Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối tạo rễ củ cây Ba kích Morinda officinalis How. (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối tạo rễ củ cây Ba kích Morinda officinalis How. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối tạo rễ củ cây Ba kích Morinda officinalis How. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối tạo rễ củ cây Ba kích Morinda officinalis How. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối tạo rễ củ cây Ba kích Morinda officinalis How. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối tạo rễ củ cây Ba kích Morinda officinalis How. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối tạo rễ củ cây Ba kích Morinda officinalis How. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối tạo rễ củ cây Ba kích Morinda officinalis How. (Khóa luận tốt nghiệp)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN ĐÌNH HÙNG

Tên đề tài:

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA DINH DƯỠNG MÔI TRƯỜNG VÀ ĐIỀU KIỆN NUÔI CẤY ĐẾN KHẢ NĂNG NHÂN SINH KHỐI TẠO RỄ

CỦ CÂY BA KÍCH (Morinda officinalis How)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy

Chuyên ngành: Công nghệ Sinh học

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN ĐÌNH HÙNG

Tên đề tài:

NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA DINH DƯỠNG MÔI TRƯỜNG VÀ ĐIỀU KIỆN NUÔI CẤY ĐẾN KHẢ NĂNG NHÂN SINH KHỐI TẠO RỄ

CỦ CÂY BA KÍCH (Morinda officinalis How)

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy

Chuyên ngành: Công nghệ Sinh học

ii

LỜI CẢM ƠN

Được sự đồng ý, giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm trong thời gian thực tập tốt

nghiệp em đã thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi

trường và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối tạo rễ củ cây Ba kích ( Morinda officinalis How)”

Qua đây em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ths Nguyễn Thị Tình, Khoa

Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp này

Em xin gửi lời cảm ơn tới Ths Ma Thị Hoàn đã giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất cho em trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Đồng thời em cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Khoa Công nghệ sinh học và Công nghệ thực phẩm, Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên đã dạy

dỗ, truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm nghiên cứu khoa học cho em trong suốt thời gian qua

Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè lớp 44CNSH luôn ủng

hộ, động viên em để em hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp

Do thời gian có hạn nên đề tài không thể tránh khỏi những sai sót Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của thầy cô và các bạn để đề tài của e được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn !

Thái Nguyên, 15 tháng 5 năm 2016

Sinh viên

Nguyễn Đình Hùng

iii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Phân loại khoa học Ba kích (Morinda officinalis How) [1] 4 Bảng 2.2 Các nguyên tố đa lượng và dạng sử dụng chính 14 Bảng 4.1: Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đến khả năng phát triển hệ

rễ củ cây Ba kích tím sau 4 tuần nuôi cấy 25 Bảng 4.2: Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của nước dừa đến khả năng tăng sinh khối

rễ xủ Ba kích tím trên môi trường đặc (sau 30 ngày) 27 Bảng 4.3: Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ cao nấm men đến khả năng tăng sinh khối rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc (sau 30 ngày) 30 Bảng 4.4: Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng nồng độ peptone đến khả năng sinh trưởng và phát triển rễ củ Ba kích trên môi trường đặc (sau 30 ngày) 32 Bảng 4.5: Kết quả nghiên cứa hàm lượng đường đến khả năng tăng rễ củ Ba kích 35 Bảng 4.6: Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ đến khả năng tăng sinh khối

rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc (sau 30 ngày) 37 Bảng 4.7: Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của ánh sáng đến khả năng tăng sinh khối

rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc (sau 30 ngày) 38 Bảng 4.8: Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của tốc độ sục khí đến khả năng nhân sinh khố rễ củ Ba kích trong môi trường lỏng ( 40 ngày) 40

iv

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 4.1: Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến khả năng sinh trưởng và phát triển hệ rễ củ Ba kích tím (sau 30 ngày) 26 Hình 4.2: Ảnh hưởng của hàm lượng nước dừa đến khả năng tăng sinh khối rễ củ

Ba kích tím trên môi trưởng đặc (sau 30 ngày) 29 Hình 4.3: Ảnh hưởng của nồng độ cao nấm men đến khả năng tăng sinh khối rễ củ

Ba kích tím trên môi trường đặc (sau 30 ngày) 31 Hình 4.4: Ảnh hưởng của nồng độ peptone đến khả năng tăng sinh khối rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc (sau 30 ngày) 34 Hình 4.5: Ảnh hưởng của tốc độ sục khí đến khả năng nhân sinh khối rễ Ba kích sau

40 ngày nuôi cấy ( A với 2 ống sục, B với 1 ống sục) 40

vi

MỤC LỤC Phần 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích 2

1.3 Yêu cầu 2

1.4.Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2

1.4.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài 2

1.4.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 3

Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Giới thiệu về cây Ba kích 4

2.1.1 Phân loại khoa học 4

2.1.2 Đặc điểm hình thái và phân bố 4

2.1.3 Gía trị của cây Ba kích tím 6

2.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 8

2.2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước 8

2.2.2 Tình hình Nghiên cứu trên thế giới 9

2.3 Khái niệm về nuôi cấy mô tế bào thực vật 9

2.3.1 Nuôi cấy mô – tế bào thực vật 9

2.3.2 Các cơ sở khoa học của nuôi cấy mô tế bào 10

2.3.3 Các bước tiến hành của phương pháp nuôi cấy mô -tế bào thực vật 11

2.3.4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến quá trình nuôi cấy mô tế bào thực vật 13

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 18

3.1 Đối tượng, hóa chất và thiết bị nghiên cứu 18

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 18

3.1.2 Hóa chất sử dụng 18

3.1.3 Thiết bị nghiên cứu 18

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành nghiên cứu 18

3.2.1 Địa điểm 18

3.2.2 Thời gian tiến hành 19

vii

3.3 Nội dung nghiên cứu 19

3.4 Phương pháp nghiên cứu và chỉ tiêu theo dõi 20

3.4.1 Phương pháp nghiên cứu 20

3.4.2 Chỉ tiêu theo dõi và đánh giá 24

Phần 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 25

4.1 Nghiên cứu ảnh hưởng của môi trường đến khả năng phát triển hệ rễ củ cây Ba kích 25

4.2 Nghiên cứu ảnh hưởng của chất hữu cơ đến khả năng tăng sinh khối của rễ củ cây Ba kích tím trên môi trường đặc 27

4.2.1 Nghiên cứu ảnh hưởng của nước dừa đến khả năng tăng sinh khối rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc 27

4.2.2 Nghiên cứu ảnh hưởng nồng độ cao nấm men đến khả năng sinh trưởng và phát triển rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc 29

4.2.3 Nghiên cứu ảnh hưởng nồng độ pepton đến khả năng tăng sinh khối rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc 32

4.3 Nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng đường đến khả năng tăng rễ củ Ba kích 34

4.4 Nghiên cứu ảnh hưởng của điều kiện nhiệt độ và ánh sáng đến khả năng tăng sinh khối rễ củ Ba kích tím 36

4.4.1 Nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ đến khả năng tăng sinh khối rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc 36

4.4.2 Nghiên cứu ảnh hưởng của ánh sáng đến khả năng ra rể củ Ba kích tím trên môi trường đặc 38

4.5 Nghiên cứu ảnh hưởng của tốc độ sục khí đến khả năng nhân sinh khối rễ củ Ba kích trong môi trường lỏng 40

Phần 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 42

5.1 Kết luận 42

5.2 Kiến nghị 42

1

Phần 1

MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề

Từ bao đời nay, ông cha ta đã biết đến và sử dụng nguồn thảo dược trong tự nhiên để phòng và chữa nhiều bệnh

Ba kích (Morinda officinalis How), họ Cà phê – Rubiaceae còn có tên khác

là Dây ruột gà, ba kích thiên, liên châu ba kích, chẩu phóng xì, sáy cáy (Thái), thau tày cáy (Tày), chồi hoàng kim, chày kiafng đòi (Dao) Là cây dây leo bằng thân quấn, sống nhiều năm Cây thường mọc hoang ở vùng đồi, núi thấp các tỉnh trung

du, miền núi phía Bắc nước ta như: Lạng Sơn, Hà Giang, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình và Quảng Ninh… [15] [22]

Ba kích được sử dụng và biết đến như là một loại thảo dược quý hiếm.Theo Đông y, ba kích vị cay, chát, ngọt, tính ôn, vào kinh thận và được sử dụng rộng rãi như một loại dược liệu quý Trong rễ Ba kích chứa một số thành phần như phytosterol, anthraglycosid, đường nhựa, axit hữu cơ, saccharid có tác dụng bổ thận

âm, bộ thận dương, tăng cường gân cốt, khử phong thấp Bên cạnh đó dịch chiết cồn

từ củ cây Ba kích có tác dụng giảm huyết áp, tác dụng nhanh đối với các tuyến cơ năng, bổ trí nảo,giúp ăn và ngủ ngon [22]

Ngày nay, con người đã biết đến và sử dụng loài cây này làm dược liệu, có giá trị kinh tế cao 250000 – 300000 nghìn/kg Vì vậy chúng đang bị khai thác bừa bãi có nguy cơ bị khai thác cạn kiệt và suy giảm về mặt chất lượng cũng như số lượng Mặt khác, hàng ngàn heta trồng ba kích bị mắc bệnh vàng lá thối rễ gây thất thoát lớn cho người dân và cho thị trường [26] Nguồn cung cấp cây giống Ba kích hiện nay chủ yếu bằng phương pháp giâm cành nhưng hệ số nhân rất thấp (chỉ đạt 0,61/năm); chất lượng giống lại không cao và còn phụ thuộc và điều kiện ngoại cảnh, đặc biệt là khả năng thoái hóa giống cao ảnh hưởng đến giá trị dược liệu của cây [2] Cùng với sự phát triển khoa học kỹ thuật trong và ngoài nước nói chung và ngành công nghệ sinh học nói riêng thì sự xuất hiện phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật đã và đang giải quyết vấn đề về chất lượng và số lượng giống cây nói

2

riêng, bên cạnh đó giải quyết những hạn chế của phương pháp truyền thống Đây là một phương pháp tối ưu để tạo ra một số lượng lớn, đồng đều và sạch bệnh trong thời gian ngắn với so với ngoài tự nhiên là 3 -5 năm Xuất phát từ thực tiễn này

chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường

và điều kiện nuôi cấy đến khả năng nhân sinh khối rễ của cây Ba Kích tím” (Morinda officinalis How)”

1.2 Mục đích

- Nghiên cứu ảnh hưởng của dinh dưỡng môi trường và điều kiện nuôi cấy

đến khả năng tạo rễ củ và nhân sinh khối rễ củ cây Ba Kích tím(Morinda officinalis How) bằng phương pháp in vitro

1.3 Yêu cầu

- Nghiên cứu ảnh hưởng của một số môi trường đến khả năng sinh trưởng và

phát triển hệ rễ củ Ba kích tím

- Nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng chất hữu cơ đến khả năng tăng sinh

khối rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc

- Nghiên cứu ảnh hưởng của hàm lượng đường đến khả năng tăng sinh khối

rễ củ Ba kích tím trên môi trường đặc

- Nghiên cứu ảnh hưởng của nhiệt độ và ánh sáng đến khả năng tăng sinh

khối rễ củ cây ba kích tím trên môi trường đặc

- Nghiên cứu ảnh hưởng của tốc độ sục khí đến khả năng nhân nhanh sinh

khối rễ củ Ba kích tím trên môi trường lỏng

1.4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

1.4.1 Ý nghĩa khoa học của đề tài

- Từ quá trình nghiên cứu giúp cho sinh viên cũng cố lại kiến thức đã học vào thực tiễn

- Đồng thời năng cao kỹ năng để tiếp cận công tác nghiên cứu khoa học phục

vụ cho sau này

- Biết được phương pháp nghiên cứu một vấn đề khoa học, xử lý, phân tích

số liệu

Khóa luận đầy đủ ở file: Khóa luận full