Phân tích các nguồn vốn mà doanh nghiệp có thể huy động ở việt nam

Sau một thời gian dài gặp khótrong sản xuất kinh doanh, ngân hàng thắt chặt tín dụng, thị trường chứng khoán đi xuống, các doanh nghiệp Việt Nam có lẽ hơn bao giờ hết hiểu được tầm quan

PHÂN TÍCH CÁC NGUỒN VỐN MÀ DOANH NGHIỆP CÓ THỂ HUY

ĐỘNG Ở VIỆT NAM.

MỤC LỤC

1.2 .Vai trò của nguồn vốn trong hoạt động kinh doanh của

doanh nghiệp

3

2 CÁC NGUỒN VỐN DOANH NGHIỆP CÓ THỂ HUY ĐỘNG

HIỆN NAY TẠI VIỆT NAM.

3

3 Doanh nghiệp đang cần vốn, cần huy động nguồn vốn nào, tại

sao?

8

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Sau một thời gian dài gặp khó

trong sản xuất kinh doanh, ngân hàng

thắt chặt tín dụng, thị trường chứng

khoán đi xuống, các doanh nghiệp

Việt Nam có lẽ hơn bao giờ hết hiểu

được tầm quan trọng của vốn và khó

khăn trong việc đi huy động vốn

(HĐV) Câu hỏi đặt ra là: Có những kênh huy động vốn nào tại thời điểm này để

DN huy động vốn và DN cần chuẩn bị những gì để đạt được thành công trong các giao dịch HĐV?

1 Khái niệm và vai trò của vốn

1.1Khái niệm về vốn và nguồn vốn

Vốn là một khối lượng tiền tệ nào đó được đưa vào lưu thông với mục đích kiếm lời Số tiền đó được sử dụng muôn hình, muôn vẻ nhưng suy cho cùng là để mua sắm tư liệu sản xuất và để trả công cho người lao động nhằm hoàn thành công việc sản xuất kinh doanh hoặc dịch vụ nào đó với mục đích là thu về số tiền lớn hơn

Nguồn vốn chính là nơi mà từ đó có thể khai thác được một số lượng vốn nào

đó để phục vụ cho nhu cầu của các hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp

1.2Vai trò của nguồn vốn trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Vốn là một trong năm yếu tố quan trọng nhất trong mọi quá trình sản xuất đó là: Nhân lực, vật lực, tài lực (Vốn), thông tin và sự quản lý Nếu thiếu vốn thì quá

trình sản xuất kinh doanh sẽ không được tiến hành

Vốn là một yếu tố quan trọng không thể thiếu và đặc biệt là đối với các nước đang phát triển như chúng ta, tuy nhiên trong những thởi điểm nền kinh tế phát triển khó khăn như hiện nay thì việc huy động vốn như thế nào để dễ dàng và hoạt động

có hiệu quả trong nền kinh tế như hiện nay quả là một điều không hề dễ dàng đối với các doanh nghiệp tại Việt Nam

2 Các nguồn vốn các doanh nghiệp có thể huy động hiện nay tại Việt Nam: 2.1 Phát hành trái phiếu:

Giúp doanh nghiệp chủ động linh hoạt hơn trong viêc tiếp cận được những nguồn vốn lớn Khi phát hành trái phiếu, doanh nghiệp có quyền chủ động đưa ra những điều kiện linh hoạt để phù hợp với điều kiện thị trường: như loại trái phiếu phát hành là trái phiếu trơn, trái phiếu chứng quyền, linh hoạt trong việc định lãi trái phiếu (cố định, thả nổi, thả nổi theo kỳ), nên trái phiếu có tiềm năng hấp dẫn nhà đầu tư hơn Tuy nhiên, tiền huy động được từ trái phiếu thường đến từ các nguồn đầu tư mang tính dài hạn nên không phải doanh nghiệp nào cũng có thể tiếp cận kênh huy động vốn này

Tính thanh khoản: Trái phiếu hiện nay ở Việt Nam chưa có thị trường giao dịch thứ cấp nên tính thanh khoản của trái phiếu hạn chế hơn so với cổ phiếu đã niêm yết trên thị trường chứng khoán

Trái phiếu là vốn nợ nên phát hành trái phiếu không làm pha loãng quyền

sở hữu của chủ doanh nghiệp, trừ trường hợp trái phiếu chuyển đổi thành cổ phiếu Doanh nghiệp phát hành trái phiếu, trừ trái phiếu chuyển đổi thành cổ phiếu có thêm nguồn vốn lớn mà không làm thay đổi cơ cấu sở hữu

Chi phí sử dụng vốn: Chi phí lãi từ trái phiếu phải trả cho trái chủ là chi phí trước thuế, được khấu trừ khi tính thuế Tính linh hoạt trong việc trả lãi cho nhà đầu tư: Khi huy động vốn bằng trái phiếu, doanh nghiệp phải trả lãi theo lãi

suất theo thời hạn xác định trước Những người chủ sở hữu doanh nghiệp có thể quyết định thay đổi mức cổ tức phải trả, dừng, trì hoãn hay không trả cổ tức

Thời hạn sử dụng nguồn vốn: Nguồn vốn mà doanh nghiệp huy động được

từ phát hành từ trái phiếu, trừ trái phiếu chuyển đổi thành cổ phiếu doanh nghiệp phải trả lại số tiền gốc khi trái phiếu đáo hạn, điều này có thể sẽ ảnh hưởng rất mạnh đến dòng tiền và tình hình tài chính của doanh nghiệp

Rủi ro phá sản doanh nghiệp: Nếu doanh nghiệp không trả được lãi hay gốc thì các trái chủ có thể tuyên bố phá sản doanh nghiệp, buộc doanh nghiệp chấm dứt hoạt động và bán tài sản để trả nợ cho các trái chủ

2.2 Phát hành cổ phiếu

Phát hành cổ phiếu ra công chúng làm phân tán quyền sở hữu và có thể làm mất quyền kiểm soát công ty của các cổ đông sáng lập do hoạt động thôn tín công ty bên cạnh đó, cơ cấu về quyền sở hữu của công ty luôn luôn bị biến động do chịu ảnh hưởng của các giao dịch cổ phiếu hàng ngày

Chi phí phát hành ra công chúng cao, thường chiếm từ khoảng 8-10% khoản vốn huy động, bao gồm các chi phí bảo lãnh, phí tư vấn pháp luật, chi phí

in ấn, chi phí kiểm toán, chi phí niêm yết Ngoài ra, hàng năm công ty cũng phải chịu thêm các khoản chi phí phụ như chi phí kiểm toán các báo cáo tài chính, chi phí cho việc chuẩn bị tài liệu nộp cho cơ quan quản lý Nhà nước về chứng khoán và chi phí công bố thông tin định kỳ

Công ty phát hành ra công chúng phải tuân thủ một chế độ công bố thông tin rộng rãi, nghiêm ngặt và chịu sự giám sát chặt chẽ hơn so với công ty khác Hơn nữa việc công bố các thông tin về doanh thu, lợi nhuận, vị trí cạnh

tranh, phương thức hoạt động, các hợp đồng nguyên liệu, cũng như nguy cơ bị

rò rỉ thông tin mật ra ngoài có thể đưa công ty vào vị trí cạnh tranh bất lợi

Đội ngũ cán bộ quản lý công ty phải chịu trách nhiệm lớn hơn trước công chúng, ngoài ra, do quy định của pháp luật, việc chyển nhượng vốn cổ phần của họ thường bị hạn chế

2.3 Vay ngân hàng

2.3.1 Vay ngắn hạn: Là những khoản vay có thời

hạn 12 tháng

Trong quá trình sản xuất kinh doanh, nếu

doanh nghiệp phát sinh nhu cầu bổ sung nguồn vốn

lưu động thì ngân hàng sẽ giải quyết cho vay Tiền

vay phát sinh ra theo đúng đối tượng theo phương

án sản xuất-kinh doanh của doanh nghiệp Phương án sản xuất kinh doanh phải tính toán được hiệu quả kinh tế và xác định được nguồn để trả nợ ngân hàng Các tài liệu chứng minh tính hợp pháp và giá trị các tài sản đảm bảo nợ vay: Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác và hợp pháp của các tài liệu gởi cho ngân hàng Trường hợp ngân hàng cho vay theo phương thức cho vay theo hạn mức tín dụng, khách hàng chỉ làm hồ sơ vay vốn lần đầu, còn những lần vay sau, Doanh nghiệp phải gởi đến cho ngân hàng các giấy tờ thanh toán, chứng từ hàng hóa, hợp đồng kinh tế

2.3.2 Vay dài hạn: Đối với vay nợ cho phép chủ doanh nghiệp nắm quyền kiểm soát toàn bộ hoạt động doanh nghiệp Chủ doanh nghiệp có quyền tự đưa ra tất cả quyết định mà không phải báo cáo cho các cổ đông hoặc nhà đầu tư Và chủ doanh nghiệp sẽ sở hữu toàn bộ lợi nhuận của doanh nghiệp, Lãi suất bạn phải trả trên khoản vay được xem là chi phí hợp lệ được khấu trừ thuế, Khoản khấu trừ

này là một phần trong lợi nhuận của doanh nghiệp và giúp giảm số tiền doanh nghiệp đóng thuế hàng năm có thể tận dụng lợi thế đòn bẩy tài chính để gia tăng lợi nhuận cho cổ đông

Chủ nợ của doanh nghiệp không được hưởng khoản chia lợi nhuận của công ty Tất cả những gì họ có thể mong đợi chính là doanh nghiệp sẽ thanh toán khoản vay đúng hạn

Nhưng bên cạnh đó, phương pháp huy động vốn vay cũng có một số nhược điểm sau:

- Việc doanh nghiệp nhỏ vay tiền có thể đem lại tác hại rất lớn Một trong những lý do chủ yếu là doanh nghiệp phải chi trả cho những khoản vay lớn, đúng vào lúc bạn đang cần tiền để thanh toán các khoản chi phí ban đầu Hơn nữa, nếu doanh nghiệp không thanh toán khoản vay, khoản nợ của thẻ tín dụng đúng hạn, mức tín nhiệm của doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng Điều đó sẽ khiến doanh nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn khi vay vốn trong tương lai, hoặc có thể không được phép vay vốn

- Đối với doanh nghiệp mới thành lập, ngân hàng thương mại có thể sẽ yêu cầu chủ doanh nghiệp thể chấp tài sản cá nhân khi vay vốn Điều này có nghĩa là nếu doanh nghiệp của bạn không kinh doanh hiệu quả, bạn sẽ mất toàn

bộ tài sản riêng đã dùng thể chấp Doanh nghiệp huy động vốn vay càng nhiều nguy cơ phá sản càng cao Rất nhiều người lâm vào cảnh nợ nần nhanh chóng khi huy động vốn vay để bắt đầu kinh doanh

- Chủ doanh nghiệp sẽ phải chịu nhiều trách nhiệm về các khoản nợ Nhiều người suy nghĩ đơn giản rằng, khi thành lập doanh nghiệp, tài sản riêng của chủ doanh nghiệp sẽ được an toàn, điều này không hoàn toàn đúng Phần lớn các tổ chức tài chính yêu cầu chủ doanh nghiệp phải thế chấp tài sản doanh nghiệp hoặc tài sản riêng cho các khoản vay cho doanh nghiệp Nếu doanh

nghiệp không có khả năng thanh toán khoản vay coi như chủ doanh nghiệp mất toàn bộ tài sản riêng đã thế chấp

* Một vấn đề then chốt của kênh huy động vốn từ vay ngân hàng hiện nay: lãi suất vay ngắn hạn, trung và dài hạn quá cao (17-21%) các doanh nghiệp rất khó tiếp cận với nguồn vốn này, việc thẩm định dự án để cho vay tại các ngân hàng rất nhiêu khê, cán bộ tín dụng chưa đủ năng lực để đánh giá được tiềm năng của những dự án, văn hóa phong bì còn là một điều khiến cho các doanh nghiệp phải

e ngại khi có những suy nghĩ đi vay

2.4 Cho thuê tài chính (finance leasing)

Là một dạng cho thuê máy móc, thiết bị và động sản Người ta còn gọi là cho thuê thiết bị Vietnam Airlines đã thuê máy bay của TEAC, AirFrance,… Trong khi các doanh nghiệp đang gặp khó khăn về thủ tục thế chấp tài sản khi vay vốn ở các ngân hàng, huy động vốn tại kênh thị trường chứng khoán gặp nhiều ảm đạm thì việc có mặt của các công ty cho thuê tài chính đã mở ra nhiều thuận lợi cho các doanh nghiệp Tuy nhiên vấn đề đặt ra là mặc dù có mặt đã lâu nhưng thực sự cho thuê tài chính là khái niệm còn khá mới mẻ với nhiều doanh nghiệp Ít doanh nghiệp hiểu được rằng cho thuê tài chính là hình thức tài trợ tín dụng thông qua cho thuê các loại tài sản, máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển… là nhu cầu mà các doanh nghiệp, các nhà đầu tư mong muốn

để đổi mới máy móc, thiết bị, hiện đại hóa công nghệ sản xuất kinh doanh Đặc trưng của phương thức này là - đơn vị cho thuê là chủ sở hữu tài sản sẽ chuyển giao tài sản cho người thuê, tức là người sử dụng tài sản được quyền sử dụng

và hưởng dụng những lợi ích kinh tế mang lại từ các tài sản đó trong một thời gian nhất định Người thuê có nghĩa vụ trả một số tiền cho chủ tài sản tương xứng với quyền sử dụng và quyền hưởng dụng Điều này cũng nói lên việc cấp tín dụng dưới hình thức cho thuê tài chính không đòi hỏi sự bảo đảm tài sản có trước, tạo cho doanh nghiệp tiếp cận hình thức cấp tín dụng mới, vừa giải tỏa

được áp lực về tài sản làm đảm bảo nếu phải vay ở ngân hàng Ngoài ra, các công ty cho thuê tài chính có thể mua tài sản của doanh nghiệp và cho thuê lại tài sản đó nếu doanh nghiệp thiếu vốn lưu động do đã tập trung vốn để đầu tư mua sắm tài sản cố định Như vậy doanh nghiệp vừa có tài sản để sử dụng lại vừa có vốn lưu động để sản xuất kinh doanh Loại hình này rất thích hợp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ bởi vì với ưu điểm không phải thế chấp tài sản, các doanh nghiệp khi thuê tài chính không bị vướng thủ tục thế chấp tài sản nếu phải vay vốn ở các ngân hàng

Cho thuê tài chính là một định chế mới được coi như là một phương thức giúp doanh nghiệp phát triển hơn trên thương trường Khi đi thuê tài chính có hai vấn đề chính được đặt ra Theo chế độ kế toán hiện hành, món nợ phải ghi vào bảng cân đối, còn tài sản thuê không phải ghi Đối với số tiền mà bên thuê phải chi trả thì cơ quan thuế coi nó như một chi phí khấu hao

Mặc dù công ty cho thuê tài chính có tác dụng cho các doanh nghiệp như vậy nhưng hoạt động công ty tài chính thời gian vừa qua vẫn còn nhiều hạn chế, chưa phát huy được khả năng, trong khi nhu cầu về thuê máy móc, thiết bị của doanh nghiệp nhỏ và vừa còn rất lớn Nguyên nhân của hạn chế này là do môi trường pháp lý về công ty tài chính chưa đầy đủ, chưa hoàn thiện Thời gian tới, khi cơ chế chính sách về hoạt động cho thuê tài chính được hoàn thiện, các doanh nghiệp cần chủ động “đón đầu” để phát huy tối đa lợi thế của kênh tín dụng này

3 Doanh nghiệp đang cần vốn, cần huy động nguồn vốn nào, tại sao?

Sau khi tìm hiểu kỹ các phương pháp huy động vốn cho doanh nghiệp tôi mạnh dạn đề nghị doanh nghiệp nên chọn phương án huy động vốn theo kênh cho thuê tài chính

Hiện nay lượng vốn dài hạn đầu tư cho các dự án này ở các doanh nghiệp Việt nam là hết sức khiêm tốn Kênh tài trợ quen thuộc vẫn là phát hành trái phiếu, cổ phiếu tuy nhiên thời điểm này khi thị trường chứng khoán ảm đạm việc phát hành trái phiếu hoặc cổ phiếu là không khả thi, hay đi vay ở các ngân hàng thương mại Tuy nhiên đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các doanh nghiệp mới thành lập không có đủ tài sản đảm bảo cũng như uy tín thì việc tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng là điều hết sức khó khăn lãi suất vẫn còn cao (mặc dù thời gian vừa qua chính phủ liên tiếp có các động thái giảm lãi suất huy động nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp) tuy nhiên theo quan sát thật tế tôi cảm nhận rằng tiếp cận được nguồn vốn vay trong thời điểm này cũng không hề dễ dàng

Trong những trường hợp như vậy, đi thuê tài chính có thể là một giải pháp tối ưu

Như vậy thuê tài chính khác gì với thuê thông thường mà nó lại có khả năng là một kênh tín dụng hữu hiệu cho doanh nghiệp?

Khi doanh nghiệp cần mua sắm trang thiết bị sản xuất có thể sử dụng hình thức thuê tài sản Nếu hợp đồng thuê tài sản gần như kéo dài suốt vòng đời hữu ích của nó và không thể hủy ngang hoặc chỉ được hủy ngang khi doanh nghiệp

đã bồi thường thỏa đáng cho bên cho thuê thì gọi là thuê tài chính Ngược lại, thuê tài sản trong thời gian ngắn, và có thể hủy ngang tùy theo ý muốn chủ quan của doanh nghiệp đi thuê gọi là thuê hoạt động (thuê thông thường)

Theo quy định của pháp luật Việt Nam thì một giao dịch được gọi là thuê tài chính phải thoả mãn một trong những điêu kiện sau:

- Khi kết thúc thời hạn cho thuê theo hợp đồng, bên thuê được chuyển quyền sở hữu tài sản thuê hoặc được tiếp tục thuê theo sự thoả thuận của hai bên

- Khi kết thúc thời hạn cho thuê theo hợp đồng, bên thuê được quyền ưu tiên mua tài sản thuê theo giá danh nghĩa thấp hơn giá trị thực tế của tài sản thuê tại thời điểm mua lại;

- Thời hạn cho thuê một loại tài sản ít nhất phải bằng 60% thời gian cần thiết để khấu hao tài sản thuê;

- Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng cho thuê tài chính,

ít nhất phải tương đương với giá trị của tài sản đó tại thời điểm ký hợp đồng

Do các điều kiện trên nên cho thuê tài chính thực ra là một hình thức cấp tín dụng

Khi một hợp đồng thuê tài chính được ký kết, đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được cấp một khoản vốn Khoản vốn này có được do doanh nghiệp không phải bỏ tiền ra mua tài sản mà vẫn có tài sản sử dụng lâu dài cho hoạt động sản xuất kinh doanh Vì đáng lẽ ra, có thể doanh nghiệp đã phải đi vay một số vốn tương đương giá trị tài sản trong hợp đồng thuê trả cho công ty cho thuê tài chính bao gồm cả vốn gốc và lãi

Lợi ích của doanh nghiệp

Đối với các khoản vốn vay trung và dài hạn, các ngân hàng thương mại luôn đòi hỏi tài sản đảm bảo ( thế chấp hoặc cầm cố) và chỉ cho vay tối đa là 80% tổng chi phí thực hiện dự án, nhưng đối với kênh cho thuê tài chính, doanh nghiệp chẳng những không cần ký quỹ đảm bảo hay tài sản thế chấp mà còn có thể được tài trợ đến 100% vốn đầu tư

Lãi suất hoàn toàn dựa trên sự thỏa thuận của 2 bên: cho vay và đi vay tài chính Kênh tín dụng này cho phép doanh nghiệp được hoàn toàn chủ động trong việc lựa chọn máy móc thiết bị, nhà cung cấp, cũng như mẫu mã chủng loại phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp mình

Ngoài ra nếu doanh nghiệp đầu tư mua tài sản mà thiếu vốn lưu động thì có thể bán lại cho công ty cho thuê tài chính và sau đó công ty sẽ cho doanh