Xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn nhằm kiểm tra đánh giá mức độ nắm kiến thức chương Điện học của học sinh lớp 9 THCS

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNG ĐẠIHỌCSƯPHẠMHÀNỘI2 NGUYỄNTRỌNGTHỦY XÂYDỰNGHỆTHỐNGCÂUHỎITRẮCNGHIỆMKHÁCHQU AN NHIỀULỰA CHỌNNHẰMKIỂMTRAĐÁNHGIÁMỨCĐỘNẮMVỮNGKIẾ NTHỨCCHƯƠNG"ĐIỆNHỌC"CỦAHỌCSINHLỚP9THCS

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠOTRƯỜNG ĐẠIHỌCSƯPHẠMHÀNỘI2

NGUYỄNTRỌNGTHỦY

XÂYDỰNGHỆTHỐNGCÂUHỎITRẮCNGHIỆMKHÁCHQU

AN NHIỀULỰA CHỌNNHẰMKIỂMTRAĐÁNHGIÁMỨCĐỘNẮMVỮNGKIẾ NTHỨCCHƯƠNG"ĐIỆNHỌC"CỦAHỌCSINHLỚP9THCS

LUẬNVĂNTHẠCSĨKHOAHỌCGIÁODỤC

HÀNỘI,2009

Tôix i n chânthànhcảmơnBangiámhiệu,PhòngSauđạihọc,Banc h ủ nhiệmKhoaVậtlítrư ờngĐạihọcSưphạmHàNội2;Cácthầygiáo,côgiáođãtậntìnhgiảngdạy;tạomọiđiềukiệngiúpđỡt ôihoànthànhkhóahọc.

Đặcbiệt,t ôi xinbàytỏlòngbiếtơ n sâusắ ctớiTS.NguyễnThế Khôiđ ã t ậ ntìnhh ư ớ n g dẫn,đ ộ n g viên,giúpđỡtôitrongsuốtthờigianhọctập,nghiêncứuvàhoà nthànhl u ậ n văn.

Xinc h â n thànhc ả m ơ n Lãnhđ ạ o PhòngG D & Đ T LụcNgạn,B a n giámhiệu,t ậ p t h ể g iáoviênvậtlíở c á c trườngTHCSTrầnH ư n g Đ ạ o , THCSTânM ộ c , THCSKiênT h à n h tỉnhB ắcGiangđãgiúptôitrongđợtthựcnghiệmsưphạm.

Cuốicùng,tôixinbàytỏlòngb i ế t ơ n tớigiađình,bạnbèđ ồ n g nghiệp,n h ữ n g ngườiđãđ

ộ n g viên,quantâmgiúpđỡvàt ạ omọiđiềukiệngiúptôihoà nthànhluậnvănnày.

Mặcdùđãcốgắnghếtsức,songbảnluậnvănnàykhôngtránhkhỏinhữnghạnchế,t h i ế u só t.Rấtmongsựđónggópýkiếncủathầycôvàcácbạn.

Tháng8năm2009

T ác giả

NGUYỄNTRỌNGTHUỶ

Xincamđoanđâylàcôngtrìnhnghiêncứucủariêngtôi.Cácsốliệutrongluậnvănl à trungt hựcvàchưađượccôngbốtrongbấtkìmộtcôngtrìnhkhoahọcnàokhác.

TácgiảNGUYỄ NTRỌNGTHUỶ

[1]A n VănChiêu,NguyễnTrọngDĩ,NguyễnVănĐồng(1979),Phươngphápgiảngdạyv ậ t líở

trườngphổthông,tập1,NXBGD,HàNội.

[2]NguyễnThanhHải(2005),Câu hỏivàbàitậptrắcnghiệmvậtlí9,NXBĐạihọcSưphạm,HàNội.

[3]Đ o à n DuyHinh,NguyễnVănHoà,V ũ Quang,NgôM a i Thanh,NguyễnĐứcThâm(2005),Bài

[15]PhạmHữuTòng( 2 0 0 1 ) , Lýluậndạyh ọ c v ậ t líở trườngTrungh ọ c NXBGD,HàNội

[16]PhạmHữuTòng( 2 0 0 4 ) , Dạyhọcv ậ t l í ở trườngp h ổ thôngt h e o địnhhướngp h á t t r i ể n h

[19]TrầnVănTrung(2008),S o ạ n thảohệthốngcâuhỏitrắc nghiệmkháchquannhiềulựac

h ọ n n h ằ m đ á n h giáchấtlượngkiếnt h ứ c chươngC á c đ ị n h luậtb ả o toàn"v ậ t líl ớ p 1 0 , THP T,LuậnvănThạcsĩkhoahọcgiáodục.

[20]Kiểmtrađánhgiátronggiảngdạyđạihọc(3.1996),Trungtâmđảmbảochấtlượngv à nghi

êncứupháttriểngiáodục,ĐHSPHN,HàNội.

[21](1996),VănkiệnĐạihội8ĐảngCộngSảnViệtNam.NXBChínhtrịQGHCM,HàNội.[22](2002),Vănk i ệ n Đ ạ i hộiĐ ả n g toànq u ố c lầnthứ9.NXBChínhtrịQGHCM,HàNội.[23]E.E.Evenzik,X.Ia.Shamash,V.A.Orilov(2005),PhươngphápgiảngdạyVậtlítrongtrườngt

runghọcphổthông.Dịchvàbiêntập:PGS.TSTạTriPhương.KhoaVậtlítrườngĐHSPHàNội

Mởđầu……… … … 1

1.Lýdochọnđềtài……… … 1

2.Mụcđíchnghiêncứucủađềtài……….….……… 4

3.Giảthuyếtkhoahọccủađềtài……… … 4

4.Đốitượngnghiêncứucủađềtài 4

5.Phạmvinghiêncứucủađềtài 4

6.Nhiệmvụnghiêncứucủađềtài……… … 4

7.Phươngphápnghiêncứu……… 5

8.Đónggópcủađềtài……… …… 5

9.Bốcụcluậnvăn……… … …… 6

Chương1.CƠSỞLÝLUẬNVỀKIỂMTRAĐÁNHGIÁKẾTQUẢHỌC TẬPCỦAHỌCSINHTRONGDẠYHỌCỞNHÀTRƯỜNGPHỔTHÔNG. 7 1.1.Kiểmtrađánhgiátrongquátrìnhdạyhọc… 7

1.2.Mụctiêudạyhọc……….… …… 18

1.3 Phươngphápvàkỹthuậttrắcnghiệmkháchquannhiềulựachọn 20

1.4 Cáchtrìnhbàyvàchấmđiểmmộtbàitrắcnghiệmkháchquannhiềulựa 26 chọn……….

1.5.Phântíchcâuhỏi……….… … …… 30

1.6.Phântíchđánhgiábàitrắcnghiệmthôngquacácchỉsốthốngkê 33 Kếtluậnchương1……… … …… 35

Chương2 SOẠNTHẢOHỆTHỐNGCÂUHỎITRẮCNGHIỆMKHÁCH QUANNHIỀULỰACHỌNCHƯƠNG"ĐIỆNHỌC"ỞLỚP9THCS. 37 2.1 Đặcđiểmcấutrúcnộidungchương"Điệnhọc"lớp9THCS 37

2.2 Nộidungvềkiếnthức,kỹnănghọcsinhcần cósaukhihọc 40

2.3 Cáckhókhănchủyếuvànhữngsailầmphổbiếncủahọcsinhtronghọctập 41 chương" Đ i ệ n học"

2.4 Soạnthảohệthốngcâuhỏitheophươngpháptrắcnghiệmkháchquannhiều

lựachọnchương"Điệnhọc"ởlớp9THCS 43

Kếtluậnchương2……… 70

Chương3.THỰCNGHIỆMSƯPHẠM 71 3.1.Mụcđích……… …… ……… 71

3.2.Đốitượng……… ……… … … … 71

3.3.Phươngpháp……… ……… ….… 71

3.4.Cácbướctiếnhành ….………… …… 73

3.5.Kếtquả ……… …… 74

3.6.Phântích,đánhgiá 78

Kếtluậnchương3…… ……… 120

Kếtluận……… ……… ……… 122

Phụlục

BẢNGK ÝHIỆUCÁCCHỮVIẾTTẮTTRONGLUẬNVĂN

THCS Trunghọccơsở

TNSP Thựcnghiệmsưphạm

TNKQNLC Trắcnghiệmkháchquannhiềulựachọn

Kiểmt r a đánhg i á l à mộth o ạ t độngthườngxuyên,c ó vait r ò hếtsứcquantrọngtrongquátrìnhdạyhọc.Nól à mộtkhâukhôngt h ể táchrờicủaquátrìnhd ạ y học.Kiểmtrađánhgiátốtsẽphảnánhđượcđầyđủviệcdạyc ủ a t h ầ y vàv i ệ c họcc ủ a trò,đồngthờigiúpchoc á c n h à quảnlýg i á o dụchoạchđịnhđược chiếnlược trongquátrìnhquảnlývàđiềuhành.Cụ thểlà đốivớithầy,kếtquảcủaviệckiểmtrađánhgiásẽgiúphọbiếttròcủamìnhhọcnhưthếnàođểtừđóhoànthiệnphươngphápdạyhọccủamình.Đốivớit r ò , việckiểmtrasẽ giúph ọ tựđánhgiá,t ạ o độngl ự c thúcđẩyhọc h ă m lohọctập.Đốivớicácnhàquảnlýgiáodục,kiểmtrađánhgiáđúngsẽgiúphọc ó c á i nhìnkháchquanhơnđ ể t ừ đócósựđiềuchỉnhv ề nộidungchươngtrìnhcũngnhưvềcáchthứctổchứcđàotạo.Nhưnglàmthếnàođểkiểmtrađánhgiáđượctốt?

Đâylàmộttrongnhữngvấnđềthuhútđượcsựquantâmc ủ a nhiềunhàkhoahọcvàcóthểnóirằngđâylàmộtvấnđềmangtínhthờis ự

Cáchìnhthứckiểmtrađánhgiákếtquảhọctậprấtđadạng,mỗihìnht h ứ c kiểmtrađánhgiácónhữngưuvànhượcđiểmnhấtđịnh,khôngcómộthìnhthứcnàolàhoànmĩđốivớimọimụctiêugiáodục.Thựctiễndạyhọcc h o thấy:Dạyhọckhôngnênchỉápdụngmộthìnhthứcthi,kiểmtrachomộtmônhọc;Khôngphảikếtquảcủabấtkỳbàithi,kiểmtranàohaymộthìnht h ứ c thi,kiểmtranàocũngphảnánhđượcthựcchấtkếtquảhọctậpcủahọcsinhmàcầnthiếtphảitiếnhànhkếthợpcáchìnhthứcthi,kiểmtramộtcácht ố i ưumớicóthểđạtđượcyêucầucủaviệcđánhgiákếtquảdạyhọc.Cácbàithi,kiểmtraviếtđượcchialàmhailoại:Trắcnghiệmtựluậnvàtrắcnghiệmkháchquan

Trắcnghiệmtựluậnlàhìnhthứcđượcsửdụngmộtcáchphổbiếntrongmộtt h ờ i

g i a n dàitừtrướct ớ i nay.Ưuđ i ể m củan ó l à choh ọ c sinhc ơ hộiphântíchvàtổnghợpdữkiệntheolờilẽriêngcủamình,cóthểdùngđểkiểmt r a trìnhđộtưduyởtrìnhđộcao.Songloạinàycũngthườngmắcphảinhữnghạnchếlàchỉchophépkhảosátmộtsốítkiếnthứctrongthờigiannhấtđịnh.Hơnnữa,việcchấmđ i ể m loạin à y đ ò i h ỏ i mấtnhiềuthờigian,khôngchongaykếtquả,thiếukháchquan,khóngănchặncáchiệntượngtiêucựcvàdođótrongmộtsốtrườnghợpkhôngxácđịnhđượcthựcchấttrìnhđộcủahọcsinh

Trắcn g h i ệ m kháchq u a n l à hìnhthứccóthểdùngk i ể m trađánhg i á k i ế

n thứctrênmộtvùngrộng,mộtcáchnhanhchóng,kháchquan,chínhxác;nóchophépxửlýkếtquảtheonhiềuchiềuvớitừnghọcsinhcũngnhưtổngthểcả lớphọc hoặcmộttrườnghọc;giúpchogiáoviênkịpthờiđiềuchỉnhhoànthiệnphươngphápdạyhọcđểnângcaohiệuquảdạyhọc.Nhưngviệcb i ê n soạnmộthệ thốngcâuhỏitrắcnghiệmkháchquanchomộtbộmônlàmộtcôngviệckhôngđơngiản,đòihỏisựquantâmcủanhiềungười,đặcbiệtl à c á c nhàgiáo,phảiquanhiềuthửn g h i ệ m v à mấtn h i ề u thờigian.Trắcn g h i ệ m kháchq u a n đượcchiathànhnhiềuloại,trongđ ó trắcn g h i ệ m kháchquannhiềul ự a chọncóưuđiểmhơnc ác loạitrắcnghiệmkhácvìcóđộtincậycaohơn,họcsinhphảixétđoánvàphânbiệtkĩcàngkhitrảlờicâuhỏi,t í n h chấtgiátrịtốthơn,cóthể phântíchđượctínhchất"mồi"câuhỏi,đả m bảotínhkháchquankhichấm

Trongthờigianq u a, cónhiềutácg i ả làcác họcviêncaohọcchuyênngànhlýluậnvàphươngphápdạyhọcbộmônvậtlínghiêncứuvềphươngphápt r ắ c n g h i ệ

m k h á c h quannhư:NguyễnThịThuHường( X â y d ự n g hệt h ố n g câuhỏitrắcnghiệmkháchquannhiềulựachọnnhằmkiểmtrađánhgiáchấtlượngkiếnthứcchương“Độngh ọ c chấtđiểm”l ớ p 10),ĐàmThịTố

Giang(Xâydựnghệthốngcâuh ỏ i trắcnghiệmkháchquannhiềulựachọnn h ằ m kiểmtrađ á n h g i á chấtlượngk i ế n thứcchương“Từtrường”l ớ p 11),NguyễnThịThuỷ(Xâydựnghệthốngcâuhỏitrắcnghiệmkháchquannhiềul ự a chọnn h ằ m k i ể m t r

a đánhg i á chấtlượngkiếnthứcchương"Tínhchấtsóngánhs á n g " củah ọ c sinhlớp1

2 THPT),TrầnVănTrung(Soạnthảoh ệ t h ố n g câuh ỏ i trắcn g h i ệ m kháchquannhiềul ự a chọnn h ằ m đánhgiáchấtlượngkiếnt h ứ c chương"Cácđịnhluậtbảotoàn"vật

l í lớ p10,THPT) đãđ ạ t đượcnhữngk ế t quảnhấtđịnh.T u y nhiênchưacónhiềutácgiảnghiênc ứ u vậndụngtrongd ạ y h ọ c v ậ t l í ở trườngTHCSmàđ ặ c biệtlàchương"Điệnhọc"-Vậtlí9

XuấtpháttừnhậnthứcvàsuynghĩởtrêncũngnhưquathựctiễngiảngdạybộmônVậtlíởTHCS,chúngtôilựachọnđềtàitheohướngxâydựnghệt h ố n g câuhỏitrắcnghiệmkháchq u a n nhiềulựachọnvớimongmuốngópphầnnghiêncứunângcaochấtlượn

gv à hiệuq u ả c ủ a hoạtđộngk i ể m t r a đánhgiátrongdạyhọcbộmônvậtlíởtrườngphổthông

TrongkhuônkhổgiớihạncủamộtluậnvănThạcsĩ,chúngtôichỉdừngl ạ i ởviệc"

Xâydựnghệthốngcâuhỏitrắcnghiệmkháchquannhiềulựac h ọ n nhằmkiểmtr ađánhgiámứcđộnắmvữngkiếnthứcchương" Điệnhọc" củahọcs i n h lớp9 THCS" vớimongmuốngópphầnnângcaoc h ấ t lượngdạyhọcbộmônvậtlíởtrườngphổthông

2 Mụcđíchnghiêncứucủađềtài

Nghiêncứuxâyd ự n g mộth ệ t h ố n g câuh ỏ i trắcnghiệmkháchquannhiềulựachọnchochương“Điệnhọc”ởlớp9THCSnhằmkiểmtrađánhgiámứcđộnắmvữngkiếnthứccủahọcsinh

3 Giảthuyếtkhoahọc

Nếucómộthệthốngcâuh ỏ i trắcnghiệmk h á c h quannhiềulựachọnđượcsoạnthảomộtcáchkhoahọc,phùhợpvớimụctiêu,thựctiễndạyhọc

vànộidungkiếnthứcphần" Điệnhọc" lớp9THCSthìcóthểđánhgiáchínhxác,kháchqua

nmứcđộnắmvữngkiếnthứccủahọcsinhởchươngnày,gópphầnnângcaochấtlượngdạyhọcbộmônVậtlí

6.2 Nghiêncứunộidungchương" Điệnhọc" lớp9THCSvàđiềutrathực trạngk i ể m

trađánhgiákếtquả họctậpcủah ọc sinhtrongdạyh ọc chươngnày.Trêncơsởđóxác

địnhtrìnhđộcủamụctiêunhậnthứcchungứngvớitừngkiếnthứcmàhọcsinhcầnđạtđược

6.3 Vậnd ụ n g c ơ s ở l ý luậnxâydựnghệt h ố n g câuhỏit r ắ c n g h i ệ m k hác h qu

annhiềulựachọnvềchương" Điệnhọc" lớp9THCS.

6.4 Thựcnghiệmsưphạmđểđánhgiátínhkhảthivàhiệuquảcủahệthốngc âu h ỏ

i đãsoạntrongviệck i ể m trađánhgiákếtquảhọctậpchương"Điệnhọc"củahọcsinhlớp9THCS

7 Phươngphápnghiêncứucủađềtài

+Nghiêncứulýthuyết

+Điềutra

8.2 Vềmặtthựctiễn

- Gópphầnkhẳngđịnhtínhưuviệtcủahìnhthứctrắcnghiệmk h á c h quannhiềulựachọntrongkiểmtrađánhgiákếtquảhọctậpcủahọcsinh

- Bộcâuhỏitrắcnghiệmkháchquannhiềulựachọnđượcsoạnthảocóthểx e

m n hư l à mộthệt h ố n g bàitậpmàt h ô n g quađ ó ngườihọccót h ể tựk i ể m trađánhgiákếtquảhọctậpcủamình

- LàmtàiliệuchogiáoviênTHCSdùngđểkiểmtrađánhgiátrongdạyhọcbộmônVậtlíởtrườngphổthông

9 Bốcụccủaluậnvăn

Ngoàiphầnmởđ ầ u , k ế t luận,danhmục[ 2 3 ] tàiliệut h a m khảo,phụlụcnghiêncứu,đềtàigồm03chương:

Chương1.Cơsởlýluậnvềkiểmtrađánhgiákếtquảhọctậpcủahọcsinhtrongdạyhọcởnhàtrườngphổthông

Chương2.Soạnthảohệthốngcâuhỏitrắcn g h i ệ m kháchquannhiềul ự a chọnchương“Điệnhọc”ởlớp9THCS

Chương3.Thựcnghiệmsưphạm

Chương1.CƠSỞLÝLUẬNVỀKIỂMTRAĐÁNHG I Á K Ế T QUẢH Ọ C TẬ PCỦAH Ọ C SINHTRONGDẠYHỌCỞ NHÀTRƯỜNGP H Ổ THÔNG 1.1 Kiểmtrađánhgiátrongquátrìnhdạyhọc

1.1.1 Kháiniệmvềkiểmtrađánhgiá

Đánhgiálàquátrìnhhìnhthànhnhữngnhậnđịnh,phánđoánvềkếtquảc ô n g việcdựavàosựphântíchnhữngkếtquảthuđượcđốichiếuvớinhữngmụctiêu,tiêuchuẩnđãđềranhằmđềxuấtnhữngquyếtđịnhthíchhợpđểcảithiệnthựctrạng,điềuchỉnh,nângcaochấtlượngvàhiệuquảcôngviệc

Kiểmtral à mộthìnht h ứ c đánhg i á kếtquảhọctậpcủahọcsinh,k ế t quảhọctậpcủahọcsinhthườngđượchiểutheohainghĩasauđây:

- Làmứcđộmàngườihọcđạtđượcsovớimụctiêugiáodụcđãxác định(theotiêuchí)

- Làmứcđộmàngườihọcđạtđượcsovớinhữngngườicùnghọckhác(theochuẩn).

Dùhiểutheonghĩanàovàsửdụngtheomụcđíchnàothìkếtquảhọctậpcũngđềuthểhiệnởmứcđộđạtđượccácmụctiêucủadạyhọc,baogồmbamụctiêulớnlà:nhậnthức,hànhđộngvàxúccảm.Vớitừngmônhọcthìc á c mụctiêutrênđượccụthểhoáthànhcácmụctiêuvềkiếnthức,kĩnăngvàt h á i độ

Dođó,cóthểhiểukiểmtrađốivớimộtmônhọclàhìnhthứcdùngđểxá c địnhmứcđộđạtđượcvềkiếnthức,kĩnăngvàtháiđộcủangườihọcsovớicácmụctiêuđãxácđịnhtrongchươngtrìnhmônhọc.Vìkiểmtralàhìnht h ứ c đánhgiákếtquảhọctậpnêncũnglànguồncungcấpthôngtinphảnhồivềquátrìnhdạyhọc.Nóchophéphìnhthànhnhữngnhậnđịnh,phánđoánvềk ế t quảdạyhọcdựavàoviệcphântíchnhữngthôngtinthuhồiđượcvềkếtquảh ọ c tậpcủah ọ c sinhđ ố i chiếuvớin h ữ n g mụct i ê u d ạ

y h ọ c đ ã đềra,n h ằ m đềxuấtnhữngquyếtđịnhthíchhợpđểđiềuchỉnh,cảithiện,nângcaochấtlượngvàhiệuquảcủaquátrìnhdạyhọc

Kiểmtrađánhgiáđượchiểulàsựtheodõitácđộngcủangườikiểmtrađốivớingườih ọ c nhằmthuđượcnhữngthôngtincầnthiếtđểđánhgiá.“Đánhgiácónghĩalàxemxétmứcđộphùhợpcủamộttậphợpthôngtinthut h ậ p đượcvớimộttậphợpcáctiêuchíthíchhợpcủamụctiêuxácđịnhnhằmđ ư a raquyếtđịnhnàođó”(J.M.DeKetele).Gắnliềnvớikháiniệmđánhgiá,mộtsốtácgiảcònđềcậpđếnquátrìnhđánhgiágồmcáckhâu:

- Đo(measurement):TheoJ.P.Guilford,l à gắnmộtsốchomộtđ ố i tượngho

ặcmộtbiếnc ố t h e o mộtquyt ắ c đượcchấpnhậnmộtcáchlogic.Trongdạyhọcđólàviệcgiáoviêngắncácsố(cácđiểm)chocácsảnphẩm

Sựđoliênquanđ ế n d ụ n g cụđ o Đểviệcđ o đượcchínhxácthìmộtdụngcụđophảiđảmbảođược3tínhchấtcơbảnlà:

+Độgiátrị(hayđ ộ h i ệ u lực)làkhảnăngcủadụngc ụ đoc h o g i á trịth ực củađạ

ilượngđượcđo(chophépđođượccáicầnđo)

+Độtrungthực(hayđộtincậy)làkhảnăngluônluôncungcấpcùngmộtgiátrịcủ

acùngmộtđạilượngđovớicùngdụngcụđođó

+Độnhậylàkhảnăngcủadụngcụđocóthểphânbiệtđượckhihaiđạilượngchỉkhácnhaurấtít

-Lượnggiá(assessment)làviệcgiảithíchcácthôngtinthuđượcvềk i ế n thức,kĩ nă

ngcủahọcsinhlàmsángtỏtrìnhđộtươngđốicủa mộthọc sinhsovớithànhtíchchungcủatậpthểhoặctrìnhđộcủahọcsinhsovớiyêuc ầ u củachươngtrìnhhọctập.Dođó,ngườitathườngnóiđếnlượnggiátheoc h u ẩ n vàlượnggiátheotiêuchí

+Lượngg i á theochuẩnlàs ự sosánhtươngđốiv ớ i chuẩntrungbìnhc h u n g củatậphợp

+Lượnggiátheotiêuchílàsựđốichiếuvớinhữngtiêuchíđãđềra

- Đánhgiá(evaluation)làviệcđưaranhữngkếtluậnnhậnđịnh,phánx é t vềt

rìnhđộcủahọcsinh,xéttrongmốiquanhệvớiquyếtđịnhcầnđưara(theomụcđíchđãđịnhcủakiểmtrađánhgiá).Trongthựctế,nhiềukhingườit a khôngphânbiệt"lượnggiá"v à "đánhgiá"màc h ỉ dùngmộtthuậtngữc h u n g làđánhgiá

Cácbàik iể mtra,bàit r ắ c nghiệmđược xem nhưphươngtiệnđể kiểmt r a kiếnthứckĩnăngtrongdạyhọc.Vìvậy,v i ệ c soạnthảon ộ i dungc ụ thểc ủ a cácbàikiểmtracótầmquantrọngđặcbiệttrongviệckiểmtrađánhgiák i ế n thức,kĩnăng.[17,tr.44-45]

1.1.2 Mụcđíchcủakiểmtrađánhgiá

Việck i ể m trađánhgiácóthểcóc á c mụcđíchkhácnhautuỳtrườngh ợ p Trongdạyhọckiểm trađánhgiágồm3mụcđíchchính:

- Kiểmtrakiếnthức,kĩnăngđểđánhgiátrìnhđộxuấtphátcủangườihọccóliênquantớiviệcxácđịnhnộidungphươngphápdạyhọcmộtmônhọc,mộthọcphầnsắpbắtđầu

- Kiểmt r a đ á n h g i á n h ằ m mụcđ í c h dạyh ọ c : Bảnthânv i ệ c k i ể m t r a đánhgiánhằmđịnhhướnghoạtđộngchiếmlĩnhkiếnthứccầndạy

- Kiểmtranhằmmụcđíchđánhg i á thànhtíchhọctậphoặcn h ằ m n g h i ê n cứuđánhgiámụctiêu,phươngphápdạyhọc.[17,tr.48]

Mụcđíchđánhgiátrongđềtàinàylà:

- Xácnhậnkếtquảnhậnbiết,thônghiểu,vậndụngtheomụctiêuđềra

- Xácđịnhxemkhikếtthúcmộtphầncủadạyhọc,kếtquảcủadạyhọcđãđạtđếnmứcđộnàosovớimụctiêumongmuốn

- Tạođiềukiệnchongườidạynắmvữnghơntìnhhìnhhọctậpcủahọcsinhđểđiềuchỉnhhoạtđộngdạyhọc,gópphầnnângcaochấtlượngdạyvàhọcbộmônvậtlí

1.1.3 Chứcnăngcủakiểmtrađánhgiá

Chứcnăngcủakiểmtrađánhgiáđượcphânbiệtdựavàomụcđíchkiểmt r a đánh

g i á C ó nhiềucôngtrìnhnghiêncứucủacáct á c g i ả đ ã đ ư a r a c á c c h ứ c năngkhácnhauvềkiểm trađánhgiánhư:

GS.TrầnBáHoànhđềcậpb a chứcnăngc ủ a kiểmtrađánhg i á trongdạyh ọc : C

h ứ c năngs ư phạm,chứcnăngx ã hội,chứcnăngkhoahọc.[17,t r 4 6 ]

TheoGS-TS.PhạmHữuTòng[17,tr.46],trongthựctiễndạyhọcởphổt h ô n g chúngt a chủyếuquantâmđếncácc h ứ c năngs ư phạmcủ a k i ể m trađánhgiá,đượcchianhỏthành3chứcnăng:

Chứcnăngchuẩnđoán:

Cácbàikiểmtra,trắcnghiệmcóthểsửdụngnhưphươngtiệnthulượmt h ô n g tincầnthiếtchoviệcđánhgiáhoặcviệccảitiếnnộidung,mụctiêuvàphươngphápdạyhọc

Nhờviệcxemxétkếtquảkiểmtrađánhgiákiếnthức,tabiếtrõtrìnhđộxuấtphát(đầuvào)củangườihọc.Từđóxemxétxácđịnhvàđiềuchỉnhnộidungphươngphápdạyhọcchophùhợp,đồngthờiviệcxemxétkếtquảk i ể m trađánhgiácũngchophépđềxuấtđịnhhướngbổkhuyếtnhữngsaisót,pháthuynhữngkếtquảtrongcảitiếnhoạtđộngdạyhọcđốivớinhữngphầnk i ế n thứcđãgiảngdạy

Dùngcácbàik i ể m trađánhgiákhib ắ t đ ầ u d ạ y họcmộthọcphầnđ ể t h ự c hiệnchứcnăngchuẩnđoán

Chứcnăngđịnhhướnghoạtđộnghọc.

Cácbàik i ể m tra,trắcn g h i ệ m kiểmtrat r o n g q u á trìnhdạyhọcc ó t h ể đượcsửdụngnhưphươngtiện,phươngphápdạyhọcthôngquaviệckiểmtrađánhgiáđểdạy(dạybằngcáchkiểmtrađánhgiá).Đólàcáccâuhỏikiểmtratừngphần,kiểmtrathườngxuyênđượcsửdụngnhưmộtbiệnpháptíchcực,h ữ u hiệuđểchỉđạohoạtđộnghọc(chỉđạobảnthânquátrìnhhọc)

Cácbàitrắcnghiệmgiaochohọcsinhnếuđượcsoạnthảocôngphulàmộtcáchdiễnđạtmụctiêudạyhọccụthểđốivớicáckiếnthức,kĩnăngnhấtđịnh.Nócótácdụngđịnhhướnghoạtđộnghọctậptíchcựccủahọcsinh

Việcxemxétthảoluậnvềcáccâuhỏitrắcnghiệm,nếuđượctổchứctốtmộtcáchkhoahọc,đúnglúc,cóthểxemnhưphươngphápdạyhọctíchcực

giúpngườihọcchiếmlĩnhđượckiếnthứcmộtcáchtíchcực,sâusắcvàvữngchắc,đồngthờigiúpngườidạy kịpthờiđiềuchỉnh,bổsunghoạtđộngdạycóh i ệ u quả[17,tr.47].

trắcnghiệmnhưvậyc ó thểđượcsửdụngđểnghiêncứuđánhgiámụctiêudạyhọcvàhiệuquảcủaphươngphápdạyhọc.[17,tr.47]

Bachứcnăngsưphạmcủakiểmtrađ á n h giánêutrênđượcthựchiệntươngứngvớiquytrìnhkiểm

trađánhgiákiểnthứckĩnăngcủahọcsinhtheon h ữ n g thờiđiểmkhácnhaucủaquátrìnhdạyhọcmộtmônhọchaymộthọcphần.Đólà:Kiểmtrakhibắtđầudạyhọcmộthọcphần,kiểmtratrongquátrìnhdạyhọcmộthọcphần,kiểm

cònbảođảmviệccungcấpthôngtinphảnhồivềquátrìnhdạyhọcđượcđầyđủ

- Cầnkiểmtrađánhgiáhọcsinhthườngxuyêntrongmỗitiếthọc,saumỗiphầnkiếnthức

- Cáccâuhỏikiểmtracầncótínhhệthốngvàtoàndiện

1.1.4.3 Đảmbảotínhkháchquan.Yêucầunàythểhiệnởchỗbàikiểmtrav ừ a phả

iđánhgiámộtcáchkháchquankếtquảhọctậpcủahọcsinhđốichiếuvớinhữngmụctiêuđãxácđịnhtrongchươngtrình,vừaphảiđảmbảosaochok ế t quảkiểmtrakhôngphụthuộcvàoýmuốnchủquancủangườidạy.Làsựphảnánhtrungthựckếtquảlĩnhhộinộidungkiếnthứctrongtàiliệuhọctậpc ủ a họcsinhsovớiyêuc ầ u chươngtrìnhquyđịnh.Nộidungkiểmtraphảiphùhợpvớicácyêuc ầ u chươngtrìnhquyđịnh.Tổchứcthiphải

n g h i ê m minh

1.1.4.4 Đảmbảotínhcôngkhai.Yêucầunàyđặcbiệtcóýnghĩatrongcáckhâuhướng

dẫnhọcsinhchuẩnbịkiểmtravàcôngbốkếtquảkiểmtra,gópphầnquantrọngvàoviệcthựchiệncôngbằng,dânchủtronggiáodục

1.1.4.5 Đảmb ả o tínhkhảthi.Cácđ ề k i ể m t r a vừaphảiđ ả m bảothểhiệnđượcmụ

ctiêuchungcủagiáodục,vừaphảilưuýtớinhữngđiềukiệncụthểvềtrìnhđộgiáoviênvàhọcsinh,vềcơsởvậtchấtphụcvụchoviệcdạyvàhọccủađịaphương,củatrường,củalớp

1.1.4.6 Đảmbảotínhpháttriển.

- Hệthốngcâuhỏikiểmtraphảitừdễđếnkhó

- Trântrọngsựcốgắngcủahọcsinh,đánhgiácaonhữngtiếnbộtronghọctậpcủahọcsinh

1.1.5 Nguyêntắcchungcầnquántriệttrongkiểmtrađánhgiá

Đểđảmbảotínhkhoahọccủaviệckiểmtrađánhgiákiếnthức,kĩnăngc ầ n quántriệtmộtnguyênt ắ c chungquantrọnglà:V i ệ c kiểmtrađ á n h g i á

1.1.5.1 Xácđịnhrõmục đíchkiểmtrađánhgiá.Việckiểmtrađánhg i á cóthểcócác

mụcđíchkhácnhausongtùytheotừngtrườnghợp,chẳnghạn:

+Kiểmtrakiếnthức,kĩnăngđểđánhgiátrìnhđộxuấtphátcủangườihọccóliênquanvớiviệcxácđịnhnộidungphươngphápdạyhọcmộtmônhọc,họcphầnsắpbắtđầu

+Kiểmtr a đánhg i á n h ằ m mụcđ í c h d ạ y học:Bảnt h â n việck i ể m tr a đánhgiánhằmđịnhhướnghoạtđộngchiếmlĩnhkiếnthứccầndạy

+Kiểmtranhằmmụcđíchđánhgiákếtquảhọctậphoặcnhằmnghiênc ứ u đánhgiámụctiêu,phươngphápdạyhọc

1.1.5.2 Xácđịnhrõnộidungcụthểcủacáckiếnthức,kĩnăngcầnkiểmtrađánhgiá,

cáctiêuchícụthểcủamụctiêudạyhọctừngkiếnthức,kĩnăngđó(phùhợpvớimụcđích kiểmtrađánhgiáđãnêu)đểlàmcăncứđốichiếucáct h ô n g tincầnthuđượcvàsẽthuđ

ượctrongkiểmtra.Việcxácđịnhnộidungk i ể n thứccầnchínhxác,cụthể,côđọng;việcxácđịnhcácmụctiêu,tiêuchíđánhgiácầndựatrênquanniệmrõràngvàsâusắcvềcácmụctiêudạyhọc

1.1.5.3 Xácđịnhrõbiệnphápthul ư ợ m th ôn g tin(hìnhthứck i ể m tra ) phùhợpvới

đặcđiểmcủanộidungkiếnthức,kĩnăngcầnkiểmtra,phùhợpvớimụcđ í c h k i ể m t

r a đánhgiáv à điềukiệnchophép.Cầnnhậnrõư u nhượcđ i ể m củamỗihìnhthứckiểmtrađểcóthểsửdụngphốihợpvàtìmbiệnpháppháthuyưuđiểmvàkhắcphụctốiđacácnhượcđiểm củamỗihìnhthứcđó

1.1.5.4 Xâydựngcáccâuhỏi,cácđềbàikiểmtra,cácloạitrắcnghiệmchophépt h u l

ượmcácthôngtintươngứngvớicáctiêuc h í đãxác địnhv à phùhợpvớihìnhthứckiểmtrađãlựachọn

1.1.5.5Tiếnhànhkiểmtra,thulượmthôngtin(chấm),xemxétkếtquảvàkếtluậnđánh

giá.Chấmđiểmcácbàikiểmtracăncứtheomộtthangđiểmđược

Ởđâychúngtôichỉđisâunghiêncứuhaihìnhthứctrắcnghiệm:Trắcn g h i ệ

m tựluậnvàtrắcnghiệmkháchquan.Chúngđềulànhữngphươngtiệnk i ể m trak h ảnănghọctậpvàđ ề u làtrắcn g h i ệ m (test).Theon g h ĩ a Hánt h ì t r ắ c nghĩalàđolường,nghiệm làsuyxét,chứngthực

Danht ừ “Tựluận”ở đâyk h ô n g chỉgiớihạntrongp h ạ m v i c á c b à i “Luậnvăn”mànóbaogồmcáchìnhthứckhảosátkhácthôngthườngtronglốithicử,chẳnghạnnhưnhữngcâuhỏilýthuyết,nhữngbàitoán.Cácchuyêngiađolườnggọichunghìnhthứckiểmtranàylà“trắcnghiệmloạitựluận”(essay-

typetest)chothuậntiệnđểphânbiệtvớiloạitrắcnghiệmgọilà“trắcn g h i ệ m kháchquan”(objectivetest).Thậtra,việcdùngdanhtừ“kháchquan”nàyđểphânbiệthailoại

k i ể m t r a n ó i trêncũngkhôngđúngh ẳ n , vìtrắc

nghiệmt ự l u ậ n khôngnhấtthiếtl à t r ắ c nghiệm“chủq u a n ” vàtrắcnghiệmkháchquankhôngphảilàhoàntoàn“kháchquan”.

Trắcnghiệmtựluậnlàloạihìnhcâuhỏihoặcbàitậpmàhọcsinhphảit ự viếtđầ

yđủcáccâutrảlờihoặcbàigiải.Đâychínhlàloạihìnhcâuhỏivàb à i tậplâunaychúngtavẫnquendùngđểracácđềkiểmtraviết.Loạitrắcn g h i ệ m nàycónhữngưuđiểmvànhượcđiểmsauđây

-Ưuđiểm:Cácđềk i ể m t r a viếtdướidạngtrắcn g h i ệ m t ự l u ậ n cón h ữ n g ưuđiểmchínhsauđây:

+Tạođiềukiệnđể họcsinhbộclộkhảnăngdiễnđạtnhữngsuyluậnc ủ a mình.Dođócóthểđánhgiáđượchoạtđộngnàycủahọcsinh

+Cóthểthấyđượcquátrìnhtưduycủahọcsinhđểđiđếnphươngán,nhờđómàđánhgiáđượcchínhxáchơntrìnhđộcủahọcsinh

+Soạnđ ề dễhơnv à mấtí t thờig i a n hơns o vớicáchìnhthứctrắcn g h i ệ m khác

-Nhượcđiểm:

+Thiếutínhtoàndiệnvàhệthống:Dosốcáccâuhỏitrongmộtbàik i ể m trabằngtrắcnghiệmtựluậnkhôngnhiềunênchỉcóthểtậptrungvàomộtsốrấtítkiếnthứcvàkĩnăngquyđịnhtrongchươngtrình.Vìvậy,giátrịvền ộ i dungc ủ a đềk i ể m trakhôngcao,khôngbảođ ả m k iể mt ra đượcmộtc á c h toàndiệnvàhệthốngkiếnthứcvàkĩnăngcủahọcsinh

+Thiếutínhkháchquan:Dođềkiểmtrachỉcóthểtậptrungvàomộtsốrấtítnộidungnênkếtquảkiểmtraphụthuộcnhiềuvào“cơmay”củahọcsinh.Nếu“trúngtủ”thìđượcđiểm

cao,nếu“lệchtủ”thìphảinhậnđiểmthấp.M ặ t khác,dohọcsinhtựviếtcâutrảlờivàbàigiảinêncácphươngántrảlờicũng nhưbàigiảisẽhếtsứcđadạnglàmchoviệcđánhgiácácphươngántrả

lờicũngnhưbài giảinàysẽthiếutínhkháchquanphụthuộcnhiềuvàochủquancủangườichấm.

+Việcchấmbàikhókhăn,mấtnhiềuthờigian,điểmsốcóđộtincậyt h ấ p vìkhóxácđịnhđượcmộtcáchđơngiácáctiêuchíđánhgiá,cũngnhưc ó nhiềuyếutốngẫunhiên(tâmtrạngvàsựmệtmỏicủangườichấm,thứtực á c bàichấm,chữviết )cóthểảnhhưởngđếnviệcchođiểm

+Khôngt h ể sửdụngc á c phươngtiệnk ĩ thuậthiệnđạiđểchấmb à i c ũ n g nhưphântíchkếtquảk iể mtra,đặcbiệtl à k h i phảikiểmtrađá n h g i á mộtsốlớnhọcsinh

Nhữngnhượcđiểmtrêncóthểdẫnđếnnhữngtiêucựctrongviệchọcnhưhọctủ,họclệch,quaycóp vàtrongviệcdạynhưdạytủ,đốixửthiênvịtrongkiểmtra

Trắcnghiệmkháchquanlàloạihìnhcâuhỏi,bàitậpmàcácphươngá n trảlờih

oặclờigiảiđãcósẵn.Họcsinhchỉphảichọncâutrảlời,bàigiảibằngmộtkíhiệuđơngiản.Trắcnghiệmnàyđượcgọilà“kháchquan”vìchỉtiêuđánhgiálàđơnnhất,hoàntoànkhôngphụthuộcvàoýmuốnchủquanc ủ a ngườichấm.Sovớitrắcnghiệmtựluậnthìtrắcnghiệmkháchquacómộtsốưuđiểmvànhượcđiểmsau:

-Ưuđiểm:

+Bàikiểmtrabằngtrắcnghiệmkháchquanbaogồmrấtnhiềucâuhỏinêncóthểbaoquátmộtphạmvirấtrộngcủanộidungchươngtrình.Nhờđómàc á c đềkiểmt r a bằngtrắcn g h i ệ m k h á c h quanc ó tínhtoàndiệnvàh ệ t h ố n g hơnsovớicácđềkiểmtrabằngtrắcnghiệmtựluận

+Cótiêuchíđánhg i á hoàntoànđơnnhất,khôngphụthuộcvàoý muốnchủquancủangườichấm.Dođó,kếtquảđánhgiákháchquanhơnsovớitrắcnghiệmtựluận

+Cóthểsửdụngcácphươngtiệnk ĩ thuậthiệnđạitrongviệcchấmđ i ể m vàphântíchkếtquảkiểmtra.Dođó,việcchấmbàivàphântíchkếtquảkhôngcầnnhiềuthờigian

-Nhượcđiểm:

+Khôngchophépđánhg i á nănglựcdiễnđạtcủahọc sinhcũngnhưkhôngcho

t h ấ y quátrìnhsu y nghĩcủa họcsinhđ ể trảlờimộtcâuh ỏ i hoặc g i ả i mộtbàitập.Dođónếuchỉsửdụnghìnhthứctrắcnghiệmnàytrongkiểmtra,đánhgiáthìviệckiểmtra,đánhg i á cót hể trởthànhyếutố có tácdụnghạnchếviệcrènluyệnkĩnăngdiễnđạtcủahọcsinh

+Việcbiênsoạnđềkiểmtrarấtkhóvàmấtnhiềuthờigian

Giữatrắcn g h i ệ m t ự l u ậ n v à trắcn g h i ệ m kháchq u a n c ó mộts ố khácbiệtvàtươngđồng,songquantrọnglàcảhaiđềulànhữngphươngtiệnkhảos á t thànhquảhọctậphữuhiệuvàđềucầnthiếtmiễnlàtanắmvữngphươngphápsoạnthảovàcôngdụngcủamỗiloại

Vớihìnhthứctựluận,việckiểmtrathườngbộclộnhiềunhượcđiểmlàkhôngphảnánhđượctoànbộnộidung,chươngtrình,gâytâml ý h ọ c tủvà g i á o viêncònnặngtínhc h ủ quantrongchấmbài.Vìvậy,đ ể nângcaotínhkháchquantrongkiểmtrađánhgiá,nhiềutácgiảchorằngnếuxâydựngvàsửdụngcóhiệuquảhệthốngcâuhỏitrắcnghiệmkháchquanthìgópphầnvàokhắcphụcnhữnghạnchếcủahìnhthứckiểmtra,thitựluận

1.2 Mụctiêudạyhọc

1.2.1 Tầmquantrọngcủaviệcxácđịnhmụctiêudạyhọc

- Cóđượcphươnghướng,tiêuchí đểquyếtđ ị n h về nộidung,phươngpháp,phươngtiệndạyhọc.

- Cóđượcýtưởngrõràngvềcáicầnkiểmtrađánhgiákhikếtthúcmỗimônhọc,họcphầnhaytrongquátrìnhgiảngdạytừngkiếnthứccụthể

- Thôngb á o chongườihọcbiếtnhữngcáimongđợiở đầuracủasựhọc,dovậygiúphọtựtổchứccôngviệchọctậpcủamình

- Cóđượcýtưởngrõràngvềcáckiếnthức,kĩnăng,tháiđộcầncócủagiáoviên.[17,tr.39]

- Phảiđolườngđược

- Phảichỉrõnhữnggìngườihọccóthểlàmđượcvàocuốigiaiđoạnhọct ậ p [17,tr.40]

1.2.3 Phânbiệtcácmụctiêunhậnthức

Córấtnhiềucáchphânloạimụctiêunhậnthức,trongđócócáchphânl o ạ i củaGS.TS.PhạmHữuTòng[17,tr.43]

1.2.3.1 Trìnhđộnhậnbiết,táihiện,táitạo.

Trìnhđộnày

thểhiệnởkhảnăngnhậnrađược,nhớlạiđược,phátngônl ạ i đượcđúngsựtrìnhbàykiếnthứcđãcó,thựchiệnlặplạiđượcđúngmộtc á c h thứch o ạ t đ ộ n g c ụ thểđãcó,giảiđápđượccâuh ỏ i thuộcdạng:" A làgì?","Athếnào?","ThựchiệnAnhưthếnào?"

1.2.3.2 Trìnhđộhiểu,ápdụng(giảiquyếttìnhhuốngtươngt ự nhưtìnhhuốngđãbiết)

Trìnhđộnàythểhiệnởkhảnănggiảithích,minhhoạđượcnghĩacủak i ế n thức,áp dụngđượckiếnthứcđãnhớlạiđược,hoặcđãđượcgợir a đểg i ả i quyếtđượcnhữngtìnhhuốngtươngtựvớitìnhhuốngđãbiết,theocùngmộtmẫunhưtìnhhuốngđãbiết;giảiđápđượccâuhỏithuộcdạng:“Agiúpg i ả i quyếtXnhưthếnào?”(KiếnthứcAgiúpbạngiảiquyếtvấnđềnàythếnào?)

1.2.3.3 Trìnhđộvậndụnglinhhoạt(giảiquyếtđượctìnhhuốngcóbiếnđổisovớitìn

hhuốngđãbiết)

Trìnhđ ộn à y thểhiệnr a ởkhả nănglựa chọn, ápdụngtrithứctrongt ì n h huốngcóbiếnđổisovớitìnhhuốngđãbiết,nhậnrađượcrằngcóthểgiảiquyếttìnhhuốngđãchobằngcáchvậndụngphốihợpcáccáchgiảiquyếtcáct ì n h huốngtheocácmẫuđãbiết;giảiđápđượccâuhỏithuộcdạng:"(Các)AnàogiúpgiảiquyếtXvàgiảiquyếtnhưthếnào?"(Bạnbiếtgìvềcáisẽgiúpbạngiảiquyếtvấnđềnàyvàgiảiquyếtnhưthếnào?)

1.2.3.4 Trìnhđộsángtạo(đềxuất vàgiảiquyếtvấ nđề khôngtheomẫucós ẵ n )

Trìnhđộnàythểhiệnởkhảnăngphátbiểuvàgiảiquyếtnhữngvấnđềt h e o cáchriêngcủamìnhbằngcáchlựachọn,đềxuấtvàápdụngkiếnthứcđểg i ả i quyếtđượccácvấnđềkhôngtheocácmẫu(angôrit)đãcósẵn;đềravàg iả i quyếtđượccâuhỏithuộcdạng:"Cóvấnđềgì?";"Đềxuấtýkiếnriêng,c á c h giảiquyếtriêngthếnào?".(Bạnthấyvấnđềđặtralàgìvàbạncóthểđit ớ i kếtquảthoảmãnnhưthếnào?)

Cáccâuhỏinêuởmỗibậctrêncóthểxemnhưnhữngtiêuchíchungđểphânbiệtcáctrìnhđ ộ n ắ m tr i thứckhik i ể m t ra đánhgiá.Dựatheoc á c dạngchungđócủacáccâuhỏi,cóthểsoạnthảocáccâuhỏihoặccácđềbài

kiểmtrađánhgiákiếnthức,kĩnăngcụthểphùhợpvớimụctiêudạyhọcđãx á c địnhvàphùhợpvớimụcđíchkiểmtrađánhgiákiếnthức,kĩnăngđãđềr a

1.3 Phươngphápvàkỹthuậttrắcnghiệmkháchquannhiềulựachọn

1.3.1 Cáchìnhthứctrắcnghiệmkháchquan

1.3.1.1 Trắcnghiệmđúng-sai

Loạinàyđượctrìnhbàydướidạngmộtphátbiểuvàhọcsinhphảitrảl ờ i bằngcáchchọnđúng(Đ)haysai(S)

- Ưuđiểm:Đâylàloạicâuhỏiđơngiảnnhấtđểtrắcnghiệmvềnhữngsựkiện.Nógiúpchov i ệ c trắcn g h i ệ m mộtl ĩ n h vựcrộngl ớ n trongkhoảngt h ờ i gianthingắn,dễbiênsoạn,chiếmítchỗtrangcủagiấykiểmtra

- Nhượcđiểm:Xácxuấtchọnđượcphươngánđúngcao,cóthểkhuyếnkhíchsựđoánmòkhódùngđểthẩmđịnhhọcsinhyếu,cóđộtincậythấp

- Phạmviápdụng:Thíchhợpchokiểmtravấnđápnhanh,thườngsửdụngkhikhôngtìm đượcđủphươngánchocâunhiềulựachọn,

1.3.1.2 Trắcnghiệmghépđôi(xứnghợp)

Trongloạinàycóhaicộtdanhsách,nhữngchữ,n h ó m chữ h a y câu.H ọ c sinhsẽghépmộtchữ,mộtnhómchữhaycâucủamộtcộtvớimộtphầnt ử tươngứngcủacộtthứhai.Sốphầntửtronghaicộtcóthểbằngnhauhaykhácnhau.Mỗiphầntửtrongcộttrảlờicóthểđượcdùngtrongmộtlầnhoặcnhiềulầnđểghépvớicácphầntửtrongcộtcâuhỏi

- Ưuđiểm:Cóthểkiểmtranhiềunộidungtrongmộtthờigianngắn,dễviết,dễdùng,íttốngiấyhơnkhiin

- Nhượcđiểm:Dễtrảlờithôngquaviệcloạitrừ,họcsinhmấtthờigianlàmbàivìmỗicâuhỏiphảiđọclạitoànbộnhữngcâulựachọn,trongđócócảnhữngcâurõrànglàkhôngthíchhợp;khóđánhgiáđượcmứcđộtưduyở

trìnhđộcao;muốnsoạncâuhỏiđểđocácmứckiếnthứccaođòihỏinhiềuc ô n g phu.

- Phạmviápdụng:Thíchhợpvớikiểmtraviệcnhậnbiếtkiếnthứccơbảnsaukhihọcxongmộtchương,mộtchủđề

1.3.1.3 Trắcnghiệmđiềnkhuyết

Cóthểcóhaidạng,chúngcóthểlànhữngcâuhỏivớigiảiđápngắn,haycũngcóthểg ồ m nhữngcâup h á t biểuvớimộth a y nhiềuc h ỗ trốngmàhọcsinhphảiđiềnvàomộttừhaymộtnhómtừngắn

- Ưuđiểm:Thísinhcócơhộitrìnhbàynhữngcâutrảlờikhácthường,pháthuyócsángtạo,luyệntrínhớ,dễ biênsoạn,họcsinhtrảlờingắngọn,đơnnhất,đơntrị

- Nhượcđiểm:Cáchchấmkhôngdễdàng,thiếuyếutốkháchquankhichấmđiểm.Đặcb i ệ t chỉk i ể m trađ ư ợ c khảnăngnhớ,khôngc ó k h ả năngk i ể m trapháthiệnsailầmcủahọcsinh

- Phạmv i ápdụng:Thíchhợpvớic á c b ộ mônngoạingữ,x ã hộivànhânvăn

1.3.1.4 Phươngpháptrắcnghiệmkháchquannhiềulựachọn

Dạngtrắcnghiệmkháchquanhaydùngnhấtlàloạitrắcnghiệmkháchquannhiềulựachọn.ĐâylàloạicâuhỏimàchúngtôisoạnthảoởchươngsauM ỗ i câuhỏigồm2phần:Phần"gốc"vàphần"lựachọn"

+Phầng ố c làmộtcâuhỏih a y mộtc â u b ỏ lửng(chưahoànchỉnh).Yêucầuph

ảitạocơsởchosựlựachọnbằngcáchđặtramộtvấnđềhayđưaramộtýtưởngrõrànggiúpchongườilàmbàicóthểhiểurõcâuhỏiấymuốnđòihỏiđiềugìđểlựachọncâutrảlờithíchhợp

+Phầnlựachọn(thườnglà4hay5lựachọn)gồmcónhiềugiảiphápc ó t h ể l ự

a chọn,trongđ ó cómộtlựachọnđượcdựđịnhl à đúng,hayđúngnhất,cònnhữngphầncònlạilànhững"mồi".Điềuquantrọnglàlàmsaocho

những"mồi"ấyđềuhấpdẫnngangnhauvớinhữnghọcsinhchưahọckĩhayc h ư a hiểukĩbàihọc

+Cáccâutrắcnghiệmkhácquannhiềulựachọncóthểkhôngđođượckhảnăngphánđoántinhvivàkhảnănggiảiquyếtvấnđềkhéoléomộtcáchh i ệ u nghiệmbằngloạicâuhỏitựluậnsoạnkĩ

+Tốnnhiềugiấyđểinloạicâuhỏinày

-Phạmviápdụng:Cóthểsửdụngmọiloạikiểmtrađánhgiá,rấtthíchhợpchoviệcđánhgiá-phânloại

Trongđềtàinày,chúngtôichỉdừnglạisoạnthảohệthốngcâuhỏitrắcn g h i ệ mkháchquanvới4lựachọn.Vìtheochúngtôinếuítlựachọnhơnthìkhôngbaoquátđượcsailầmcủahọcsinh,nhiềulựachọnhơnsẽ cónhững"mồi"thiếucăncứ

1.3.2 TiếntrìnhsoạnthảomộtbàitrắcnghiệmkháchquannhiềulựachọnCácht ố t

nhấtđ ể lênk ế hoạchchomộtbàitrắcnghiệmlà liệtkêc á c

mụct i ê u giảngd ạ y cụ thểh a y nănglựcc ầ n đ o lường(trảlờic â u h ỏ i : Cần

khảosátnhữnggìởhọcsinh?)haynóicáchkháclàxácđịnhrõmụcđíchcủab à i trắcnghiệm.

Mộtsựphântíchvềnộidungsẽ chota mộtbảnt ó m tắtý đồchươngtrìnhgiảngdạyđượcdiễnđạttheonộidung:Đặttầmquantrọngvàonhữngphầnnàocủamôn

h ọ c v à mụctiêunào?

Nhữnglĩnhv ự c nàotrongcácnộidungđónênđưavàotrongbàitrắcnghiệmđạidiệnnày

Cầnphảisuynghĩcáchtrìnhbàycáccâudướihìnhthứcnàochohiệuquảnhấtvàmứcđộkhódễcủabàitrắcnghiệm đếnđâu

1.3.2.1 Mụcđíchcủabàitrắcnghiệm

Mộtbàitrắcnghiệmc ó thểp h ụ c v ụ nhiềumụcđích,nhưngb à i t r ắ c n g h i ệ

m íchlợivàcóhiệuquảnhấtkhinóđượcsoạnthảođểnhằmphụcvục h o mụcđíchchuyênbiệtnàođó

- Nếubàitrắcnghiệmlàmộtbàithicuốikìnhằm

xếphạnghọcsinhthìcáccâusoạnphảiđảmb ả o đ i ể m sốđượcphântánrộng,nhưv ậ ymớip h á t hi ện rađượchọcsinhgiỏivàhọcsinhkém

- Nếubà i trắcnghiệmlàmộtbàik iể mtranhằm kiểmtran h ữ n g hiểub i ế ttốithiểuvềmộtphầnnàođóthìsoạnthảonhữngcâuhỏisaochohầuhếthọcsinhđềuđạtđượcđiểmtốiđa

- Nếubàitrắcnghiệmnhằmmụcđ í c h chuẩnđoán,t ì m ran h ữ n g chỗmạnh,chỗyếucủahọcsinh,giúpchogiáoviênđiềuchỉnhphươngphápdạyphùhợp,thìcáccâutrắcnghiệmđượcsoạnthảosaochotạocơhộichohọcsinhphạmtấtcảmọisailầmvềmônhọcnếuchưahọckĩ

Bêncạnhcácmụcđíchnóitrêncóthểdùngtrắcnghiệmvớimụcđícht ậ p luyệngiúpchohọcsinhhiểuthêmbàihọcvàcóthểlàmquenvớilốithit r ắ c nghiệm

- Phânloại2dạngthôngtinđượctrìnhbàyt r o n g mônhọc(haychương):+Nhữngthôngtinnhằmgiảinghĩahayminhhoạ.

+Nhữngkháin i ệ m qua ntrọngcủamônhọc,lựac h ọ n nhữnggìhọcsinhcầnnhớ

- Lựachọnmộtsốthôngtinvàýtưởngđòihỏihọcsinhphảicó khảnăngứngdụngnhữngđiềuđãbiếtđểgiảiquyếtvấnđềtrongtìnhhuốngmới

1.3.2.3 Thiếtlậpdànbàitrắcnghiệm

Saukhinắmvữngmụcđíchcủabàitrắcnghiệmvàphântíchnộidungmônhọctalậpđượcmộtdànbàitrắcnghiệm

Lậpmộtbảngmatrậnhaichiều,mộtchiềubiểuthịnộidungvàchiềukiabiểuthịc

á c q u á trìnht ư d u y (mụctiêu)màb à i trắcnghiệmmuốnkhảos á t Sốcâuhỏicầnđượcđưavàotrongmỗiloạiphảiđượcxácđịnhrõvàmatrậnnàyphảiđượcchuẩnbịxongtrướckhiviếtcáccâuhỏitrắcnghiệm

Ởđềtàinày,chúngtôiđãlậpmatrậnnhưbảng1.1:Bảng1.1.Bả

ngmatrậnhaichiều.

Sốcâuhỏiphụthuộcvàothờigiandànhchoviệctrảlờinó.Nhiềubàit r ắ c nghiệmđượcgiớihạntrongkhoảngthờigianmộttiếthọchoặckémhơn.

Sốcâuh ỏ i phụthuộcv à o loạicâuh ỏ i đượcs ử dụng(liênquanđếnmứcđộphứctạpcủatưduyvàthóiquenlàmviệccủahọcsinh)

Yêucầuchínhxáccácđiểmsố,nghĩalàlàmsaomẫunghiêncứumangtínhchấtđạidiệnchoquầnthể

1.3.3 Mộts ố nguyênt ắ c soạnthảonhữngc â u t r ắ c nghiệmkháchq u a n nhi

ều lựachọn

Đốivớiphầngốc:Dùlàmộtcâuhỏihaycâubổsungđềuphảitạocơsởchosựlựa

chọnbằngcáchđặtramộtvấnđềhayđưaranhữngýtưởngrõrànggiúpchosựlựachọnđượcdễdàng

+Cũngcókhiphầngốclàmộtcâuphủđịnh,trongtrườnghợpấyphảii n đậmhoặcgạchdướichữdiễntảsựphủđịnhđểhọcsinhkhỏinhầm

+Phầngốcvàphầnlựachọnkhikếthợpphảimangýnghĩatrọnvẹn,tuynhiênnênsắpxếpcácývàophầngốcsaocho:

 Phầnlựachọnđượcngắngọn

 Ngườiđọcthấy

nộidungcầnkiểmtra.Đ ố i vớiphầnlựachọn:

+Trong4hay5phươngánlựachọnchỉcómộtphươngánđúng

+Bàicódànhphầntrảlờicủahọcsinhngaytrênđềthi,thẳngởphíabênphảihayởphíabêntrái

+Cầnđượctrìnhbàyrõràng,dễđọc

+Cầnlàmnổibậtphầngốc,phầnlựachọn,cầnxếpcáccâutheohànghoặctheocộtchodễđọc

+Đểtránhsựgianlậncủahọcsinhtacóthểinthànhnhữngbộbàitrắcn g h i ệ m vớinhữngcâuhỏigiốngnhaunhưngthứtựcáccâuhỏibịđảolộn

1.4.2 Chuẩnbịchohọcsinh

- Báotrướcchohọcsinhn g à y giờthi,cáchthức,nộid u n g thi.Huấnluyệncho

họcsinhvềcáchthitrắcnghiệmkháchquannhiềulựachọn,nhấtlàtrongtrườnghợpdựthilầnđầu

- Phảinhắcnhởhọcsinhtrướckhilàmbài:

+Họcsinhphảilắngnghevàđọckĩcàngnhữnglờichỉdẫncáchlàmb à i trắcnghiệmkháchquannhiềulựachọn

+Họcsinhphảiđượcbiếtvềcáchtínhđiểm

+Họcsinhphảiđượcnhắcnhởrằnghọphảiđánhdấucáccâulựachọnmộtcáchrõràng,sạchsẽ.Nếucótẩyxoáthìcũngphảitẩyxoáthậtsạch

+Họcsinhcầnđượckhuyếnkhíchtrảlờitấtcảcáccâuhỏi,dùkhônghoàntoànchắcchắn

+Họcsinhnênbìnhtĩnhkhilàm bàikhôngnênlongạiquá

1.4.3 Côngviệccủagiámthị

- Điểmch uẩ n: Nhờđ i ể m chuẩncót h ể sosánhđ i ể m sốc ủ a họcsinhtrong

+CónhiềutrịsốZâm,gâynhiềuphiềnhàkhitínhtoán

+TấtcảcácđiểmZđềulàsốlẻ

Đểtránhkhókhănnàyngườitadùngđiểmchuẩnbiếnđổi:

+T=10.Z+50(trungbìnhlà50,độlệchchuẩnlà10)

+Điểm11bậc(từ0đến10)dùngởnướctahiệnnay,đólàcáchbiếnđổiđiểm2

0trướcđây;ởđâychọnđiểmtrungbìnhlà5,độlệchtiêuchuẩnlà2 nênV=2.Z+5.

Vídụ:Họcsinhcóđiểmthôlà44;điểmtrungbìnhcủanhómhọcsinhlàmbàitrắcnghiệmlà31,82;độlệchtiêuchuẩnlà6,68.Tacó

Vídụ:Mộtbàicó64câuhỏi,mỗicâu4lựachọn,tacó:

Điểmmayrủi: 6416;

4Trungbìnhlýtưởng:

1.5 Phântíchcâuhỏi

6416

402

1.5.1 Mụcđíchcủaphântíchcâuhỏi

- Giúpgiáoviênđánhgiámứcđộthànhcôngcủacôngviệcgiảngdạyvàhọctậpđểthayđổiphươngpháp,lềlốilàmviệc

- Đểxemhọcsinhtrảlờimỗicâunhưthếnào,từđósửalạicáccâuhỏiđểbàitrắcnghiệmcóthểđolườngthànhquảkhảnănghọctậpmộtcáchhữuh i ệ u hơn.

1.5.2 Phươngphápphântíchcâuhỏi

Trongphươngphápp h â n tíchcâuhỏic ủ a mộtbàitrắcnghiệmthành quảhọctậpchúngtathườngsosánhcâutrảlờicủahọcsinhởmỗicâuhỏivớiđiểmsốchungtoànbài.Chúngtamongcónhiềuhọcsinhởnhómđiểmc a o vàíthọcsinhở nhómđiểmthấptrảlờiđúngmỗic â u hỏi.Nếukếtquảkhôngnhưvậy,c ó thểcâuhỏiviếtchưachuẩnhoặcvấnđềchưa đượcdạyđúngmức

Đểxétmốitươngquangiữacáchtrảlờimỗic â u hỏivớiđiểmt ổ n g quátchúngtacóthểlấy25-30%họcsinhcónhómđiểmcaonhấtvà25-

30%họcsinhcónhómđiểmthấpnhất.Đếmsốcâutrảlờichomỗicâuhỏitrongb à i trắcnghiệmởmỗicâuhỏicầnbiếtcóbaonhiêuhọcsinhtrảlờiđúng,baonhiêuhọcsinhchọnsai,baonhiêuhọcsinhkhôngtrảlời.Khiđếmsựphânbốcáccâutrảlờinhưthếởcácnhómcóđiểmcao,điểmthấpvàđiểmtrungbìnhtasẽsuyra:

isố Câutrảlờiđểchọn

Sốngườichọn Tổngsố

ngườichọn

Nhómgiỏitrừnhómkém(H-l)

Nhómgiỏi NhómTB Nhómkém

1

ABCDBỏtrốngTổngcộng

+Ghicácsốđãthốngkêđượctrênbàichấmvàobảngvớitừngnhómvàtừngcâu.+Hoànthiệnbảngđãlập

Khiphântíchtacầntìmhiểuxemcókhuyếtđiểmnàotrongchínhcâuhỏihoặctrongphươngphápdạyhọckhông