Nghiên cứu ảnh hưởng của thuốc Coxymax và Anticoccidae – Diarrhoea đến hiệu quả phòng trị bệnh Cầu trùng trên gà Ri lai nuôi bán chăn thả. (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu ảnh hưởng của thuốc Coxymax và Anticoccidae – Diarrhoea đến hiệu quả phòng trị bệnh Cầu trùng trên gà Ri lai nuôi bán chăn thả. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của thuốc Coxymax và Anticoccidae – Diarrhoea đến hiệu quả phòng trị bệnh Cầu trùng trên gà Ri lai nuôi bán chăn thả. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của thuốc Coxymax và Anticoccidae – Diarrhoea đến hiệu quả phòng trị bệnh Cầu trùng trên gà Ri lai nuôi bán chăn thả. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của thuốc Coxymax và Anticoccidae – Diarrhoea đến hiệu quả phòng trị bệnh Cầu trùng trên gà Ri lai nuôi bán chăn thả. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của thuốc Coxymax và Anticoccidae – Diarrhoea đến hiệu quả phòng trị bệnh Cầu trùng trên gà Ri lai nuôi bán chăn thả. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của thuốc Coxymax và Anticoccidae – Diarrhoea đến hiệu quả phòng trị bệnh Cầu trùng trên gà Ri lai nuôi bán chăn thả. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của thuốc Coxymax và Anticoccidae – Diarrhoea đến hiệu quả phòng trị bệnh Cầu trùng trên gà Ri lai nuôi bán chăn thả. (Khóa luận tốt nghiệp)

Khoá h c: 2011 - 2015

Khoá h c: 2011 - 2015

L I C

Trong su t quá trình h c t p và rèn luy n t i H c Nông Lâm

c s d y b ân c n c a các th y cô giáo

nh ng ki n th c lòng tin v c trong cu c s ng và công tác sau này

Em xin trân tr ng c ng, BCN khoa và các th y

n tình d y b o chúng em trong toàn khóa h c

Em xin bày t lòng bi c nh t t i th y giáo PGS.TS Tr n Thanh Vân và cô giáo TS Nguy n Th Thúy M cùng toàn th r c ti ng

d n, t o m u ki em trong su t quá trình th c t p t t nghi p

Em xin chân thành c t Th ng Thành Ph Thái

u ki n thu n l em th c hi tài t t nghi p

luôn t ng viên tôi trong su t quá trình h c t p và th c hi tài

Sinh viên

DANH M C B NG

B ng 4.1: L ch s d ng v c- 29

B ng 4.2 K t qu công tác ph c v s n xu t 30

B ng 4.3 T l nuôi s ng c a gà thí nghi m qua các tu n tu i ( %) 31

B ng 4.4 nh h ng c a hai thu c Coxymax và Anticoccidae Diarrhoea n

t l và c n nhi m C u trùng qua ki m tra phân 32

B ng 4.5 nh h ng c a hai thu c Coxymax và Anticoccidae Diarrhoea n

t l nhi m C u trùng theo tu n tu i c a gà thí nghi m 34

B ng 4.6 nh h ng c a hai thu c Coxymax và Anticoccidae Diarrhoea n

c nhi m C u trùng theo tu n tu i c a gà thí nghi m 34

B ng 4.7 Sinh tr a gà thí nghi m qua các tu n tu i (g/con) 36

B ng 4.8 Sinh tr ng tuy i c a gà thí nghi m qua các tu n tu i (g/con/ngày).38

B ng 4.9 B ng tiêu th th a gà thí nghi m 40

B ng 4.10 Tiêu t n th i l ng c a gà thí nghi m (kg) 41

B ng 4.11 Chi phí thu c phòng, tr b nh C u trùng cho 1 kg gà th t 42

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 4.1 Bi c nhi m C u trùng qua ki m tra m u phân lô I 33

Hình 4.2 Bi c nhi m C u trùng qua m u ki m tra phân lô II 33

Hình 4.3 th sinh tr n a gà thí nghi m 37

Hình 4.4 Bi sinh tr ng tuy i c a gà thí nghi m (g/con/ngày) 39

M C L C

L I C M N i

DANH M C B NG ii

DANH M C CÁC HÌNH iii

DANH M C CÁC T VI T T T iv

M C L C v

Ph n 1: M U 1

t v 1

1.3 M c tiêu c tài 2

tài 2

Ph n 2: T NG QUAN TÀI LI U 3

2.1 C s lý lu n c tài 3

2.1.1 Nh ng hi u bi t v b nh C u trùng 3

2.1.2.Gi i thi u v gi ng gà và thu c dùng trong thí nghi m 16

2.2.2.Tình hình nghiên c u ngoài n c 22

Ph n 3: I T NG, N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 23

3.1 i t ng nghiên c u 23

m, th i gian ti n hành 23

3.3 N i dung nghiên c u 23

3.4 Ph ng pháp nghiên c u và các ch tiêu theo dõi 23

3.4.1 Ph ng pháp b trí thí nghi m 23

3.4.2 Các ch tiêu theo dõi và ph ng pháp theo dõi 24

Ph n 4: K T QU VÀ TH O LU N 28

4.1 Công tác ph c v s n xu t 28

28

4.1.2 Chu u tr b nh 29

4.2 K t qu khoa h c 31

4.2.1 nh h ng c a hai thu c Coxymax và Anticoccidae Diarrhoea n t l nuôi s ng c a gà F1 (Ri x L ng Ph ng) qua các tu n tu i 31

4.2.2 nh h ng c a hai thu c Coxymax và Anticoccidae Diarrhoea n t l và

c nhi m C u trùng c a gà thí nghi m 1 10 tu n tu i 32

4.2.3 nh h ng c a hai thu c Coxymax và Anticoccidae Diarrhoea n sinh tr ng c a gà thí nghi m qua các tu n tu i 36

4.2.4 nh h ng c a hai thu c Coxymax và Anticoccidae Diarrhoea n kh n và chuy n hóa th a gà thí nghi m 39

4.2.5 Chi phí thu c cho phòng, tr b nh C u trùng gà thí nghi m 41

Ph n 5: K T LU N VÀ KI N NGH 43

TÀI LI U THAM KH O 44

Ph n 1

t v

Trong nh

tri n m nh, góp ph n r t l n vào vi c cung c p th c ph m, nâng cao ch t

ng b i Tuy nhiên, m t trong nh ng tr ng i

thi t h i, làm h n ch s phát tri n c a ngành Vì th hi n nay vi c phòng tr

b nh cho v c bi t trú tr ng, không ch các b nh truy n nhi m

c phòng b nh b ng tiêm phòng v c-xin, mà các b

t s c quan tâm phòng tr , do b nh kí sinh trùng là

m t trong nh ng lo i b nh quan tr ng vùng khí h u nhi i c

ta, vì nóng và u ki n thu n l i cho kí sinh trùng phát tri n

B nh C u trùng gà là m t lo i b nh do m t lo

t b nh chi m t l cao trong các b nh kí sinh trùng c ta,

b nh C u trùng tr nên ph bi n t khi phát tri n gà công nghi p và nh p n i

m t s gà cao s n gi ng tr ng và gi ng th t t c ngoài B nh C u trùng gàkhông gây t l ch t h i v m t kinh t : gà

gi m ng, còi c c, s kháng y u và d b các b nh truy n nhi mkhác t n công

Vi t Nam, b nh C ng gà còi c c, gi m t

kh ng, gi m s ng tr ng M c ta có khí h u nóng m

u r t thu n l i cho b nh C u trùng phát tri n V i s phát tri n không

ng ng c a khoa h c k thu t, trên th ng xu t hi n nhi u lo i thu c tr b nh

C %, Coxcilin, RTD Coccistop, Coxymax, Novacoc 2,5

- B n thân em t p làm quen v i công tác nghiên c u khoa h c

K t qu c tài là nh ng thông tin khoa h c v m ng c a 2

lo i thu c Coxymax và Anticoccidae Diarrhoea n hi u qu phòng tr b nh C u

Khi C u trùng m i theo phân ra ngoài là m t kén hay là m t noãn nang

(Oocyts), là nh ng bào t trùng hình b u d c, hình tr ng hay hình c u Có 3 l p v :

l p ngoài cùng r t m ng, bên trong ch a nguyên sinh ch t l n nh n thành h t, gi a nguyên sinh ch t có ch a m i to

Có m t s lo i C u trùng u có ch lõm vào g i là l noãn nang, có m t

s loài không có l noãn nang ho c không rõ Khi g u ki n nhi ,

thích h p thì nhân và nguyên sinh ch t b u phân chia

C u trùng thu c gi ng Eimeria thì nhân và nguyên sinh ch t s hình thành 4 bào

t , m i bào t hình thành 2 bào t con Bào t con có hình lê, chính bào t con này sxâm nh p vào niêm m c ru t, t ch c gan và gây ra nh ng t nh lý

C u trùng gi ng Isospora thì nhân và nguyên sinh ch t phân chia thành 2 bào

t , m i bào t phân chia thành 4 bào t p vào niêm m c ru t

i lo i l i có m t s lo i C u trùng ký sinh riêng

C u trùng gà không ký sinh trên ngan, ng i loài

C u trùng l i ký sinh trên m t v trí nh nh: C u trùng ký sinh manh tràng không ký sinh ru c l i

gà m i l a tu u b nhi m C ng m i l a tu i m

nhi m khác nhau Gà con b nhi m n ng và ch t nhi ng thành, gà

ng thành ch y u là v t mang trùng

i c a C u trùng (chu k sinh h c):

Tóm t i c a C u trùng gà

Noãn nang To Ao Noãn nang gây nhi m Bào t

(Oocyst) (Oocyst gây nhi m) (Trophotoit)

ti p t c phát tri n, t n t i lâu trong thiên nhiên

i và sinh s c tính t i nang bào t c a C u trùng

có trong th c u ng b nhi m t n n chu ng vào

i c a C u trùng gà g n :

n ngoài t c th i theo phân ra ngoài, g p

u ki n thu n l i v nhi m, noãn nang phát tri n thành b o t (C u trùng

Eimeria phát tri n thành 4 bào t thành noãn nang gây nhi m (Oocyst

gây nhi m)

ký ch : Gà nu t noãn nang gây b nh vào ru t, noãn

nang v ra, phóng ra 4 bào t g i là Trophotozoit bám vào t bào bi u mô ru t phát tri n thành Schiphotozoit, Schiphotozoit phát tri n thành Merozoit r i thành t bào

c và t bào cái Chúng k t h p v i nhau t o thành h p t , r i h p t l i sinh ra

noãn nang (Oocyst), th i t 5 7 ngày

vô tính và h u tính Vì v y có th phân ra C u trùng sinh s n theo 3 gi n sau:

n sinh s n vô tính: C u trùng ký sinh t bào bi ng tiêu hóa c a súc v t, l n d n lên và sinh s n theo hình th c tr c phân.

n sinh s n h n sinh s n tr c phân s hình thành các t i ph i t ), các t c (ti u ph i t ) Hai t t h p v i nhau t o thành h p t y ra trong t bào bi u mô

n i sinh

n sinh bào t : Sau khi h p t hình thành thì phát tri n thành noãn

nang (Oocyst), nguyên sinh ch t và nhân l i phân chia thành bào t hình thành nên

bào t n này di n ra ng bên ngoài g i là sinh s n ngo i sinh

hóa, noãn nang s gi i phóng các bào t con ra, các bào t con l i ti p t c xâm nh p vào các t bào bi u mô ru t, l n d n lên và ti p t c sinh s n vô tính, h u tính, vòng

t , lâm sàng, b nh lý, mi n d ch và thu u tr c các nhà khoa h c m i th i

Theo Nguy n Th Kim Lan và cs (2010) [9], thì b nh C u trùng gà do C u trùng ký sinh gây ra th y kh c trên th gi t b nh khó ki m soát, ngay c nh khoa h c k thu t thú y phát tri u nhi u t n th t do C u trùng gây ra C u trùng ký sinh gây t ng

ng tiêu hóa, làm cho gà d ch t B nh c bi t là

u ki u ki n v sinh thú y kém, công tác qu n lý

m b o c ta b nh ph bi n kh p các t nh thành

Theo Nguy n Th Kim Lan và cs (1999) [8], thì b nh C c coi

là v l n th hai sau b nh do vi trùng gây nên B nh C i

ng n (5 7 ngày) và không c n ký ch trung gian B nh C u trùng gây thi t h i l n

p m cao (t l ch t t 50 70

%) Gà con sau khi b m c b nh r t khó h i ph c, ch m l n, còi c c, ng thành ch y u là v t mang trùng và gi m t l

- Eimeria maxima ch y u ký sinh n gi a ru t non Oocyst

vàng, v Oocyst n sùi là nh m d nh n th y khi phân lo i

- Eimeria tenella ng ký sinh manh tràng, Oocyst màu xanh nh

là loài gây b nh m nh nh t gà con Th i gian sinh bào t i l n (18 48 gi )

- Eimeria acervulina có hình d ng Oocyst g n gi ng E maxima

bào t 13 17 gi nhi 28 30oC (ng n nh t so v i th i gian sinh bào t c a các loài C u trùng khác)

- Eimeria mitis m d phân bi t là Oocyst d ng tròn, th i gian sinh

bào t bi i l n (24 48 gi ng ký sinh u ru t non Sau khi nhi 36 gi , trong các t bào bi u bì nhung mao th y nh ng thphân l p thành th ng có 6 21 th n và các giao t c hình thành vào ngày th 5

- Eimeria necatrix c l c cao song m ph bi n và kh

gây b nh th E tenella V trí gây b nh ru t non và c manh tràng,

Oocyst E necatrix có th i gian sinh bào t ng và không bao gi t i

48 gi E tenella.

- Eimeria brunette là loài C c l ng ký sinh ru t

i gian sinh s n bào t luôn nh 24 gi Th i k phát tri n n i sinh ch y u ru t già ph n cu i ru t non, tr c tràng, lhuy t

- Eimeria mivatia loài C ng gây b nh b m t niêm m c

ru t, Oocyst c chi u ngang nh nh t trong s 3 loài C u trùng gà có

h t c c

- Eimeria paraecox có Oocyst hình b u d c, nguyên sinh ch t d ng tròn có

nhân gi a, h t c m khác bi t so v i các loài C u trùng khác cùng có v trí ký sinh u ru t non

- Eimera hagani c l c y ng ký sinh ph u ru t non Oocyst có th i gian sinh s n bào t nh nh t so v i Oocyst các loài C u trùng

ký sinh ph u ru t non (48 gi )

c ta, k t qu phân lo i C c cho th y tùy t ng khu v c,

có th có t n 8 loài C u trùng gây b nh cho gà

Hoàng Th ch (1999) [18] tìm th y s có m t c a 8 loài C u trùng gây

b nh trên gà nuôi t i mi c ta So v i 9 loài C u trùng tìm th y c a các tác gi trên th gi i thì Vi y nói t i E paraecox Phân lo i C u

i các t nh phía B c c a các tác gi qua nhi u th i gian nghiên c u v phân lo n (1995) [19]; Phan L c, B ch

M u (1999) [11] t có 6 lo i C c phát hi n là: E tenella, E necatrix, E maxima, E mitis, E brunette, E acervulina.

kháng c i v i nhi cao và khô h i y u Khi 21

30 %, nhi 18 40oC thì E tenella s ch t sau 1 5 ngày.

ng nhi m b nh là do gà nu t ph i noãn nang có s c gây b nh Noãn nang C u trùng nhi m vào th c u t, n n chu ng, d ng c

tr thành ngu n lây nhi m b ng v t g m nh m,

th y khi ru i màu có noãn nang vào t i ru t ru i thì nó có th duy trì s c gây b nh trong 24 gi

Th i gian nhi m b nh C c chia thành 2 th i k :

- Th i k ti n phát: kéo dài t khi gà nhi m ph i noãn nang C u trùng cho

t i khi xu t hi n nang tr ng trong phân

- Th i k phát b nh: là khi xu t hi n nang tr n khi nang

tr ng bi n m t hoàn toàn kh

ng qu n lí không t t, s t u ki n cho C u trùng phát tri n

và gây b nh m nh Th u sinh t u ki n thu n l i cho b nh phát

100 % Ngoài ra b nh còn làm gi m t sinh ng (12 30 %), gà gi (20

40 %) s ng tr ng

Gà công nghi p r t m n c m v i b nh vì s

có m t vài con nhi m C u trùng, n u không phòng tr k p th i thì ch sau vài ngày

t l nhi m b nh s là r t cao và gây ch t hàng lo t

* Quá trình sinh b nh:

Quá trình sinh b c hình thành t nh ng tr c ti p c a m m

b n phát tri n n i sinh c a C gà và các y u t

l c cao, gây t c ru t T t s ng l n t bào bi u

bì, l i niêm m c, các m ch qu n, th n kinh b h y ho

u ki n thu n l i cho các vi sinh v t khác nhau phát tri n, xâm nh p v

làm cho b nh càng ngày càng n ng và có th gây b i nhi m v i các b nh khác

Do niêm m c b t n ru t không tham gia vào quá trình tiêu hóa làm cho con v t b thi ng gây r i lo n tiêu hóa, d n t i

làm cho viêm ru t gây r i lo n ch p thu và v ng c a ru t gây a ch y,

ch r ti t ra nhi p thu ch t

ng làm m t s cân b ng c ti gà

Các th bào t C u trùng nhi m vào các t bào bi u bì nh ng khe h c,

t 24 48 gi , s phát tri n các th phân l i 1 s k t thúc M i th phân l p

ch a t i 900 th n Các th n c i 1 nhi m vào t bào bi u bì

nhi m vào s phát tri n các th phân l i 2 Các th phân l i 2 này qua 24

gi chúng phân gi i, phá h y nh ng l p bi i, phá h i mao m ch gây ra xu t huy t m phân l i 2 l i chui vào t bào bi u bì niêm

m c và b u hình thành t bào giao t cái, các t bào giao t c Th phân l p

có t i 3 ti n tri n các t bào bi u bì

n ph t tri n n i sinh, nh t là các th phân l i 2, phát tri n thành s ng l n trong các vách ru t s phá h y màng niêm m c ru t, gây ra ch y máu nhi u L i niêm m c, xoang ru t ch y nh ng t bào bi u bì b h y

ho i Do t n trong ru t nên ch u hóa b r i lo n, màng niêm m c ru t b t a m cho vi khu c t t o ra khi phân h y các ch t ch a trong manh tràng xâm nh gây ra nhi m trùng, nhi c t

C c t làm gà b c, th hi n nh ng r i lo n v

th n kinh: sã cánh, l , kém nhanh nh n C u trùng chi t ch ng

là d ch t ch c t bào bi u mô ru t làm cho gà thi ng

Nh u ki n trên cho th y s bi i sâu s c di gà b

b nh C u trùng S phát tri n quá trình b nh lý cu i cùng d n t i suy s p tr ng thái chung c a gà là m, cu i cùng là gà ch t

* S mi n d ch c i v i b nh C u trùng:

Theo Nguy n Th Kim Lan (2005) [16], t t c các gi ng

u m c b nh C u trùng Gà nuôi u nhi m C u trùng v i t l

khá cao (t 30,1 67,7 %) T l nhi m C u trùng có chi ng

gi m theo tu i gà Gà t n 2 tháng tu i nhi m C u trùng nhi u và n ng

nh t Gà trên 6 tháng tu i t l nhi m gi ng nhi m nh Gà công nghi p r t m n c m v i b nh C u trùng (t l nhi m là 66,1 %)

%) và m nhi

Sau khi kh i b nh gà s có mi n d ch v i loài C m

ph i Song v mi n d ch trong b nh C u trùng cho t i nay v c công

nh nh t, vì v y chúng chúng tôi cho r ng trong v này c c nghiên c u r n d i v i b nh C u trùng gà là mi n d ch có trùng

gà có mi n d ch

Nh ng nghiên c u ti p t c v mi n d n r mi n

d ch trong b nh C u và ph thu c vào loài C u trùng, vào li u

C u trùng gây mi n d ch, s ng gây nhi m, kh gây b nh c a loài C u trùng,

m phát tri n n i sinh c a các loài C u trùng khác nhau

Mi n d c t i b n v i v i loài C u trùng, khi các

n phát tri n c a chúng ti n tri n và xâm nh p sâu trong mô bào và mi n

d ch kém b n v n phát tri n c a chúng ch phát tri n trong l p

bi u bì niêm m c ru t V i nh ng loài gây b nh y u E mitis, E acervulina ký sinh

trong t bào bi u bì ru t non thì t o ra mi n d ch ng n, không b n v i v i l n

c m nhi c l i v i các th i k n i sinh c a E tenella phát tri n không

ch trong bi u bì mà còn xâm nh p vào l i bi u bì c a niêm m

còn th y chúng i l p sâu màng niêm m c V i loài C c n m t

li u nh nang tr ng, trong th i gian ng gây ra mi n d ch v ng ch c

Th i gian mi n d ch trong b nh C i dài và ph thu c vào nhi u y u t c bi mi n d ch N u tiêm cho gà con m ng

c c ng c b ng s tái nhi m C ng xuyên

* Tri u ch ng c a b nh:

B nh C u trùng gà bi u hi n b ng tri u ch t là a ch y, có máu, có d ch nhày, t m n kinh không v ng, g y y u, gà

ng t l i thành nhóm M nghiêm tr ng c a tri u ch ng ph thu c vào m c nhi m t ng và loài Eimeria nhi m, tr ng thái s c kh gà

Th i k mang b nh t 4 5 ngày, tri u ch ng trùng v i sphát tri n c a các th phân l gà b nhi m B nh ti n tri n có th

c p tính, mãn tính hay không có tri u ch n hình

+ Th c p tính: B nh di n bi n t n 2 3 tu ng th y gà

u con v t l , kém nhanh nh n, lông d ng

quanh h u môn Ti p theo do hàng lo t t bào bi u mô ru t b phá h b

li t, u ng nhi c, di u có nhi u d ch th , b u máu, niêm

m c và mào nh t nh t, con v y g y d c có l n máu Giai

n cu i con v t b tê li ch t (t l ch t t 50 % tr lên) T l gà ch t

* B nh tích c a b nh:

Xác ch t g c và mào nh t nh t, phân tích xung quanh lông

l huy t, phân l ng có l n máu B n là ru t, các

c không th y có b nh tích rõ M tai bi n ru t ph thu c vào loài

C ng C u trùng xâm nh p

Màng niêm m ng tiêu hóa xanh tím, ph ch t nhày màu vàng xám

Di u và d dày tuy n tr ng r ng, màng niêm m c ph niêm d ch Trong d

y lên rõ r t, màng niêm m c p nhung mao n m b p, m t s y

rõ nh m xu t huy t

+ E tenella: B nh tích ch y u manh tràng Manh tràng viêm xu t huy t phình to, ch y ch t d ng c c máu nh , x p, vách manh tràng m c b h y ho i, ph y nh ng v t loét t ngoài

có th nhìn th y rõ n cu i c a b nh, niêm m c ru ng, d y và có các c c máu gà non có hi ng a l n máu

+ E brunette: Gây b nh tích ph n sau c ng tiêu hóa, c manh tràng,

k t tràng và tr c tràng Gây viêm hóa s i trong ru t (viêm ru t hóa s i) cùng d ch

xu t ti t nhày l n máu, phân màu tr ng có l n các v t máu

+ E necatrix: Trên màng niêm m n gi a ru t non th y nh ng c c nhmàu tr ng xám n m sâu trong vách ru t nên có th nhìn th y rõ t phía ngoài Màng niêm m c xu t huy ho i t Ru t dày lên,

ch t ch a ru t màu h ng nh t ho c màu xám, th nh tho ng có l n c c máu

+ E maxima: Gây viêm ph u ru t non, màng niêm m c b h y ho i xu t huy t Viêm ru t xu t huy t v i thành ru t d y và xu t huy t l m ch m, ki m tra

b ng kính hi n vi phát hi c các tr c l n Ru t non ch y

ch t nhày màu nâu ho c h ng nh t

+ E hagani: B nh tích th y tá tràng và ph c ru t non Trên thành

ru t có nh m xu t huy t to b u kim ho c có nh ng m ng xu t huy t

Niêm m c b viêm cata n ng và xu t huy t

+ E acervulina: Gây gi m kh ng gà, phân tr ng Tá tràng d y, sung phù, sung huy Trên b m t tá tràng hay ph u ru t non, nh ng t

l n màu tr ng xám Trên tiêu b n t ch c, v trí C u trùng ký sinh là bi u mô

* Ch nh C u trùng gà:

Ch nh C u trùng c n ph i k t h p nhi u m ch c

ch n nh t thi t ph i d a vào k t qu xét nghi m phòng thí nghi m Ki m tra

trùng, m khám ki m tra b nh tích ru t gà Nghiên c m d ch t

h c (mùa phát b nh, tu u ch ng lâm sàng Ch

bi t c n lo i tr : B t xu t huy t, phân tr ng

gà, b

+ B nh CRD: Do Mycoplasma gây ra, khi m i phát hi

nh n nhác, gà con b t r t khó ch u hay ch y nh y lung tung, gà m c n nhau, l

màu nâu, phân dính xung quanh h u môn T l ch t 10 20 %

+ B nh E coli: Do vi khu n E coli gây ra B nh tích gà là a ch y, phân loãng, phân có d ch nhày màu tr ng, xanh, nâu, phân th i do ru t b ho i t n ng, gà

mào teo, nh t nh t B nh ti n tri n ch m r i rác không t

* Các bi u tr b nh C u trùng:

M t s nhóm thu c phòng tr b nh C n:

Theo Lê V ] n nay có nhi u lo i thu c có tác d ng

c ch và tiêu di t C p trung ch y u v n n m 6 nhóm thu c

- Nhóm Sulfanilamit: Bao g m Sulfaguanidin, Sulfathiazon, Sulfarazin, Sulfaquinoxalin, Sulfapyrasol và Sulfachlopyrazin

- Nhóm Nitrofuran: G m có Furazolidon, Furaltadon, Nitrovinla,

- Nhóm Pyrimidin: Amprolium, Trimethopin, Diaveridin

- Nhóm Antibiotis: Monezin, Salinomycin, Lymycin

- Nhóm Pyridin: Clopydol (Rigecoccin).

- Toltrazuril: Là ho c m i, tác d u tr C u trùng r t hi u qu Các nhóm thu c trên v i nhi u ch ng lo i theo ngu n g c th có 2 d ng:

- Thu c thú y ngo i nh p:

Theo Nguy n Xuân Bình (1993) [1], cho bi t m t s thu c ngo i nh

- Avicox ph m c a hãng Avite (Pháp), thành ph n c a thu c g m

có Sulfadimexin và Diaveridin, thu c d ng b t hòa tan, s d ng an toàn và có tác

c và cho gia c m u ng liên t c trong 3 5 ngày Li u tr : 1 g/1

c, dùng liên t c 3 5 ngày

- ESB3: S n ph m c a hãng Ciba (Th y S ), thành ph n chính là Sulfaclorin,

thu c d ng b t màu tr ng, d hòa tan, s d ng an toàn và hi u cao Li u phòng: 0,5 g/1 lít c Li u tr : 1 c, dùng liên t c 3 5 ngày

- Coccistop 2000: Lo i thu c này do hãng Intervet (Hà Lan) s n xu t Thu c

có d ng b t màu tr ng, d hòa tan, s d ng an toàn và hi u qu cao Thành ph n

g m Sulfadimedin 40 %, Sulfadimethoxin 4 %, Diaverindin 6 %, Vitamin K 4 %

Li c Li u tr : 1 c, dùng liên t c 3 5 ngày

- Caccibio t s n ph m c a Pháp Thu c d ng dung d ch Thành

ph n g m có Sunfaquinoxalin 4,5 %, Pyrimethamin 1,35 % Thu c có tác d ng h u

h t v i các lo i C u trùng Li c u ng Li u tr : 1 ml/1 lít

c u ng, dùng liên t c 5 7 ngày

- Dinaprol: Là s n ph m c a hãng Jakarta (Indonesia) Thu c có d ng b t

màu tr ng, d c Thành ph n g m Amprolium HCL 5 %, Furaltadoue 5 %, Vitamin A 0,6 %, Vitamin K 0,2 % Li c

Li u tr : 1,5 c, dùng liên t c 3 7 ngày

- Baycox t ch ph m d ng dung d ch 2,5 % Totrazuril c a hãng

Bayer Thu c có tác d ng v i t t c các loài C c bi t là: E tenella, E maxima, E acervulina Li u tr : 7 mg/kg P/ngày, li u trình 2 3 ngày.

- M t s thu c phòng tr b nh C u trùng c a các công ty thu c:

+ Anticoccid t ch ph m h n h p c a Sulfaquixalin 27,3 %, Sulfadimethoxin 22,35 %, Trimethothrim 20 %, Diaveridim 2,7 % Li u tr là

c ho c tr n vào th m 4 5 ngày liên t c Thu c có tác d ng t i v i C u trùng c p tính

+ Coccistop ESB3: Là ch ph m h n h p c a Sulfamid và Trimethoprim

c ho c tr n vào th c u ng Li u tr : 1,5 2 g/1 lít

c u ng

+ Rigecoccin WS ph m c a Công ty c ph c và VThú y Thu c có tác d c bi t m nh ch ng các ch ng C u trùng Eimeria gây

b nh C u trùng gia c m, có th c nên hi u qu tr c ti p, tác d ng t t

dùng Rigecoccin WS phòng, tr v i th i gian dài thì C

Li u tr c u ng

+ Bio Anticoc n ph m c a Công ty Liên doanh Bio

Pharmachemie Bio Anticoc là s n ph m k t h p c a Sulfadimidine và Diaverridine, thu c có tác d u tr t t c các loài C u trùng gia c m Li u

+ Marcoc: Là s n ph m c a Công ty c ph n thu c Thú y Mar c tr

C u trùng ru t non, C u trùng manh tràng, C u trùng ghép v i E coli Thành

Hi n nay có hai lo i v c-xin trên th ng:

V c- c: Có ch a noãn nang C c l c Vì v y, khi s

ng a v ng các yêu c u nghiêm ng i v i vi c b o v gia c m

V i vi c h ch s d ng ít ký sinh trùng và th m chí dùng thu c quá li u 10 l n là

an toàn cho nh ng gà ch ng ng ng trong th t và tr ng cung c p

i kh e m nh và an toàn (Công ty TNHH Vi t Pháp

Qu c T 2013 [2])

2.1.2.Gi i thi u v gi ng gà và thu c dùng trong thí nghi m

k t h p gi a gà kiêm d ng th t tr

t cao c a Trung Qu c v i gà Ri cho ch ng th t t t c a

lai ( LP c t o ra b ng cách cho lai gi a gà tr ng LP v i gà mái Ri (LP x Ri) ho c (Ri x LP)

Hi n nay, các th h gà lai (¾ LP, ¼ Ri) t c nuôi nhi u các nông

h và trang tr n thu c các t g Yên, Hà N i và Phú

Th Trong quá trình lai t o và nuôi tri n khai cho th y gà Ri lai có kh

ng t t (Nguy t, H Xuân Tùng 2004 [4])

Theo Tr n Thanh Vân và cs (2015) [22], kh ng gà Ri lúc m i n là 30

31 g; 6 tháng tu i gà mái là 1,130 g, gà tr n 12 tháng tu i gà mái là 1,246 g, gà tr ng là 2,735 g

Theo H Xuân Tùng và Phan Xuân H o (2010) [20], kh ng s ng 11

Coxymax phòng và tr b nh C u trùng phân có máu, phân sáp vàng, sáp nâu, sáp

i Eimeria spp (E tenella, E necatrix, E brunette, E acervulina, E maximax).

Coxymax ch tr ng h p nhi m khu n: Salmonella, E coli gây ra

b nh phân xanh, phân tr ch l , t huy t trùng trên gia c m

c bi t hi u qu v i b nh n ng và b nh ghép

c tr b nh C u trùng ru t non, manh tràng, tiêu ch

sáp, phân xanh, phân tr ng, h ng l , E coli ghép các b ng tiêu hóa S n ph n