Nghiên cứu tình hình mắc bệnh giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu tình hình mắc bệnh giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu tình hình mắc bệnh giun đũa ở lợn tại một số xã của huyện Phú Lương – tỉnh Thái Nguyên và biện pháp phòng trị. (Khóa luận tốt nghiệp)

: Chính quy Chuyên ngành: Thú y

: 2011 2016

L I C

c s ng ý c a Ban Giám hi ng, Ban ch nhi m khoa

ng d n và s nh t trí c a phòng Nông nghi p huy nh Thái Nguyên, em th c hi n nghiên c tài:

u tình hình m c b l n t i m t s xã c a huy n

t nh Thái Nguyên và bi n pháp phòng tr

Trong quá trình th c hi c s giúp và ch b o ân c n c a

cán b phòng Nông nghi p huy

Em xin g i l i c n Ban Giám hi

em trong su t quá trình h c t i gian th c t p

c bi t em xin bày t lòng bi c t i th ng d n TS Nguy u c ti ng d n em trong su t quá trình th c t p và hoàn thành b n khóa lu n này

xin g i l i c o và toàn th các cán b

u ki n thu n l em trong su t quá trình th c t p t

M t l n n a, em xin kính chúc toàn th các th y, cô giáo trong khoa

tháng

Sinh viên

Phùng Th Th Anh

DANH M C B NG

Trang

B ng 4.1 K t qu công tác ph c v s n xu t 30

B ng 4.2 T l nhi n m t s xã c a huy n Phú nh Thái Nguyên 31

B ng 4.3 T l nhi a tu i l n 33

B ng 4.4 T l nhi m tra 35

B ng 4.5 T l nhi t 36

B ng 4.6 T l nhi 37

B ng 4.7 T l nhi ng l n 40

B ng 4.8 Tri u ch ng khi l n m 41

B ng 4.9 Hi u l u tr a m t s lo i thu c 42

M C L C

Trang

PH N 1 : M U 1

t v 1

1.2 M u 2

tài 2

c 2

c ti n 2

PH N 2 : T NG QUAN TÀI LI U 3

khoa h c c tài 3

m sinh lý, tiêu hóa c a l n 3

2.1.2 Hi u bi t chung v loài giun ký sinh 6

2.1.3 B n 8

2.1.4 Nh ng hi u bi t v thu c hanmectin 25 và levamisol 7,5% 18

2.2 Tình hình nghiên c c 19

2.2.1 Tình hình nghiên c c 19

2.2.2 Tình hình nghiên c c 22

PH N 3 : NG, N C U 24

ng và ph m vi nghiên c u 24

a m và th i gian ti n hành 24

3.3 N i dung nghiên c u 24

3.3.1 N i dung nghiên c u 24

3.3.2 Các ch tiêu theo dõi 24

pháp nghiên c u 24

p thông tin 24

y m u 25

3.4.3 m tr 25

pháp tính các ch tiêu 26

PH N 4 : K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 28

4.1 Công tác ph c v s n xu t 28

4.1.1 Công tác tuyên truy n 28

4.1.2 Công tác phòng b nh 28

4.1.3 Công tác khác 30

4.2 K t qu nghiên c u 31

4.2.1 T l nhi n t i m t s xã c a huy n Phú nh Thái Nguyên 31

4.2.2 T l nhi a tu i l n 32

4.2.3 T l nhi m tra 34

4.2.4 T l nhi t 36

4.2.5 T l nhi 37

4.2.6 T l nhi ng l n 39

4.2.7 Tri u ch ng khi l n m 41

4.2.8 Hi u l u tr a m t s lo i thu c 41

PH N 5 : K T LU N VÀ KI N NGH 43

5.1 K t lu n 43

5.2 Ki n ngh 43

TÀI LI U THAM KH O 45

c p th c ph m có giá tr i mà còn là ngu n cung c p phân bón l n cho ngành tr ng tr t và là ngu n cung c p các s n ph m ph :

c ta ngày càng phát tri n

c nh nh ng b nh truy n nhi m có tính lây lan m nh, gây thi t h i l n thì b nh

K t qu c tài là nh ng thông tin khoa h c v b nh và quy trình

và lây lan sang con v t khác Ngu n b nh phân tán r ng n sinh

ng và phát tri n c t nuôi

i m sinh lý, tiêu hóa c a l n

g m: mi ng, h u, th c qu n, d dày, ru t non, ru tiêu hóa

th tham gia c a các tuy n tiêu hóa: tuy c b t, tuy n t y, tuy n m t t ra các d ch tiêu hóa giúp cho quá trình tiêu hóa hoàn thi n

- Tiêu hóa mi ng

mi ng c a l n quá trình tiêu hóa di n ra ch y i hai hình th c

c (quá trình nhai th i tác d ng c a men tiêu hóa

L n l y th i gian r t ng n nên th i gian th

d ng khoang mi c chuy n xu ng d dày M c dù v y

- Tiêu hóa d dày

c: là s co bóp nhào tr n th a d dày th c

hi n Quá trình này giúp cho th n và làm cho th c

+ Hóa h ng c a các men tiêu hóa do d ch v ti t ra

d dày l n có hai ki u phân ti t d ch: m t là s phân ti t mang tính ki m

ng v , c ti t ra r t h n ch so v i t ng s d ch ti t Hai là s phân ti t mang tính axit t vùng thân v và h v ng phân ti t này

th p ch kho ng 0,1%

l p làm cho ho t tính c axit c a các l p th ng nhau vùng h v và ph n th m sát thành d dày th c tr n

nhi u ki m và men tiêu hóa c c b t nên quá trình tiêu hóa tinh b t v n

ti p t c di n ra

- Tiêu hóa ru t non

d ng c a các men c a d ch t y, d ch ru t và d ch m t

+ D ch t ng d ch t y ti i theo l a tu i, l n con

bù cho vi c tiêu hóa d dày kém thì ru t non ho t tính tiêu hóa c a

d ch t i k này v t ch t khô và v t ch t h ch t y

u l ng thành

D ch t i v i s tiêu hóa Nó phân gi i t 60 80% protein, gluxit và lipit c a th ch t y bao g

y u t chính gi axit c p trong tá tràng t d dày xu ng, ngoài

ra trong d ch t y còn ch a các enzyme giúp cho quá trình tiêu hóa tinh b t, protit, ch

men tiêu hóa m g m triacyglycerol, photpholipaza A2, cholesterol esteraza

+ D ch m t: D ch m t do tuy n m t ti t ra, có màu xanh th m Trong

m n ti t ra t 2,4 3,8 lít m t Thành ph n d ch m t bao g m các s c t

Ngoài các s c t và axit còn có colestelin, photphotit, m th y phân và t do, các s n ph m phân gi i protit (ure, axit uric, ki m purin) mu i natri, kali, canxi, photphat và các axit khác Ngoài ra trong d ch m t còn ch a lecithin,

ch t này vào ru c men photpholipaza tuy n t y bi i thành lycolecithin góp ph n vào c t chu i phân t c a các ch t béo

+ D ch ru t: màng nh y tá tràng có các tuy n bruner, các tuy n này

d ng c a các men còn có quá trình tiêu hóa nh s ti p xúc gi a th

màng nh y ru t

- Tiêu hóa ru t già

Ru t già ti p t c quá trình tiêu hóa nh ng gì ru

tri Ru t già ch y u tiêu hóa ch t manh tràng phân

gi i, h p thu l c và ch t khoáng Th i gian th i trong ru t già kho ng 12 16 gi , m c dù th i gian th i trong ru

Ho ng tiêu hóa c a l ng l i

tuy nhiên có m t ph n nh th c th i trong vòng 4 5 ngày

2.1.2 Hi u bi t chung v loài giun ký sinh

Trong gia súc, gia c m thu c b ph Ascaridaza.

Theo Nguy n Th Lê và cs (1996) [14]; Phan Th Vi t và cs (1997)[25], n có v trí trong h th ng phân lo ng v

Ngành Nemathelminthes Schneider, 1873

L p Nematoda Rudolphi, 1808

Phân l p Rhabditia Pearse, 1942

B Ascaridida Skrjabin et Schulz, 1940 Phân b Ascaridina Skjrabin, 1915

H Ascaridoidea Baird, 1853

Gi ng Ascaris Linneaus, 1758 Loài Ascaris suum Goeze, 1782

b ng t ch c liên k t b c l y ký sinh trùng ; cái v và ký sinh trùng b c bên trong ch n thành m t cái h t, thành v a r i thành vôi.

ký ch ng này ti p di n liên t c b i r t nhi u ký sinh trùng, gây t n h i

r t l n cho ký ch (thi u máu, g y r c)

- c: Trong quá trình ký sinh trùng ký sinh ký ch ,

ng xuyên ti c t Ngoài ra, giun sán ch c tgây r i lo n v b ký ch C u trùng và thành trùng giun sán

v i thành trùng Các ch t này ng m vào máu ký ch , gây ra nh ng bi n lo n

ng th y là nh ng bi n lo n th t, b i

t phá ho i h ng c u và m nh máu ngo i biên gây ra r i lo n tiêu hóa, nh

i ch t Nói chung ch c do giun sán ti t ra có

- ng truy n b nh: M t s loài ti t súc v t làm con v t khó

ch u, có th b viêm ngoài r m mà cái nguy hi m là chúng truy n nh ng b nh có th thành d t h i nhi u súc v t Ví

d mu i truy n b nh s t rét và b nh s t vàng i, ve truy n b nh lê d ng

Hình 1.1 nh c u t c

Theo Tr nh (1996) [22] n có hình thái, kích

, hình tr u thót màu tr ng s a, thân c ng và

u mang ba môi, b t nh , môi b c l y

c nh b ng và ch có m t gai th t

c dài 15 20 c ng kính t 3,2

v phía b ng mang hai gai giao h p ng n, b t

b ng m i bên có t 69 75 gai th t sau h u môn, nh ng gai th t x p trên

m t ho c hai hàng, m t gai th t l c h u môn

Con cái dài t 20 ng kính t 5 n sau th ng

u môn v phía b ng ( g n chóp u môn có hình d ng

m t cái khe ngang, b c hai môi g lên Âm h có hình dáng m t l nh hình

b u d c, g n v phía b ng kho ng m t ph c thân, ngang m t vùng có m t cái vòng th t l i m t chút (g i là th t

ngày 200.000 tr ng Trung bình m 27 tri u tr ng Tr ng theo phân ra ngoài, tr ng có phôi, nhi 24o m thích h p 80 95% thì sau hai tu n trong tr ng có phôi, sau m t tu n n a thì phôi l t xác thành tr ng

có s c gây b nh Khi l n ph i tr ng này thì u trùng ru

m ch máu, niêm m c r i theo máu v gan M t s u trùng chui vào ng lâm

ba màng treo ru ch màng treo ru t r i vào gan Sau khi nhi m 4

phân ra ngoài

Tu i th c a giun ph thu c a giun và tình tr ng thay

i sinh lý, s kháng c a l u ki n s ng b t l i (lúc ký ch s t

i th c a giun s ng ng giun có th vài nghìn con/1

l n (Nguy n Th Kim Lan và cs, 1999) [9]

Th i k phát d c c a phôi ph thu c vào nhi m, oxi c a không khí

Á và Châu Phi Tr m nhi m có th s ng r t lâu t n

ng t nhiên Nguyên nhân b bi n vì vòng

i c a nó r n có th truy n tr c ti p và tr ng có s kháng cao

Huy (2006) [5], l n t 2 - 6 tháng tu i m c v i t l cao, tuy nhiên m i l a

tu u m c Nhìn chung l n nhi l a tu i t 2 - 6 tháng

Nguyên nhân có tình tr u ki n khí h c ta nóng và

m, thu n l i cho tr ng giun phát tri n M t khác công tác thú y

- ng truy n b nh: B c truy n ch y ng mi ng, qua th c u ng có nhi m tr Nguy n Xuân Bình, 2005)[2] M t khác l n li m g m d ng c n chu t

u trùng di hành qua ph i làm cho b nh suy n l n càng n

và t l phát b nh có th lên g p 10 l n Theo Anderdahl (1997)[1], n u

b nh tích ph i r ng g p 10 l n so v i l n ch b suy n Khi u trùng theo máu vào gan d ng l i m ch máu gây l m t m xu t huy ng th i gây ho i t t bào gan

Khi u trùng t m ch máu ph i chuy n t i ph bào gây v m ch máu,

ph i có nhi i m xu t huy t, ph i b viêm, tri u ch ng viêm ph i có thkéo dài 5 - 14 ngày, có khi làm cho con v t b ch ng thành thì gây loét niêm m c ru t non, l n có tri u ch ng, khi s ng giun nhi u s d n t c và th ng ru t, có khi chui vào ng m t làm t c ng d n

Theo Nguy n Th Kim Lan và cs (1999) [9], giun ti c t gây nhi c th ch máu, con v t có tri u ch ng th n kinh (tê li t ho n)

ng c a ký ch , th i c c cho ký ch ,

k t qu là ký ch g y còm, ch m l n, ng t

(Phan Th Vi t và cs, 1997) [25]

Tri u ch ng

Khi l n nhi m ít giun, tri u ch ng không rõ B ng

bi u hi n rõ nh ng l n nuôi thi ng, thi u vitamin, nhi m nhi u

ch ng rõ r t và tác h i nhi u l n 2 4 tháng tu i

Giun ký sinh trong ru t c a l n, l y ch t dinh d ng t ký ch , ti c

t L ng thành bi u hi n lâm sàng không rõ, ph n nhi

tr thành ngu n reo r c m m b nh: g y, ch m l n, sút cân, r i lo n tiêu hóa

T t g y y c, còi c c, thi u máu Lúc này b nh hay th

cu ng, ki t s c

L n nhi ng có các bi n ch ng: Co gi c t tác

n h th c ru t, t c ng m t do quá nhi u giun

c th ng ru t chui vào khoang b ng, con v t ch t

ng t, ho c viêm phúc m c c p

N u có viêm cata th phát s th y viêm niêm m c d dày, ru t có t huy t

t t loét (Nguy n Thi n và cs, 2004)[19]

+ Cách ti n hành: l y 10 - 15g phân cho vào c c th y tinh nh r i cho vào

ph n ng chéo v i các giun khác, có k t qu n nhi m 8

10 ngày Ph n c 110 140 ngày Th i gian ph n ng bi n thái xu t hi n phù h p v i th i gian kháng th t p trung trong máu sau khi nhi m giun và không ph thu ng thành ru t (Ph m S

2007) [12]

xoang b ng, l c các xoang này cho vào bình ki m tra L y t y s ng,

ki m tra d ch trong m t, ki m tra d ch kh xoang m t, ki m tra

i, môi, r i ki m tra l

c ch t các b ph n (th c qu n, d dày, ru t non, ru t già, manh tràng, gan, tuy n t y) r i tách ra và cho riêng vào thùng

ho c ch u

Th c qu n: Dùng kéo c t d c th c qu n Ki m tra k niêm m c, n u

niêm m c th c qu n r i ép ch t n o gi a hai phi n kính trong su t, soi kính

hi n vi ho c kính lúp, n u th y giun thì dùng kim ho c bút lông l y ra

D dày: C t d c theo chi u cong c a d dày, l y ch t ch a cho vào

c r a thành d c r a và ch t c n cho vào v i nhau,

l y c n soi kính lúp

Ru t non, ru t già và manh tràng: Ki m tra riêng ba b ph n, dùng kéo

c t d c theo chi u cong c a ru n r a sa l ng tìm giun sán trong ch t ch a m i b ph ng th i dùng phi n kính n o niêm m c

p: Dùng kéo c t h u, khí qu n và nhánh khí qu n Sau

o niêm m c d ch soi kính lúp Còn ph c,

n r a sa l ki m tra

n th ki m tra, l y t ch c th n ép lên phi n kính lúp

c: V i d ch hoàn, dùng dao c t lát m ng, ép gi a hai

c t d c ng dùng phi n kính n o vét niêm m c ép gi a hai phi n kính, tìm ký

+ natri fjuorat (NaF): 0.1g/kg TT Cho l n nh n gi , tr n thu c

Theo Tr nh (1996) [22] nên t y giun cho l n m 1 tháng

kh i lây b nh sang con L n th t ph c t y giun 2 l n: 1

l n sau cai s a và 1 l c khi v béo

+ H t cau 5 - 20g, tùy theo l n l n nh

+ S quân t (b t) 20g

hôm sau g n l c, hòa thêm b t diêm sinh 10g, cho l n u ng

ng 3 sáng li n, li u này dùng cho l n n ng trên 20 kg

nh t chung m và con trong chu

Chu Th [23], cho bi phòng b nh có hi u qu c n:

- N n chu ng ph i luôn khô ráo

- Tránh d c vào n n chu ng nh t là l n con theo m

- V n chu ng l u ph i khô ráo.

2.1.4 Nh ng hi u bi t v thu c hanmectin 25 và levamisol 7,5%

hanmectin 25

- Thu c hanmectin 25 do công ty Hanvet s n xu t, là bi c c a Ivermectin Trong 10ml dung d ch hanmectin 25 ch a 25mg ivermectin và các ch t dung môi b o qu n

- Tính ch t c a ivermectin: ivermectin là thu c ch ng ký sinh trùng có ngu n g c t vi sinh v t thu c nhóm Imidazo-thiazd d n xu t c a Imidazol ivermectin có d ng b t k t tinh màu tr ng ngà vàng, không hòa tan trong

c, thu c bào ch i d ng dung d ch tiêm, dung d ch u ng

- Tác d ng c a ivermectin:

ivermectin có tác d ng di t giun tròn và ngo i ký sinh trùng thông qua tác d ng gây li t, tác d ng này th y rõ trên các lo i giun tròn ký sinh trong

ng tiêu hóa, giun ph i và các lo i ký sinh trùng ngoài da

ivermectin c ch s d n truy n th n kinh qua các synapse do kích thích ti t và gi i phóng Gama Amino Benzoic Acid t u mút dây th n kinh

ly tâm và gây li t dây th n kinh ly tâm c m nh n, t ng tr s d n truy n các xung th n kinh, gây tê li t và d n ch t ký sinh trùng

- ng v t có vú dung n p và ch ng t t v i ivermectin b i Gama Amino Benzoic Acid ch phân b h th trong khi ivermectin không th xâm nh p vào m ch máu não

- Tác d ng: thu c không di c giun mà ch làm tê li t giun r i th i

tr qua phân Tác d ng này lâu trong 2 ngày do thu c c ch men suxxinodehydro gennaza c n s chuy n hóa c a axit fumaric thành axit suxxinic Quá trình này c n thi t cho s ho ng bình

ng c tròn, làm cho giun b tê li t

- Ch nh: levamisol t y t t c các lo i giun tròn ký sinh

Nguy n Thi n và cs (2004) [19] cho bi t, tr n có kh

không ph ng thành thì khá nhi u, gây nên các ph n

ng và h i ch ng Loeffer Nh i có th tr c, thi u dinh

qu m khám 2 l n và xét nghi m phân c a 7 l n thì không th

phân b và bi ng nhi m giun sán theo l a tu i l n m t s t nh Qu ng

Tr n (1987) [21], u tra b ng cách xét nghi m phân l n m thu c nhi u vùng khác nhau

c 49 loài giun sán mà l c ta hay c m nhi m nh

n và sán lá ru t l n là hai loài nguy hi m nh t g theo ông thì công tác nghiên c u t p trung tìm hi u chu trình sinh h c, d ch t h c và thnghi m các quy trình phòng tr các b nh v thành ti n b kthu c áp d ng r ng rãi theo quy trình này M i l n ch c n t y 1 l n,

l n nái c t y khi tách con, còn l c gi ng khi ki m tra có tr ng giun sán m i t y

Theo Phan Th Vi t và cs (1997) [25] u thành ph c tính giun sán ký sinh l n Nam B cho th y giun sán ký sinh l n là 21 loài,

và bi t tình hình nhi m giun sán ký sinh l n 2 mi n Nam B c có nh ng

u ki n khác nhau

nghi m phân 1032 con l n các l a tu i khác nhau cho th y t l nhi m giun

l n 2 6 tháng tu i là cao nh t

Tr nh (1996) [22], u tra nghiên c u cho bi

s ng b ng ch t c a ký ch ng th i ti t d ch tiêu hóa, phân gi i t

ch c niêm m c ru t và l y t ch c n thân Tu i th c

không quá 7 10 ngày

B nh có thi t h i l n v kinh t ng lan r

u ng ph i tr ng giun t phân l n m th i ra), khi n c t cân, t n th c

n không l n không béo