Bài khoa học xã hội 6 theo vnen

Ở trước điện Long trì vua treo trống lớn, cho phép dân ai có điều gì oan ức thì đánh trống xin vua xét xử điều đó cho thấy cq nhà Lý là cq QCCC nhưng khoảng cách giữa cq với ND giữa Vua

Trang 1

Ngày soạn: 13/11/2017

Bài 16 : Tiết 24 + 25+ 26 + 27 + 28

SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN LÝ,

TRẦN HỒ (THẾ KỈ XI – ĐẦU THẾ KỈ XV)

I.Mục tiêu: SGK/trang 89

II Đồ dùng: Bảng phụ

III Phương pháp: Thảo luận nhóm, thuyết trình, vấn đáp

IV Tổ chức dạy học

Hoạt động của Thầy & trò Nội dung chính

NG: Tiết 01

A Hoạt động khởi động

- Hình thức: Hoạt động cá nhân

- Câu hỏi: Thực hiện theo yêu cầu SGK/

trang 121,122

HS trình bày theo hiểu biết cá nhân

GV định hướng vào bài

B Hoạt động hình thành kiến thức.

*/ Hoạt động nhóm ( 10’)

HS: Đọc thông tin, kết hợp quan sát các

hình ảnh 2, 3, 4, hãy:

1, Cho biết Lý Công Uẩn lên ngôi vua

trong hoàn cảnh nào ?

2 Trình bày về tổ chức bộ máy chính quyền

ở Trung ương và địa phương dưới thời Lý?

- HS: BC, chia sẻ

- GVNX, BS, KL ( Bảng chuẩn)

- HS nghe, ghi

-> Chấm điểm: Các nhóm đổi chéo bảng

chấm điểm

1 Sự ra đời của nhà Lý

* Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý

- Năm 1009 Lê Long Đĩnh qua đời triều Lê chấm dứt

- Lý Công Uẩn được tôn lên ngôi vua,

Nhà Lý thành lập.

- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô về

Đại La đổi tên thành Thăng Long (Là nơi tụ hội 4 phương, địa thế thuận lợi: cao thoáng, rộng bằng phẳng.)

* Tổ chức chính quyền:

- Năm 1054, nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt và tiến hành xây dựng chính quyền

* Sơ đồ:

Chính quyền trung ương:

Trang 2

* Thảo luận cặp đôi: (3p)

H: So sánh bộ máy nhà nước thời lý với thời

Tiền – Lê và nhà Ngô?

*Hoạt động chung cả lớp

H: Em nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời

Lý?

-Bộ máy nhà nước thời Lý quy củ và chặt

chẽ hơn so với thời Tiền Lê và nhà Ngô:

chính quyền địa phương được chia thành 24

lộ, phủ

H: Tại sao nhà Lý lại giao chức vụ quan

trọng cho những người thân cận ?

- Bảo vệ quyền lợi cho vua

* GVMR: Ở thời Lý khi 1 hoàng tử được

nối ngôi, vua bắt người đó phải ra ngoài

thành để tìm hiểu cuộc sống ND Ở trước

điện Long trì vua treo trống lớn, cho phép

dân ai có điều gì oan ức thì đánh trống xin

vua xét xử điều đó cho thấy cq nhà Lý là cq

QCCC nhưng khoảng cách giữa cq với ND

giữa Vua với dân chưa phải la xa lắm, nhà

Lý quan tâm đến đ/s nhân dân - coi dân là

gốc của

Vua

Quan đại thần

Quan văn Quan võ

Chính quyền địa phương:

24 Lộ, phủ

Huyện

Hương, xã Hương, xã

=> Bộ máy chính quyền ngày càng chặt chẽ và hoàn chỉnh hơ

* Hướng dẫn học tập: (1’)

Trang 3

- Học và ghi nhớ nội dung bài

- Soạn bài phần tiếp theo: Tìm hiểu về pháp luật, quân đội chính sách đối nội, đối ngoại của nhà Lý

*Rút kinh nghiệm:

Bài 16 : Tiết 24 + 25+ 26 + 27 + 28

I.Mục tiêu:

- Trình bày được tổ chức quân đội, nội dung chính của các bộ luật đầu tiên của nước ta

và chính sách đối nội, đối ngoại của triều đại phong kiến Lý

II Đồ dùng: Bảng phụ

III Phương pháp: Thảo luận nhóm, thuyết trình, vấn đáp.

IV Tổ chức dạy học

• Gv giao nhiệm vụ cho ban học tập kiểm tra bài cũ

- Từ phần kiểm tra bài cũ của HS GV dẫn vào bài

Hoạt động của Thầy & trò Nội dung chính

NG: Tiết 02

B Hoạt động hình thành kiến thức.

*/ Hoạt động nhóm ( 10’)

HS: Đọc thông tin trong SGK/Tr124,125 và

trả lời các câu hỏi trang 124

- HS: BC, chia sẻ

- HS nghe, ghi

-> Chấm điểm: Các nhóm đổi chéo bảng

chấm điểm

2.Tìm hiểu về pháp luật, quân đội, chính sách đối nội, đối ngoại của nhà Lý.

- Luật pháp:

+ Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta - bộ Hình thư

+ quy định chặt chẽ việc bảo vệ nhà vua và cung điện, xem trọng việc bảo

vệ của công và tài sản của nhân dân, nghiêm cấm việc giết mổ trâu bò, bảo

vệ sản xuất nông nghiệp

- Quân đội: gồm quân bộ và quân thủy,

kỉ luật nghiêm minh

+Quân đội gồm hai bộ phận: cấm quân

và quân địa phương

+ Vũ khí: có giáo, mác, dao, kiếm, cung, nỏ, máy bắn đá

+ Thực hiện chính sách “ Ngụ binh ư

Trang 4

* GV dùng bản đồ Đại Việt thời Lý-Trần để

trình bày hướng dẫn HS phân tích: vùng

biên giới phía Bắc & Tây bắc nước ta lúc đó

là các bộ: Lang chân, tuyên hóa, qui hóa, Đà

giang, đây là nơi cư trú của các dân tộc ít

người đã sát cánh cùng người kinh để vừa

x/d đất nước vừa tích cực chống lại cuộc

xâm lược của P.Bắc ngay từ khi mới lên

ngôi LCU rất trú trọng việc cc khối ĐK dân

tộc, đây là cội nguồn sức mạnh trong xây

dưng & BVTQ là việc làm góp phần cc,

thống nhất qua nhà Lý gả công chúa kiên

quyết trấn áp những kẻ phản bội TQ

*Hoạt động chung cả lớp

H: Em có nhận xét gì về chủ trương đối

nội & đối ngoại của nhà Lý?

(mềm dẻo - kiên quyết)

- GV chốt: Nhà Lý cho ra đời bộ luật hình

thư - bộ luật đầu tiên của nước ta & t/c QĐ

rất qui củ đối với tù trưởng miền núi & các

ước láng giềng vừa do chủ trương mềm dẻo

vừa kiên quyết

nông”

- Chính sách đối nội, đối ngoại:

+ Củng cố khối đoàn kết dân tộc

+ Đặt quan hệ ngoại giao bình thường với nhà Tống, Cham-pa

+ Kiên quyết bảo toàn lãnh thổ

Củng cố (2’): Bài tập (Bảng phụ):

a/ Quân đội thời Lý được tổ chức gồm

A Quân thuỷ và quân bộ

B Trong quân có Cấm quân và quân địa phương

C Vũ khí có giáo, mác, dao, kiếm, cung, nỏ, máy bắn đá

D Quân thuỷ, không quân, quân địa phương và vũ khí súng, dao, kiếm

b, Chính sách đối ngoại của nhà Lý

A Đặt quan hệ ngoại giao bình thường với nhà Tống, Cham-pa

B Kiên quyết bảo toàn lãnh thổ

C Cho nhân dân hai bên qua lại tự do

D Đập tan các cuộc tấn công của Chăm Pa

- Soạn bài phần tiếp theo: Nhà Trần được thành lập ntn? Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần

+ So sánh bộ máy nhà nước thời Trần với thời Lý

Trang 5

Bài 16 : Tiết 24 + 25+ 26 + 27 + 28

Tiết 03

I Mục tiêu

- Biết được sự ra đời của nhà Trần

- Trình bày được tổ chức bộ máy nhà nước thời Trần, so sánh bộ máy nhà nước thời Trần với thời Lý

* Khởi động

Em hãy trình bày hiểu biết của mình về nhà trần?

Em biết gì vê H1 ?

- HS: trả lời, chia sẻ

- GV: nhận xét, giới thiệ thêm về Lễ khai ấn đền Trần ( Nam Định) Đền Trần (陳陳

-Trần Miếu) là một đền thờ tại đường -Trần Thừa, phường Lộc Vượng, thành phố Nam Định (sát quốc lộ 10), là nơi thờ các vua nhà Trần cùng các quan lại có công phù tá nhà Trần Đền Trần được xây dựng từ năm 1695, trên nền Thái miếu cũ của nhà Trần đã

bị quân Minh phá hủy vào thế kỷ 15

GV: Nhà Trần được thành lập ntn, Tổ chức bộ máy nhà nước Bài hôm nay

Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính

B Hình thành kiến thức

• Hoạt động nhóm lớn ( 10p)

Đọc thông tin ( TL-tr 125) trả lời các câu

hỏi các câu hỏi trong Sgk/Tr 125

- HS: BC, chia sẻ

- HS nghe, ghi

-> Chấm điểm: Các nhóm nhận xét, chấm

điếm chéo

+ Chính quyền trung ương: Đứng đầu là

vua, dưới có quan đại thần và các quan ở

hai ban văn, võ

+ Chính quyền địa phương: Cả nước chia

thành 24 lộ, dưới lộ là phủ, dưới phủ là

3 NhàTrần thành lập

* Hoàn cảnh ra đời nhà Trần:

- Từ cuối thế kỷ XII, nhà Lý suy yếu, quan lại ăn chơi sa đọa

- Kinh tế khủng hoảng, mất mùa, đói kem, dân chúng rất cực khổ

- Các thế lực phong kiến địa phương nổi dậy, nhà Lý phải dựa vào thế lực họ Trần

để chống lại các lực lượng nổi loạn

- Tháng 12 năm Ất Dậu ( tháng 1-1226),

Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi Trần Cảnh Nhà Trần được thành lập

* Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần:

( Bảng chuẩn)

Trang 6

huyện, dưới huyện là hương, xã.

=> Đó là chính quyền quân chủ

GV chốt KT ->Bộ máy quan lại thời Trần

được XD dựa trên bộ máy quan lại thời

Lý nhưng bổ sung 1 số điểm mới

• Hoạt động cặp đôi (3p)

H: So sánh với bộ máy nhà nước thời Lý

tìm ra điểm mới trong việc xây dựng bộ

máy quan lại và đơn vị hành chính thời

Trần ?

+ Ở triều đình có thêm chức Thái

Thượng Hoàng

+ Bộ máy hành chính đặt thêm 1 số cơ

quan quản lý nhà nước về các mặt Cả

nước chia làm 12 lộ)

- > So với thời Lý tổ chức bộ máy quan

lại & các đơn vị HC thời Trần hoàn chỉnh

& chặt chẽ hơn

-So với thời Lý tổ chức bộ máy quan lại & các đơn vị HC thời Trần hoàn chỉnh & chặt chẽ hơn

Trang 7

- Soạn bài phần tiếp theo: Tìm hiểu pháp luật và quân đội thời Trần So sánh pháp luật thời Trần với thời Lý

NG:

Bài 16 : Tiết 24 + 25+ 26 + 27 + 28

Tiết 04

I Mục tiêu

- Nêu được nhũng nét chính về pháp luật, quân đội thời Trần So sánhpháp luật thời Trần với thời Lý

- Từ phần kiểm tra bài cũ GV dẫn vào bài

Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính

B Hình thành kiến thức

• Hoạt động nhóm lớn ( 10p)

Đọc tông ti, kết hợp quan sát hình ảnh trả lời 2

câu hỏ trong Sgk/ Tr 126

- HS HĐ nhóm theo quy trình, báo cáo, chia

sẻ, nhận xét

- GV nhận xét, ghi bảng

(giống thời Lý: Quy định chặt chẽ việc bảo vệ

nhà vua và cung điện, xem trọng việc bảo vệ

của công và tài sản của nhân dân, nghiêm cấm

việc giết mổ trâu bò, bảo vệ sản xuất nông

nghiệp Người phạm tội bị xử phạt nghiêm

khắc

- Có BS thêm - Luật xác nhận và bảo vệ quyền

tư hữu tài sản Tăng cường cơ quan pháp luật

GVMR: nhà Trần đã đặt cơ quan Thẩm hình

viện để xét xử, kiện cáo, mối quan hệ giữa vua

4 Luật pháp và quân đội thời Trần.

- Ban hành bộ luật (Quốc triều hình luật)

- Nội dung giống như bộ luật thời Lý nhưng được bổ sung thêm: Luật xác nhận và bảo vệ quyền tư hữu tài sản

- Cơ quan pháp luật được tăng cường

và hoàn thiện Thẩm hình viện là cơ quan chuyên việc xét xử kiện cáo

Trang 8

quan & ND thời Trần tuy có sự khác biệt

nhưng chưa sâu sắc vì vua Trần vẫn để chuông

lớn cho dân kêu oan khi cần Những lúc vua đi

thăm các địa phương nhân dân có thể đón rước

hoặc xin vua xử lại 1 vụ kiện oan

• HĐ cặp đôi (2p)

H: Em hãy chỉ ra những điểm giống nhau và

khác nhau về luật pháp thời Trần và thời

Lý ?

- Giống: nội dung

- Khác: + Luật xác nhận và bảo vệ quyền tư

hữu

tài sản

+ Cơ quan pháp luật được tăng cường

và hoàn thiện

GVKL: Nhà Trần rất quan tâm đến PL và có

những biện pháp để tăng cường và hoàn thiện

cơ quan PL, nhằm làm cho PL của nhà nước

được thực hiện nghiêm minh Nhờ vậy, PL thời

Trần đã góp phần tích cực, có hiệu quả vào

việc củng cố vương triều nhà Trần, ổn định xã

hội, phát triển kt

• Hoạt động cá nhân ( 4p)

H: Nêu những nét nổi bật về quân đội thời

Trần?

HS: BC, chia sẻ

GV: chốt KT

* Quân đội

- Quân đội gồm 2 bộ phận: Cấm quân và Quân ở các lộ

- Ở làng xã có hương binh và quân của các vương hầu

- Tuyển dụng theo chính sách "ngụ binh ư nông"

- Chủ trương: "quân lính cốt tinh nhuệ, không cốt đông"; xây dựng tinh thần đoàn kết

- Học tập binh pháp và luyện tập võ nghệ thường xuyên

- Bố trí tướng giỏi, quân đông ở vùng hiểm yếu, nhất là biên giới phía Bắc, vua Trần thường đi tuần tra

- Soạn bài phần tiếp theo: Tìm hiểu sự thành laaph nhà Hồ và những cải cách của Hồ Quý Ly

Trang 9

NG: /11/ 2016

Tiết 55

I Mục tiêu

II Hoạt động dạy – học

Hoạt động thầy & trò Nội dung chính

* KĐ

H: Nêu những hiểu biết của em về Hồ Quí

Ly?

(Xuất thân trong gia đình quan lại là người có

tài năng, có 2 người cô lấy vua nắm giữ chức

vụ cao cấp nhất trong triều Trần

(Đại Vương) Trước tình hình nhà Trần lung

lay, ông đã quyết tâm thực hiện các biện pháp

cải cách trên nhiều lĩnh vực

HS: TL cặp đôi (2P)

Đọc thông tin ( TL-tr 127) Từ đầu ….thành

lập:

H: Nhà Hồ được thành lập trong hoàn cảnh

nào?

- HS: BC, chia sẻ

- GVNX, BS, KL

- HS nghe, ghi

GVMR: Về quốc hiệu Đại Ngu, theo truyền

thuyết, họ Hồ là con cháu Ngu Thuấn (là một

trong Ngũ Đế nổi tiếng ở Trung Hoa thời

5 Nhà Hồ và những cải cách về chính trị, quân sự của Hồ Quý Ly * Nhà Hồ được thành lập (1400)

- Các cuộc khởi nghĩa của nông dân đã làm cho nhà Trần không còn đủ sức giữ vai trò của mình

- Năm 1400, Hồ Quí Ly phế truất vua Trần, lên làm vua và lập ra nhà Hồ

- Quốc hiệu Đại Việt đổi thành Đại Ngu

Trang 10

thượng cổ); sau này con Ngu Yên là Vĩ Mãn

được Chu Vũ Vương của nhà Chu phong cho ở

đất Trần gọi là Hồ công Mãn, sau dùng chữ Hồ

làm tên họ Hồ Quý Ly nhận mình là dòng dõi

họ Hồ, con cháu Ngu Thuấn, nên đặt quốc hiệu

là Đại Ngu Chữ Ngu (虞) ở đây có nghĩa là "sự

yên vui, hòa bình", chứ không có nghĩa là "ngu

si" (虞虞).[3] Quốc hiệu Đại Ngu được sử dụng

trong khoảng thời gian rất ngắn trong nước

Việt Nam cho đến khi quân Minh xâm chiếm

nhà họ Hồ, do không được sự ủng hộ của nhân

dân nên nhà họ Hồ đã làm mất nước

HS: TLN (6p)

Đọc thông tin kết hợp qua sát hình ảnh( TL-tr

127)

H: Nêu những biện pháp cải cách về chính

trị, quân sự của Hồ Quý Ly?( Theo mẫu)

H: Chỉ ra những điểm tiến bộ trong cải cách

của Hồ Quý Ly

HS: TL, BC, chia sẻ

GV: nhận xét, KL ( Bảng chuẩn KT)

-> Chấm điểm: Các nhóm đối chiếu với bảng

chuẩn KT, chấm điếm chéo

Nhận xét: Cải cách trên mọi phương diện, mọi

lĩnh vực, nhằm ổn định đất nước, làm suy yếu

thế lực họ Trần, thay đổi chế độ cũ thể hiện sự

kiên quyết bảo vệ TQ

* Những cải cách của Hồ Quí Ly

Lĩnh vực

Nội dung

Về chính trị

- Thay thế dần các võ quan cao cấp nhà Trần bằng những người không thuộc họ Trần

- Đổi tên 1 số đơn vị hành chính & qui cách làm việc của bộ máy chính quyền các cấp

- Các quan ở triều đình về các lộ để nắm sát tình hình

Về quân sự

- Tăng quân số, tích cực sản xuất vũ khí, chế tạo nhiều súng mới, thuyền chiến, phòng thủ nơi hiểm yếu, xây dựng thành kiên

cố ( Thành Tây Đô- Hình 6)

NG: /11/ 2016 Tiết 56: Hoat động trải nghiệm sáng tạo.

Trang 11

I Chuẩn bị

Các nhóm làm bài thu hoạch theo các yêu cầu sau:

1 Chủ trương và việc làm của nhà Lý đối với các tù trưởng dân tộc miến núi

để lại bài học lịch sử gì đối với nước ta hiện nay?

2 Những chủ trương của nhà Lỹ đối với các nước láng giềng để lại bài học gì đối với công cuộc bảo vệ chủ quyền biên giới và hải đảo hiện nay?

3 Tìm hiểu về Chiếu dời đô

- Lí do dời đô

- Lí do chọn Đại La làm kinh đô mới

II Viết thu hoạch

- Các nhóm hoàn thiện bài thu hoạch

- GV thu bài, chấm điểm

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ngay từ thời dựng nước, Việt Nam đã là quốc gia đa dân tộc (tộc người) Trong tiến trình phát triển hàng ngàn năm, các dân tộc dù quá trình tộc người khác nhau nhưng luôn luôn sát cánh bên nhau xây dựng và bảo vệ Tổ quốc với truyền thống: “Bầu ơi thương lấy bí cùng; tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn” Cái “giàn” mà ông cha

ta đã tổng kết chính là Tổ quốc Việt Nam của tất cả chúng ta Xuất phát từ đặc điểm đó, ông cha ta đã thực thi nhiều biện pháp nhằm giải quyết vấn đề dân tộc trước yêu cầu phát triển quốc gia, đặc biệt là trong thời cổ trung đại và di sản về vấn đề dân tộc trong lịch sử đã để lại nhiều bài học quý giá cho hôm nay khi giải quyết vấn đề dân tộc2 Chính vì vậy, ngay từ khi mới ra đời, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xác định vấn

đề dân tộc có vai trò và vị trí đặc biệt quan trọng đối với toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta

Quán triệt những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề dân tộc, ngay

từ đầu, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra những nguyên tắc và định hướng chiến lược về chính sách dân tộc ở Việt Nam, đó là đoàn kết, bình đẳng, tương trợ giữa các dân tộc Có thể khẳng định chính sách dân tộc của Đảng ta luôn được quán triệt và triển khai thực hiện nhất quán trong mọi thời kỳ Tuy nhiên, trong mỗi giai đoạn lịch sử

cụ thể, chính sách dân tộc của Đảng luôn được bổ sung, hoàn thiện đáp ứng yêu cầu thực tiễn và sự phát triển của đất nước

Với quan điểm cách mạng là sáng tạo không ngừng, trong thời kỳ đổi mới, chính sách dân tộc của Đảng ta vừa đảm bảo tính nhất quán, vừa đổi mới trước yêu cầu phát triển

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	204,5 KB