CÁC TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG CẦN CÓ CỦA MỘT NHÀ LÃNHĐẠO THÀNH CÔNG Lời mở đầu Trong một thế giới với rất nhiều hỗn độn và sự thiếu chắc chắn như hiện nay, lãnh đạo là điều cần thiết hơn bao gi
Trang 1CÁC TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG CẦN CÓ CỦA MỘT NHÀ LÃNH
ĐẠO THÀNH CÔNG
Lời mở đầu
Trong một thế giới với rất nhiều hỗn độn và sự thiếu chắc chắn như hiện nay, lãnh đạo là điều cần thiết hơn bao giờ hết Từ gia đình đến xã hội, từ kinh doanh đến giáo dục, ở qui mô của các công ty vừa và nhỏ hay các tập đoàn lớn , không ở đâu có thể thiếu vắng vai trò của lãnh đạo, hàm ý bao gồm các nhà lãnh đạo và hành vi lãnh đạo của họ Nhà lãnh đạo là người đứng đầu doanh nghiệp, nên vai trò của họ ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển của doanh nghiệp Khi họ thực hiện tốt vai trò của mình, họ sẽ thúc đẩy doanh nghiệp phát triển Khi họ làm sai vai trò, họ sẽ kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp
Thực tế, nhiều doanh nhân Việt Nam đứng ở vị trí nhà lãnh đạo doanh nghiệp nhưng lại chưa làm tốt vai trò của mình Một trong những lý do khiến họ là một nhà lãnh đạo tồi là họ chưa hiểu hết về vai trò của một nhà lãnh đạo Họ cần hiểu được lãnh đạo chính là người đại diện cho doanh nghiệp, chỉ huy doanh nghiệp, là người liên lạc của doanh nghiệp, đồng thời là một nhà quản lý cấp cao của doanh nghiệp Qua việc tìm hiểu về những tố chất và kỹ năng của nhà lãnh đạo
sẽ giúp chúng ta có được cái nhìn sâu hơn về vấn đề phát triển khả năng lãnh đạo
và giúp chúng ta biết được đâu là tố chất, kỹ năng cần có cho mình để xây dựng và phát huy một cách hiệu quả Những phẩm chất và kỹ năng này ảnh hưởng trực tiếp tới hình ảnh người lãnh đạo và nền tảng thành công của doanh nghiệp
Trang 2I LÝ THUYẾT CHUNG VỀ LÃNH ĐẠO
1.1 Khái niệm lãnh đạo
Khái niệm về lãnh đạo dường như luôn làm chúng ta bối rối hoặc nó xuất hiện dưới một hình thức khác và làm chúng ta khốn khổ một lần nữa bởi tính chất khó định hình và quá linh hoạt của nó Vì vậy chúng ta đã phải sáng tạo ra nhiều thuật ngữa trương ứng để đối phó với nó nhưng thuật ngữ này vẫn chưa được định nghĩa một cách thỏa đáng
Tuy nhiên hầu hết các định nghĩa về lãnh đạo đều nhận định rằng lãnh đạo bao gồm một quá trình trong đó sự ảnh hưởng có chủ định được tạo ra bởi một cá nhân đối với người khác nhằm mục đích định hướng, tổ chức và hỗ trợ các hoạt động, các mối quan hệ trong một nhóm người hoặc một tổ chức
Sau đây là một số định nghĩa về lãnh đạo:
- Lãnh đạo là “ hành vi của một cá nhân chỉ đạo các hoạt động của một nhóm người thực hiện một mục tiêu chung (Hemphill & Coons, trang 7).
- Lãnh đạo là việc truyền đạt các tầm nhìn, thể hiện các giá trị và tạo ra môi trường trong đó các mục tiêu có thể đạt được (Richard & Engle, 1986, trang 206).
- Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng đối với người khác để hiểu và nhất trí về những việc cần phải làm và cách thức thực hiện hiệu quả, và quá trình hỗ trợ nỗ lực tập thể, cá nhân để hoàn thành các mục tiêu chung.
I.2 Công việc của nhà lãnh đạo
Khi lãnh đạo một doanh nghiệp cụ thể, nhà lãnh đạo doanh nghiêp thường thực hiện những hoạt động sau:
Xác định tầm nhìn rõ ràng, chính xác cho doanh nghiệp và lịch trình để đạt được mục tiêu đó
Trang 3Huy động và thúc đẩy cấp dưới thực hiện mục tiêu Nhà lãnh đạo tập trung vào yếu tố con người Họ kêu gọi, lôi kéo những người dưới quyền đi theo mình, hướng tới thực hiện mục tiêu chung của doanh nghiệp
Liên kết giữa các bộ phận trong doanh nghiệp và giữa doanh nghiệp với hệ thống bên ngoài
Thực hiện công việc của một nhà quản lý cấp cao như:
- Xây dựng, thực thi chiến lược nhằm làm doanh nghiệp có khả năng cạnh
tranh tốt hơn, phát triển quy mô và vị thế trên thị trường Nhà lãnh đạo đưa ra con đường cụ thể để thực hiện hóa mục tiêu cho doanh nghiệp
- Lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực: Nhà lãnh đạo phải đưa ra được bản kế
hoạch phù hợp với tình hình phát triển, với nguồn lực của doanh nghiệp Họ biết điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp là gì để có một kế hoạch chung với toàn doanh nghiệp Từ đó, họ đưa ra hướng phân bổ, sử dụng các nguồn lực của công
ty
- Kiểm tra, đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp: Là người
chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng mà doanh nghiệp đạt được, vì vậy nhà lãnh đạo cần thường xuyên đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp tới đâu Họ phải có những quyết định thay đổi kịp thời để điều chỉnh mục tiêu
II CÁC TỐ CHẤT VÀ KỸ NĂNG CẦN CÓ CỦA MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO THÀNH CÔNG
2.1 Những tố chất cần thiết của nhà lãnh dạo
Đề tài “lãnh đạo” vốn được xem là một trong vấn đề được nhiều người quan
tâm, bởi suy cho cùng sự thành công của tổ chức phụ thuộc rất lớn vào người lèo
Trang 4lái con thuyền của tổ chức đó Một sai sót về chiến thuật của cấp dưới có thể khiến con thuyền chông chênh giữa biển lớn nhưng rồi cũng sẽ về đích Nhưng một định hướng chiến lược sai lầm sẽ đưa con thuyền đi theo một hướng khác, khi đó những
nỗ lực của cấp dưới chỉ càng làm cho con thuyền ngày càng xa rời đích đến mong muốn mà thôi
Thống kê những nghiên cứu và rút ra từ tình hình thực tế tại đơn vị đang công tác ,tôi nhận thấy nhà lãnh đạo thành công là người hội tụ những tố chất cơ bản sau:
2.1.1 Tham vọng, hoài bão lớn và tầm nhìn xa
Nhà lãnh đạo cần có tham vọng, hoài bão lớn và tầm nhìn đủ rộng, đủ xa
và những ý tưởng nhất định trước những thay đổi, để từ đó vạch ra những biện pháp phù hợp, để hiện thức hóa hoài bão cũng mình Nếu không có tầm nhìn rõ ràng, rất dễ bị những mong muốn của người khác dẫn dắt mình Hãy luôn hỏi tại sao, biết mình đang làm gì và hướng tới mục tiêu như thế nào sẽ giúp bạn lên kế hoạch cho sự phát triển cá nhân và nghề nghiệp, cũng như sẽ kiên cường đối mặt với các chướng ngại vật
Bạn có thể bắt đầu phát triển khả năng lãnh đạo bằng việc tạo ra tầm nhìn cá nhân Tầm nhìn của bạn là một bức tranh về tương lai mà bạn có thể đạt đến Nó sẽ thể hiện giá trị, những đóng góp mà bạn muốn tạo ra, và cách bạn muốn sống Ví
dụ về tầm quan trọng của hoài bão lớn và tầm nhìn xa chính là Bill Gates và người đồng sáng lập Microsoft Paul Allen.Ngay từ năm 1975, họ đã nhìn thấy trước tương lai của ngành công nghiệp máy tính cá nhân nằm ở “phần mềm” chứ không phải là ở “phần cứng” Thực tế, Gates đã rất hoang mang khi bắt gặp hình ảnh quảng cáo cho một loại máy mới và tự hỏi mình: Đây chính là tương lai, làm cách nào để mình có thể trở thành một phần của tương lai đó? Một thiết bị mới có con
Trang 5chíp vi xử lý của Intel 8080 đóng vai trò như một bộ não của cả chiếc máy cũng không hơn gì một mẩu kim loại nếu không có phần mềm giúp nó hoạt động
2.1.2 Hiểu chính mình
Công việc sẽ ý nghĩa nhất và thoả mãn nhất khi có cơ hội để sử dụng điểm mạnh của mình Việc lãnh đạo dựa trên nền tảng cơ bản là đặc tính Biết những điểm mạnh của mình sẽ khuyến khích bạn tìm được cách để chọn môi trường làm việc và công việc mà bạn có thể phát huy bản thân tốt nhất Ví dụ, nếu một trong những điểm mạnh của bạn là trung thành và làm việc nhóm, bạn sẽ trở nên hiệu quả nhất khi là thành viên trong một nhóm nào đó
Nếu công bằng là một trong những điểm mạnh lớn nhất của bạn, bạn sẽ thất vọng và không thoả mãn nếu không có cơ hội làm việc về những vấn đề liên quan đến công lý Nếu bạn là người ham học hỏi, học tập, bạn sẽ cảm thấy buồn chán và thất vọng trừ khi bạn tìm được cách để làm chủ những kỹ năng và kiến thức mới
Mỗi người có những điểm mạnh khác nhau Những nhà lãnh đạo giỏi phát triển tài năng bằng cách gắn kết những thế mạnh của mọi người vào công việc Họ thừa nhận sự đóng góp và biểu dương những thành tích đạt được
Hãy bắt đầu việc lãnh đạo tốt bằng việc giành được từng thành công nhỏ Hãy nhớ rằng, thậm chí những chiến thắng nhỏ cũng đủ để xây dựng sự tự tin và phát triển khả năng lãnh đạo
2.1.3 Khả năng nhạy bén thuyết phục
Nhà lãnh đạo cần có một khả năng nhạy bén thuyết phục, nhạy bén để
nắm bắt những cơ hội kinh doanh đến từ kẽ hở thị trường, nhạy bén với những
thách thức công ty sắp phải đối mặt Trong cuốn sách “Con đường phía trước” (The road ahead), Bill Gates đã kể lại cảm xúc của mình lúc đó khi bắt gặp mẩu
quảng cáo cho chiếc máy Altair 8800 như sau: “Không, mình không thể đứng
Trang 6ngoài chuyện này được! Người ta sẽ viết những phần mềm thực thụ cho con chíp này Điều này sớm hay muộn sẽ xảy ra, mà chắc chắn là sẽ sớm và mình muốn được tham gia ngay từ đầu Tham gia vào những giai đoạn đầu của cuộc cách mạng máy tính cá nhân là cơ hội nghìn năm có một, và mình phải nắm lấy nó”
2.1.4 Tính sáng tạo
Người lãnh đạo luôn phải suy nghĩ để làm sao đưa ra những chiến lược thực hiện tầm nhìn một cách hiệu quả nhất Trong bất cứ cong việc nào, cũng cần phát huy trí sáng tạo để thực hiện công việc nhanh nhất, hiệu quả nhất, chất lượng đảm bảo nhất
Khi tinh thần sáng tạo được khuấy động nó sẽ cổ vũ cho một kiểu người mới, cả cuộc đời đầy những mong uớc được đổi mới, khám phá những phương thức mới để làm việc, biến giấc mơ thành sự thật Những cảm hứng loé lên bất chợt là khoảng khắc cuối cùng của quá trình được đánh dấu bởi những giai đoạn đặc biệt - những bước cơ bản trong việc tháo gỡ những vấn đề mang tính sáng tạo
2.1.5 Khả năng thích nghi
Phương thức kinh doanh có thể hiệu quả trong hôm nay nhưng ngày mai thì
nó lại khác Một người lãnh đạo có tài cần phải nhận thức được điều đó và phải biết thức thời trong việc thích nghi và chấp nhận thay đổi Anh ta phải luôn cập nhật những kỹ năng, công nghệ và phương pháp mới để thúc đẩy sự phát triển trong công việc của mình
Thực tế cũng chứng minh được rằng những nhà lãnh đạo xuất sắc thường gây ấn tượng bởi những quyết định nhanh nhạy trong mọi tình thế Có thể nói, khả năng thích nghi và khai thác triệt để lợi ích từ môi trường kinh doanh chính là phẩm chất phân biệt họ với những nhà quản lý bình thường
2.1.6 Dũng cảm và kiên trì
Trang 7Người lãnh đạo là người có một trong những công việc khắc nghiệt nhất Giám đốc điều hành phải luôn xác định rõ, họ là đại diện cho ai và cần phải làm gì Một nhà lãnh đạo tốt không bao giờ đầu hàng khó khăn, thất bại, phải luôn xác định rõ, họ là đại diện cho ai và cần phải làm gì, sẵn sàng đối mặt và dũng cảm vượt qua sự khó khăn, thất bại đồng thời để trải nghiệm thêm cho mình vốn tích lũy thiết thực về quản lý hay chiến lược kinh doanh Mọi thứ không phải lúc nào cũng dễ dàng và nhất là người đứng đầu nên biết chấp nhận thử thách và kiên trì, giữ vững ý chí, cương quyết trong các vấn đề liên quan đến sự sinh tồn và phát triển của doanh nghiệp, như việc bổ nhiệm, sa thải…cho đến khi nào thành công thì thôi Nếu bạn muốn trở thành một nhà lãnh đạo, giống như một vận động viên marathon, hãy luôn cố gắng và tin tưởng vào những điều bạn đang làm và không bao giờ bỏ cuộc, đó sẽ là động lực lớn cho sự phát triển doanh nghiệp
2.1.7 Luôn có tinh thần lạc quan trong mọi hoàn cảnh
Các nhà lãnh đạo phải luôn lạc quan Khi đối mặt với một thử thách, người lạc quan sẽ không có cảm giác mình thua cuộc và không nơi nương tựa Họ duy trì
sự tập trung vào những mục đích lớn hơn, tìm cách để bật lên và theo đuổi con đường đạt đến mục tiêu của mình
Người lạc quan sẽ nhìn sai lầm là cơ hội học hỏi, không phải là tai hoạ hay
sự kết thúc sự nghiệp của họ Điều này lại khuyến khích họ chấp nhận các thử thách trên con đường trở thành nhà lãnh đạo Có thể bạn từng nghĩ lạc quan là phẩm chất cá nhân và có thể người này có còn người khác thì không Nhưng trên thực tế, các nghiên cứu đã chứng tỏ rằng người ta có thể học cách suy nghĩ lạc quan và cần phải có một quá trình để thay đổi
2.1.8 Sự quyết đoán
Trang 8Là người đứng đầu, bạn được trông chờ trong việc đưa ra những quyết định quan trọng trong khi những người khác thường cố gắng tránh xa nó Cho dù những quyết định này đôi khi sẽ tạo ra những tác động lớn ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa bạn và những người xung quanh mình thì bạn cũng phải chấp nhận điều đó
Sự cả nể, nhân nhượng trong cách đưa ra quyết định có thể dẫn bạn đến những sai lầm khi tạo tiền lệ xấu dẫn đến việc làm mất đi cái “uy” trong vị thế là người lãnh đạo của bạn Đôi khi bạn cũng cần nhẫn tâm một chút trong việc sa thải một nhân viên nào đó vì hành động của anh ta gây tổn hại lớn đến lợi ích của công ty
2.2 Những kỹ năng cần thiết của nhà lãnh đạo thành công
Để trở thành một nhà lãnh đạo ưu tú, bên cạnh những tố chất mà nhà lãnh đạo cần có thì nhà lãnh đạo ngày nay, cần trang bị cho mình những kiến thức, kỹ năng không thể thiếu như: kỹ năng quản lý và lập kế hoạch, kỹ năng giao quyền hiệu quả, kỹ năng truyền cảm hứng và kỹ năng giao tiếp
2.2.1 Kỹ năng lãnh đạo: Đây là một kỹ năng không thể thiếu của một nhà
quản lý Lãnh đạo giỏi được thử thách qua sự thành công trong việc thay đổi hệ thống và con người Thuật ngữ “lãnh đạo” đang được sử dụng ngày càng nhiều hơn khi nhắc đến vai trò của người quản lý vì chức năng của lãnh đạo là xử lý thay đổi Người quản lý cần phải lãnh đạo giỏi để thay đổi sản phẩm, hệ thống và con người một cách năng động Nhà lãnh đạo giỏi phải là người thúc đẩy quá trình quyết định một vấn đề và trao cho nhân viên của họ quyết định vấn đề đó Nếu bạn là một nhà lãnh đạo giỏi, quyền lực sẽ tự đến với bạn, nhưng bạn cũng phải biết khai thác quyền lực của những người khác Bạn phải thúc đẩy quá trình quyết định và làm cho quá trình đó hoạt động Đó là một bài toán khó
2.2.2 Kỹ năng quản lý và lập kế hoạch:
Trang 9Nhà quản lý là người ra quyết định và toàn bộ bộ máy của công ty sẽ hành động theo quyết định đó Nghĩa là quyết định của nhà quản lý ảnh hưởng rất lớn tới vận mệnh của doanh nghiệp Một kế hoạch sai lầm rất có thể sẽ đưa đến những hậu quả khó lường.Vì vậy kỹ năng lập kế hoạch rất quan trọng để đảm bảo cho nhà quản lý có thể đưa ra những kế hoạch hợp lý và hướng toàn bộ nhân viên làm việc theo mục tiêu của kế hoạch đã định Khi kế hoạch được hoàn thành, nhà quản lý phải chuyển tải thông tin kế hoạch cho cấp trên và cấp dưới để tham khảo ý kiến Trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch, người quản lý sẽ cần đến những công cụ giải quyết vấn đề và khi cần thiết, phải ra và thực thi các quyết định trong quyền hạn của mình
Đây là một kỹ năng không thể thiếu của nhà lãnh đạo Họ xây dựng tầm nhìn chiến lược cho công ty, đồng thời cũng phải quản lý và lập kế hoạch cho các mục tiêu mà công ty cần đạt tới Có khả năng quản lý và lập kế hoạch, thì nhà lãnh đạo mới có thể duy trì, phát triển và thay đổi được tầm nhìn chiến lược khi cần thiết
2.2.3 Kỹ năng giải quyết vấn đề: Quá trình giải quyết vần đề có thể được
tiến hành qua các bước sau: nhận diện vấn đề, tìm nguyên cớ của vấn đề, phân loại vấn đề, tìm giải pháp và lựa chọn giải pháp tối ưu Một nhà quản lý giỏi sẽ tiến hành quá trình này một cách khoé léo và hiệu quả
2.2.4 Kỹ năng giao tiếp tốt: Càng ngày người ta càng nhận ra sức mạnh
của các mối quan hệ, cái mà có được từ một kỹ năng giao tiếp tốt Bạn phải thành thạo giao tiếp bằng văn nói và cả văn viết Bạn phải biết cách gây ấn tượng bằng giọng nói, ngôn ngữ cơ thể, đôi mắt và cách diễn đạt dễ hiểu, thuyết phục Các bản hợp đồng ngày nay có được phụ thuộc rất nhiều vào khả năng thương thuyết Khả năng giao tiếp tốt cũng phát huy tác dụng trong quản lý nhân sự Một chuyên gia
về nhân sự đã từng kết luận rằng tiền có thể mua được thời gian chứ không mua
Trang 10được sự sáng tạo hay lòng say mê công việc Mà mức độ sáng tạo hay lòng say mê công việc lại phụ thuộc vào khả năng tạo động lực cho nhân viên để khẳng định lòng trung thành và sự cam kết của người lao động không thể có được bằng việc trả lương cao Thực tế là mức lương cao và một văn phòng đầy đủ tiện nghi chỉ là điều kiện cần chứ không phải là điều kiện đủ để nhà quản lý có thể giữ một nhân viên tốt
Nếu bạn là một nhà quản lý và bạn nhận ra là mình không có đầy đủ các kỹ năng cần thiết trên thì cũng không có gì phải lo lắng Hãy học hỏi từ những chuyên gia cho dù bạn sẽ cảm thấy dường như vị trí của mình thay đổi từ một nhà lãnh đạo thành một người học việc Tóm lại, để trở nên người quản lý hiệu quả , chúng ta cần xác định được công việc của một người quản lý phải làm để đạt được các much tiêu của tổ chức, cùng với và thông qua các cá nhân
2.2.5 Kỹ năng giao quyền hiệu quả: Nhà lãnh đạo phải biết phát hiện nhân
tài – người có khả năng bổ sung những khiếm khuyết của bạn thay vì biết cách khen ngợi mà hãy phân quyền và phân bổ công việc một cách hợp lý Bên cạnh đó, người lãnh đạo cần phải có chính sách đãi ngộ đặc biệt cho những con người giỏi, những người dám đặt những mục tiêu vô cùng thách thức và tìm cách để thực hiện nó
III MỘT SỐ NHÀ LÃNH ĐẠO THÀNH CÔNG TIÊU BIỂU
3.1 Warren Edward Buffett
Warren Edward Buffett là một nhà đầu tư, doanh nhân và nhà từ thiện người
Hoa Kỳ Ông là nhà đầu tư thành công nhất thế giới, cổ đông lớn nhất kiêm giám
đốc hãng Berkshire Hathaway, và được tạp chí Forbes xếp ở vị trí người giàu thứ hai thế giới sau Bill Gates với tài sản chừng 27 tỉ USD Ông được gọi là "Huyền