2 K t qu hi u qu u tr i v i l n m c b nh c tiêm và c tiêm v c xin Donoban 10 46

4.2.2.1 K t qu nghiên c u hi u qu u tr l n 1 46

4.2.2.2 K t qu theo dõi t l tái nhi m l n và hi u qu u tr l n 2 47

4.2.2.3 Chi phí thu u tr b nh viêm ph i khi tiêm và không tiêm v c xin Donoban 10 48

Ph n 5: K T LU N VÀ KI N NGH 51

5.1 K t lu n 51

5.2 Ki n ngh 52

TÀI LI U THAM KH O

I Tài li u ti ng Vi t

II Tài li u ti ng Anh

Trong nh th h t s c quan

tr u ngành nông nghi p S n ph m c a ngành này là ngu n th c

l n s ng trong t nhiên M t v quan tr ng n a là phòng b nh cho l n

r ng, ngoài nh ng b nh truy n nhi ng g p thì ta ph i chú ý phòng các

M hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và Streptococcus suis

gây ra B nh th hi n nhi u m , th c p tính b nh làm l n ch t nhanh

và nhi c bi t là khi l n c nuôi m cao Khi b nh tr ng thái mãn

c ti n

2.1.1 ng và sinh lý hô h p c a l n con

Hô h p c l n chia thành 3 quá trình:

c th c hi n ph i thông qua các ph nang

- Hô h p trong: là quá trình s d ng oxy c a mô bào

- Quá trình v n chuy n khí cacbonic và oxy t c l i

u, thanh qu n, khí qu n, ph qu n) và ph i

D ng d n khí có h th ng th n kinh và h th ng m ch máu phân

Khí oxy sau khi vào ph i và khí cacbonic th i t i ph

tích ph t 100-200 m2tùy theo l a tu i

Nh p th trung bình c a l n là 20-30 l n/phút L n con có nh p thnhi ng 50 l n/phút và l n nái nh p th -15 l n/phút

c a tr i v i t l ch t có th n 20% khi có d ch c p tính x y ra Tuy

nguy hi u so v i t l ch t

- Nguyên nhân gây b nh.

B nh do 1 lo i vi khu n có tên là Actinobacillus pleuropneumoniae gây ra.

- 0,5 x 0,6 - 1,4 hìn

(Perry và cs, 1990 [12].

6 A pleuropneumoniae

c liên Quan sát

; Inzana, 1991 [6]) Jacques (1988) [7

không (Ward và Inzana, 1997 [16])

-+

+

m t m i, n m không mu n d y, không mu n u ng, b u hi u hô h p

m m trên c a thu hoành

ng h p l n ch t nhanh, khí qu n và các ph qu n ch y các ch t ti t nh y b t có l n máu

các vùng viêm ph i tr nên s m màu và ch c kèm theo viêm màng ph i có ít

Viêm màng ph ng r t rõ các gia súc ch t trong giai

n c p tính c a b nh ít nh t 24 gi sau khi nhi m trùng và khoang màng

ph i vào thành ng c

+ th mãn tính, b nh tích quan sát th y là các c khác nhau n m ch y u trên thùy hoành và gi i h n v i t ch c xung quanh

b i m t v mô liên k t m ng, m t s vùng c a màng ph i có th b viêm dính vào thành ng c

Ph i xu t huy t ho i t có fibrin Th mãn tính xu t hi n các áp

xe trên ph i

- B nh lý h c

B nh lý h c c a b nh viêm ph i - màng ph c nghiên c u m t cách k ng v c v phát tri n c a các t n m i liên quan

gi a vi khu n và t ch c m phân t S nhi m trùng

bám vào bi u mô ph nang

Vi khu n A pleuropneumoniae ph i nhanh chóng b th c bào ho c

i th c bào ph nang và s c t Apx I, Apx II và Apx III

n i mô, t bào bi u mô ph nang, t bào n i mô c a mao m ch thành phnang, nh t là Apx III r t có ho t tính ch ng l i th c bào ph nang Các vi

v i hi ng nhi m trùng là nguyên nhân ch y u làm xu t hi n

, 1991[6])

Th quá c p tính và c p tính c a b nh gây nên hi u

t m khu n máu i Có s khác nhau v c l c gi a các serotype

và th m chí cùng m t serotype S khác nhau c u trúc

v , khác nhau v thành ph n LPS ho c ch ng lo i dung huy t Trên th c t

nh ng serotype 1, 5, 9, 10 v c l c m

c nhìn th y sau 3 gi nhi m trùng th nghi m và tr nên d n d n rõ ràng

M ch b ch huy t dãn ra cùng v i d ch phù, fibrin và các t bào viêm S t p

ph nang b t huy t kh ng m ch cùng s ho i t thành

m ch có th phát tri n gây nh i huy t Nh ng khu n l c nh c a vi khu n có

khu n huy t B c a t nên b l y b i xác ch t ho i th c bào b t c nh ng m nh v n c a t bào và nhanh chóng phân ranh

gi i rõ v i vùng ph i xung quanh sau 4 ngày nhi m b nh Có d ch m kèm theo vi khu n các ph qu n Theo th i gian, nh ng t vùng trung tâm tr nên ho i t và s lành b nh x n v i s

hi n c a d ch r viêm, cùng các vùng ho i t c bao quanh b i hàng rào các

m nh t bào b ch c u trung tính là b ng ch ng rõ ràng nh t cho viêm ph i màng ph i

Staphylococcus aureus Sau khi nuôi c y hi n l c nh

ng này

ho c cùng v i các vi khu n khác thì ta c n s d ng ch n l cJacobsen và Nielsen ng ch n l c có th phân l p vi khu n t amidan Tuy nhiên vi c phân l p có th b th t b ng h p

th dùng k thu t PCR ho c test huy t thanh v i kháng th h p th ho c kháng th nh vi khu n phân l c có ph i là A pleuropneumoniae không Có th nh t i các serotype b ng cách s d ng

k thu t PCR cho các gen ho t hoá c u trúc c c t ho c có th s d ng kháng th i t ng serotype

B nh d ch t l u l n và các b nh nhi m trùng do liên c u

c p và c p tính Trong nh ng h p nhi m trùng c p tính và mãn tính, các b nh tích c a ph i ph c phân bi t v i các b nh tích gây ra b i các tác nhân vi khu n sinh m A.pyogenes, Staphylococcus aureus, tr c khu n d ng b ch c u và Fusobacterium necrophorum

ng th i, khi ch nh viêm ph i - màng ph i do A pleuropneumoniae gây nên c n ph i phân bi t v i các b

ph Mycoplasma, h i ch ng r i lo n sinh s n và hô h p l n

(PRRS), b nh cúm và viêm ph i do Salmonella choleraesuis

phân bi t v i m t s vi khu n khác trong h Pasteurellae P multocida,

P haemolytica, H parasuis, A minor,

Ngoài ra, có th ti n hành ch b ng các ph n ng huy t thanh h

+ Ph n ng Complement Fixation test (CFT): là m t trong nh ng

c ng xuyên theo dõi s nh y c m c a vi khu n v i kháng sinh

all out) các tr i chuyên v béo, cai s a s làm gi

nhi m khu n

Phòng tr t ng h p là bi n pháp quan tr ng nh t bao g m: V sinh, tiêu

c chu ng tr nh k phun thu c sát trùng; ki m soát n ng

NH3, CO2 trong chu ng nuôi

nhi m khu n mãn tính, c n tiêm ch ng v c xin

u lo i v c xin c s n xu t cho b nh này g m 2 nhóm chính: Các vi khu t (v c xin vô ho t) và các v c xin v i m t s thành

ph n c u t o c a vi khu n V c xin vô ho t toàn khu c hi u theo serotype

có th có mi n d ch v i các serotype khác có ph n ng chéo

Hi n nay v c xin c dùng ph bi n là v c xin ch t (vô ho t)

V c xin vô ho c hi u theo serotype có th mi n d ch chéo M r ng ph

v cao trong phòng thí nghi m, làm gi m t l t vong, gi m s u tr c n

ng hàng ngày và c i thi n hi u qu chuy n hóa th

ch ng th c nâng cao, ít b viêm ph i và chi phí th p

Các th h v c xin ng không ph i luôn luôn có hi u qu Trên

c s d t bi n pháp trtiêu di t b nh này

V kh n trong quá trình phòng b nh Vi khu n nh y c m v i nhi u ch t ti ng V i

nh m A pleuropneumoniae thì gi t th t toàn b và xây d ng l i

v i các con l n xu t phát t cá t ch c ch n là không nhi m vi khu n gây viêm ph i - màng ph i là bi c l a ch n Tuy nhiên luôn

D a trên xét nghi m huy t thanh h i v i l n ngay sau khi m

và tách các l n con 2 tu n tu i riêng bi t h n v

nhi m b nh, nh ng con l n này n u chúng có huy t thanh ch

ch c nh t lo t lo i tr cho t i khi toàn b n

gi ng có k t qu huy t thanh ch

c n 6 - 12 tháng Trong quá trình lo i tr , toàn

thành công m t ph n ho c th m chí th t b ng th i các yêu c u hi n nay v n kháng sinh trong s n ph m th t l n làm

là h t s c c n thi xây d ng l n kh e m nh, không b b nh.

Khi heo kh e m nh hít ph i không khí có ch a m m b nh, m m b nh

Khi vi khu nó t n công h

ngo c t c ng v i n c t có s n trong thành t gây nên các t n

Actinobacillus pleuropneumoniae M hyopneumoniae

gram

( 7o

respiratory disease complex

21,16% và -

x y ra nhi gi i và gây t n th t l n v kinh t Tác nhân gây

b nh liên c u l n là m t lo i liên c u khu n, có tên là Streptococcus suis (S suis) B nh viêm khí qu n và ph i l ng do Streptococcus dung

huy t y Streptococcus porcimuss.Ngoài ra, Streptococcus còn

nh là nguyên nhân gây b n ng sinh d c, hi ng s y thai

ch, liên c u khu n S suis là nguyên nhân gây b nh viêm màng não

i T n nay, b c ghi nh n nhi c trên th gi i Trung Qu c, d ch l n do liên c u khu n l n thu c serotyp 2 x y ra t nh

liên c u khu n l i t vong T i Vi

K t qu c a C c thú y cho th y, m t s i nhi m b nh liên

l n r ng, ng a, chó, mèo và chim S suis có th t n t i lâu trong c,

u ki n nhi C, Streptococcus suis s c trong vòng 10 phút, nhi C - 2 gi và s ng trong xác súc v n 6 tu n

i nhi C, liên c u khu n heo s ng trong b i 1 tháng

gi trong b i vài ngày trong phân

tr ng trong quá trình truy n b nh c a vi khu n S suis d b tiêu di t b i các

ch t sát khu n và t y r a, có th u tr hi u qu b ng kháng sinh

Streptococcus suis có th khu trú amidan c a gia súc kh e, khi g u

M m b c ti t ra t d ch âm h , d ng hô h p và s a l n m Các

Tri u ch ng lâm sàng c a l n b nh là viêm màng não và viêm kh p có th

s t, bi suy s ng nh c, l u

Tri u ch ng viêm kh ng x y ra l n 1- 6 tu n tu i v i t l m c b nh

t 10 - 20% và tri u ch ng bi u hi n 3 th Th quá c p tính: Gây ch t l n

r t nhanh, l n s t r t cao, b , suy y u L n th hi n tri u ch ng th n

ng, li i kh p khi ng, u i ra sau, run r y,

co gi t, què L n có th b c L n có hi ng viêm màng não gây tmáu não, màng não, d ch não, t y nhi u và có c Th c p tính: c

i s t, lông da s c và què Khi b nh ti n tri n, l n b nh

có th sút cân, các kh p b nhi t ho c vài kh p có th b t n

bú c a l n con Th mãn tính: L n b nh còi c c và b viêm kh p mãn tính

su i Các kh p b nh ch a nhi u d ch kh c v i các c c s t

ng, m t màu và t Các mô liên k t b c xung quanh

mô dày lên và có th ch a các m nh (áp xe) Khi b nh tr thành mãn tính

th th y trong b nh viêm kh p do Streptococcus suis B nh liên c u l

v i l n b nh ho c các s n ph m t l n b nh Bi u hi n lâm sàng chính c a

i m c b nh là: viêm màng não, xu t huy t, viêm ph

viêm kh p Nh i b b nh n ng có th t c t vi khu n gây

s c nhi m khu n, viêm n i tâm m t ng, nhi m khu n huy t

v.v., t l ch t có th t i 7% B nh liên c u khu n l n do Streptococcus suis gây ra hi c- c hi tiêm phòng cho l n H u h t các lo i v c-xin vô ho c s n xu t trên th gi i là v c-xin chu ng, tuy nhiên hi u qu không nh Vi t Nam, Nguy n Th N

t o v c- iá, vô ho t b tr keo phèn, bao g m các ch ng vi khu ng ru t là Salmonella, E.coli và Streptococcus tiêm cho l n con lúc

21 ngày tu phòng b nh tiêu ch y cho l n con K t qu c kh quan

c-c s d ng nhi u lo i v c-c-xin ph i h p v i nhau trong c-cùng m t

ch ph m có nhi m nh m t s b nh truy n nhi m nh t thi t

ph i s d ng v c-xin nhi u kháng nguyên g m nhi u serotype khác nhau, mà

chéo v c-xin (2) Dùng v c-xin m s l n tiêm ch

v y s gi m stress cho con v t (3) V m t kinh t : Ti t ki m trong các khâu

s n xu t (Th t c xu t lô, bao bì, kho ch a, chuyên ch , ki c

v t nuôi (Công tác chu n b và ti n hành tiêm ng tiêm, kim tiêm, nhân l

2.1.3.2 M t s thông tin v v c xin Donoban 10 trong phòng b nh viêm ph i cho l n

c l i nhu n l n thì còn ph thu c vào nhi u

(2013) [2] k

và cs 1999) [14]

o

-Serbia, theo Vandic Branka và cs (2004) [15] A Pleuropneumoniae

- 20,4%

Theo Pohl và cs, (1983) [13], A Pleuropneumoniae là nguyên nhân

c nhau

khác PRRS; FMD

4.1.1 Công tác thú y

- Công tác tiêm phòng

, emcông tác

%.

BIO D.O.C tiêm 1ml cho 6

-0

,

: , , , , oxytoxin

b

2 ngày/1

c

và

c -

pleuropneumoniae và Streptococcus suis cho l n con

K t qu nghiên c u t l nhi m b nh viêm ph i c n con thí nghi m nuôi t i tr i l n thu c Chi nhánh công ty nghiên c u & phát tri ng

K t qu nghiên c u b ng 4.4 cho th y, t l m c b nh viêm ph i c a l n

con do các lo i vi khu n M hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae

và Streptococcus suis c tiêm phòng v c xin Donoban 10 là 11,66%, th

nhi u so v i lô thí nghi m không tiêm v c xin Donoban 10 là 31,67% K t qunghiên c u cho th y s sai khác v t l m c b nh viêm ph i c a hai lô thí nghi m khá rõ ràng, s chênh l ch gi a hai lô lên t i 20,01% y, v c xin

c s d tiêm cho l n con lúc 28 ngày tu i, và tiêm nh c

khu n M hyopneumoniae; Actinobacillus pleuropneumoniae và

Streptococcus suis gây ra cho l n con thí nghi m.

K t qu nghiên c u v t l nhi m b nh viêm ph i c a l n r ng giai

n cai s n 4 tháng tu i c i phù h p v i các k t qu

Actinobacillus