Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh cầu trùng ở gà nuôi tại huyện Phú Bình tỉnh Thái Nguyên và thử nghiệm một số phác đồ phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)

-

NGHIÊN C U TÌNH HÌNH M C B NH C U TRÙNG GÀ NUÔI T I HUY N PHÚ BÌNH, T NH THÁI NGUYÊN VÀ TH NGHI M

-

NGHIÊN C U TÌNH HÌNH M C B NH C U TRÙNG GÀ NUÔI T I HUY N PHÚ BÌNH, T NH THÁI NGUYÊN VÀ TH NGHI M

c s nh t trí c i H c Nông Lâm Thái Nguyên, Ban Ch

d n em trong su t quá trình th c t p t t nghi p

Ban Giám hi i H c Nông Lâm Thái Nguyên, Ban Ch nhi m

c l p ng nhu c u c a th c ti n s n xu t.

Xu t phát t th c t c s ng ý c a Ban giám hi u

i h c Nông Lâm Thái Nguyên, chúng em th c hi tài:

c u tình hình m c b nh c u trùng gà nuôi t i huy n Phú Bình, t nh Thái Nguyên và th nghi m m t s phòng tr

M g ng r t nhi i gian th c t p ng n, kinh nghi m th c t u, ki n th c còn h n ch nên khoá lu n c a em không tránh kh i nh ng thi u sót Vì v y em r c s

ki n nhi t tình c a th y, cô giáo và các b ng nghi bài khoá lu n này

c hoàn thi

DANH M C CÁC B NG

Trang

B ng 4.1 K t qu công tác ph c v s n xu t 35

B ng 4.2 L ch dùng v c - xin cho gà nuôi t i huy n 36

B ng 4.3: T l m c b nh c u trùng gà t i m t s a huy n Phú Bình 38

B ng 4.4: K t qu nh t l nhi m b nh c tu i 39

B ng 4.5: T l nhi m c u trùng gà theo tu i 39

B ng 4.6: T l m c b nh c u trùng theo các tháng u tra 41

B ng 4.7: T l gà ch t do c tu i 42

B ng 4.8: T l nhi m c 43

B ng 4.9: T l ng gà nhi m c u trùng qua ki m tra tr ng thái phân 44

B ng 4.10: Tri u ch ng c a gà m c b nh c u trùng 45

B ng 4.11: B nh tích c a gà nghi m c b nh c u trùng 46

B ng 4.12: K t qu u tr b nh c u trùng gà 47

B ng 4.13 an toàn c a thu c 48

M C L C

Trang

L I C i

L U ii

DANH M C CÁC B NG iii

DANH M C CÁC T VI T T T iv

M C L C v

Ph n 1: M U 1

t v 1

1.2 M c tiêu và yêu c u c tài 2

tài 2

c 2

c ti n 2

Ph n 2: T NG QUAN TÀI LI U 3

khoa h c c tài 3

i ch t gia c m 3

c tính chung c a b nh c u trùng gia súc, gia c m 5

2.1.3 Tác nhân gây b nh c u trùng gà 7

i c a c u trùng gây b nh cho gà 10

2.1.5 S nhi m b nh c a c u trùng gia c m 12

2.1.6 Quá trình sinh b nh gà 14

2.1.7 S mi n d ch c i v i b nh c u trùng 15

2.1.8 Tri u ch ng b nh c u trùng gà 16

2.1.9 B nh tích 18

2.1.10 Ch 19

2.1.11 M t s thu u tr b nh c u trùng gà 20

2.2 Tình hình nghiên c c 25

2.2.1 Tình hình nghiên c c 25

2.2.2 Tình hình nghiên c c 27

Ph n 3: NG, N NGHIÊN C U 28

ng và ph m vi nghiên c u 28

m và th i gian ti n hành 28

3.3 N i dung nghiên c u 28

u và các ch tiêu theo dõi 28

y m u 28

nh các ch tiêu nghiên c u 29

3.4.3 Các ch tiêu nghiên c u 30

lý s li u 30

khám b nh tích gà m c b nh c u trùng 31

u tr b nh c u trùng 32

Ph n 4: K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 33

4.1 Công tác ph c v s n xu t 33

4.1.1 K t qu công tác ph c v s n xu t 33

4.1.1.1 Công tác tuyên truy n 33

4.1.1.2 Công tác phòng b nh 33

4.1.1.3 Công tác khác 35

4.1.2 K t lu ngh 36

4.1.2.1 K t lu n 36

4 ngh 37

4.2 K t qu nghiên c u 37

4.2.1 T l m c b nh c u trùng gà thu c t i các xã thu c huy n Phú Bình 37

4.2.2 K t qu nh t l nhi m b nh c u trùng gà theo tu i nuôi t i các xã

c a huy n Phú Bình 38

4.2.3 T l nhi m c u trùng gà theo tu i 39

4.2.4 T l m c b nh c u tra 41

4.2.5 K t qu ki m tra t l gà m c b nh c u trùng ch tu i 42

4.2.6 T l nhi m c 43

4.2.7 T l gà nhi m c u trùng qua ki m tra tr ng thái phân 44

4.2.8 Tri u ch ng c a gà m c b nh c u trùng các xã thu c huy n Phú Bình 45

4.2.9 B i th c a gà nghi m c b nh c u trùng các xã c a huy n Phú Bình 46

4.2.10 K t qu u tr b nh c u trùng gà 47

Ph n 5: K T LU NGH 49

5.1 K t lu n 49

ngh 50

TÀI LI U THAM KH O

II Tài li c ngoài

Ph n 1

t v

Trong nh ng

m c thu nh i dân, t o ra các s n ph m có giá tr ng và kinh t cao ph c v nhu c c và xu t kh

nhanh nhu c u v th t và tr ng, t l axit amin thi t y u,

m nghèo, i s ng xã h y s phát tri n kinh tchung c c nhà

m t trong nh ng y u t gây thi t h i n ng n nh t, ng không nh cho

nh c u trùng gà là m t trong nh ng b nh

sinh trùng ng tiêu hóa gây ra, làm cho gà m c b nh tr nên còi c c

1.2 M c tiêu và yêu c u c tài

- nh t l m c b nh c u trùng gà t i m t s xã c ahuy n Phú Bình, t nh Thái Nguyên

- nh t l gà nhi m và ch t theo l a tu i (ngày tu i)

Ph n 2

T NG QUAN TÀI LI U

2.1 khoa h c c tài

Gia c m có ngu n g c t loài chim hoang d i, có b p, nh và

p thì n thành gia c m non

Gia c m khác v ng v t khác ch c a quá trình trao

a gia c m bao g m: khoang mi ng, h u, th c

qu n trên, di u, th c qu i, d dày tuy n, d t non, manh tràng, tr c tràng và l huy ng th i có s tham gia c a gan và tuy n t y

ng c a nhi m và m t ph c phân

sinh v t di u Th th c qu n xu ng d dày r t nhanh

+ D dày: T di u th dày tuy n D dày tuy n

c c u t o t ng ng ng n, có vách dày n i v i d

b ng eo nh , kh ng 3,5 - 6g Th ng c a d ch v có ch a men pepsin, axit chlohydric và ch t nh y musin (pH = 3,6 - 4,7) Th

non, t a d ch ru t và tuy n t y làm gi m n axit t o

u ki n thích h p cho s ho ng c a men phân gi i protein và gluxit trong th c chuy n hóa t o thành nh ng ch t d h p thu ru t,

c phân gi i thành các monosacarit nh men amilaza c a d ch t y và

m t ph n c a d ch ru c phân gi n pepton và polipeptit, ticác men proteolyse c a d ch t y s phân gi i thành các axit amin, lipit thì

c chuy n hóa thành glyxerin và các axit béo nh men lipaza Ch

c tiêu hóa m ng nh manh tràng nh quá trình ho ng c a các vi khu n (Nguy n Duy Hoan (1999) [4])

Quá trình tiêu hóa trong ru t b u tá tràng và k t thúc h i tràng

T ng tiêu hóa di n ra 85 - 95% gà, h p thu các ch t dinh

non, bao g m các s n ph m phân gi i protit, lipit, gluxit khoáng, vitamin và

c Chính vì v y khi gà m c b nh c u trùng s gây ng r t nghiêm

tr gà manh tràng quá trình phân gi i các ch t trên còn ti p

ra r t nhanh ch trong vài gi , b nh c u trùng x y ra nhanh i c u trùng ng n (5 - 7 ngày)

2.1.2 c tính chung c a b nh c u trùng gia súc, gia c m

B nh c c Luvenhuch A phát hi n t

i gian các nghiên c u v d ch t , lâm sàng, b nh lý,

mi n d ch và thu u tr c các nhà khoa h c m i th i dày công

trong nh ng b nh quan tr ng nh t c a gia c m trên toàn th gi t

lo i b nh ký sinh trùng truy n nhi m ph bi n ng tiêu hóa c a gia c m,

c m, t l ch t cao nh t là gia c m non (t l ch t cao gà con, th con có

th lên t i 80 - 100%) b nh c u trùng là nguyên nhân gi t

tr ng t 10 - 30% và gây tiêu ch y hàng lo t

Tính chuyên bi t c a c u trùng Eimeria th hi n r t nghiêm ng t, chúng

ch có th gây b nh cho ký ch mà chúng thích nghi trong quá trình ti n hóa

và bi u hi n không ch i v i ký ch c a chúng mà m i lo i c u trùng ch

là gia c i loài l i có m t s loài c u trùng ký sinh riêng C u

c u trùng l i ký sinh trên m t v trí nh nh: C u trùng ký sinh manh tràng

Gà m i l a tu u b nhi m c m i l a tu i mnhi m khác nhau Song b ng th y nh t gà con t 10 - 60 ngày tu i, n ng

hình tr hay hình elip (ph thu c vào t ng lo i c u trùng) C u trùng ký sinh

ch y u t bào bi u bì ru t c a nhi u loài gia súc, gia c m và c i Theo Levine (1942) [23], b nh c u trùng do m ng v t

Protozoa, l p: Sporozoa, l p ph : Coccidiasina, b : Eucoccidiorida, phân b : Eimeriorina, h : Eimeridae g m 2 gi ng Eimeria

và Isospora, h Criptosporididae, gi ng Cryptosporidium.

Nh ng nghiên c u lúc này ch mang tính ch t kh nh rõ các loài c u trùng gây b ng v t Khi c u trùng m i theo phân ra

c g i là noãn nang c u trùng (Oocyst) Có 3 l p v : ngoài cùng là

l p màng r t m ng bên trong có nguyên sinh ch t l n nh n thành các h t,

ng thu n l i thì nhân và nguyên sinh ch t b u phân chia

N u là c u trùng thu c gi ng Eimeria thì nhân và nguyên sinh ch t s

hình thành 4 bào t , m i bào t l i phân chia thành 2 bào t con, bào t con

có hình lê, chính bào t con này s xâm nh p vào niêm m c ru t, t ch c gan gây ra nh ng t nh lý Gi ng này hay gây b nh gia c m

N u là c u trùng thu c gi ng Isopora thì nhân và nguyên sinh ch t s

phân chia thành 2 bào t , m i bào t l i phân chia thành 4 bào t con, cu i

cùng hình thành 8 bào t p vào niêm m c ru t Gi ng này hay g p chó, mèo.

2.1.3 Tác nhân gây b nh c u trùng gà

Coccidia gây ra, ký sinh ch y u t bào bi u mô ru t C u trùng ký sinh

gà thu c hai gi ng: Eimeria và gi ng Isospora (gi ng Isospora ít g

n 9 loài c u trùng thu c gi ng Eimeria ký sinh trên gà

và gây thi t h i l Eimeria tennella, Eimeria necatrix, Eimeria brunette, Eimeria mitis, Eimeria maxima, Eimeria acervulina, Eimeria praecox, Eimeria hagani, Eimeria mivati. c ta, k t qu phân lo i c u

c cho th y tùy t ng khu v c, có th có t n 8 loài c u trùng gây b nh cho gà Theo Hoàng Th ch (1999) [14 y s có m t c a 8 loài c u trùng gây b nh trên gà nuôi t i mi c ta So v i 9 loài c u trùng tìm th y c a các tác gi trên th gi i thì Vi y nói t i

E.paraecox Theo tác gi Phan L c, B ch M nh -HN) (1999) [9] cho bi t có 6 loài c c phát hi n là: Eimeria tenella, Eimeria maixma, Eimeria mitis, Eimeria brunette, Eimeria necatrix, Eimeria acervulina M i lo i Eimeria ng ký sinh m n ru t non nh nh:

Gà, v t

E.tenella Manh tràng (ho c túi mù)

E.praecox Tá tràng và trên ru t non

E.acervulina Tá tràng và trên không tràng

E.necatrix Ru t non và manh tràng

E.brunetti Ph n cu i ru t non, tr c tràng, l huy t

- ng ký sinh manh tràng, Oocyst màu xanh nh t

nh m nh nh t gà con Th i gian sinh bào t ng

i l n (18-48 gi )

- Eimeria maxima ch y u ký sinh n gi a ru t non Oocyst có màu

n sùi là nh m d nh n th y khi phân lo i

- Eimeria acervulina có hình d ng Oocyst g n gi ng

gian sinh bào t 13-17 gi nhi 28-300C (ng n nh t so v i th i gian sinh bào t c a các loài c u trùng khác)

- m d phân bi t là Oocyst d ng tròn, th i gian sinh s n bào t bi i l n (24-48 gi ng ký sinh u

ru t non Sau khi nhi 36 gi , trong các t bào bi u bì nhung mao th y nh ng th phân l p thành th ng có 6-21 th n và các giao t c hình thành vào ngày th 5

nh th trí gây b nh ru t non và c manh

i gian sinh s n bào t ít bi ng và không bao gi t i 48 gi

- Eimeria paraecox có Oocyst hình b u d c, nguyên sinh ch t d ng tròn

có nhân gi a, h t c m khác bi t so v i các loài c u trùng khác cùng có v trí ký sinh u ru t non

- Eimeria mivatia, loài c ng gây b nh b m t niêm

m c ru c chi u ngang nh nh t trong s 3 loài c u trùng gà có h t c c

non Oocyst có th i gian sinh s n bào t nh nh t so v i Oocyst các loài

c u trùng ký sinh ph u ru t non (48 gi )

- Eimeria brunetti là loài c c l ng ký sinh ru t

i gian sinh s n bào t luôn nh 24 gi Th i k phát tri n n i sinh ch y u trong ru ph n cu i ru t non,

tr c tràng, l huy t

c ta, k t qu phân lo i c c cho th y tùy t ng khu

v c, có th có t n 8 loài c u trùng gây b nh cho gà

Theo Hoàng Th ch (1999) [14 y s có m t c a 8 loài c u trùng gây b nh trên gà nuôi t i mi c ta So v i 9 loài c u trùng tìm

th y c a các tác gi trên th gi i thì Vi y nói t i E.paraecox

i c a c c tính t khi gia súc nu t ph i noãn nang có

n khi chúng l i t o ra nh ng noãn nang có s c gây b nh

T0, A0

(Oocyst) nhi m (Oocyst) (Trophotozoit)

g u ki n thu n l i v nhi m, noãn nang phát tri n thành bào t

(c u trùng Eimeria phát tri n thành 4 túi bào t , trong m i túi bào t có 2 bào

t th thành noãn nang gây nhi m (Oocyst gây nhi m).

n ký ch : Khi noãn nang c u trùng xâm nh p theo th c u i tác d ng tr c ti p c a d ch d

dày, ru t, m t thì l p v c phá v c gi i phóng Chúng l p t c xâm nh p vào trong các t bào bi u bì ru t phát tri n thành

Schizonte Schizonte ti p t c phát tri n và phân chia t o thành Schizogoni r i

v ra thành nhi u Schizogoit Schizogoit ti p t c phát tri n thành Merozoit r i

c a giao t c phân chia và l n ch ng m

m i nhân con hình thành nguyên sinh ch t bao b c và giao t c

ng thành Chúng có hình qu c nh , m u có vòi sinh

d c Quá trình hình thành giao t ng t

c, ch khác là m u t bào có l sinh d c g i là micropil, thông qua

l này giao t c chui vào bên trong giao t th c hi n ch

giao t c và cái hình thành m t h p t c b c chung m t v

n sinh s n bào t ng tiêu hóa các noãn nang theo

ng nên g i là sinh s n ngo i sinh T t

u phân chia thành 4 nguyên bào t (sporoblast) Quanh m i nguyên bào t

l i hình thành v b c riêng thành 4 nguyên bào t 4 nguyên bào t nang này v n n m trong m t v b c chung g m 2 l p r t c ng có kh

o v t t v i các y u t gây h i thu c kh

t nang có s c gây b nh và ti p t c nhi m vào v t ch

S phát tri n c a nang tr ng ph thu c vào y u t ngo i c nh nh t là nhi , cho nên th i gian phát tri n c a nang tr ng

th i các lo i c u trùng khác nhau thì th i gian sinh bào t

m r t quan tr ng trong phân lo i c u trùng

i c a c u trùng phát tri n khá nhanh Sau khi gia c i noãn nang, sau 1 - 2h các th bào t xâm nh p vào niêm m c tá tràng, 54h sau khi b nhi r t nhi u niêm m c và có m t trong t bào bi u bì,

u nhân lên, sau 3 - 4h sinh s n cho ra m t th h m i C ng

d u tr ta cho thu c liên t c cho gà t 5 - 7 ngày

n sinh s n h u tính và vô tính là th i k nung b nh và phát tri n b nh c u trùng c n sinh s n bào t là ngu n b nh C u trùng gà là m t lo i n i ký sinh trùng trong t i

Noãn nang c u trùng t có th duy trì s c s ng 4-9 tháng, có

ôn hòa l u ki n thu n l i nh t cho c u trùng phát tri n, nhi 22-300C

ch m t 18-36 gi c u trùng phát tri n thành nh ng bào t con S kháng

21-30%, nhi 18-400C thì E.tenella s ch t sau 1-5 ngày

ng nhi m b nh là do gà nu t ph i noãn nang có s c gây nhi m Noãn nang c u trùng l n vào th c u t, n n chu ng, d ng c

v t g m nh m, côn trùn u có th là ngu n gieo r nh

u th y khi ru i hút máu ph i noãn nang vào t i ru t

ru i thì nó có th duy trì s c gây nhi m trong 24 gi

Th i gian nhi m b nh c c chia thành 2 th i k :

- Th i k ti n phát kéo dài t khi gà nhi m ph i noãn nang tr ng c u trùng cho t i khi xu t hi n nang tr ng trong phân

- Th i k phát b nh: là khi xu t hi n nang tr n khi nang tr ng bi n m t hoàn toàn kh

ng qu n lý không t t, s t o u ki n cho c u trùng phát tri n và gây b nh m nh Th u sinh t u ki n thu n l i cho

cho b nh c u trùng phát tri n và lây lan

Nghiên c u v này, Kolapxki và cs (1980) [22] cho bi t: Loài g m

Theo Nguy n Th Kim Lan và cs (2008) [6] cho r ng: Tiêu hóa là con

ng truy n lây duy nh t mà Oocyst c u trùng có th lây nhi m theo hai cách: Lây nhi m tr c ti p và lây nhi m gián ti p

Lây nhi m tr c ti p: Gà mang b nh th i c ng bên

d c phát tán trên kh p n n chu ng,

ng và d ng c p tính hay nh t, b i và tìm ki m nh ng m nh th a, ch n n n chu nu t

ph i Oocyst có s c gây b nh

Lây nhi m gián ti p: M t s ng v t s ng trong chu ng nuôi ho c xung quanh có kh u tr i, gián, ki n, chu t Chúng di chuy n s truy n Oocyst c u trùng vào th c u ng, làm cho

gà nhi m c u trùng Theo Ph [5] cho bi t: Khi ru i

trong vòng 24 gi Ngoài ra, các d ng c y

vào khu v c chu ng nuôi

C u trùng phát tri n vào t t c nh phát tri n

m nh nh t vào mùa xuân và mùa hè B nh c ng ti n tri n âm làm cho con v t ch m l n, s kháng kém, d m c các b nh k phát, khi

g u ki n thu n l i, c u trùng phát tri n thành d ch l n, mang tính h y

t bào bi r i lo không h dinh

ng Ru t viêm và m ch máu b v ra n u d ch th và máu tràn vào xoang gây t máu Gà y u thi u máu và ki t l

ng l n t bào bi u bì, l i niêm m c, các m ch qu n th n kinh b h y

ho u ki n thu n l i cho các vi sinh v t khác phát tri n, xâm nh làm b nh càng n ng và có th gây b i nhi m các b nh khác Do niêm m c b t n t n ru t không tham gia vào quá trình tiêu hóa làm cho con v t b thi ng gây r i lo n tiêu hóa,

u và ph thu c vào loài c u trùng, vào li u c u trùng gây mi n d ch, s

và nhi u y u t khác

K t qu nghiên c u c a Tyzzer (1992) [26 ng minh b ng th c nghi c hi u c a mi n d ch trong b nh c u trùng Tác gi nh n th y

nh ng gà kh i b nh v i loài c u trùng này thì có kh ng l i loài c u trùng y khi chúng xâm nh p l n sau

không b n v i v i l n c m nhi c l i các th i k n i sinh

c a E.tenella phát tri n không ch trong bi u bì mà còn xâm nh p vào l p

i bi u c a niêm m y chúng c i l p sâu màng niêm m c V i loài c c n m t li u nh nang tr ng, trong

th i gian ng gây ra mi n d ch v ng ch c

Theo Horton - Smith (1952) [21] cho r ng th i gian mi n d ch trong

n d ch N u tiêm cho gà con m t li u l n nang tr ng c u trùng thì t i ngày th 14 chúng có s kháng v i b nh và t i ngày th 42 thì s t ít Sau khi tiêm cho gà con 3 li u nang tr ng,

m i li u cách nhau m t tu s kháng và có th t b o v , không b tái nhi m

ch m ch c b nh, phân loãng l

+ Th c ng x y ra gà 18 - 40 ngày tu i, b nh di n bi n t

2 - 3 tu n l , sau th i gian nung b nh, c quá trình di n bi i ta ghi

nh c qua các bi u hi ng kéo dài t 3 - 7 ngày V i các

(do th t) Khi có hi ng viêm xu t huy t trong ru t

ng ta th y c r t, m t nh m, hai cánh xã xu u phân có màu vàng

t nh t vì thi u máu, v ch h khám thì th nh tho ng

th y phân bám xung quanh h u môn, m t s gà có bi u hi n th n kinh bán li t

ho c li t Th c p tính gây ch t gà trong th i gian 3 - 4 ngày, t l ch t r t cao

70 - 80 %, n u tri k p th i, s gà còn l i chuy n sang th mãn tính

T l ch t nhi u hay ít còn ph thu c vào ch n lý, s

kháng c a con v t v i b nh c nhi m c u trùng

t vài tu n vài tháng Gà m c b nh gi m th tr ng, gi m s ng tr ng, gây thi t h i v m t kinh t ng ít b ch t

+ Th ng thành mang m m b nh tuy nhiên bi u hi n

Có nh ng con c m nhi m v i b nh m y có tri u

ch ng, sau khi kh i b nh chúng t c mi n d i v i loài c u trùng gây

ch ng c u trùng thì có có nhi m b u ch ng c a b nh

2.1.9 B nh tích

Gà m c b nh c u trùng xác ch t g y, niêm m c nh t nh t, phân dính quanh h u môn, quan sát các bãi phân th y trong phân có l n máu, b nh tích

trùng mà gà m c ph i

E tenella: gây b nh tích ch y u manh tràng Manh tràng viêm xu t

E brunette: B nh tích ph ng tiêu hóa Gây viêm xu t huy t

c manh tràng, tr c tràng và l huy t Gây viêm hóa s i trong ru t (viêm ru t hóa s i) cùng d ch xu t ti t nhày l n máu, phân màu tr ng có l n các v t máu

E maxima: Gây viêm ph u ru t non, màng niêm m c b h y ho i

xu t huy t Viêm ru t xu t huy t v i thành ru t dày và xu t huy t l m ch m

Ru t non ch y ch t nhày màu nâu ho c màu h ng nh t

E acervulina: Gây gi m tr ng gà, phân tr

phù, sung huy Trên b m t ru t tá tràng hay ph u ru t non, nh ng

t n màu tr ng - xám Trên tiêu b n t ch c, v trí c u trùng ký sinh

bi u mô

E hagani: Gây b nh tích tá tràng, ph c ru t non, thành ru t có

nh m xu t huy t, niêm m c ru t viêm cata n ng

quan tr ng giúp cho vi c ch nh

ng ch t sau khi nhi m b nh 5 - 7 ngày.

ng h ng thành b nhi m b nh có tri u ch ng không rõ ch

th y gà ch m l n Niêm m c nh t nh t, ki m tra phân th y noãn nang

ng th loét B nh x y ra gà trên 1 tháng tu i

bi i gì l n ngoài bi u hi n c a s

* Ch t v i m t s b nh khác:

v sau tr , t x y ra trong vòng 3 - 7 ngày và có t l ch t cao B

- n gà 7 - 20 ngày tu i: C n dùng thu c phòng c u trùng khi gà

t 7 ngày tu i tr lên Thu c ph i có kh c ch ho c tiêu di

nguyên gây b nh khi chúng m i xâm nh p vào t bào bi u bì ru t ho

trong th phân l p th h 1 Thu c phòng c u trùng nên cùng m t lúc có tác

d ng di t khu n phòng các b nh do vi khu n gây ra Có th dùng các lo i

thu c: sulfaquinoxalin, sulfadimedin

mi n d ch khá t t nên c u trùng ít x y ra m c dù chúng luôn luôn

- th mang trùng Vì th không cho phép chúng ta ch quan mà hàng tháng ph i dùng thu c phòng ít nh t là m i t 3 ngày Thu c dùng

N u trong quá trình c c phòng b ng thu c mà b nh

v n n c bi t là t 15 - 45 ngày tu i thì ta c n t p trung ch a tr Thu c dùng ch a tr t t nh t ph i hoàn toàn khác v i thu nh Sau

Tltrazuril là ho c m i, tác d ng tr c u trùng r t hi u qu

Các nhóm thu c trên v i nhi u ch ng lo i theo ngu n g c thì có 2 d ng:

* Thu c ngo i nh p

Theo Nguy n Xuân Bình (1993) [2], m t s thu c ngo i nh c

Avicoc ph m c a hãng Avitec (pháp), thành ph n c a thu c

g m có sulfadimexin và diaveridin, thu c d ng b t hòa tan, s d ng an toàn

và có tác d ng t t Thu phòng b nh b ng cách hòa tan trong

c v i li c và cho gia c m u ng liên t c trong 3 - 5 ngày Li u tr c, dùng liên t c 3 - 5 ngày

Caccibio t s n ph m c a pháp Thu c d ng dung d ch

Thành ph n g m có sulfaquinoxalin 4,5%, pyrimethamin 1,35% Thu c có tác

d ng v i h u h t các lo i c u trùng Li c u ng Li u

tr : 1m c u ng, dùng liên t c 5 - 7 ngày

Coccistop 2000: Lo i thu c này do hãng Intervet (Hà Lan) s n xu t

Thu c có d ng b t màu tr ng d hòa tan, s d ng an toàn và hi u qu cao

Thành ph n g m sulfadimedin 40%, sulfadimethoxin 4%, diaveridin 6%,

dùng liên t c 3 - 5 ngày

Dinaprol: Là s n ph m c a hãng Jakarta (Indonesia) Thu c có d ng b t

màu tr ng và r t d c Thành ph n g m amprolium HCl 5%, furaltadoue 5%, vitamin A 0,6%, vitamin K 0,2% Li c

Li u tr : 1,5 - c, cho u ng liên t c 3 - 7 ngày

* M t s thu c phòng tr c u trùng c a các Công Ty thu c.

Thành ph n: Sulfaquinoxalin: 18,7g

Diaveridin : 3,3g

HANSULCOX-WSP: Thu c d ng b t do công ty Hanvet s n xu t

Thành ph n: Sulfadimedine sodium 40g

Sulfaquinoxaline sodium 15g Diaveridine HCl 5g

100gCách dùng: pha 100g thu c v c u ng ho c 1g cho 10kg P,liên t c 3 ngày

VINACOC.ACB: Thu c d ng b t do Công ty c ph n thu c thú y

n xu t

Thành ph n: + Sulphachlopyrazin sodium salt

+ LactoseThu c cho u ng ho c tr n th