KẾ TOÁN HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP

kế toán hành chính sự nghiệp×giáo trình kế toán hành chính sự nghiệp×hệ thống tài khoản kế toán hành chính sự nghiệp×bài tập ghi sổ kế toán hành chinh sự nghiệp×bài tập kế toán hành chính sự nghiệp×bài giảng kế toán hành chính sự nghiệp×Từ khóakê toán hành chính sự nghiệpđề ôn kế toán hành chính sự nghiệpôn tập kế toán hành chính sự nghiệptrắc nghiệp kế toán hành chính sự nghiệpMô tả4MỤC LỤCLỜI MỞ ĐẦU ................................................................................................................................. 2MỤC LỤC ...................................................................................................................................... 4Chương 1: TỔNG QUAN KẾ TOÁN HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP .......................................... 101.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP:.............................. 101.1.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 101.1.2. Cơ cấu tổ chức hoạt động: .................................................................................... 101.1.3. Nguồn kinh phí của đơn vị: .................................................................................. 111.1.4. Các cấp dự toán trong quản lýsử dụng ngân sách nhà nước: .................................. 111.2. ĐỐI TƯỢNG KẾ TOÁN, NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP:................................................................................................................... 121.2.1. Đối tượng kế toán:................................................................................................ 121.2.2. Nguyên tắc kế toán: .............................................................................................. 121.3. TỔ CHỨC CÔNG TÁC KỂ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP:141.3.1. Tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ kế toán: ..................................................... 141.3.2. Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán:..................................................... 141.3.3. Tổ chực vận dụng hệ thống sổ kế toán................................................................. 141.3.4. Tổ chức lập và cung cấp thông tin thông qua hệ thống báo cáo tài chính: .......... 151.3.5. Tố chức bộ máy kế toán: ...................................................................................... 151.3.6. Tổ chức phân tích, kiểm tra kế toán: .................................................................... 16Chương 2: KẾ TOÁN TIỀN VÀ VẬT TƯ .................................................................................. 172.1. KẾ TOÁN TIỀN: ............................................................................................................ 172.1.1. Giới thiệu chung về tiền: ...................................................................................... 172.1.2. Kiểm soát nội bộ đối với tiền ............................................................................... 172.1.3. Quy định kế toán: ................................................................................................. 182.1.4. Kế toán tiền mặt: .................................................................................................. 202.1.5. Kế toán tiền gửi ngân hàng, kho bạc : .................................................................. 242.1.6. Kế toán tiền đang chuyển: .................................................................................... 282.2. KẾ TOÁN VẬT TƯ:....................................................................................................... 312.2.1. Giới thiệu chung về vật tư: ................................................................................... 312.2.2. Quy định kế toán: ................................................................................................. 312.2.3. Kế toán nguyên liệu, vật liệu và công cụ, dụng cụ:.............................................. 312.2.4. Kế toán sản phẩm, hàng hóa:................................................................................ 35Chương 3: KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ XÂY DỰNG CƠ BẢN .................................... 3953.1. KẾ TOÁN TĂNG, GIẢM TÀI SẢN CỐ ĐỊNH.............................................................393.1.1. Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định.....................................................................393.1.2. Phân loại tải sản cố định: ......................................................................................403.1.3. Quy định quản lý tài sản cố định ..........................................................................413.1.4. Nguyên tắc xác định giá trị tài sản cố định...........................................................41 3.1.5. Tài khoản kế toán:.................................................................................................433.1.6. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu:..............................................43 3.2. KẾ TOÁN HAO MÒN VÀ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH:....................................51 3.2.1. Đối tượng tính hao mònkhấu hao: .......................................................................51 3.2.2. Kỳ tính hao mònkhấu hao....................................................................................523.2.3. Thời gian sử dụng và tỷ lệ tính hao mònkhấu hao...............................................523.2.4. Phương pháp tính hao mònkhấu hao ...................................................................53 3.2.5. Tài khoản kế toán..................................................................................................543.2.6. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu...............................................553.3. KẾ TOÁN SỬA CHỮA TÀI SẢN CỐ ĐỊNH................................................................563.3.1. Sửa chữa nhỏ tài sản cố định ................................................................................563.3.2. Sửa chữa lớn tài sản cố định .................................................................................573.4. KỂ TOÁN XÂY DỰNG CƠ BẢN: ....................................................................................... 59 3.4.1. Các hình thức quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản:..........................................593.4.2. Trình tự đầu tư xây dựng cơ bản:..........................................................................60 3.4.3. Phân loại chi phí đầu tư xây dựng cơ bản.............................................................613.4.4. Các phương thức thanh toán .................................................................................623.4.5. Tài khoản kế toán..................................................................................................633.4.6. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu...............................................64Chương 4: KẾ TOÁN ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH .............................................................................. 684.1. KHÁI NIỆM ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH:..............................................................................684.2. PHÂN LỌẠI ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH: .............................................................................684.3. NGUYÊN TẲC KỂ TOÁN: ............................................................................................694.4. TÀI KHOẢN KẾ TOÁN: ................................................................................................704.5. PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN MỘT SỐ NGHIỆP VỤ CHỦ YẾU:...........................714.5.1. Mua bán chứng khoán để hưởng chênh lệch giá: .................................................71 4.5.2. Mua trái phiếu hoặc gửi tiền có kỳ hạn để nhận lãi : ............................................71 4.5.3. Góp vốn liên doanh, liên kết .................................................................................72Chương 5: KẾ TOÁN THANH TOÁN......................................................................................... 765.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÁC KHOẢN THANH TOÁN: ................................................. 765.2 KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI THU : ................................................................................. 765.2.1. Khái niệm :............................................................................................................765.2.2. Tài khoản kế toán:.................................................................................................7765.2.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu : ............................................ 785.3. KẾ TOÁN CÁC KHOẢN TẠM ỨNG:.......................................................................... 81 5.3.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 81 5.3.2. Tài khoản kế toán TK312 Tạm ứng: .................................................................. 815.3.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: ............................................. 81 5.4. KẾ TOÁN CÁC KHOẢN CHO VAY:........................................................................... 82 5.4.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 825.4.2. Tài khoản kế toán: ................................................................................................ 825.4.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: ............................................. 825.5. KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI TRẢ: .......................................................................... 835.5.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 835.5.2. Tài khoản kế toán: ................................................................................................ 845.5.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: ............................................. 845.6. KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI NỘP NHÀ NƯỚC: .................................................... 875.6.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 875.6.2. Tài khoản kế toán : ............................................................................................... 875.6.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: ............................................. 875.7. KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI TRẢ CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC:.......................... 885.7.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 885.7.2. Tài khoản kế toán: ................................................................................................ 885.7.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: ............................................. 895.8. KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI NỘP THEO LƯƠNG:................................................ 905.8.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 905.8.2. Tài khoản kế toán: ................................................................................................ 905.8.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu : ............................................ 915.9. KỂ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI TRẢ ĐỐI TƯỢNG KHÁC:....................................... 915.9.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 915.9.2. Tài khoản kế toán: ................................................................................................ 925.9.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: ............................................. 925.10. KẾ TOÁN TẠM ỨNG KINH PHÍ: ................................................................................ 925.10.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 925.10.2. Tài khoản kế toán : ............................................................................................... 925.10.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: ............................................. 935.11. KẾ TOÁN KINH PHÍ ĐÃ QUYẾT TOÁN CHUYỂN NĂM SAU:.............................. 935.11.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 935.11.2. Tài khoản kế toán: ................................................................................................ 935.11.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: ............................................. 945.12. KẾ TOÁN KINH PHÍ CẨP CHO CẤP DƯỚI:.............................................................. 9575.12.1. Khái niệm:.............................................................................................................955.12.2. Tài khoản kế toán:.................................................................................................955.12.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu:..............................................955.13. KẾ TOÁN THANH TOÁN NỘI BỘ: .............................................................................955.13.1. Khái niệm:.............................................................................................................955.13.2. Tài khoản kế toán..................................................................................................965.13.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu:..............................................96 Chương 6: KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ, NGUỒN VỐN VÀ CÁC QUỸ..............................1006.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGUỒN KINH PHÍ :.........................................................1006.1.1. Khái niệm :..........................................................................................................1006.1.2. Phân loại nguồn kinh phí: ...................................................................................1016.1.3. Quy định kế toán.................................................................................................1016.2. KỂ TOÁN NGUỒN VỐN KINH DOANH...................................................................1026.2.1. Khái niệm............................................................................................................1026.2.2. Tài khoản kế toán:...............................................................................................1026.2.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu:............................................1036.4. KẾ TOÁN CHÊNH LỆCH ĐÁNH GIÁ LẠI TÀI SẢN:..............................................1036.4.1. Khái niệm:...........................................................................................................1036.4.2. Tài khoản kế toán................................................................................................1036.4.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu.............................................1046.5. KẾ TOÁN CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI : ........................................................1056.5.1. Khái niệm:...........................................................................................................1056.5.2. Tài khoản kế toán :..............................................................................................1066.5.3. Phương pháp hạch toán một sổ nghiệp vụ chủ yếu.............................................1076.6. KẾ TOÁN CHÊNH LỆCH THU CHI CHƯA XỬ LÝ:................................................1096.6.1. Khái niệm:...........................................................................................................1096.6.2. Tài khoản kế toán................................................................................................1106.6.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu.............................................1106.7. KẾ TOÁN TRÍCH LẬP VÀ SỬ DỤNG CÁC QUỸ : ..................................................1126.7.1. Khái niệm :..........................................................................................................1126.7.2. Tài khoản kế toán:...............................................................................................1136.7.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu:............................................1136.8. KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN: ............................1156.8.1. Khái niệm:...........................................................................................................1156.8.2. Tài khoản kế toán:...............................................................................................1166.8.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu.............................................1166.9. KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ HOẠT ĐỘNG............................................................1186.9.1. Khái niệm............................................................................................................11886.9.2. Tài khoản kế toán: .............................................................................................. 1196.9.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: ........................................... 1216.10. KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ DỰ ÁN:..................................................................... 1256.10.1. Khái niệm: ............................................................................................................ 1256.10.2. Tài khoản kế toán: .............................................................................................. 1256.10.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu ............................................ 1266.11. KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ THEO ĐƠN ĐẶT HÀNG CỦA NHÀ NƯỚC:........ 1296.11.1. Khái niệm: .......................................................................................................... 1296.11.2. Tài khoản kế toán: .............................................................................................. 1296.11.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yểu: ........................................... 1306.12. KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ ĐÃ HÌNH THÀNH TSCĐ:....................................... 1316.12.1. Khái niệm: .......................................................................................................... 1316.12.2. Tài khoản kế toán : ............................................................................................. 1326.12.3. Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu ............................................ 132Chương 7:KẾ TOÁN THU – CHI .............................................................................................. 1377.1. KẾ TOÁN CÁC KHOẢN THU:................................................................................... 1377.1.1. Giới thiệu chung về các khoản thu:.................................................................... 1377.1.2. Kế toán các khoản thu: ....................................................................................... 1377.1.3. Kế toán thu chưa qua ngân sách: ........................................................................ 1437.1.4. Kế toán thu hoạt động sản xuất kinh doanh: ...................................................... 1457.2. KỂ TOÁN CÁC KHOẢN CHI: .................................................................................... 1497.2.1. Giới thiệu chung về các khoản chi: .................................................................... 1497.2.2. Kế toán chỉ hoạt động sản xuất kinh doanh........................................................ 1497.2.3. Kế toán chi theo đơn đặt hàng của nhà nước...................................................... 1537.2.4 Kế toán chi phí trả trước: .......................................................................................... 1557.2.5. Kế toán chi hoạt động:........................................................................................ 1587.2.6. Kế toán chi dự án:............................................................................................... 1637.2.7. Kế toán chi phí quản lý chung:........................................................................... 166Chương 8: BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP ............. 1698.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH: ......................................... 1698.1.1. Mục đích của báo cáo tài chính: ......................................................................... 1698.1.2. Yêu cầu lập và trình bày báo cáo tài chính: ....................................................... 1698.1.3. Trách nhiệm của các đơn vị trong việc lập, nộp báo cáo tài chính: ........................ 170 8.1.4. Kỳ hạn lập báo cáo tài chính: ............................................................................. 170 8.1.5. Thời hạn nộp báo cáo tài chính: ......................................................................... 1708.2. DANH MỤC VÀ NƠI NHẬN BÁO CÁO TÀI CHÍNH.............................................. 1718.2.1. Danh mục báo cáo tài chính của đơn vị cấp cơ sở ............................................. 1718.2.2. Danh mục báo cáo tài chính của đơn vị cấp I và cấp II ................................................. 17298.3. CÔNG VIỆC THỰC HIỆN TRƯỚC KHI LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH: ..................1728.4. PHƯƠNG PHÁP LẬP CÁC BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ KỂ TOÁN CẤP CƠ SỞ 1728.4.1. Bảng cân đối tài khoản (Mẫu B01H).................................................................1728.4.2. Tổng họp tình hình kinh phí và quyết toán kinh phí đã sử dụng (Mẫu B02H) .1748.4.3. Báo cáo chi tiết kinh phí hoạt động (Phụ biểu F021H) .....................................1858.4.4. Báo cáo chi tiết kinh phí dự án (Phụ biểu F02 2H) ..........................................1868.4.5. Bảng đối chiếu dự toán kinh phí ngân sách cấp theo hình thức rút dự toán tại kho bạc nhà nước (Phụ biểu F02 3aH) .........................................................................................1888.4.6. Bảng đối chiếu tình hình tạm ứng và thanh toán tạm ứng kinh phí ngân sách tại kho bạc nhà nước (Phụ biểu F02 3bH) ..................................................................................1908.4.7. Bảng đối chiếu số dư tài khoản tiền gửi (Mẫu số F02 3cH).............................1918.4.8. Báo cáo thu, chi hoạt động sự nghiệp và hoat động sản xuất kinh doanh (Mẫu số B03 H) 1928.4.9. Báo cáo tình hình tăng, giảm tài sản cố định (Mẩu B04 H) .............................1958.4.10. Báo cáo kinh phí chưa sử dụng đã quyết toán năm trước chuyển sang (Mẫu số B05 H): 1958.4.11. Báo cáo kinh phí chưa sử dụng đã quyết toán năm trước chuyển sang (Mẫu số B05 H): 1968.4.12. Thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu B06 H): ..................................................198HỆ THỐNG BÀI TẬP ................................................................................................................ 203PHỤ LỤC 1 .................................................................................................................................233PHỤ LỤC 2 .................................................................................................................................236PHỤ LỤC 3 .............................................................................................................................24233

Trang 2

LỜI MỞ ĐẦU

Các đơn vị thuộc khu vực công nói chung và các đơn vị hành chính sự nghiệp nói riêng đang nắm giữ và sử dụng một khối lượng nguồn lực vật chất, lao động đáng kể trong nền kinh tế - xã hội Kế toán đóng một vai trò không thể thiếu trong việc quản lý và sử dụng các nguồn lực tại các đơn vị hành chính sự nghiệp Với chức năng thông tin và kiểm tra, kế toán tạo cơ sở để các nhà quản lý cũng như các cơ quan chức năng và các đối tượng khác có thể đánh giá, kiểm soát

và đưa ra các quyết định quản lý cần thiết đối với hoạt động của đơn vị hành chính sự nghiệp

Kế toán hành chính sự nghiệp là một môn học thuộc chương trình đào tạo của chuyên ngành

kế toán, và trong thời gian tới sẽ là môn học chủ đạo trong chương trình đào tạo của chuyên ngành Kế toán công Nhằm đáp ứng nhu cầu học tập và giảng dậy môn học Kế toán hành chính

sự nghiệp, Bộ môn Kế toán công đã biên soạn quyển Giáo trình Kế toán hành chính sự nghiệp Quyển sách trình bày các khái niệm của đối tượng kế toán hành chính sự nghiệp, những nguyên tắc kế toán cơ bản và các phương pháp thu thập, xử lý, tổng hợp thông tin phát sinh trong hoạt động kinh tế, tài chính của đơn vị hành chính sự nghiệp, từ đó cung cấp thông tin hữu ích cho các đối tượng có nhu cầu sử dụng thông qua hệ thống báo cáo tài chính của đơn vị hành chính

từ quý bạn đọc để lần tái bản sau đạt chất lượng cao hơn

Nhóm tác giả

Trang 3

CÁC TỪ VIẾT TẮT

BCTC Báo cáo tài chính BHTN Bảo hiểm thất nghiệp BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm y tế BQLNH Bình quân liên ngân hàng CCDC Công cụ dụng cụ

CL Chênh lệch ĐĐH Đơn đặt hàng GTGC Ghi thu ghi chi GTGT Giá trị gia tăng HCSN Hành chính sự nghiệp KBNN Kho bạc nhà nước KPCĐ Kinh phí công đoàn NLVL Nguyên liệu, vật liệu NSNN Ngân sách nhà nước SXKD Sản xuất kinh doanh

TK Tài khoản TSCĐ Tài sản cố định XDCB Xây dựng cơ bản

Trang 4

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 2

MỤC LỤC 4

Chương 1: TỔNG QUAN KẾ TOÁN HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 10

1.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP: 10

1.1.1 Khái niệm: 10

1.1.2 Cơ cấu tổ chức hoạt động: 10

1.1.3 Nguồn kinh phí của đơn vị: 11

1.1.4 Các cấp dự toán trong quản lý-sử dụng ngân sách nhà nước:

11 1.2 ĐỐI TƯỢNG KẾ TOÁN, NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP: 12

1.2.1 Đối tượng kế toán: 12

1.2.2 Nguyên tắc kế toán: 12

1.3 TỔ CHỨC CÔNG TÁC KỂ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP: 14 1.3.1 Tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ kế toán: 14

1.3.2 Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán: 14

1.3.3 Tổ chực vận dụng hệ thống sổ kế toán 14

1.3.4 Tổ chức lập và cung cấp thông tin thông qua hệ thống báo cáo tài chính: 15

1.3.5 Tố chức bộ máy kế toán: 15

1.3.6 Tổ chức phân tích, kiểm tra kế toán: 16

Chương 2: KẾ TOÁN TIỀN VÀ VẬT TƯ 17

2.1 KẾ TOÁN TIỀN: 17

2.1.1 Giới thiệu chung về tiền: 17

2.1.2 Kiểm soát nội bộ đối với tiền 17

2.1.3 Quy định kế toán: 18

2.1.4 Kế toán tiền mặt: 20

2.1.5 Kế toán tiền gửi ngân hàng, kho bạc : 24

2.1.6 Kế toán tiền đang chuyển: 28

2.2 KẾ TOÁN VẬT TƯ: 31

2.2.1 Giới thiệu chung về vật tư: 31

2.2.2 Quy định kế toán: 31

2.2.3 Kế toán nguyên liệu, vật liệu và công cụ, dụng cụ: 31

2.2.4 Kế toán sản phẩm, hàng hóa: 35

Chương 3: KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ XÂY DỰNG CƠ BẢN 39

Trang 5

3.1 KẾ TOÁN TĂNG, GIẢM TÀI SẢN CỐ ĐỊNH 39

3.1.1 Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định 39

3.1.2 Phân loại tải sản cố định: 40

3.1.3 Quy định quản lý tài sản cố định 41

3.1.4 Nguyên tắc xác định giá trị tài sản cố định 41

3.1.5 Tài khoản kế toán: 43

3.1.6 Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu: 43

3.2 KẾ TOÁN HAO MÒN VÀ KHẤU HAO TÀI SẢN CỐ ĐỊNH: 51

3.2.1 Đối tượng tính hao mòn/khấu hao: 51

3.2.2 Kỳ tính hao mòn/khấu hao 52

3.2.3 Thời gian sử dụng và tỷ lệ tính hao mòn/khấu hao 52

3.2.4 Phương pháp tính hao mòn/khấu hao 53

3.2.5 Tài khoản kế toán 54

3.2.6 Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu 55

3.3 KẾ TOÁN SỬA CHỮA TÀI SẢN CỐ ĐỊNH 56

3.3.1 Sửa chữa nhỏ tài sản cố định 56

3.3.2 Sửa chữa lớn tài sản cố định 57

3.4 KỂ TOÁN XÂY DỰNG CƠ BẢN: 59

3.4.1 Các hình thức quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản: 59

3.4.2 Trình tự đầu tư xây dựng cơ bản: 60

3.4.3 Phân loại chi phí đầu tư xây dựng cơ bản 61

3.4.4 Các phương thức thanh toán 62

3.4.5 Tài khoản kế toán 63

Chương 4: KẾ TOÁN ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH 68

4.1 KHÁI NIỆM ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH: 68

4.2 PHÂN LỌẠI ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH: 68

4.3 NGUYÊN TẲC KỂ TOÁN: 69

4.4 TÀI KHOẢN KẾ TOÁN: 70

4.5 PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN MỘT SỐ NGHIỆP VỤ CHỦ YẾU: 71

4.5.1 Mua bán chứng khoán để hưởng chênh lệch giá: 71

4.5.2 Mua trái phiếu hoặc gửi tiền có kỳ hạn để nhận lãi : 71

4.5.3 Góp vốn liên doanh, liên kết 72

Chương 5: KẾ TOÁN THANH TOÁN 76

5.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÁC KHOẢN THANH TOÁN: 76

5.2 KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI THU : 76

5.2.1 Khái niệm : 76

5.2.2 Tài khoản kế toán: 77

Trang 6

5.3 KẾ TOÁN CÁC KHOẢN TẠM ỨNG: 81

5.3.2 Tài khoản kế toán TK312 - Tạm ứng: 81

5.4 KẾ TOÁN CÁC KHOẢN CHO VAY: 82

5.5 KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI TRẢ: 83

5.6 KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI NỘP NHÀ NƯỚC: 87

5.6.2 Tài khoản kế toán : 87

5.7 KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI TRẢ CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC: 88

5.8 KẾ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI NỘP THEO LƯƠNG: 90

5.8.3 Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu : 91

5.9 KỂ TOÁN CÁC KHOẢN PHẢI TRẢ ĐỐI TƯỢNG KHÁC: 91

5.10 KẾ TOÁN TẠM ỨNG KINH PHÍ: 92

5.11 KẾ TOÁN KINH PHÍ ĐÃ QUYẾT TOÁN CHUYỂN NĂM SAU: 93

5.12 KẾ TOÁN KINH PHÍ CẨP CHO CẤP DƯỚI: 95

Trang 7

5.13 KẾ TOÁN THANH TOÁN NỘI BỘ: 95

Chương 6: KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ, NGUỒN VỐN VÀ CÁC QUỸ 100

6.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ NGUỒN KINH PHÍ : 100

6.1.1 Khái niệm : 100

6.1.2 Phân loại nguồn kinh phí: 101

6.1.3 Quy định kế toán 101

6.2 KỂ TOÁN NGUỒN VỐN KINH DOANH 102

6.2.1 Khái niệm 102

6.4 KẾ TOÁN CHÊNH LỆCH ĐÁNH GIÁ LẠI TÀI SẢN: 103

6.5 KẾ TOÁN CHÊNH LỆCH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI : 105

6.5.3 Phương pháp hạch toán một sổ nghiệp vụ chủ yếu 107

6.6 KẾ TOÁN CHÊNH LỆCH THU CHI CHƯA XỬ LÝ: 109

6.7 KẾ TOÁN TRÍCH LẬP VÀ SỬ DỤNG CÁC QUỸ : 112

6.7.1 Khái niệm : 112

6.8 KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN: 115

6.9 KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ HOẠT ĐỘNG 118

6.9.1 Khái niệm 118

Trang 8

6.10 KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ DỰ ÁN: 125

6 10.1 Khái niệm: 125

6.11 KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ THEO ĐƠN ĐẶT HÀNG CỦA NHÀ NƯỚC: 129

6.11.1 Khái niệm: 129

6.11.3 Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yểu: 130

6.12 KẾ TOÁN NGUỒN KINH PHÍ ĐÃ HÌNH THÀNH TSCĐ: 131

6.12.1 Khái niệm: 131

Chương 7:KẾ TOÁN THU – CHI 137

7.1 KẾ TOÁN CÁC KHOẢN THU: 137

7.1.1 Giới thiệu chung về các khoản thu: 137

7.1.2 Kế toán các khoản thu: 137

7.1.3 Kế toán thu chưa qua ngân sách: 143

7.1.4 Kế toán thu hoạt động sản xuất kinh doanh: 145

7.2 KỂ TOÁN CÁC KHOẢN CHI: 149

7.2.1 Giới thiệu chung về các khoản chi: 149

7.2.2 Kế toán chỉ hoạt động sản xuất kinh doanh 149

7.2.3 Kế toán chi theo đơn đặt hàng của nhà nước 153

7.2.4 Kế toán chi phí trả trước: 155

7.2.5 Kế toán chi hoạt động: 158

7.2.6 Kế toán chi dự án: 163

7.2.7 Kế toán chi phí quản lý chung: 166

Chương 8: BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP 169

8.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH: 169

8.1.1 Mục đích của báo cáo tài chính: 169

8.1.2 Yêu cầu lập và trình bày báo cáo tài chính: 169

8.1.3 Trách nhiệm của các đơn vị trong việc lập, nộp báo cáo tài chính: 170

8.1.4 Kỳ hạn lập báo cáo tài chính: 170

8.1.5 Thời hạn nộp báo cáo tài chính: 170

8.2 DANH MỤC VÀ NƠI NHẬN BÁO CÁO TÀI CHÍNH 171

8.2.1 Danh mục báo cáo tài chính của đơn vị cấp cơ sở 171

8.2.2 Danh mục báo cáo tài chính của đơn vị cấp I và cấp II 172

Trang 9

8.3 CÔNG VIỆC THỰC HIỆN TRƯỚC KHI LẬP BÁO CÁO TÀI CHÍNH: 172

8.4 PHƯƠNG PHÁP LẬP CÁC BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ KỂ TOÁN CẤP CƠ SỞ 172 8.4.1 Bảng cân đối tài khoản (Mẫu B01-H) 172

8.4.2 Tổng họp tình hình kinh phí và quyết toán kinh phí đã sử dụng (Mẫu B02-H) 174 8.4.3 Báo cáo chi tiết kinh phí hoạt động (Phụ biểu F02-1H) 185

8.4.4 Báo cáo chi tiết kinh phí dự án (Phụ biểu F02 - 2H) 186

8.4.5 Bảng đối chiếu dự toán kinh phí ngân sách cấp theo hình thức rút dự toán tại kho bạc nhà nước (Phụ biểu F02 - 3aH) 188

8.4.6 Bảng đối chiếu tình hình tạm ứng và thanh toán tạm ứng kinh phí ngân sách tại kho bạc nhà nước (Phụ biểu F02 - 3bH) 190

8.4.7 Bảng đối chiếu số dư tài khoản tiền gửi (Mẫu số F02 - 3cH) 191

8.4.8 Báo cáo thu, chi hoạt động sự nghiệp và hoat động sản xuất kinh doanh (Mẫu số B03 - H) 192 8.4.9 Báo cáo tình hình tăng, giảm tài sản cố định (Mẩu B04 - H) 195

8.4.10 Báo cáo kinh phí chưa sử dụng đã quyết toán năm trước chuyển sang (Mẫu số B05 - H): 195 8.4.11 Báo cáo kinh phí chưa sử dụng đã quyết toán năm trước chuyển sang (Mẫu số B05 - H): 196 8.4.12 Thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu B06 - H): 198

HỆ THỐNG BÀI TẬP 203

PHỤ LỤC 1 233

PHỤ LỤC 2 236

PHỤ LỤC 3 24233

Trang 10

Chương 1: TỔNG QUAN KẾ TOÁN HÀNH CHÍNH SỰ

NGHIỆP

MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG

Sau khi học xong chương này, người đọc có thể:

 Nắm được một số vấn đề chung về đơn vị HCSN gồm các loại đơn vị HCSN, nguồn

 kinh phí hoạt động và phương pháp quản lý tài chính

 Mô tả được các cấp dự toán của hệ thống HCSN

 So sánh được điểm khác biệt về nguyên tắc kế toán giữa đơn vị HCSN và doanh nghiệp

 Nắm được một cách tổng quát tình hình tổ chức công tác kế toán trong đơn vị HCSN

1.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP:

1.1.1 Khái niệm:

Đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN) là những đơn vị sử dụng kinh phí để hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực quản lý nhà nước và cung cấp các dịch vụ công cho xã hội Như vậy, các đơn vị HCSN có thể chia làm hai loại:

 Cơ quan hành chính: là các đơn vị hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực quản lý nhà nước (như

các bộ, ủy ban nhân dân các cấp )

 Đơn vị sự nghiệp: là các đơn vị hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực cung cấp các dịch vụ côngcho xã hội (như các bệnh viện công, trường học công lập )

Mặc dù hoạt động của các đơn vị HCSN chủ yếu là trong lĩnh vực quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công cho xã hội (vốn là các hoạt động phi lợi nhuận), các đơn vị này vẫn có thể thực hiện một số hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) nhằm mục tiêu khai thác tối đa các nguồn thu Tuy nhiên, đây chỉ là các hoạt động phụ tại các đơn vị này

1.1.2 Cơ cấu tổ chức hoạt động:

Đơn vị HCSN là một tổ chức được hình thành và hoạt động theo quy định của pháp luật Đơn vị HCSN là một thực thể bao gồm nhiều bộ phận gắn kết với nhau để thực hiện các nhiệm vụ được giao và cùng hướng đến mục tiêu chung của đơn vị

Cơ cấu tổ chức hoạt động của mỗi đơn vị HCSN được sắp xếp sao cho phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của đơn vị Vì thế, mỗi đơn vị HCSN đều có thể có cơ cấu tổ chức hoạt động khác nhau Tuy nhiên, thông thường, một đơn vị HCSN sẽ tổ chức thành nhiều phòng ban để thực hiện các chức năng và nhiệm vụ

Trang 11

1.1.3 Nguồn kinh phí của đơn vị:

Khi các đớn vị HCSN hoạt động, điều tất yếu là sẽ có các khoản chi phát sinh Nguồn kinh phí để các đơn vị này trang trải cho các khoản chi đến từ sự cấp phát của ngân sách nhà nước (NSNN), từ các khoản thu phí và lệ phí, các khoản viện trợ và một số khoản thu khác theo luật định

Việc quản lý tài chính tại các đơn vị HCSN thực hiện theo một trong các phương pháp sau:

■ Phương pháp thu đủ, chi đủ: Tất cả các khoản thu của đơn vị được nộp hết vào ngân sách,

nhà nước sẽ cấp phát lại cho đơn vị để sử dụng Phương pháp này thường được áp dụng cho các đơn vị HCSN không có thu hoặc nguồn thu nhỏ bé

■ Phương pháp thu, chi chênh lệch: Các khoản thu của đơn vị được giữ lại tại đơn vị để sử

dụng, nếu thiếu, nhà nước sẽ cấp thêm kinh phí cho đơn vị Phương pháp này thường được

áp dụng cho các đơn vị HCSN có nguồn thu lớn

■ Phương pháp quản lý theo định mức: Các đơn vị được áp dụng phương pháp này phải lập

dự toán cho các khoản mục chi và phải thực hiện chi đúng theo dự toán Phương pháp này được áp dụng nhằm quản lý vấn đề chi tiêu tại các đơn vị HCSN

■ Phương pháp khoán trọn gói: Với các đơn vị hành chính, nhà nước thực hiện cơ chế khoán

biên chế; với các đơn vị sự nghiệp: nhà nước thực hiện cơ chế tự chủ tài chính Phương pháp này giúp các đơn vị HCSN tự chủ hơn trong chi tiêu, thúc đẩy các đơn vị tiết kiệm và nâng cao hiệu quả hoạt động

1.1.4 Các cấp dự toán trong quản lý-sử dụng ngân sách nhà nước:

Các đơn vị HCSN thụ hưởng kinh phí từ NSNN được chia thành ba cấp:

■ Đơn vị dự toán cấp 1: Nhận kinh phí từ thủ tướng chính phủ hoặc chủ tịch ủy ban nhân dân

các cấp Đơn vị dự toán cấp 1 có trách nhiệm phân bổ dự toán cho đơn vị dự toán cấp 2 hoặc cấp 3 Đơn vị dự toán cấp 1 phải tổ chức công tác kế toán tại đơn vị; đồng thời chỉ đạo, điều

hành, kiểm tra kế toán và quyết toán tình hình sử dụng kinh phí ở các đơn vị dự toán trực

thuộc (cấp 2 và cấp 3)

■ Đơn vị dự toán cấp 2: Nhận dự toán phân bổ từ đơn vị dự toán cấp 1, có trách nhiệm phân

bổ dự toán cho đơn vị dự toán cấp 3 Đơn vị dự toán cấp 2 phải tổ chức công tác kế toán tại đơn vị, đồng thời chỉ đạo, điều hành, kiểm tra kế toán và quyết toán tình hình sử dụng kinh

phí ở các đơn vị dự toán trực thuộc (cấp 3),

■ Đơn vị dự toán cấp 3: Nhận dự toán phân bổ từ đơn vị dự toán cấp 1 hoặc cấp 2 Đơn vị dự

toán cấp 3 phải tổ chức công tác kế toán tại đơn vị và quyết toán tình hình sự dụng kinh phí

Trang 12

Sơ đồ phân bổ dự toán các cấp

Các đơn vị kế toán HCSN phải tổ chức công tác kế toán theo quy định của nhà nước để thu thập, xử lý, tổng hợp và cung cấp thông tin kinh tế - tài chính cho các đối tượng có nhu cầu sử dụng thông tin bên trong và bên ngoài đơn vị Đối tượng sử dụng thông tin bên trong đơn vị bao gồm thủ trưởng đơn vị và các phòng ban chức năng Đối tượng sử dụng thông tin bên ngoài đơn

vị bao gồm cơ quan tài chính, thống kê, kho bạc nhà nước (KBNN) và các đối tượng khác có liên quan

1.2 ĐỐI TƯỢNG KẾ TOÁN, NGUYÊN TẮC KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP:

1.2.1 Đối tượng kế toán:

Theo Nghị định 128/2004/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Kế toán áp dụng trong lĩnh vực kế toán nhà nước, đối tượng kế toán của đơn vị HCSN bao gồm:

Tiền và các khoản tương đương tiền;

Vật tư và TSCĐ;

Nguồn kinh phí, quỹ;

Các khoản thanh toán trong và ngoài đơn vị;

Thu, chi và xử lý chênh lệch thu, chi hoạt động;

Đầu tư tài chính, tín dụng nhà nước;

Các tài sản khác liên quan đến đơn vị kế toán

1.2.2 Nguyên tắc kế toán:

Kế toán của đơn vị HCSN phải tuân thủ các nguyên tắc sau:

Trang 13

■ Hoạt động liên tục: Báo cáo tài chính (BCTC) phải được lập trên cơ sờ giả định là đơn vị

đang hoạt động liên tục và sẽ tiếp tục hoạt động bình thường trong một tương lai gần: điều này đặt ra yêu cầu là phải sử dụng giá gốc để ghi nhận thông tin và trình bày thông tin của các đối tượng kế toán có liên quan Nếu giả thiết hoạt động liên tục bị vi phạm (đơn vị sắp giải thể, sát nhập, thanh lý, ) thì BCTC phải lập theo một cơ sử khác và phải giải thích cơ

sở đã sử dụng để lập BCTC

■ Giá gốc: Tài sản phải được ghi nhận theo giá gốc Giá gốc là khoản chi thực tế bằng tiền

hoặc một khoản tương đương tiền mà đơn vị bỏ ra để có được đối tượng kế toán là các loại tài sản khác nhau Giá gốc của tài sản không được thay đổi trừ khi có các quy định cụ thể theo các văn bản pháp luật của nhà nước Giá gốc của tài sản trong đơn vị HCSN có một số điểm khác biệt so với giá gốc của tài sản trong doanh nghiệp Việc này sẽ được bàn đến trong các chương kế tiếp

■ Phù hợp: Việc ghi nhận các khoản ghi nhận thu và các khoản chi phải phù hợp với nhau

Xác định và ghi nhận các khoản chi phải phù hợp với các khoản thu của kỳ kế toán, để qua

đó có căn cứ quyết toán tình hình thu chi, cũng như xác định đúng kết quả kinh doanh trong hoạt động SXKD của đơn vị HCSN

■ Nhất quán: Các chính sách và phương pháp kế toán mà đơn vị sử dụng phải nhất quán ít

nhất trong một kỳ kế toán năm Trường hợp chính sách và phương pháp kế toán đã chọn có thay đổi, thì các đơn vị phải giải trình lý do thay đổi và được cấp có thẩm quyền xác nhận là hợp lý

■ Thận trọng: Thận trọng là việc xem xét, cân nhắc, phán đoán để lập các ước tính kế toán

trong các điều kiện không chắc chắn Nguyên tắc thận trọng đòi hỏi: không đánh giá giá trị của các tài sản và các khoản thu nhập cao hơn giá trị thực; không đánh giá giá trị của các khoản nợ phải trả và các khoản chi thấp hơn giá trị thực

■ Trọng yếu: Thông tin được coi là trọng yếu trong trường hợp: Thiếu thông tín đó hoặc thông

tin đó không chính xác sẽ làm sai lệch đáng kể BCTC, làm ảnh hưởng đến quyết định của người sử dụng BCTC Tính trọng yếu phụ thuộc vào độ lớn và tính chất của thông tin hoặc các sai sót được đánh giá trong hoàn cảnh cụ thể

Cơ sở dồn tích kết hợp với cơ sở tiền mặt là đặc điểm rất quan trọng của kế toán đơn vị HCSN

■ Cơ sở dồn tích: Các nghiệp vụ kinh tế của đơn vị được ghi nhận vào thời điểm phát sinh,

không phải vào thời điểm thực thu, thực chi tiền Cơ sở dồn tích được sử dụng rộng rãi cho hoạt động SXKD của các đơn vị HCSN (nếu có)

■ Cơ sở tiền mặt: Các nghiệp vụ kinh tế của đơn vị được ghi nhận vào thời điểm thực thu,

Trang 14

■ Tổ chức kế toán phù hợp với mục lục NSNN: Các hoạt động thu, chi của đơn vị HCSN đều gắn liền và nằm trong tổng thể thu, chi của NSNN Do vậy, để phục vụ cho yêu cầu tổng hợp

và kiểm soát việc thu, chi ngân sách, kế toán đơn vị HCSN phải tổ chức theo dõi các khoản thu, chi phù hợp với quy định của mục lục NSNN

1.3 TỔ CHỨC CÔNG TÁC KỂ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP:

1.3.1 Tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ kế toán:

Chế độ chứng từ kế toán áp dụng cho đơn vị HCSN được nhà nước quy định thống nhất Theo

chế độ kế toán HCSN, chứng từ kế toán được phần theo các chỉ tiêu sau (Xem phụ lục 1):

Chỉ tiêu lao động, tiền lương

Chứng từ kế toán là căn cứ pháp lý để chứng minh cho nghiệp vụ phát sinh, là căn cứ ghi sổ

kế toán nên phải được lập, ký, luân chuyển, kiểm tra đúng theo quy định của nhà nước Các đơn vị HCSN phải căn cứ vào đặc điểm hoạt động cũng như nhu cầu về dữ liệu đầu vào của hệ thống kế toán, để vận dụng chế độ chứng từ kế toán vào đơn vị một cách phù hợp

1.3.2 Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán:

Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng cho đơn vị HCSN được nhà nước quy định thống nhất Theo chế độ kế toán HCSN, hệ thống tài khoản này bao gồm bảy loại, trong đó các loại tài khoản từ 1 đến 6 được phản ánh theo phương pháp ghi kép, riêng tài khoản loại 0 được phản ánh theo phương pháp ghi đơn Mỗi đơn vị phải căn cứ vào đặc điểm hoạt động của đơn vị để

tổ chức sử dụng hệ thống tài khoản một cách phù hợp và đúng theo quy định của nhà nước

Trang 15

đó, hình thức Nhật ký - Sổ cái phù hợp với các đơn vị quy mô nhỏ; hình thức Chứng từ ghi sổ phù hợp với các đơn vị quy mô trung bình, lớn; hình thức Nhật ký chung có thể áp dụng cho bất kỳ đơn vị ở quy mô nào

Các đơn vị HCSN đều phải mở sổ kế toán, ghi chép, quản lý, bảo quản, lưu trữ sổ kế toán theo đúng quy định của pháp luật Các đơn vị HCSN cấp I và cấp II ngoài việc mở sổ kế toán cho đơn vị, còn phải mở sổ kế toán theo dõi việc phân bổ dự toán, tổng hợp việc sử dụng kinh phí và quyết toán kinh phí của các đơn vị trực thuộc, để tổng họp BCTC về tình hình sử dụng kinh phí, và quyết toán với cơ quan quản lý cấp trên và cơ quan tài chính đồng cấp

1.3.4 Tổ chức lập và cung cấp thông tin thông qua hệ thống báo cáo tài chính:

Đơn vị HCSN có trách nhiệm lập BCTC vào cuối mỗi kỳ kế toán để cung cấp thông tin cho các đối tượng sử dụng thông tin trong đơn vị và ngoài đơn vị

BCTC của đơn vị HCSN dùng để tổng hợp tình hình về tài sản, tiếp nhận và sử dụng kinh phí ngân sách của nhà nước; tình hình thu, chi và kết quả hoạt động của đơn vị HCSN trong

kỳ kế toán, cung cấp thông tin kinh tế, tài chính phục vụ cho việc đánh giá tình hình và kết quả hoạt động của đơn vị, là căn cứ quan trọng giúp các cơ quan chức năng nhà nước, lãnh đạo đơn vị kiểm tra, giám sát, điều hành hoạt động của đơn vị, và quyết toán kinh phí ngân sách được cấp

BCTC được nhà nước quy định thống nhất về danh mục, mẫu biểu và chỉ tiêu trong từng báo cáo, phượng pháp lập, nơi gửi báo cáo, thời hạn gửi báo cáo Đơn vị HCSN phải tổ chức lập báo cáo đúng theo mẫu biểu quy định, phản ánh đầy đủ các chỉ tiêu đã quy định, phải lập đúng kỳ hạn, nộp đúng thời hạn và đầy đủ báo cáo tới từng nơi nhận báo cáo

1.3.5 Tố chức bộ máy kế toán:

Tổ chức bộ máy kế toán trong đơn vị HCSN là tổ chức sử dụng nhân sự để thực hiện công tác kế toán trong đơn vị HCSN Tổ chức bộ máy kế toán trong đơn vị HCSN bao gồm các vấn đề sau:

Xác định số lượng người cần phải có trong bộ máy

Phân công, phân nhiệm để thực hiện các phần hành kế toán

Xác lập mối quan hệ giữa các bộ phận trong bộ máy kế toán cũng như với các bộ phận khác

có liên quan trong đơn vị, để thu thập, luân chuyển và xử lý dữ liệu, cung cấp thông tin Xây dựng kế hoạch công tác, quy trình làm việc của bộ phận kế toán nhằm đảm bảo quy định của nhà nước, đạo đức nghề nghiệp

Tùy theo quy mô của đơn vị mà hệ thống kế toán đơn vị có thể tổ chức theomô hình tập trung hay phân tán

Trang 16

■ Mô hình tập trung: Tất cả công việc kế toán được thực hiện tại phòng kế toán

■ Mô hình phân tán: Công việc kế toán được phân cấp cho các bộ phận trực thuộc thực hiện

một phần, sau đó phòng kế toán căn cứ vào số liệu do các bộ phận, đơn vị trực thuộc cung cấp để thực hiện tổng hợp và lập báo cáo cho từng đơn vị

Thông thường, các đơn vị HCSN tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung

1.3.6 Tổ chức phân tích, kiểm tra kế toán:

Đơn vị HCSN phải có trách nhiệm thực hiện kiểm tra tình hình công tác kế toán tại đơn vị Ngoài ra, việc kiểm tra kế toán còn được thực hiện bởi cơ quan cấp trên và cơ quan tài chính cho tất cả các kỳ hoạt động của đơn vị Nội dung kiểm tra bao gồm:

Kiểm tra việc chấp hành chính sách, quy định về quản lý tài chính,

Kiểm tra việc tổ chức vận dụng chế độ kế toán,

Kiểm tra tính cập nhật và xác thực của thông tin do kế toán thu thập, ghi nhận và cung cấp, Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch và quy trình làm việc tại đơn vị

Định kỳ, đơn vị HCSN phải tổ chức phân tích tình hình hoạt động của đơn vị nhằm kiểm tra tình hình sử dụng kinh phí nhà nước, tình hình chấp hành dự toán, định mức, tiêu chuẩn chi tiêu, đánh giá hiệu quả công tác và kiến nghị các biện pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị

Trang 17

Chương 2: KẾ TOÁN TIỀN VÀ VẬT TƯ

 Nhận biết được các loại tiền và vật tư trong đơn vị HCSN;

 Nắm bắt được các quy định của nhà nước trong việc theo dõi, quản lý tiền và vật tư;

 Vận (dụng được các nguyên tắc, phương pháp hạch toán các nghiệp vụ kinh tế liên quan đến tiền và vật tư trong từng trường hợp cụ thể

2.1 KẾ TOÁN TIỀN:

2.1.1 Giới thiệu chung về tiền:

Tiền là một bộ phận tài sản của đơn vị HCSN Tiền được dùng làm phương tiện thanh toán và

có thể chuyển đổi thành các loại tài sản khảc một cách dễ dàng Vì vậy tiền giữ một vai trò quan trọng trong quá trình hoạt động của đơn vị

Tiền của đơn vị HCSN bao gồm tiền mặt tồn quỹ, tiền gửi KBNN hoặc ngân hàng và tiền đang chuyển Tiền có thể tồn tại dưới nhiều hình thái tiền tệ khác nhau như tiền Việt Nam; các loại ngoại tệ; vàng bạc, kim khí quý, đá quý Trong đó, tiền Việt Nam là chủ yếu Ngoại tệ thường phát sinh trong các hoạt động tiếp nhận viện trợ của nước ngoài, hoặc hoạt động xuất nhập khẩu và các hoạt động khác Các nghiệp vụ kinh tế liên quan đến vàng bạc, kim khí quý,

đá quý rất hiếm khi phát sinh trong đơn vị HCSN

2.1.2 Kiểm soát nội bộ đối với tiền

Tiền là loại tài sản nhạy cảm, dễ bị gian lận, biến thủ nếu không có biện pháp quản lý và bảo vệ hữu hiệu Vì vậy, để kiểm soát đối với tiền cần chú ý các nội dung sau:

Tách rời các nhiệm vụ thu tiền, chi tiền và giữ sổ kế toán; tách biệt chức năng duyệt các khoản chi với chức năng chỉ tiền

Các khoản thu, chi tiền đều phải có đầy đủ chứng từ hợp lý, hợp lệ theo quy định

Thực hiện thanh toán thông qua kho bạc hoặc ngân hàng, hạn chế thanh toán bằng tiền mặt Thực hiện kiểm kê, đối chiếu số tiền thực tế tồn quỹ với sổ quỹ và sổ kế toán vào cuối mỗi ngày

Thực hiện đối chiếu số dư tài khoản tiền gửi trong sổ kế toán của đơn vị với sổ phụ của kho bạc, ngân hàng định kỳ

Ngoài các thủ tục kiểm soát nội bộ đối với tiền nêu trên, kế toán tại đơn vị HCSN còn phải

Trang 18

tuân thủ những quy định về quản lý thu, chi tiền qua hệ thống KBNN Phần lớn tiền của đơn vị được giữ trong các tài khoản tiền gửi mở tại KBNN Qua đó, kho bạc thực hiện chức năng kiểm soát chi nhằm đảm bảo sự tuân thủ mục đích, tiêu chuẩn, chế độ, định mức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định trong các hoạt động chi tiêu công tại đơn vị HCSN

2.1.3 Quy định kế toán:

Kế toán tiền phải sử dụng thống nhất một đơn vị tiền tệ là đồng Việt Nam Các nghiệp

vụ phát sinh có liên quan đến ngoại tệ hoặc vàng bạc, kim khí quý, đá quý phải được quy đổi ra đồng Việt Nam để ghi sổ kế toán

a) Đối với ngoại tệ:

Quy định về hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến ngoại tệ trong kỳ :

Khi đơn vị có các nghiệp vụ làm phát sinh tăng các đối tượng kế toán liên quan đến ngoại tệ, ví

dụ như các loại tài sản, nợ phải trả, doanh thu, chi phí phát sinh tăng, thì phải quy đổi ngoại tệ

ra đồng Việt Nam theo tỷ giá hối đoái tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ quy định cho từng trường hợp để ghi sổ kế toán:

■ Trường hợp nghiệp vụ liên quan đến ngoại tệ thuộc các hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ do nhà nước giao, cụ thể như hoạt động HCSN; hoạt động dự án, hoạt động thực

hiện ĐĐH của nhà nước, giá trị ngoại tệ được quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá do Bộ

tài chính công bố tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ

■ Trường hợp nghiệp vụ liên quan đến ngoại tệ thuộc hoạt động SXKD, cung ứng dịch vụ ngoài chức năng, nhiệm vụ do nhà nước giao, giá trị ngoại tệ được quy đổi ra đồng Việt

Nam theo tỷ giá do ngân hàng nhà nước Việt Nam công bố (hay còn gọi là tỷ giá giao dịch

bình quân liên ngân hàng (BQLNH))

■ Trường hợp nghiệp vụ liên quan đến hoạt động mua hoặc bán ngoại tệ trực tiếp, giá trị

ngoại tệ mua hoặc bán được quy đổi theo tỷ giá giao dịch thực tế (hay còn gọi là tỷ giá mua -

bán thực tế) giữa đơn vị HCSN với ngân hàng có quan hệ giao dịch

Khi đơn vị có các nghiệp vụ làm phát sinh giảm các đối tượng kế toán liên quan đến ngoại

tệ, ví dụ như vốn bằng tiền, nợ phải thu, nợ phải trả phát sinh giảm, thì phải quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam theo tỷ giá hối đoái đã phản ánh trên sổ kế toán (hay còn gọi là tỷ giá ghi sổ kế toán) bằng một trong bốn phương pháp: Nhập trước - xuất trước; Nhập sau - xuất trước; Bình quân gia quyền; Thực tế đích danh Cụ thể như sau:

■ Trường hợp đơn vị hạch toán giảm tiền mặt hoặc tiền gửi kho bạc, ngân hàng bằng ngoại tệ thì phải quy đổi ngoại tệ ra đồng Việt Nam theo tỷ giá được xác định bằng một trong bốn phương pháp được lựa chọn nêu trên

Trang 19

■ Trường hợp đơn vị hạch toán giảm các khoản nợ phải thu, nợ phải trả thì phải quy đổi giá trị ngoại tệ ra đồng Việt Nam theo tỷ giá đựợc xác định bằng phương pháp thực tế đích danh (hay còn gọi là tỷ giá lúc ghi nhận nợ phải thu, nợ phải trả)

Việc quy đổi ngoại tệ theo những tỷ giá hối đoái khác nhau sẽ làm phát sinh chênh lệch tỷ giá hối đoái Khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái được xử lý như sau:

■ Trường hợp chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh thuộc các hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ do nhà nước giao, thì khoản chênh lệch này được phản ánh vào bên Nợ hoặc bên

Có của tài khoản 413 - Chênh lệch tỷ giá hối đoái

■ Trường hợp chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh thuộc hoạt động SXKD, thì khoản chênh lệch này được phản ánh vào bên Nợ của tài khoản 631 - Chỉ hoạt động SXKD (nếu lỗ) hoặc bên Có của tài khoản 531 - Thu hoạt động SXKD (nếu lãi)

Quy định về đánh giá lại số dư của các khoản mục kế toán liên quan đến ngoại tệ và xử lý chênh lệch tỷ giá cuối kỳ:

Đối với các khoản mục vốn bằng tiền, nợ phải thu, nợ phải trả thuộc hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ do nhà nước giao, hiện nay chế độ kế toán HGSN chưa có quy định đánh giá lại

số dư cuối kỳ Khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh trong kỳ thuộc các hoạt động này sẽ đựợc kết chuyển vào các khoản chi tương ứng của từng hoạt động khi quyết toán hoạt động Bút toán kết chuyển chênh lệch tỷ giá sẽ làm tăng chi (tức ghi Nợ TK 661, 662) nếu chênh lệch lỗ, ngược lại làm giảm chi (tức ghi Có TK 661, 662) nếu chênh lệch lãi

Bên cạnh các khoản mục thuộc hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ do nhà nước giao, các khoản mục vốn bằng tiền, nợ phải thu, nợ phải trả liên quan đến ngoại tệ thuộc hoạt động SXKD, đựợc yêu cầu đánh giá lại số dư cuối kỳ theo tỷ giá giao dịch BQLNH tại thời điểm cuối kỳ Mọi chênh lệch tỷ giá phát sinh được phản ánh trực tiếp vào tài khoản 413 - Chênh lệch tỷ giá hối đoái trước khi được kết chuyển vào bên Nợ của tài khoản 631 - Chi hoạt động SXKD (nếu lỗ) hoặc bên Có của tài khoản 531 - Thu hoạt động SXKD (nếu lãi)

Ngoài việc theo dõi vốn bằng tiền là ngoại tệ được quy đổi thành đồng Việt Nam trên hệ thống tài khoản ghi kép, kế toán còn phải theo dõi chi tiết các loại ngoại tệ theo từng nguyên tệ trên tài khoản ghi đơn - tài khoản 007 - Ngoại tệ các loại

b) Đối với vàng bạc, kim khí quý, đá quý:

Khi đơn vị HCSN có các nghiệp vụ nhập quỹ tiền mặt hoặc nhận tiền gửi ngân hàng, kho bạc dưới dạng vàng bạc, kim khí quý, đá quý, thì giá trị vàng bạc, kim khí quý, đá quý phải được quy đổi thành đồng Việt Nam theo giá trị thực tế tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ Khi xuất vàng bạc, kim khí quý, đá quý để bán hoặc đáp ứng nhu cầu thanh toán, kế toán phải quy đổi

Trang 20

lượng vàng bạc, kim khí quý, đá quý theo giá trị xuất được xác định bằng một trong bốn phương pháp tương tự như đối với ngoại tệ

Chênh lệch giữa giá trị xuất với giá trị thực tế tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ được phản ánh vào bên Nợ hoặc bên Có của TK 5118 - Thu khác (nếu nghiệp vụ thuộc hoạt động thực hiện chức năng, nhiệm vụ do nhà nước giao), hoặc được phản ánh vào bên Nợ TK 631 hoặc bên Có TK 531 (nếu nghiệp vụ thuộc hoạt động SXKD)

Ngoài việc theo dõi về mặt giá trị, vàng bạc, kim khí quý, đá quý còn phải được quản lý chi tiết về mặt số lượng, chất lượng, quy cách theo đơn vị đo lường thống nhất của nhà nước Việt Nam

2.1.4.2 Tài khoản kế toán:

TK 111-Tiền mặt, có ba tài khoản cấp 2:

TK 1111 - Tiền Việt Nam: Phản ánh tình hình thu, chi, tồn quỹ tiền Việt Nam

TK 1112 - Ngoại tệ: Phản ánh tình hình thu, chi, tồn quỹ ngoại tệ

TK 1113 - Vàng bạc, kim khí quý, đá quý: Phản ánh tình hình nhập, xuất, tồn quỹ vàng bạc, kim khí quý, đá quý

Kết cấu và nội dung phản ánh của TK111

Bên Nợ: Các khoản tiền mặt tăng, do:

Nhập quỹ tiền mặt, ngoại tệ, vàng bạc, kim khí quý, đá quý;

Số thừa quỹ phát hiện khi kiểm kê;

Giá trị ngoại tệ tăng khi đánh giá lại ngoại tệ (trường hợp tỷ giá tăng)

Bên Có: Các khoản tiền mặt giảm, do:

Xuất quỹ tiền mặt, ngoại tệ, vàng bạc, kim khí quý, đá quý;

Số thiếu hụt quỹ phát hiện khi kiểm kê;

Trang 21

Giá trị ngoại tệ giảm khi đánh giá lại ngoại tệ (trường hợp tỷ giá giảm)

Số dư bên Nợ: Các khoản tiền mặt, ngoại tệ, vàng bạc, kim khí quý, đá quý còn tồn quỹ

2.1.4.3 Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu:

1 Rút tiền gửi ngân hàng, kho bạc về quỹ tiền mặt của đơn vị, ghi:

Nợ TK 111 - Tiền mặt

Có TK112 - Tiền gửi ngân hàng, kho bạc

2 Nhận nguồn kinh phí đầu tư XDCB, kinh phí hoạt động, kinh phí dự án hoặc kinh phí

theo ĐĐH của nhà nước bằng tiền mặt, ghi:

Có TK 311 - Các khoản phải thu (3111, 3118)

5 Thu hồi các khoản tạm ứng cho nhân viên, ghi:

Có TK 342 - Thanh toán nội bộ

8 Số tiền thừa quỹ phát hiện khi kiểm kê, chưa xác định được nguyên nhân, ghi:

Có TK 3318 - Phải trả khác

9 Thu tiền bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ bằng tiền mặt:

■ Nếu bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ theo giá bán chưa có thuế GTGT, ghi:

Nợ TK 111 - Tiền mặt (Tổng giá thanh toán)

Trang 22

Có TK 531 - Thu hoạt động SXKD (Giá bán chưa có thuế GTGT)

Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (Thuế GTGT đầu ra]

■ Nếu bán sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, hoặc chịu thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng, cung cấp dịch

vụ là tổng giá thanh toán, ghi:

Nợ TK 111 - Tiền mặt (Tổng giá thanh toán)

Có TK 411 - Nguồn vốn kinh doanh

12 Nhận viện trợ không hoàn lại bằng tiền mặt nhập quỹ, ghi:

Có TK 521 (Nếu chưa có chứng từ GTGC ngân sách)

Có TK 461, 462,465,441 (Nếu có chứng từ GTGC ngân sách)

13 Chi tiền mặt mua vật liệu, dụng cụ để dùng cho hoạt động HCSN, dự án, thực hiện ĐĐH

hoặc đầu tư XDCB, ghi:

Đồng thời ghi tăng nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ:

Nợ TK 431 (Nếu mua bằng các quỹ)

Nợ TK 661 (Nếu mua bằng nguồn kinh phí hoạt động)

Nợ TK 662 (Nếu mua bằng nguồn kinh phí dự án)

Nợ TK 635 (Nếu mua bằng nguồn kinh phí theo ĐĐH)

Có TK 466 - Nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ

15 Chi tiền mặt mua NLVL, CCDC, hàng hóa, dịch vụ, TSCĐ để dùng vào hoạt động SXKD

hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ, thì giá

Trang 23

trị NLVL, CCDC, hàng hóa, dịch vụ, TSCĐ phản ánh theo giá mua chưa có thuế GTGT, ghi:

Nợ TK152,153,155 - Vật tư (Nếu nhập kho)

Nợ TK 631 - Chi hoạt động SXKD (Nếu dùng ngay cho SXKD)

Nợ TK 211,213 - TSCĐ (Nếu mua TSCĐ đưa vào sử dụng ngay)

Nợ TK 3113 - Thuế GTGT được khấu trừ

Có TK111 - Tiền mặt (Tổng giá thanh toán)

16 Chi tiền mặt mua NLVL, CCDC, hàng hóa, dịch vụ, TSCĐ để dùng vào hoạt động SXKD

hàng hóa, dịch vụ không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, hoặc thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp, thì giá trị NLVL, CCDC, hàng hóa, dịch vụ, TSCĐ phản ánh theo giá mua đã có thuế GTGT (Tổng giá thanh toán), ghi:

Nợ TK152,153,155 - Vật tư (Nếu qua nhập kho)

Nợ TK 211,213 - TSCĐ (Nếu mua TSGĐ đưa vào sử dụng ngay)

Có TK111 - Tiền mặt (Tổng giá thanh toán)

17 Chi các khoản đầu tư XDCB, chi hoạt động, chi dự án, chi hoạt động SXKD, chi theo

ĐĐH của nhà nước bằng tiền mặt, ghi:

Nợ TK 241,661, 662, 631, 635

Có TK 111 - Tiền mặt

18 Thanh toán các khoản phải trả cho người bán, chủ nợ, người lao động hoặc các đối

tượng khác bằng tiền mặt, ghi:

Nợ TK 331 - Các khoản phải trả (3311, 3312, 3318)

Nợ TK 334 - Phải trả công chức, viên chức

Nợ TK 335 - Phải trả các đối tượng khác

19 Chi tiền mặt tạm ứng cho nhân viên, ghi:

Nợ TK 312 - Tạm ứng

20 Chi hộ các khoản vãng lai nội bộ cho đơn vị cấp trên hoặc cấp dưới bằng tiền mặt, ghi:

Nợ TK342 – Thanh toán nội bộ

21 Nộp các khoản thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp khác bằng tiền mặt vào NSNN,

Trang 24

Nợ TK 333 - Các khoản phải nộp nhà nước

22 Nộp BHXH, BHYT, BHTN và KPCĐ bằng tiền mặt, ghi:

Nợ TK 332 - Các khoản phải nộp theo lương

Kế toán phải mở sổ theo dõi chi tiết từng loại tiền gửi ở từng ngân hàng, kho bạc có quan hệ

giao dịch Định kỳ phải kiểm tra, đối chiếu số liệu trên sổ kế toán tiền gửi với sổ phụ cửa ngân hàng, kho bạc nhằm đảm bảo số liệu hai bên khớp đúng với nhau Trường hợp phát sinh chênh lệch, kế toán phải thông báo ngay cho ngân hàng, kho bạc để xác nhận và điều chỉnh kịp thời Mặt khác, đơn vị HCSN phải chấp hành nghiêm chỉnh các quy định quản lý thu, chi tiền qua tài khoản tiền gửi ngân hàng, kho bạc, và những quy định khác liên quan đến hoạt động quản lý thu, chi NSNN hiện hành

TK112 - Tiền gửi ngân hàng, kho bạc, có ba tài khoản cấp 2:

TK 1121 - Tiền Việt Nam: Phản ánh số hiện có và tình hình biến động các khoản tiền Việt Nam của đơn vị gửi tại ngân hàng, kho bạc

TK 1122 - Ngoại tệ: Phản ánh số hiện có và tình hình biến động giá trị của các loại ngoại tệ đang gửi tại ngân hàng, kho bạc

TK 1123 - Vàng bạc, kim khí quý, đá quý: Phản ánh số hiện có và tình hình biến động giá trị vàng bạc, kim khí quý, đá quý của đơn vị gửi tại ngân hàng, kho bạc

Kết cấu và nội dung phản ánh của TK112 :

Bên Nợ: Các khoản tiền gửi tăng

Các loại tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng bạc, kim khí quý, đá quý gửi vào ngân hàng, kho

Trang 25

bạc

Giá trị ngoại tệ tăng khi đánh giá lại ngoại tệ (Trường hợp tỷ giá ngoại tệ tăng)

Bên Có: Các khoản tiền gửi giảm

Các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng bạc, kim khí quý, đá quý rút từ tiền gửi ngân hàng, kho bạc;

Giá trị ngoại tệ giảm khi đánh giá lại ngoại tệ (Trường hợp tỷ giá ngoại tệ giảm)

Số dư bên Nợ: Các khoản tiền Việt Nam, ngoại tệ, vàng bạc, kim khí quý, đá quý còn gửi ở

ngân hàng, kho bạc

1 Nộp tiền vào tài khoản tiền gửi ngân hàng, kho bạc, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng, kho bạc

2 Tiếp nhận kinh phí đầu tư XDCB, kinh phí hoạt động, kinh phí dự án hoặc kinh phí thực

hiện ĐĐH của nhà nước bằng Lệnh chi tiền, ghi:

Có TK 441,461,462,465 - Nguồn kinh phí

3 Thu được các khoản phí, lệ phí và các khoản thu khác bằng tiền gửi, ghi:

Có TK 511 - Các khoản thu

4 Thu được các khoản nợ phải thu của khách hàng và các đối tượng khác bằng tiền gửi, ghi:

Có TK 311 - Các khoản phải thu

5 Thu hồi nợ phải thu nội bộ bằng tiền gửi ngân hàng, kho bạc, ghi:

Nợ TK112 -Tiền gửi ngân hàng, kho bạc

Có TK 342 - Thanh toán nội bộ

6 Thu bằng tiền gửi ngân hàng, kho bạc do bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ:

■ Nếu bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ thì doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ là giá bán chưa có thuế GTGT, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng, kho bạc (Tổng giá thanh toán)

Có TK531 - Thu hoạt động SXKD

Có TK 33311 - Thuế GTGT đầu ra

■ Nếu bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT,

Trang 26

hoặc chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ là tổng giá thanh toán, ghi:

Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng, kho bạc (Tổng giá thanh toán)

Có TK 531 - Thu hoạt động SXKD

7 Nhận viện trợ không hoàn lại bằng tiền gửi ngân hàng, kho bạc, ghi:

Có TK 521 (Nếu chưa có chửng từ GTGC ngân sách)

Có TK461,462,441 (Nếu đã có chửng từ GTGC ngân sách)

8 Nhận được giấy báo Có của ngân hàng, kho bạc về các khoản tiền đang chuyển đã vào tài

khoản của các đơn vị, ghi:

Có TK 113 - Tiền đang chuyển

9 Rút tiền gửi ngân hàng, kho bạc về quỹ tiền mặt, ghi:

NợTK 111 - Tiền mặt

Có TK 112 - Tiền gửi ngân hàng, kho bạc

10 Chuyển tiền gửi ngân hàng, kho bạc mua NLVL, CCDC nhập kho để dùng cho hoạt

động HCSN, dự án, đầu tư XDCB, thực hiện ĐĐH của nhà nước hoặc để đầu tư XDCB, ghi:

Nợ TK152 - NLVL (Tổng giá thanh toán)

Nợ TK153 - CCDC (Tổng giá thanh toán)

11 Chi tiền gửi ngân hàng, kho bạc mua TSCĐ đưa về sử dụng ngay cho hoạt động HCSN,

dự án, đầu tư XDCB, thực hiện ĐĐH, ghi:

Nợ TK 211, 213 - TSCĐ

Đồng thời ghi tăng nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ:

Nợ TK 431 (Nếu mua bằng các quỹ)

Nợ TK 441 (Nếu mua bằng nguồn kinh phí đầu tư XDCB)

Nợ TK 661 (Nếu mua bằng nguồn kinh phí hoạt động)

Nợ TK 662 (Nếu mua bằng nguồn kinh phí dự án)

Nợ TK 635 (Nếu mua bằng nguồn kinh phí theo ĐĐH)

Có TK 466 - Nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ

12 Thanh toán các khoản phải trả bằng tiền gửi, ghi:

Nợ TK 331 - Các khoản phải trả

Trang 27

13 Nộp khoản trích theo lương cho cơ quan quản lý bằng tiền gửi, ghi:

Nợ TK 332 - Các khoản phải nộp theo lương

14 Nộp thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp khác cho nhà nước bằng tiền gửi, ghi:

Nợ TK 333 - Các khoản phải nộp nhà nước

15 Nộp hoặc thanh toán các khoản vãng lai cho đơn vị cấp trên hoặc đơn vị cấp dưới, ghi:

Nợ TK 342 - Thanh toán nội bộ

16 Chuyển tiền gửi ngân hàng, kho bạc cho các mục đích đầu tư XDCB, chi hoạt động, chi dự

án, chi SXKD, chi thực hiện ĐĐH, ghi:

Nợ TK 241, 661, 662,631, 635 - Chi các hoạt động

Có TK 112 - Tiền gứi ngân hàng, kho bạc

17 Chuyển tiền gửi ngân hàng, kho bạc mua NLVL, CCDC, hàng hóa, dịch vụ, TSCĐ để

dùng vài hoạt động SXKD hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ, thì giá trị vật liệu, dụng cụ, hàng hóa, dịch vụ, TSCĐ phản ánh theo giá mua chưa có thuế GTGT, ghi:

Nợ TK 211, 213 - TSCĐ (Nếu mua TSCĐ đưa vào sử dụng ngay)

18 Chuyển tiền gửi ngân hàng, kho bạc mua NLVL, CCDC, hàng hóa, dịch vụ, TSCĐ để

dùng vào hoạt động SXKD hàng hóa, dịch vụ không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT hoặc chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp, thì giá trị NLVL, CCDC, hàng hóa, dịch

vụ, TSCĐ phản ánh theo giá mua đã có thuế GTGT (Tổng giá thanh toán), ghi:

Nợ TK 211, 213 - TSCĐ (Nếu mua TSCĐ đưa vào sử dụng ngay)

19 Làm thủ tục chuyển tiền gửi ngân hàng, kho bạc trả cho đơn vị, tổ chức khác nhưng chưa

nhận được giấy báo Nợ của ngân hàng, kho bạc, ghi:

Trang 28

2.1.6 Kế toán tiền đang chuyển:

2.1.6.1 Khái niệm:

Tiền đang chuyển là lượng tiền đang trong trạng thái chuyển từ tiền mặt sang tiền gửi ngân hàng, kho bạc hoặc từ tiền gửi ngân hàng, kho bạc chuyển đi để thanh toán cho các đối tượng nhưng chưa hoàn thành xong thủ tục chuyển tiền

Kế toán chỉ được hạch toán tiền đang chuyển trong trường hợp đơn vị:

■ Đã làm thủ tục chuyển tiền vào ngân hàng, kho bạc nhưng đến cuối kỳ chưa nhận được giấy báo có của ngân hàng, kho bạc

■ Đã làm thủ tục chuyển tiền từ tài khoản tại ngân hàng, kho bạc để trả cho các đối tượng, nhưng đến cuối kỳ chưa nhận được giấy báo nợ của ngân hàng, kho bạc

2.1.6.2 Tài khoản kế toán :

TK 113 – Tiền đang chuyển:

Khi nhận được giấy báo có hoặc bảng sao kê số tiền đang chuyển đã vào tài khoản

Nhận được giấy báo nợ về số tiền đã chuyển trả cho đơn vị, tổ chức khác hoặc thanh toán nội bộ

Số dư bên Nợ: Các khoản tiền còn đang chuyển

2.I.6.3 Phương pháp hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu:

1 Xuất quỹ tiền mặt gửi vào ngân hàng, kho bạc nhưng đến cuối kỳ chưa nhận được giầy báo

có của ngân hàng, kho bạc, ghi:

Nợ TK113 - Tiền đang chuyển

Có TK 111 - Tiền mặt Nhận được giấy báo có từ ngân hàng, kho bạc về số tiền đang chuyển đã vào

2 tài khoản của đơn vị, ghi:

Nợ TK112 - Tiền gửi ngân hàng, kho bạc

Trang 29

3 Làm thủ tục chuyển tiền từ tài khoản tiền gửi ngân hàng, kho bạc để trả cho đơn vị, tổ chức

khác nhưng đến cuối kỳ chưa nhận được giấy báo nợ của ngân hàng, kho bạc, ghi:

Nợ TK 113 - Tiền đang chuyển

4 Khi ngân hàng, kho bạc gửi giấy báo Nợ số tiền đã chuyển trả cho người bán, người cung

cấp, ghi:

Nợ TK 3311 - Phải trả người cung cấp

5 Khách hàng trả tiền mua hàng bằng séc nhưng đến cuối kỳ chưa nhận được giấy báo Có của

ngân hàng, kho bạc, ghi:

Nợ TK 113 – Tiền đang chuyến

Có TK 3111 - Phải thu của khách hàng

6 Thu tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ và nợ phải thu của khách hàng nộp ngay vào ngân

hàng, kho bạc nhưng chưa nhận được giấy báo Có của ngân hàng, kho bạc, ghi:

Có TK 311 - Các khoản phải thu

Có TK 531 - Thu hoạt động SXKD

7 Đơn vị cấp trên cấp kinh phí bằng chuyển khoản cho đơn vị cấp dưới

Đã làm thủ tục chuyển tiền nhưng chưa nhận được giấy báo Nợ của ngân hàng, kho bạc, ghi:

Khi nhận được giấy báo Nợ của ngân hàng, kho bạc, ghi:

Nợ TK 341 - Kinh phí cấp chi cấp dưới hoặc

8 Đơn vị cấp dưới nộp tiền lên cho đơn vị cấp trên bằng chuyển khoản:

Đã làm thủ tục chuyển tiền nhưng chưa nhận được giấy báo Nợ của ngân hàng, kho bạc, ghi:

Trang 30

VÍ DỤ MINH HỌA

Tại một đơn vị HCSN có các nghiệp vụ kinh tế liên quan đến vốn bằng tiền như sau:

1 Rút dự toán chi hoạt động về nhập quỹ tiền mặt 10.000.000 đ

2 Chi tiền mặt trả tiền dịch vụ mua ngoài 5.000.000 đ

3 Tạm ứng cho nhân viên M đi công tác 1.000.000 đ

4 Thu phí bằng tiền mặt 60.000.000 đ

5 Nộp toàn bộ số phí thu được vào tài khoản tiền gửi kho bạc

6 Chuyển tiền gửi kho bạc thanh toán lương cho ccvc 30.000.000 đ

7 Nhận được 5.000 USD tài trợ từ một tổ chức phi chính phủ bằng tiền gửi kho bạc Số tiền

tài trợ này được bổ sung nguồn kinh phí sửa chữa lớn TSCĐ Biết rằng tại thời điểm nhận được giấy báo có của kho bạc, tỷ giá do Bộ tài chính công bố là 20.200 đ/USD, tỷ giá BQLNH là 20.500 đ/USD, tỷ giá mua - bán của ngân hàng giao dịch là 20.400 - 20.700 đ/USD

8 Chuyển khoản thanh toán nợ cho nhà cung cấp vật tư 15.000.000 đ nhưng đến cuối tháng

chưa nhận được giấy báo nợ của kho bạc

Yêu cầu: Định khoản các nghiệp vụ kinh tế trên vào sổ nhật ký chung

30.000.000

Trang 31

2.2.1 Giới thiệu chung về vật tư:

Vật tư của đơn vị HCSN là các loại nguyên liệu, vật liệu (NLVL), nhiên liệu, công cụ, dụng cụ (CCDC), phụ tùng thay thế được sử dụng trong các hoạt động khác nhau, và các loại sản phẩm, hàng hóa của những đơn vị có tổ chức hoạt động SXKD

2.2.2 Quy định kế toán:

■ Chấp hành đầy đủ các quy định về quản lý nhập, xuất kho Tất cả các loại vật tư khi nhập, xuất kho đều phải làm đầy đủ thủ tục cân, đong, đo, đếm và bắt buộc phải lập phiếu nhập kho, phiếu xuất kho

■ Hạch toán chi tiết vật tư phải thực hiện đồng thời ở kho và ở phòng kế toán Định kỳ, kế toán và thủ kho phải tiến hành kiểm kê, đối chiếu số lượng nhập, xuất, tồn kho của từng thứ vật tư Nếu phát hiện chênh lệch thì phải xác định nguyên nhân, và thông báo cho kế toán trưởng và thủ trưởng đơn vị để có biện pháp xử lý kịp thời

■ Hạch toán nhập, xuất, tồn kho vật tư phải theo giá thực tế Việc xác định giá thực tế dùng làm căn cứ ghi sổ kế toán cho từng loại vật tư được trình bày cụ thể trong các đề mục tiếp theo

2.2.3 Kế toán nguyên liệu, vật liệu và công cụ, dụng cụ:

2.2.3.I Khái niệm:

Nguyên liệu, vật liệu (NLVL) và công cụ dụng cụ (CCDC) lần lượt là những đối tượng lao động và tư liệu lao động được sử dụng trong mọi hoạt động của đơn vị HCSN Sự khác nhau căn bản giữa NLVL và CCDC là NLVL sẽ bị thay đổi hình thái vật chất khi tham gia vào quá trình hoạt động, còn CCDC thì không thay đổi hình thái vật chất mà chỉ bị mòn dần đi NLVL

và CCDC nhập, xuất và tồn kho được hạch toán theo giá thực tế

Giá thực tế nhập kho

 Đối với NLVL, CCDC mua ngoài:

Trường hợp NLVL, CCDC sử dụng cho hoạt động HCSN, hoạt động dự án, hoạt động thực hiện ĐĐH của nhà nước, hoặc hoạt động đầu tư XDCB, giá thực tế là giá mua đã có thuế GTGT (tổng giá thanh toán)

Trường hợp NLVL, CCDC sử dụng cho hoạt động SXKD hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ, giá thực tế là giá mua chưa có thuế GTGT

Trang 32

Trường hợp NLVL, CGDC dùng cho hoạt động SXKD hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp, hoặc không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, giá thực tế là giá mua đã có thuế GTGT (tổng giá thanh toán)

Các chi phí liên quan đến việc mua NLVL, CCDC (Chi phí vận chuyển, bốc xếp ) được ghi nhận trực tiếp vào các tài khoản chi phí có liên quan đến việc sử dụng NLVL, CGDC (CácTK loại 6 hoặc TK 241 - Xây dựng cơ bản dở dang)

■ Đối với NLVL, CCDC tự sản xuất, giá thực tế là toàn bộ chi phí sản xuất ra NLVL, CCDC

đó

■ Đối với NLVL, CCDC được thu hồi, giá thực tế là giá do Hội đồng định giá tài sản của đơn

vị xác định

Giá thực tế xuất kho

Giá thực tế xuất kho của NLVL, CCDC được xác định dựa trên một trong bốn phương pháp: Nhập trước - xuất trước; Nhập sau - xuất trước; Bình quân gia quyền hoặc Thực tế đích danh

2.2.3.2 Tài khoản kế toán :

TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu và TK 153 - Công cụ, dụng cụ

Kết cấu và nội dung phản ánh của TK152 và TK153

Bên Nợ

Giá trị thực tế của NLVL, CCDC nhập kho (mua ngoài, được cấp, tự chế)

Giá trị thực tế NLVL, CCDC thừa phát hiện khi kiểm kê

Bên Có

Giá trị thực tế của NLVL, CCDC xuất kho

Giá trị thực tế của NLVL, CCDC thiếu phát hiện khi kiểm kê

Số dư bên Nợ: Giá trị thực tế của NLVL, CCDC còn trong kho của đơn vị

Riêng đối với các loại CCDC lâu bền (có giá trị lớn, thời gian sử dụng trên một năm), khi xuất

sử dụng, ngoài việc hạch toán giá trị thực tế của CCDC vào các tài khoản chi phí có liên quan; còn phải theo dõi chi tiết từng thứ CCDC theo từng bộ phận sử dụng cho đến khi báo hỏng

hoặc thu hồi trên TK 005 - Dụng cụ lâu bền đang sử dụng

1 Mua NLVL, CGDC nhập kho dùng cho hoạt động HCSN, dự án, thực hiện ĐĐH hoặc đầu

tư XDCB, ghi:

Nợ TK152,153 - NLVL, CCDC (Tổng giá thanh toán)

Có TK 111,112 - Tiền

Có TK 312 - Tạm ứng

Trang 33

Có TK 3311 - Phải trả người cung cấp

Trường hợp rút dự toán chi các hoạt động để mua NLVL, CCDC nhập kho thì phải đồng thời ghi có TK 008 hoặc 009

2 Tiếp nhận kinh phí dưới dạng NLVL, CCDC nhập kho dùng cho hoạt động HCSN, dự án,

thực hiện ĐĐH hoặc đầu tư XDCB, ghi:

Nợ TK 152,153 - NLVL, CCDC

3 NLVL, CCDC đã xuất kho nhưng chưa sử dụng hết, nhập lại kho, ghi:

Nợ TK 152,153 - NLVL, CCDC (Theo giá xuất kho]

7 Mua NLVL, CCDC nhập kho sử dụng cho hoạt động SXKD

■ NLVL, CCDC sử dụng cho hoạt động SXKD hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ, ghi:

Nợ TK152,153 - NLVL, CCDC (Giá chưa có thuế GTGT)

Có TK 111,112, 331 (Tổng giá thanh toán)

■ NLVL, CCDC sử dụng cho hoạt động SXKD hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp hoặc không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, ghi:

Nợ TK 152,153 - NLVL, CCDC (Tổng giá thanh toán)

Có TK111,112, 331 (Tổng giá thanh toán)

Trang 34

chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, ghi:

Nợ TK152,153 - NLVL, CCDC

Có TK 3337 - Thuế khác (Thuế nhập khẩu phải nộp)

Có TK 111,112, 331 (Số tiền phải trả người bán

Đồng thời, thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp được khấu trừ, ghi:

Có TK 33312 - Thuế GTGT hàng nhập khẩu

9 Nhập khẩu NLVL, CCDC để dùng cho hoạt động SXKD hàng hóa, dịch vụ thuộc đối

tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp hoặc không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, ghi:

Nợ TK152,153 - NLVL, CCDC

Có TK 111,112, 331 (Số tiền phải trả người bán]

10 Xuất kho NLVL, CCDC dùng cho hoạt động HCSN, hoạt động dự án, hoạt động thực

hiện ĐĐH, hoạt động SXKD hoặc đầu tư XDCB, ghi:

Nợ TK 661, 662, 635,631, 241 - Chi các hoạt động

Có TK152,153 - NLVL, CCDC

11 Cấp kinh phí cho đơn vị cấp dưới bằng NLVL, CCDC:

■ Đơn vị cấp trên khi cấp, ghi:

Nợ TK 341 - Kinh phí cấp cho cấp dưới

12 Kiểm kê NLVL, CCDC phát hiện thiếu, thừa, chưa xác định được nguyên nhân:

■ Trường hợp phát hiện thiếu, ghi:

Trang 35

sách cấp (cả số còn sử dụng được và số không còn sử dụng được) : Căn cứ vào Biên bản kiểm kê vật tư, hàng hóa ngày 31/12, kế toán lập "Chứng từ ghi sổ" phản ánh toàn bộ giá trị NLVL và CCDC tồn kho liên quan đến số kinh phí hoạt động được ngân sách cấp trong năm, để quyết toán vào chi hoạt động của năm báo cáo (trong đó ghi rõ: Giá trị NLVL và CCDC tồn kho cuối ngày 31/12):

■ Phản ánh giá trị NLVL, CCDC nói trên vào chi hoạt động, ghi:

Nợ TK 661 - Chi hoạt động

Có TK 337 - Kinh phí đã quyết toán chuyển năm sau (3371)

■ Sang năm sau, khi xuất NLVL, CCDC nói trên đưa vào sử dụng hoặc thanh lý, nhượng bán, ghi:

Nợ TK 337 - Kinh phí đã quyết toán chuyển năm sau (3371)

Có TK152,153 - NLVL, CCDC

2.2.4 Kế toán sản phẩm, hàng hóa:

2.2.4.I Khái niệm:

Sản phẩm và hàng hóa là những loại hàng được tồn trữ trong kho để chờ xuất bán Sản phẩm được hình thành thông qua quá trình sản xuất, chế biến của đơn vị Hàng hóa là những sản phẩm đã được sản xuất hoàn chỉnh bởi nhà sản xuất, được đơn vị mua về vì mục đích thương mại

Việc đánh giá sản phẩm và hàng hóa phải tuân thủ theo nguyên tắc giá gốc Giá trị sản phẩm, hàng hóa được xác định theo giá thực tế như sau:

■ Đối với hàng hóa mua vào để bán

Trường hợp hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ, giá thực tế là giá mua chưa có thuế GTGT cộng (+) Chi phí thu mua (chi phí bảo quản, vận chuyển, bốc xếp ) và các khoản thuế không được hoàn lại (nếu có)

Trường hợp hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp trực tiếp hoặc không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, giá thực tế là giá mua đã có thuế GTGT cộng (+) Chi phí thu mua (chi phí bảo quản, vận chuyển/bốc xếp ) và các khoản thuế không được hoàn lại (nếu có)

■ Đối với sản phẩm tự sản xuất để bán; giá thực tế là giá thành thực tế của sản phẩm

■ Đối với sẩn phẩm thu hồi được từ nghiên cứu, thí nghiệm, chế tạo thử: giá thực tế được xác định trên cơ sở giá có thể mua bán được trên thị trường (do hội đồng định giá của đơn vị xác định)

Trang 36

TK 155 - Sản phẩm, hàng hóa, có hai tài khoản cấp 2:

TK 1551 - Sản phẩm: Dùng để phản ánh số hiện có và tình hình biến động giá trị thực

tế các loại sản phẩm do đơn vị sản xuất

TK 1552 - Hàng hóa: Dùng để phản ánh số hiện có và tình hình biến động giá trị thực

tế các loại hàng hóa trong kinh doanh thương mại của đơn vị

Bên Nợ

Trị giá thực tế của sản phẩm, hàng hóa nhập kho;

Trị giá sản phẩm, hàng hóa thừa phát hiện khi kiểm kê ,

Bên Có

Trị giá thực tế của sản phẩm, hàng hóa xuất kho;

Trị giá sản phẩm, hàng hóa thiếu phát hiện khi kiểm kê

Số dư bên Nợ: Trị giá thực tế của sản phẩm, hàng hóa hiện có trong kho của đơn vị

1 Nhập kho sản phẩm do bộ phận sản xuất tạo ra, ghi:

Có TK111,112, 312, 331 (Tổng giá thanh toán)

4 Hàng hóa mua ngoài nhập kho thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp

trực tiếp hoặc không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, ghi:

Nợ TK 1552 - Hànghóa

Có TK111,112,312,331 (Tổng giá thanh toán)

5 Hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng chịu thuế GTGT tính theo phương pháp khấu trừ,

ghi:

Trang 37

Nợ TK 1552 - Hàng hóa

Có TK111,112,331 (Số tiền phải trả cho người bán)

Đồng thời phản ánh số thuế GTGT hàng nhập khẩu phải nộp nhà nước được khấu trừ, ghi:

6 Hàng hóa nhập khẩu không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT hoặc thuộc đối tượng chịu

thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp, ghi:

Nợ TK 1552 - Hàng hóa

Có TK 3337 - Thuế khác (Thuếnhập khẩu phải nộp)

Có TK111,112,331 (Số tiền phải trả cho ngưòi bán)

7 Xuất kho sản phẩm, hàng hóa để bán hoặc để sử dụng cho hoạt động HCSN, dự án, thực

hiện ĐĐH, SXKD hoặc đầu tư XDCB, ghi:

Nợ TK 531 - Thu hoạt động SXKD

Có TK 155 - Sản phẩm, hàng hóa

8 Kiểm kê sản phẩm, hàng hóa phát hiện thiếu, thừa, chưa xác định được nguyên nhân

■ Trường hợp phát hiện thiếu, ghi:

Giá trị vật tư xuất kho tính theo phương pháp nhập trước - xuất trước

1 Nhập kho 100 kg vật liệu, giá mua chưa thuế 180.000 đ/kg, thuế GTGT 1.0%, đơn vị đã chuyển tiền gửi kho bạc thanh toán cho nhà cung cấp Chi phí vận chuyển trả bằng tiền mặt 100.000 đ

Trang 38

thanh toán tiền cho người bán Chi phí vận chuyển trả bằng tiền tạm ứng 80.000 đ

3 Xuất kho 250 kg vật liệu dùng cho hoạt động chuyên môn

4 Xuất kho 260 bộ dụng cụ dùng cho hoạt động chuyên môn

Yêu cầu: Định khoản các nghiệp vụ kinh tế trên vào sổ nhật ký chung

Trang 39

Chương 3: KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ XÂY DỰNG

CƠ BẢN

 Nhận biết được TSCĐ trong đơn vị HCSN;

 Phân biệt TSCĐ theo các cách thức phân loại;

 Nắm bắt được các quy định chung của nhà nước trong việc quản lý, sử dụng, và tính hao mòn, khấu hao TSCĐ;

 Vận dụng đưực các nguyên tắc, phương pháp hạch toán các nghiệp vụ kinh tế liên quan đến TSCĐ trong từng trường họp cụ thể;

 Nắm được các hình thức quản lý dự án và trình tự đầu tư XDCB cũng như phương pháp hạch toán các nghiệp vụ có liên quan

3.1 KẾ TOÁN TĂNG, GIẢM TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

3.1.1 Tiêu chuẩn nhận biết tài sản cố định

Theo Thông tư số 162/2014/TT-BTC về Chế độ quản lý, tính hao mòn tài sản cố định (TSCĐ) trong các cơ quan nhà nuớc, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức có sử dụng NSNN ban hành ngày 06/11/2014, tiêu chuẩn nhận biết TSCĐ được quy định như sau:

a) TSCĐ hữu hình là những tài sản có hình thái vật chất, có kết cấu độc lập hoặc là một hệ

thống gồm nhiều bộ phận riêng lẻ liên kết với nhau để cùng thực hiện một hay một số chức năng nhất định, thỏa mãn đồng thời cả 2 tiêu chuẩn dưới đây:

 Có thời gian sử dụng từ 01 (một) năm trở lên;

 Có nguyên giá từ 10.000.000 đ (mười triệu đồng) trử lên

b) TSCĐ vô hình là những tài sản không có hình thái vật chất mà cơ quan, tổ chức, đơn vị đã

đầu tư chi phí tạo lập tài sản như: Quyền sử dụng đất; phần mềm ứng dụng; quyền sử hữu trí tuệ theo quy định tại Luật sở hữu trí tuệ, thỏa mãn đồng thời cả 2 tiêu chuẩn như đối với TSCĐ hữu hình

Ngoài tiêu chuẩn chung được nêu trên, Thông tư số 162 còn quy định tiêu chuẩn nhận biết

Trang 40

đối với TSCĐ đặc thù và TSCĐ đặc biệt

c) TSCĐ đặc thù là:

■ Những tài sản (trừ tài sản là nhà, vật kiến trúc) có nguyên giá từ 5 triệu đồng đến dưới 10

triệu đồng và có thời gian sử dụng trên một năm được quy định là tài sản cố định đặc thù

■ Tài sản là trang thiết bị dễ hỏng, dễ vỡ (như thủy tinh, gốm, sành, sứ ) phục vụ nghiên cứu khoa học, thí nghiệm có nguyên giá từ 10 triệu đồng trở lên được quy định là tài sản cố định đặc thù

d) TSCĐ đặc biệt là tài sản không thể đánh giá được giá trị thực nhưng đòi hỏi phải quản lý

chặt chẽ về hiện vật như: các cổ vật; hiện vật trưng bày trong bảo tàng; lăng tẩm; di tích lịch sử được xếp hạng

Riêng đối với các đơn vị sự nghiệp công lập được giao tự chủ tài chính, áp dụng Nghị định

số 43/2006/NĐ-CP quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức

bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập, thì những TSCĐ đưa vào

SXKD được quản lý, sử dụng và trích khấu hao theo Thông tư số 45/2013/TT-BTC như đối với các doanh nghiệp nhà nước

3.1.2 Phân loại tải sản cố định:

a) Phân loại theo kết cấu:

■ TSCĐ hữu hình: Nhà cửa; Vật kiến trúc; Phương tiện vận tải; Máy móc, thiết bị văn phòng; Thiết bị truyền dẫn; Máy móc, thiết bị động lực; Máy móc, thiết bị chuyên dùng; Thiết bị đo lường, thí nghiệm; Cây lâu năm, súc vật làm việc và/hoặc cho sản phẩm; TSCĐ hữu hình khác

■ TSCĐ vô hình: Quyền sử dụng đất; Quyền tác giả; Quyền sở hữu công nghiệp; Quyền đối với giống cây trồng; Phần mềm ứng dụng; Tài sản cố định vô hình khác

b) Phân loại theo phương thức hình thành

■ TSCĐ hình thành do mua sắm

■ TSCĐ hình thành do đầu tư XDCB

■ TSCĐ do được cấp, được điều chuyển đến

■ TSCĐ được tặng cho

c) Phân loại theo nguồn hình thành

■ TSCĐ hình thành từ nguồn kinh phí do ngân sách cẩp

■ TSCĐ được điều chuyển đến theo quyết định của cấp có thẩm quyền

■ TSCĐ được tài trợ, biếu tặng từ các tổ chức, cá nhân trong nước

■ TSCĐ được viện trợ phi dự án hoặc theo dự án

Định dạng
Số trang	259
Dung lượng	12,35 MB