Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (tt)

Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (Luận án tiến sĩ)Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (Luận án tiến sĩ)Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (Luận án tiến sĩ)Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (Luận án tiến sĩ)Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (Luận án tiến sĩ)Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (Luận án tiến sĩ)Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (Luận án tiến sĩ)Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (Luận án tiến sĩ)Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay (Luận án tiến sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ TRANG ĐÀO XUÂN HỘ

I

GIÁO DỤC CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI THẾ HỆ TRẺ

Ở ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG HIỆN NAY

Chuyên ngành: CNDVBC & CNDVLS

Mã số: 9229002

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2018

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM VIỆN NGÔN NGỮ HỘC VIỆN KHOA HỌC XÁC HỘI V

Phản biện 3: PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn

Luận án được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án cấp Học viện, họp tại Học viện Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, 477 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

Vào hồi giờ ngày tháng năm 201

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Thư viện Học viện Khoa học xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Gia đình là tổ ấm của mỗi người Gia đình đảm nhận những chức năng do hoàn cảnh lịch sử khách quan quy định, trong đó giáo dục của gia đình luôn là chức năng không thể thiếu của gia đình, có ảnh hưởng quan trọng đến sự hình thành và phát triển nhân cách của thế

hệ trẻ, góp phần xây dựng con người với tư cách vừa là thành viên của gia đình, vừa là thành viên của xã hội

Hiện nay, ĐBSCL cũng như trên cả nước đang trong quá trình phát triển kinh tế thị trường, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế Trong thời gian qua thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, Nhà nước, ĐBSCL đã đạt được những thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực Tuy nhiên, mặt trái của cơ chế thị trường, của công nghiệp hóa, hiện đại hóa, của quá trình hội nhập và toàn cầu hóa cũng đã và đang có những tác động tiêu cực đối với giáo dục gia đình ở ĐBSCL Như vậy, giáo dục của gia đình vùng ĐBSCL đang gặp phải những thách thức, những vấn đề đòi hỏi phải được nhận thức và xử lý đúng đắn mới có thể thực hiện tốt chức năng giáo dục của nó, góp phần đắc lực vào việc xây dựng con người mới với tư cách vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển kinh tế - xã hội, trước hết và trực tiếp là của từng địa phương trong vùng Từ những vấn đề trên cũng chính là lý do để nghiên cứu sinh chọn

hướng nghiên cứu "Giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hiện nay" làm đề tài luận án tiến sĩ triết học,

chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án

Mục đích: Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận về gia đình,

giáo dục của gia đình và thực trạng giáo dục của gia đình đối với thế

hệ trẻ ở ĐBSCL, luận án đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao

hiệu quả giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở ĐBSCL hiện nay Nhiệm vụ: Thứ nhất, tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến

đề tài luận án Thứ hai, làm rõ một số vấn đề lý luận về gia đình và giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở Việt Nam hiện nay Thứ ba,

phân tích thực trạng giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở ĐBSCL

và những vấn đề đặt ra Thứ tư, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng

cao hiệu quả giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở ĐBSCL hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án

Đối tượng nghiên cứu: Luận án tập trung nghiên cứu giáo dục

của gia đình đối với thế hệ trẻ chủ yếu lứa tuổi vị thành niên chịu sự nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục của gia đình ở ĐBSCL hiện nay

Phạm vi nghiên cứu: Về không gian: luận án nghiên cứu về giáo

dục của gia đình đối với thế hệ trẻ vùng ĐBSCL Về thời gian:

nghiên cứu việc giáo dục của gia đình đối với thế ở ĐBSCL hiện nay, khảo sát từ năm 2005 đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án

Cơ sở lý luận: Luận án nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ

nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và chính sách của Nhà nước về gia đình và giáo dục của gia đình

Phương pháp nghiên cứu: Luận án sử dụng các phương pháp luận

chung nhất của Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, phân tích và tổng hợp, lịch sử và logic, thống kê, đối chiếu, so sánh, điều tra xã hội

học…

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án

Thứ nhất, chỉ ra những đặc điểm của gia đình vùng ĐBSCL ảnh

hướng đến giáo dục đối với thế hệ trẻ; từ kết quả khảo sát, phân tích thực trạng giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ trên cả hai mặt thành tựu và

hạn chế, làm cơ sở cho việc xác định giải pháp phù hợp Thứ hai, đề xuất một số giải pháp đồng bộ, hiệu quả, có tính khả thi, phù hợp với thực tiễn giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở ĐBSCL hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Về phương diện lý luận: luận án góp phần làm rõ một số vấn đề lý

luận về giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở Việt Nam hiện nay

Về phương diện thực tiễn: Những giải pháp được đề xuất trong

luận án có thể làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan chức năng trong việc hoạch định và thực thi các chính sách về gia đình Luận án cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo, phục vụ cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập liên quan đến các môn Triết học, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Xã hội học… cho cho tất cả ai quan tâm đến vấn đề gia đình, giáo dục gia đình hiện nay

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án gồm 4 chương, 14 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1.1 Những công trình nghiên cứu về gia đình, giáo dục của gia đình và vai trò giáo dục của gia đình ở Việt Nam hiện nay

1.1.1 Những công trình nghiên cứu về gia đình, giáo dục của gia đình ở Việt Nam hiện nay

“Văn hóa gia đình Việt Nam và sự phát triển xã hội” do Lê Minh

(chủ biên), Nxb Lao động, Hà Nội, 1995 “Gia đình Việt Nam với

chức năng xã hội hóa” của Lê Ngọc Văn, Nxb Giáo dục, 1996 “Văn hóa gia đình Việt Nam” tác giả Vũ Ngọc Khánh, Nxb Văn hóa Dân

tộc, 1998 “Gia đình và dân tộc” của tác giả Nguyễn Thế Long, Nxb Lao động, Hà Nội, 1999 “Gia đình Việt Nam trong bối cảnh đất

nước đổi mới” của Lê Thi, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 2002 “Tục ngữ ca dao về quan hệ gia đình” tác giả Phạm Việt Long, Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội, 2004 Trong công trình “Gia đình học” của tác

giả Đặng Cảnh Khanh và Lê Thị Quý, Nxb Chính trị - Hành chính,

Hà Nội, 2009 “Nghiên cứu gia đình và giới” của tác giả Nguyễn

Hữu Minh và Trần Thị Vân Anh đồng chủ biên, Nxb Khoa học xã hội, 2009 “Gia đình và giáo dục gia đình” của các tác giả Nguyễn Thị Phương Thủy và Nguyễn Thị Thọ, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2014

1.1.2 Những công trình nghiên cứu về vai trò giáo dục của gia đình ở Việt Nam hiện nay

Đề tài cấp nhà nước KX 07.09 “Vai trò gia đình trong sự hình

thành và phát triển nhân cách của con người Việt Nam” được thực

hiện bởi Trung tâm Nghiên cứu về gia đình và phụ nữ, tác giả Lê Thi

làm chủ nhiệm, năm 1994 “Gia đình Việt Nam ngày nay” tác giả Lê Thi làm chủ biên, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội, 1996 “Gia đình,

phụ nữ Việt Nam với dân số, văn hóa và sự phát triển bền vững” của

tác giả Lê Thi, Nxb Khoa học Xã hội, 2004 Phạm Minh Thế - tác

giả của bài viết “Quan điểm của Đảng về vai trò của gia đình đối với

việc xây dựng con người mới trong quá trình hội nhập quốc tế”, Tạp

chí Cộng sản (6/2013) “Phát huy vai trò của gia đình trong thời kỳ

công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Nguyễn Thị Vân, Tạp chí

Phát triển nhân lực (số 1/2007) “Vai trò của gia đình đối với sự phát

triển nguồn nhân lực trong quá trình CNH, HĐH ở nước ta hiện nay”, Hà Văn Tác, Tạp chí Khoa học chính trị, số 5 năm 2009 “Vai trò của môi trường văn hóa với việc xây dựng văn hóa gia đình Việt Nam”, Phạm Việt Hà, Tạp chí cộng sản, tháng 6/2015

1.2 Những công trình nghiên cứu về thực trạng giáo dục của gia đình ở Việt Nam nói chung và liên quan đến thực trạng giáo dục của gia đình ở đồng bằng sông Cửu Long nói riêng

1.2.1 Những công trình nghiên cứu về thực trạng giáo dục của gia đình ở Việt Nam

Luận án tiến sĩ triết học của Dương Thị Minh chuyên ngành Chủ

nghĩa xã hội khoa học, Hà Nội, 2003 “Gia đình trong quá trình đô

thị hóa ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay”, Luận án tiến sĩ triết học

của Nguyễn Tiến Vững đã được in thành sách, Nxb Văn hóa dân tộc,

2005 “Đạo đức gia đình trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta

hiện nay”, Luận án tiến sĩ triết học của Nguyễn Thị Thọ chuyên

ngành Đạo đức học, Hà Nội, 2010 “Vai trò của gia đình đối với sự

phát triển nguồn nhân lực trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở thành phố Hồ Chí Minh”, Luận án Tiến sĩ triết học của Hà Văn

Tác, chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy

vật lịch sử đã được in thành sách, Nxb Thanh niên, 2011 “Gia đình

và biến đổi gia đình ở Việt Nam”, của tác giả Lê Ngọc Văn, Nxb

Khoa học xã hội, Hà Nội, 2012 “Tác động của kinh tế thị trường đến

chức năng gia đình ở Việt Nam hiện nay”, Luận án tiến sĩ triết học

của Phạm Thị Bình, chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử, Hà Nội, 2012

1.2.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng giáo dục của gia đình ở đồng bằng sông Cửu Long

“Phụ lục báo cáo đánh giá tác động xã hội” trong Dự án Quản lí

thủy lợi phục vụ phát triển nông thôn vùng ĐBSCL của Viện Xã hội

học, Hà Nội, 2011 “Văn hóa người Việt vùng Tây Nam Bộ”, Trần

Ngọc Thêm (chủ biên), Nxb Văn hóa - Văn nghệ, Tp Hồ Chí Minh,

2014 “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vùng Tây Nam Bộ trong

tiến trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” tác giả Hoàng

Mạnh Tưởng, Tạp chí Khoa học Chính trị, 2015 Đề cập đến văn hóa

vùng đất Nam Bộ, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, “Lược sử vùng đất

Nam bộ Việt Nam”, Nxb Thế giới, Hà Nội, 2008; “Đồng bằng sông Cửu Long vùng đất - con người”, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội,

2010; “Đặc điểm văn hóa Đồng bằng sông Cửu Long”, Trần Phỏng

Điều (biên soạn), Nxb Văn hóa thông tin, 2014

1.3 Những công trình nghiên cứu về giải pháp giáo dục của gia đình ở Việt Nam nói chung và những công trình liên quan đến giải pháp giáo dục của gia đình ở đồng bằng sông Cửu Long nói riêng

1.3.1 Những công trình nghiên cứu về giải pháp giáo dục của gia đình ở Việt Nam

Luận án tiến sĩ triết học của Nghiêm Sĩ Liêm “Vai trò của gia đình

trong việc giáo dục thế hệ trẻ ở nước ta hiện nay”, chuyên ngành Chủ

nghĩa cộng sản khoa học, Hà Nội, 2001 Luận án tiến sĩ triết học của

Dương Văn Bóng “Đổi mới thực hiện chức năng giáo dục gia đình đối

với thế hệ trẻ trong gia đình nông dân Việt Nam hiện nay”, chuyên

ngành Chủ nghĩa cộng sản khoa học, Hà Nội, 2003 Luận án Tiến sĩ triết học, chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa

duy vật lịch sử của Phạm Lê Quang “Xây dựng gia đình ở thành phố

Hồ Chí Minh trong sự nghiệp đổi mới”, thành phố Hồ Chí Minh, 2009

Bài viết “Một số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của gia đình trong

ổn định xã hội nông thôn Hà Tĩnh” của Trịnh Thị Thủy, Tạp chí Cộng

sản, tháng 3/2005 Tác giả Trần Tuyết Ánh, có bài viết “Xây dựng gia

đình Việt Nam trước yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế”, Tuyên

giáo, số 6/2014

1.3.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến giải pháp giáo dục của gia đình ở đồng bằng sông Cửu Long

“Hôn nhân và gia đình người Khmer Nam Bộ”, do ThS.Nguyễn

Hùng Khu (chủ biên), Nxb Văn hóa dân tộc, Hà Nội, 2008 Luận án

tiến sĩ triết học “Giáo dục thẩm mỹ trong việc hình thành lối sống

văn hóa cho thanh niên vùng đồng bằng sông Cửu Long” của Lương

Thanh Tân, Hà Nội, 2009 Các bài viết “Khảo sát vai trò của phụ nữ

nông thôn trong phát triển kinh tế hộ trên địa bàn huyện Phụng Hiệp – tỉnh Hậu Giang” của Phạm Ngọc Nhàn, Sử Kim Anh và Lê Trần

Thanh Liêm, đăng trên Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ

30 (2014) “Giáo dục Đồng bằng sông Cửu Long chất lượng thấp, vì

sao?” Huỳnh Phước Lợi, báo Sài Gòn giải phóng, tháng 3/2005

“Kiến nghị cho giáo dục Đồng bằng sông Cửu Long”, Lưu Phước

Lượng, Phó Trưởng ban chỉ đạo Tây Nam bộ, báo Sài Gòn giải phóng, tháng 9/2009

1.4 Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu và một số vấn

đề đặt ra mà luận án cần tiếp tục giải quyết

Kế thừa những thành tựu của các nhà nghiên cứu đi trước, luận án

đặt mục tiêu tiếp tục giải quyết những vấn đề như sau: Thứ nhất, làm

rõ một số vấn đề lý luận về giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở

Việt Nam hiện nay Thứ hai, phân tích thực trạng giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở ĐBSCL và những vấn đề đặt ra Thứ ba, đề

xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở ĐBSCL hiện nay

Chương 2 GIA ĐÌNH VÀ GIÁO DỤC CỦA GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI THẾ HỆ TRẺ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

2.1 Quan niệm về gia đình, giáo dục gia đình và vai trò giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở Việt Nam

2.1.1 Khái niệm gia đình và mối quan hệ giữa gia đình và xã hội

Khái niệm gia đình Gia đình là một nhóm người được hình

thành, tồn tại và phát triển trên cơ sở các quan hệ cơ bản là quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống và quan hệ nuôi dưỡng giữa các thành viên Giữa họ có chung những giá trị vật chất, tinh thần và cùng thực hiện các chức năng phù hợp với yêu cầu của mỗi giai đoạn lịch sử

nhất định

Mối quan hệ giữa gia đình và xã hội Thứ nhất, trình độ phát

triển kinh tế - xã hội quy định hình thức, quy mô và kết cấu của gia

đình Thứ hai, sự tác động của gia đình có ảnh hưởng quan trọng đối

với sự phát triển và tiến bộ của xã hội

2.1.2 Quan niệm về giáo dục gia đình và đặc điểm giáo dục của gia đình

Quan niệm về giáo dục gia đình Giáo dục gia đình là toàn bộ

tác động của những thành viên trong gia đình (ông bà, cha mẹ, anh chị em với nhau) và toàn bộ nếp sống của gia đình tới các thành viên,

trước hết là thế hệ trẻ

Quan niệm về thế hệ trẻ Thế hệ trẻ là lớp người ở độ tuổi vị thành

niên đang chủ yếu chịu sự nuôi dưỡng chăm sóc và giáo dục của gia đình, lứa tuổi chưa được pháp luật quy định trách nhiệm, nghĩa vụ công

dân

Đặc điểm giáo dục của gia đình Thứ nhất, giáo dục của gia đình

xuất phát từ tình cảm, thông qua tình cảm đôi khi không cần lời nói

mà qua cử chỉ, thái độ, việc làm Thứ hai, không một hệ thống giáo

dục nào có thể có sự gần gũi, hiểu biết sâu sắc về hoàn cảnh, điều kiện sống, cá tính, sở thích… của đối tượng như giáo dục của gia

đình Thứ ba, giáo dục của gia đình luôn hết sức linh hoạt trong sự

kết hợp với giáo dục nhà trường và xã hội

2.1.3 Vai trò giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở Việt Nam hiện nay

Thứ nhất, giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ góp phần trực

tiếp xây dựng nhân cách con người mới Thứ hai, tạo điều kiện tinh thần cho sự tiến bộ và hạnh phúc của gia đình Thứ ba, góp phần

quan trọng vào việc bảo tồn và phát huy văn hóa gia đình cũng như

văn hóa dân tộc Việt Nam Thứ tư, góp phần đảm bảo sự phát triển

nhanh, bền vững của xã hội

2.2 Nội dung và phương pháp giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ ở Việt Nam hiện nay

2.2.1 Những nội dung giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ

ở Việt Nam hiện nay

Một là, giáo dục đạo đức, lối sống Chủ yếu là giáo dục lòng hiếu

thảo đối với ông bà, cha mẹ, giáo dục thái độ ứng xử giữa anh chị

em, giáo dục lòng nhân ái, yêu thương con người, yêu quê hương đất

nước, giáo dục tính khiêm tốn, đức tính trung thực

Hai là, giáo dục tri thức Bao gồm nội dung toàn diện: tri thức

làm người, tri thức khoa học - kỹ thuật, tri thức chính trị - xã hội, tri thức nghề nghiệp… Tuy nhiên, trong phạm vi gia đình, giáo dục chủ

yếu là tri thức làm người, là giáo dục thái độ học tập cho thế hệ trẻ

Ba là, giáo dục lao động Giáo dục thái độ, kỹ năng, thói quen,

tình cảm, kỷ luật lao động, quý trọng sản phẩm của lao động, giáo

dục cho thế hệ trẻ phải tôn trọng, quý mến người lao động, bất kể là

họ lao động chân tay hay trí óc

Bốn là, giáo dục sức khoẻ, thẩm mỹ Giáo dục cho thế hệ trẻ thấy

sự cần thiết, quan trọng của sức khoẻ đối với mỗi người cũng như đối với gia đình và xã hội Giáo dục thẩm mỹ nhằm giúp thế hệ trẻ biết cảm thụ cái đẹp, phân biệt được cái đẹp và cái xấu, giáo dục tình yêu

cái đẹp, thực hành cái đẹp

Năm là, giáo dục giới tính Giáo dục giới tính là hệ thống các biện

pháp tâm, sinh lý nhằm giáo dục thế hệ trẻ có thái độ đúng đắn đối với các vấn đề về giới và giới tính Giúp cho các em có được những kiến thức về cơ thể học, sinh lý học, chức năng sinh sản

2.2.2 Phương pháp giáo dục của gia đình đối với thế hệ trẻ

ở Việt Nam hiện nay

Thứ nhất, phương pháp thuyết phục, khuyên bảo; thứ hai, phương

pháp thông qua lao động hằng ngày; thứ ba, phương pháp nêu gương

thứ tư, phương pháp phân hóa và cá biệt hóa; thứ năm, phương pháp

khen thưởng, trách phạt

2.3 Các yếu tố tác động đến giáo dục của gia đình đối với thế

hệ trẻ ở Việt Nam hiện nay

2.3.1 Giá trị văn hóa truyền thống của gia đình Việt Nam

Gia đình Việt Nam đang trong quá trình biến đổi mạnh mẽ từ truyền thống sang hiện đại Nhiều giá trị quý báu của gia đình truyền thống như quan cha hệ giữa mẹ và con cái, quan hệ giữa vợ và chồng, quan hệ giữa anh chị em trong gia đình… đang tác động tích cực,

cũng có những yếu tố không còn phù hợp trong thời kỳ mới vẫn hiện

diện trong đời sống gia đình Việt Nam hiện nay

2.3.2 Kinh tế thị trường

Kinh tế thị trường đã tạo điều kiện vật chất để gia đình nâng cao

hiệu quả giáo dục con cái Khi nền kinh tế tăng trưởng, phát triển cao, Đảng và nhà nước có điều kiện quan tâm đến gia đình Bên cạnh

đó, cũng có nhiều tác động tiêu cực làm xuất hiện lối sống hưởng

thụ, thực dụng, đề cao sức mạnh của đồng tiền, gia đình thiếu thời gian, thiếu kiến thức, có gia đình buông lỏng sự giáo dục

2.3.3 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa tạo điều kiện thuận lợi cho khoa học và công nghệ phát triển, ứng dụng khoa học vào đời sống, đã góp phần nâng cao đời sống vật chất, văn hóa tinh thần của

mọi tầng lớp nhân dân Bên cạnh đó thì các gia đình cũng gặp những

vấn đề khó khăn trong công việc, cuộc sống, trong giáo dục con cái

2.3.4 Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế

Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tạo điều kiện phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, giúp thay đổi diện mạo của nhiều gia đình theo hướng tích cực về bình đẳng giới và quyền của trẻ em, quyền tự

do, dân chủ… Mặt trái của nó cũng gây tác động tiêu cực đó là

cường điệu giá trị của tự do và chủ nghĩa cá nhân cực đoan, lối sống, mẫu hình gia đình của phương Tây khác lạ

2.3.5 Chính sách văn hóa - giáo dục của Đảng và Nhà nước Việt Nam

Đảng và Nhà nước ta cũng đã và đang tập trung cho giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu Những thành tựu của giáo dục thời gian qua một phần là do chính sách giáo dục đúng đắn của Đảng và Nhà nước, truyền thống giáo dục đúng đắn của bao thế hệ Việt Nam

và công lao giáo dục con cái của các bậc cha mẹ

Kết luận chương 2