Sử dụng hình ảnh trong giảng dạy môn GDCD lớp 12

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Dạy học bằng phương pháp kết hợp sử dụng hình ảnh để minh họa trựcquan, làm sáng tỏ vấn đề, hoặc từ những vấn đề đã có, ta có thể tổng hợpkhái quát bằng hình ảnh nhằm c

Trang 1

MỤC LỤC

Trang

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI……… …………2

II KHẢO SÁT THỰC TRẠNG……… ………3

1 Khó khăn………3

2 Thuận lợi……… ……….……… 4

III NỘI DUNG ……… ……… ……5

1 Bài 01: PHÁP LUẬT VÀ ĐỜI SỐNG ………… ……….………… 5

2 Bài 02: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT……… …….9

3 BÀI 03: CÔNG DÂN BÌNH ĐẲNG TRƯỚC PHÁP LUẬT….……16

4 BÀI 04: QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA CÔNG DÂN TRONG MỘT SỐ LĨNH VỰC CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI……….17

5 BÀI 05: QUYỀN BÌNH ĐẲNG GIỮA CÁC DÂN TỘC, TÔN GIÁO……… 19

6 BÀI 06: CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN 26

7 BÀI 07: CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ………… …30

8 BÀI 08: PHÁP LUẬT VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG DÂN…33 9 BÀI 09: PHÁP LUẬT VỚI SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CỦA ĐẤT NƯỚC……….…………36

IV BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH……….………41

1 Về phía học sinh………

2 Về phía giáo viên………

V KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC……… ………… ……… 42

VI HIỆU QUẢ VỀ KHẢ NĂNG PHỔ BIẾN CỦA ĐỀ TÀI… … ….43

VII CÁC ĐỀ NGHỊ KIẾN NGHỊ……….……… …….44

VIII TÀI LIỆU THAM KHẢO….……… ….…….45

IX Ý KIẾN NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ………46

1 Ý kiến nhận xét, đánh giá của tổ chuyên môn……….46

2 Ý kiến nhận xét, đánh giá của hội đồng khoa học trường………46

3 Ý kiến nhận xét, đánh giá của hội đồng khoa học ngành….…………46

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Dạy học bằng phương pháp kết hợp sử dụng hình ảnh để minh họa trựcquan, làm sáng tỏ vấn đề, hoặc từ những vấn đề đã có, ta có thể tổng hợpkhái quát bằng hình ảnh nhằm củng cố kiến thức, giúp học sinh học tập dễdàng, chủ động, là một trong những phương pháp mà các thầy, cô đã sửdụng lâu nay và đã đem lại kết quả khả quan Bởi theo quan điểm triết họcMác-Lênin, con đường nhận thức cái tất yếu là đi từ trực quan sinh động đến

tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, là cách nhận thứcbiện chứng giúp chúng ta có được tri thức sâu sắc và khoa học

Hiện nay, việc sử dụng hình ảnh (trực quan sinh động) để giảng dạykhông còn là một vấn đề quá khó khăn và phức tạp nữa, tuy nhiên nếu giáoviên không có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy hay ít am hiểu một số vấn

đề cơ bản về pháp luật thì gần như khó có thể dùng hình ảnh một cách chuẩnxác nhất, vì những hình ảnh đó không ít thì nhiều đều có liên quan đến cácnội dung của pháp luật, điều này sẽ dẫn đến sự trùng lắp về nội dung minhhọa lẫn lúng túng trong việc lí luận các vấn đề có liên quan

Trong khi đó với nhiều lí do và quan niệm khác nhau từ phía học sinh,gia đình, xã hội, nên môn học này không được quan tâm đúng mức Một sốgiáo viên dạy qua loa, đại khái, thiếu sự đầu tư, tâm huyết cho bài giảng,Thậm chí ở vài trường còn sử dụng giáo viên trái chuyên môn để giảng dạy Đây chính là một trong những nguyên nhân làm cho môn Giáo dục côngdân (GDCD) lớp 12_Công Dân Với Pháp Luật_ vốn đã khô khan, khó hiểunay lại càng mơ hồ hơn bao giờ hết

Hơn nữa, đối với học sinh người dân tộc thiểu số, việc tác động trực tiếpbằng hình ảnh trực quan có tác dụng giáo dục tích cực, giúp các em có đượcnhận thức nhanh trong suy nghĩ và đúng trong hành động mà không phải lúcnào giáo viên thuyết giảng đều thuyết phục được các em Với phương châm

“trăm nghe không bằng một thấy” thì việc sử dụng hình ảnh để minh họacho nội dung bài học, theo tôi sẽ có hiệu quả rất tích cực

Sau nhiều năm giảng dạy, không ngừng học hỏi, nghiên cứu và được sựchỉ dẫn giúp đỡ tận tình của quý thầy, cô có thâm niên công tác chuyênngành và sự cố gắng của bản thân, tôi đã sưu tầm, xây dựng được một sốhình ảnh để dạy trong xuyên suốt chương trình giáo dục công dân lớp 12

Trang 3

Trong khuôn khổ đề tài này, tôi không tham vọng đưa ra tất cả hình ảnh

để minh họa cho ở nhiều nội dung khác nhau để học sinh nắm toàn bộ nộidung bài đã học, mà tôi chỉ muốn giúp các em tiếp cận một mảng nhỏ đó lànhận thức nội dung kiến thức thông qua hình ảnh, và cũng từ đó rút ra đượcbài học cho bản thân trong mối quan hệ với pháp luật Qua đó, được góp mộtphần sức lực nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng môn học, họcsinh trường Phổ thông Dân tộc nội trú hiểu bài một cách sinh động nhất,thiết thực nhất, khoa học nhất, góp phần giảm sự khô khan của bộ môn vàhọc ngày càng tiến bộ, hứng thú với môn học này, đó là điều mà giáo viênnhư tôi mong muốn được làm

Đồng thời, tôi cũng muốn chia sẻ tài liệu nhỏ này với các đồng nghiệp để

có thêm một cách tiếp cận, áp dụng trong việc giảng dạy môn Giáo dục côngdân ở trường mình ngày càng được thuận tiện, đa dạng, hiệu quả, tránh sửdụng hình ảnh không đúng lúc, đúng chỗ làm cho học sinh giảm hứng thú,phân tán tư tưởng hoặc không phát huy được hết tác dụng của hình ảnh, đólà: Tăng độ tin cậy và khắc sâu kiến thức

Đó là niềm vui, niềm hạnh phúc lớn trong sự nghiệp trồng người của

mình, và là động lực thôi thúc tôi viết đề tài: “Sử dụng hình ảnh trong giảng dạy môn GDCD lớp 12”.

1 Khó khăn.

- Các em chỉ tập trung cao cho các môn “chính”- môn học có khả năngthi tốt nghiệp Do đó các em rất dễ lơ là, ít quan tâm, khó hứng thú với bàihọc nếu giáo viên không chủ động tìm ra những hướng đi, những cách tiếpcận nhằm làm sinh động bài giảng

- Hiện nay, nhà trường không tuyển sinh mà chỉ xét tuyển nên đa số các

em học rất yếu ngay từ đầu cấp học

- Các em chưa có thói quen tự tìm tòi nghiên cứu bài mới trước khi đếnlớp, đặc biệt là phần kiến thức có liên quan đến pháp luật vốn khó hiểu

- Tất cả các em đều ở vùng sâu, xa, vùng khó khăn ít có sự quan tâmchỉ bảo, định hướng thêm của cha mẹ

- Khả năng tự đánh giá, phân tích một vấn đề mang tri thức pháp luật để

từ đó rút ra bài học cho bản thân ở các em gần như không có

- Sách giáo khoa môn GDCD lớp 12 chỉ có vài hình ảnh để minh họanhưng không làm bật được trọng tâm kiến thức Do đó giáo viên khi truyềnđạt cũng gặp nhiều khó khăn (phải tập trung giải thích nhiều hơn là để họcsinh hoạt động, tự nhận thức)

- Việc sử dụng hình ảnh trong giảng dạy môn GDCD còn nhiều bất cập:giáo viên phải tự tìm kiếm với nhiều hình thức khác nhau bằng sự trảinghiệm của bản thân mà không có bất kỳ một sự định hướng khoa học nào

2 Thuận lợi.

- Với sự quan tâm của lãnh đạo ngành giáo dục, các cơ quan quản lí cấptrên, trường được xây dựng thêm và trang bị các thiết bị, phương tiện dạyhọc ngày càng hiện đại (các phòng học đều trang bị máy Laptop, Projector)

- Bản thân tôi luôn được các thầy cô trong và ngoài trường động viênnhằm tìm ra những phương pháp mới để giảng dạy tốt hơn

- Các em học sinh có thái độ nghiêm túc, tích cực hợp tác và luôn tỏ rahứng thú trong việc tiếp thu kiến thức

Từ thực trạng trên, tôi đã mạnh dạn sưu tầm một số hình ảnh gần gũi,

dễ hiểu, có liên quan ở những bài, những mục thích hợp nhằm giúp cho các

em học sinh trường Dân tộc nội trú học dễ dàng, chủ động hơn, khôngngừng nâng cao nhận thức là điều nên làm

Các hình ảnh trong đề tài này tôi đã cố gắng chọn lọc cho phù hợp vớinội dung bài dạy Tuy nhiên, do thời gian có hạn cùng với sự thay đổi củapháp luật và cuộc sống nên chưa phải là đặc sắc nhất Rất mong nhận được

sự góp ý, đóng góp của các thầy cô, những người quan tâm, để tôi bổ sunghoàn thiện hơn

Trang 5

III NỘI DUNG

Sau đây tôi xin được giới thiệu một số hình ảnh có liên quan đến nộidung trong bài học và “địa chỉ” minh họa để giáo viên có thể tham khảo, vậndụng trong giảng dạy mà không phải mất nhiều thời gian để tìm kiếm

Với nội dung kiến có liên quan dưới đây, theo tôi sử dụng các hình ảnh sau

là hợp lí nhất:

Bài 01:

PHÁP LUẬT VÀ ĐỜI SỐNG 1/ Khái niệm pháp luật:

b/ Các đặc trưng của pháp luật :

+ Pháp luật có tính quy phạm phổ biến : Pháp luật được áp dụng nhiều

lần, ở nhiều nơi, đối với tất cả mọi người, trong mọi lĩnh vực đời sống xãhội

Một số luật được áp dụng phổ biến trong xã hội.

+ Pháp luật mang tính quyền lực bắt buộc chung : Pháp luật được đảm

bảo thực hiện bằng sức mạnh quyền lực nhà nước, bắt buộc đối với tất cảmọi đối tượng trong xã hội

Cưỡng chế tháo dỡ những nhà xây dựng trái phép ở Hà Nội.

TAND tỉnh Đắk Nông đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 11 bị cáo về tội

giết người và gây rối trật tự công cộng.

Trang 7

4/ Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội.

a/ Pháp luật là phương tiện để nhà nước quản lí xã hội

Không có pháp luật, xã hội sẽ không có trật tự, không ổn định, không thểtồn tại và phát triển được

Vậy nhà nước quản lí xã hội bằng pháp luật nghĩa là nhà nước ban hànhpháp luật và tổ chức thực hiện trên quy mô toàn xã hội Muốn người dânthực hiện đúng Pháp luật thì phải làm cho dân biết pháp luật với nhiều biệnpháp thông tin phổ biến , giáo dục pháp luật thông qua các phương tiệnthông tin đại chúng, đưa Pháp luật vào nhà trường, xây dựng tủ sách phápluật ở xã, phường, thị trấn… để “dân biết” và “dân làm” theo pháp luật

Vận dụng nhiều hình thức để đưa pháp luật đến với người dân.

Trang 9

Vận dụng nhiều hình thức để đưa pháp luật đến với người dân

Bài 02:

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT 1/ Khái niệm, các hình thức và các giai đoạn thực hiện pháp luật:

b/ Các hình thức thực hiện pháp luật:

Sử dụng pháp luật: Các cá nhân, tổ chức sử dụng đúng các quyền của

mình, làm những gì mà pháp luật cho phép làm

Một trong nhiều quyền mà Pháp luật cho phép công dân làm.

Thi hành pháp luật: Các cá nhân, tổ chức thực hiện đầy đủ những nghĩa

vụ, chủ động làm những gì mà pháp luật quy định phải làm

Trang 11

Công dân đang thực hiện nghĩa vụ của mình.

Tuân thủ pháp luật: Các cá nhân , tổ chức không làm những điều mà pháp

luật cấm

Người dân đang giao nộp những vũ khí trái phép.

Áp dụng pháp luật: Các cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền căn

cứ vào pháp luật để ra các quyết định làm phát sinh, chấm dứt hoặc thay đổiviệc thực hiện các quyền, nghĩa vụ cụ thể của cá nhân, tổ chức

Các bị cáo đua xe ở khu vực hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội) vào ngày 1/10/2012

đang đứng trước "vành móng ngựa" chờ Tòa tuyên án.

Trang 13

Một phiên tòa xử ly hôn tại Quận 10 - TP HCM

2/ Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí.

a/ Vi phạm pháp luật.

Thứ nhất, là hành vi trái pháp luật : Hành vi đó xâm phạm, gây thiệt hạicho những quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

Tham gia đánh bài ăn tiền bất hợp pháp.

Chống người thi hành công vụ.

Tổ chức đua xe trái phép.

Ghép hình: cứu cứu=> đứng cười!

Trang 15

Thấy người bị nạn mà không cứu giúp.

Tòa án nhân dân tỉnh Nam Định xét xử lưu động vụ án “buôn bán hàng cấm” (Hội đồng xét xử đã Áp dụng điểm đ khoản 2 Điều 155 Bộ luật hình sự tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thị Ngát 03 năm tù và tiêu hủy toàn bộ 67, 095 kg pháo theo quy định.)

BÀI 03:

CÔNG DÂN BÌNH ĐẲNG TRƯỚC PHÁP LUẬT

2/ Công dân bình đẳng về trách nhiệm pháp lí.

Bình đẳng về trách nhiệm pháp lí là bất kì công dân nào vi phạm pháp luậtđều phải chịu trách nhiệm về hành vi vi phạm của mình và bị xử lí theo quyđịnh của pháp luật

Ông Cù Huy Hà Vũ- Tiến sĩ luật- bị đem ra xét xử vì tội tuyên truyền chống phá

Nhà nước CHXHCHVN (ảnh dưới)

Trang 17

BÀI 04:

QUYỀN BÌNH ĐẲNG CỦA CÔNG DÂN TRONG MỘT SỐ LĨNH VỰC CỦA ĐỜI SỐNG XÃ HỘI b/ Nội dung bình đẳng trong hôn nhân và gia đình.

* Bình đẳng giữa vợ và chồng:

Trong quan hệ nhân thân: Vợ, chồng có quyền và nghĩa vụ ngang nhau

Vợ, chồng cùng nhau chia sẽ công việc gia đình.

Trong quan hệ tài sản: Vợ, chồng có quyền và nghĩa vụ ngang nhau trong

sở hữu tài sản chung, thể hiện ở các quyền chiếm hữu, sử dụng và địnhđoạt…

Vợ, chồng cùng nhau bàn bạc mua sắm những tài sản có giá trị.

Trang 19

Ông: Nông Đức Mạnh, Nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng-dân tộc Tày.

Bà: Tòng Thị Phóng, Phó Chủ tịch Quốc hội-dân tộc Thái.

Thanh niên dân tộc thiểu số phát biểu góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

Hòa thượng Thích Giác Toàn góp ý Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.

Trang 21

2/ Bình đẳng trong lao động.

b/ Nội dung cơ bản của bình đẳng trong lao động.

* Công dân bình đẳng trong giao kết hợp đồng lao động

Việc giao kết hợp đồng lao động phải tuân theo nguyên tắc: tự do, tự nguyện, bình đẳng; không trái pháp luật

Công nhân đi xuất khẩu lao động tại cộng hòa Síp (ảnh dưới).

* Bình đẳng về kinh tế:.

Trong chính sách phát triển kinh tế, không có sự phân biệt giữa các dântộc đa số và thiểu số Nhà nước luôn quan tâm đầu tư phát triển kinh tế đốivới tất cả các vùng, đặc biệt ở những vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dântộc thiểu số

Bên bể nước từ chương trình 134 tại bản Nật trên xã Châu Hoàn - Quỳ Châu.

Điện về vùng cao-Đông Tiến-Hàm Thuận Bắc- Bình Thuận

từ chương trình 135 của Chính phủ

Trang 23

* Bình đẳng về văn hoá.

.Những phong tục, tập quán, truyền thống văn hoá tốt đẹp của từng dântộc được giữ gìn, khôi phục, phát huy

Bảo tàng văn hóa Chăm - một thiết chế văn hóa mới ở Bắc Bình-Bình Thuận.

Lễ tảo mộ của đồng bào Chăm Hồi giáo (Bà Ni) ở Bình Thuận.

Lễ vật cúng ăn đầu lúa mới của người Raglai

không thể thiếu cau, trầu, gạo, thóc, ngô.

Thầy cúng thực hiện nghi thức cúng.

Chàng trai, cô gái Raglai múa, hát, thổi khèn mừng lễ.

Trang 25

Lễ hội ăn đầu lúa mới của dân tộc Raglai Theo phong tục của người Raglai, trong làng cứ nhà nào thu hoạch lúa mẹ và mùa vụ xong là

có thể tổ chức ăn mừng lúa mới Cầu xin tổ tiên phù

hộ cho mùa màng năm mới làm ăn tốt hơn

và gia đình luôn mạnh khỏe

3/ Bình đẳng giữa các tôn giáo.

…Các tôn giáo được truyền bá tôn giáo của mình, sinh hoạt tôn giáo, tínngưỡng phải tuân theo Hiến pháp và pháp luật

Lễ phục sinh của giáo dân Thiên chúa giáo tại nhà thờ.

Lễ cầu siêu cho linh hồn các nạn nhân chất vì chất độc da cam tại Học viện Phật giáo Việt Nam (Sóc Sơn, Hà Nội)

BÀI 06:

CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN TỰ DO CƠ BẢN

1/ Các quyền tự do cơ bản của công dân.

a/ Quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân.

+ Trường hợp 1: Việc bắt người chỉ được tiến hành khi có quyết định của

Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, Toà án

Công an Đà Nẵng đọc lệnh bắt tạm giam Hồ Bích Nga

về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”(ảnh trên).

Cục cảnh sát hình sự (C45B)

Bộ Công an phía Nam đã ra lệnh bắt khẩn cấp Lê Văn Lùng (Cao Lãnh, Đồng Tháp) về hành vi cá độ bóng

đá qua mạng internet.

Trang 27

+ Trường hợp 3: Bắt người đang phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã thì ai cũng có quyền bắt mà không cần phải có lệnh hay quyết định của cơ quan Nhà nước.

Nhiều kẻ cướp đường phố bị người dân dũng cảm bắt gọn.

Võ Hoàng Anh-tạm trú quận Thủ Đức ( bị cơ quan điều tra Công an TP.HCM truy nã về

tội giết người ) tại cơ quan công an và khi bị các trinh sát bắt giữ

b/ Quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân.

Không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhânphẩm của người khác

Một trong những hành vi xúc phạm người khác bị pháp luật nghiêm cấm.

Người đàn ông bị "làm nhục" giữa đường vì ăn trộm chó và bắt đeo tấm biển "Con ăn

trộm chó hãy đánh con đi".

Trang 29

c/ Quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân.

Chỗ ở của công dân được Nhà nước và mọi người tôn trọng, không aiđược tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý

Một trong những nơi ở của công dân (ảnh minh họa)

Những hành vi bị pháp luật nghiêm cấm khi vào nhà người khác.

BÀI 07:

CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ 1/ Quyền bầu cử và quyền ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân.

b/ Nội dung quyền bầu cử và ứng cử vào các cơ quan đại biểu của nhân dân.

* Người có quyền bầu cử và ứng cử vào cơ quan đại biểu của nhân dân: Mọi công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên đều có quyền bầu cử và đủ 21tuổi trở lên đều có quyền ứng cử vào Quốc Hội , Hội đồng nhân dân

Công dân đang thực hiện quyền bầu cử của mình.

Trang 31