BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN TRẦN THỊ THANH HUYỀN GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÔNG AN CÁCH MẠNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA
HỒ CHÍ MINH
HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
TRẦN THỊ THANH HUYỀN
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÔNG AN CÁCH MẠNG CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC, HỌC VIỆN THUỘC LỰC LƯỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN
KHU VỰC PHÍA BẮC NƯỚC TA HIỆN NAY
Chuyên ngành: Công tác tư tưởng
Mã số : 62 31 02 01
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC
Hà Nội - 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS,TS Trần Thị Anh Đào
2 TS Bùi Thế Đức
Chủ tịch Hội đồng:
Phản biện 1:
Phản biện 2:
Phản biện 3:
Luận án được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện
họp tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền
vào hồi … giờ … ngày … tháng … năm 201…
Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Quốc gia, Hà Nội
hoặc Trung tâm Thông tin - Thư viện, Học viện Báo chí và Tuyên truyền
CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ
1 (2011), Đảng Cộng sản lãnh đạo - yếu tố tiên quyết cho thắng lợi của
cách mạng tháng 10 Nga, Tạp chí Lý luận chính trị nghiệp vụ, số
tháng 12
2 (2012), Hiệp định sơ bộ - thắng lợi của nghệ thuật ngoại giao Hồ Chí
Minh, Tạp chí Lý luận chính trị và truyền thông, số tháng 5
3 (2016), Giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các
trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân, Tạp
chí Giáo dục lý luận, số 252 tháng 11
4 (2016), Nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức người công an cách
mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện Công an nhân
dân hiện nay, Tạp chí Giáo dục lý luận, số 253 tháng 11
5 (2017), Chú trọng nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, Báo Công an
Nghệ An, số tháng 2
6 (2017), Đổi mới phương pháp giáo dục, góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục đạo đức cho sinh viên các trường thuộc lực
lượng Công an nhân dân, Tạp chí Ban Tuyên giáo, số tháng 2
năm 2017
Trang 3KIẾN NGHỊ
1 Kiến nghị với Đảng
Đảng cần chỉ đạo đẩy mạnh nghên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn,
hoàn thiện đường lối chính sách Đặc biệt cần quan tâm đến các vấn đề
trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng Đảng về đạo đức
2 Kiến nghị với Bộ Công an
Bộ Công an cần ban hành bộ tiêu chuẩn người công an cách mạng
trong điều kiện mới để phổ biến và áp dụng cho toàn ngành
3 Kiến nghị với các trường Công an nhân dân
Các trường Công an nhân dân xây dựng và triển khai thực hiện đồng bộ
các giáo trình, tài liệu dạy học liên quan trực tiếp tới công tác giáo dục đạo
đức cách mạng cho sinh viên
4 Kiến nghị với Học viện Báo chí và Tuyên truyền và các cơ sở
đào tạo sau đại học
Khuyến khích học viên, nghiên cứu sinh nghiên cứu sâu về đề tài
xây dựng Đảng về đạo đức để đưa ra nhiều giải pháp hay góp phần xây
dựng Đảng trong sạch, vững mạnh
MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Công an nhân dân là lực lượng đứng ở tuyến đầu trong cuộc đấu tranh chống lại âm mưu, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt của các thế lực thù địch nhằm chống phá cách mạng Việt Nam Để hoàn thành sứ mệnh lịch
sử vẻ vang và đầy trọng trách đó, lực lượng Công an nhân dân phải luôn trau dồi và nâng cao phẩm chất, đạo đức Nâng cao bằng giáo dục, bằng rèn luyện trong công tác thực tế, trong quan hệ với dân, luôn gần gũi với dân và biết dựa vào dân
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu luôn dành cho lực lượng Công an nhân dân sự quan tâm đặc biệt, chăm lo xây dựng lực lượng Công an nhân dân tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân; vì nhân dân phục vụ, là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự
Các trường đại học Công an nhân dân nói chung và các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta nói riêng là nơi đào tạo bồi dưỡng lớp lớp sỹ quan Công an làm lực lượng nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, góp phần quan trọng xây dựng thành công tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa
Đó là nơi đào tạo những cán bộ Công an có phẩm chất cách mạng, có năng lực nghiệp vụ, có đức tính trung thực, dũng cảm, bình tĩnh, nhạy bén, linh hoạt và yêu nghề, khi tốt nghiệp ra trường đều đáp ứng yêu cầu trên từng cương vị công tác, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ, góp phần giữ vững an ninh trật tự và sự bình yên của nhân dân
Đảng ủy, Ban Giám hiệu và đội ngũ cán bộ, giáo viên làm công tác giảng dạy luôn quan tâm chỉ đạo và tổ chức thực hiện việc giáo dục kiến thức chuyên môn cũng như giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên, coi đó là nhiệm vụ vô cùng quan trọng, cần thiết và cần phải được thực hiện thường xuyên Việc giáo dục đạo đức người công an cho sinh viên Công an nhân dân được xem là vấn đề phải quan tâm lớn trong chiến lược phát triển con người mà Đảng, Nhà nước và ngành Công an xác định trong thời kỳ đổi mới, thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Cần giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho cán bộ, chiến sỹ Công an theo hướng kế thừa những giá trị đạo đức truyền thống của người chiến sỹ công an cách mạng và những giá trị đạo đức mới trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên, trong thời kỳ mới, trước những biến động phức tạp của tình hình thế giới và khu vực, tình hình trong nước, hoạt động của các loại tội phạm ngày càng phức tạp, nguy hiểm hơn; các vấn đề về tệ nạn xã hội,
Trang 4tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường còn nhiều diễn biến phức tạp
Trong khi đó, môi trường công tác, chiến đấu của cán bộ, chiến sĩ Công an
đầy khó khăn, gian khổ và phức tạp, kẻ địch và bọn tội phạm luôn bằng
mọi thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt để tấn công, mua chuộc Trước thử thách
đó, một số ít cán bộ, chiến sĩ Công an do thiếu rèn luyện, tu dưỡng thường
xuyên nên không giữ vững được phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, đã
có những việc làm sai trái, vi phạm đạo đức người công an cách mạng, vi
phạm pháp luật, sách nhiễu, gây phiền hà cho nhân dân , làm ảnh hưởng
đến uy tín và danh dự của lực lượng Công an nhân dân Đây là những hành
động, việc làm mà các đơn vị, cán bộ, chiến sĩ Công an phải kiên quyết
đấu tranh, khắc phục để xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong sạch,
vững mạnh, ngày càng được nhân dân tin yêu, quý trọng, xứng đáng là lực
lượng vũ trang tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân
Giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho các thế hệ sinh viên
công an nói chung, sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng
Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta nói riêng ngay từ khi các em
đang ngồi trên ghế nhà trường là một trong những nhiệm vụ then chốt của
nhà trường nhằm xây dựng, đào tạo ra lực lượng Công an nhân dân chính
quy, tinh nhuệ, có hoài bão và khát vọng xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Với những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Giáo dục đạo đức
người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học
viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta
hiện nay” làm đề tài luận án tiến sĩ, ngành Chính trị học, chuyên
ngành Công tác tư tưởng
2 Mục đích, nhiệm vụ của luận án
2.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về giáo dục đạo đức người
công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực
lượng Công an nhân dân hiện nay, luận án đề xuất quan điểm và giải
pháp tăng cường giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên
các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực
phía Bắc nước ta thời gian tới
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục tiêu trên, luận án thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Tổng quan các công trình nghiên cứu ở Việt Nam và nước ngoài có
liên quan đến đề tài
- Làm rõ một số vấn đề l ý luận về giáo dục đạo đức người công an
cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng
Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta
KẾT LUẬN
Giáo dục đạo đức cách mạng, phẩm chất chính trị cũng như kiến thức nghiệp vụ cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công
an nhân dân là nhiệm vụ trọng yếu của các trường Với những tiêu chuẩn đạo đức người công an cách mạng của sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc trong tình hình mới Thời gian qua, các trường đã đạt được những thành tích đáng kể trong công tác giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên Tuy nhiên phải thẳng thắn nhìn nhận và khẳng định rằng công tác giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục đó là nội dung, chương trình, giáo trình, phương pháp, hình thức, phương tiện giáo dục chậm đổi mới, chưa theo kịp trình độ phát triển
và yêu cầu xã hội, yêu cầu của Ngành Công an Do đó, một số sinh viên chưa thực sự ý thức được tầm quan trọng của học tập, rèn luyện đạo đức người công an cách mạng, chưa có nhận thức đúng đắn về việc xây dựng cho mình thế giới quan khoa học và nhân sinh quan cách mạng, phương pháp luận khoa học và năng lực tư duy lý luận còn yếu; tính tích cực xã hội của một bộ phận không nhỏ sinh viên chưa cao
Để tăng cường công tác giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta hiện nay, cần thực hiện đồng bộ năm giải pháp đã nêu
Trước thực trạng tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên thế giới và trong nước có nhiều biến động, hơn lúc nào hết cần phải tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân nhằm làm cho cán bộ, giảng viên, sinh viên nhận thức được sâu sắc giá trị to lớn của tư tưởng, phong cách Hồ Chí Minh, thấm nhuần các quan điểm chỉ đạo của Trung ương, của Bộ Công an, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về hành động, xây dựng người sinh viên công an - những cán
bộ sỹ quan công an tương lai vừa “hồng” vừa “chuyên”, xứng đáng với
sự tin yêu của Đảng, Bác Hồ và nhân dân
Trang 5trọng để phát triển đạo đức cách mạng cho sinh viên các trường Thứ ba, đẩy
mạnh hoạt động của các tổ chức quần chúng, đặc biệt là Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh Thứ tư, xây dựng môi trường học tập, rèn luyện kỷ
luật, thực hiện nghiêm các chế độ nề nếp quy định
3.2.4.2 Nhà trường cần xây dựng, nhân rộng điển hình tiên tiến để
nêu gương cho sinh viên
Công tác xây dựng và nhân rộng điển hình tiên tiến cần phải được
thực hiện một cách nghiêm túc, liên tục, kiên trì, gắn với việc thực hiện
Nghị quyết Trung ương 4 về “Một số vấn đề cấp Bách trong xây dựng
Đảng hiện nay”; việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” nhằm nâng cao sức mạnh của tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng
viên, sinh viên trong nhà trường góp phần xây dựng lực lượng Công an
nhân dân vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, có chất lượng tổng
hợp và sức mạnh chiến đấu cao
3.2.5 Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng có liên quan trong đấu
tranh ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực xâm nhập vào nhà trường
Xây dựng môi trường văn hóa ở các trường thật sự trong sạch lành
mạnh là một trong những giải pháp tối ưu để phòng, chống các sản phẩm
văn hóa xấu độc, phản văn hóa, phản động, các tệ nạn xã hội thẩm lậu
vào các trường đại học, học viện công an; góp phần khắc phục tình trạng
suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở một bộ phận cán bộ,
đảng viên mà Nghị quyết Trung ương 4, khóa XI đã nêu ra
Tiểu kết chương 3
Giáo dục đạo đức người Công an cách mạng là sản phẩm của sự tác
động biện chứng giữa môi trường với công tác giáo dục, rèn luyện và tự giáo
dục, tự rèn luyện đạo đức ở sinh viên; đồng thời sự phát triển đó còn thông
qua chính hoạt động thực tiễn và gắn với việc xây dựng lối sống mới xã hội
chủ nghĩa Bởi vậy, để giáo dục đạo đức người Công an cách mạng cho sinh
viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu
vực phía Bắc nước ta hiện nay, cần phải có hệ thống giải pháp mang tính
toàn diện và khoa học Trong đó phải phát huy vai trò của chủ thể trong giáo
dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên; khơi dậy tính chủ
động, tự giác của sinh viên; xây dựng môi trường học tập kỷ cương, lành
mạnh; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng có liên quan trong đấu tranh ngăn
chặn các hiện tượng tiêu cực xâm nhập vào nhà trường
- Khảo sát, đánh giá thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và xác định những vấn đề đặt ra về giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta hiện nay
- Đề xuất quan điểm và giải pháp tăng cường giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta thời gian tới
3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là quá trình giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Luận án tập trung nghiên cứu, khảo sát thu thập tư liệu, số liệu công tác giáo dục người công an cách mạng của sinh viên hệ đào tạo chính quy tập trung (4 năm) ở các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công
an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta hiện nay (tập trung khảo sát các trường: Học viện An ninh nhân dân, Học viện Cảnh sát nhân dân, Đại học Phòng cháy chữa cháy và Đại học Kỹ thuật hậu cần Công an nhân dân) Thời gian khảo sát từ năm 2010 đến nay
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1 Cơ sở lý luận
Luận án dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và ngành Công an, đồng thời có kế thừa các kết quả nghiên cứu trong nước và trên thế giới về giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho cán bộ, chiến sỹ công an
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận án nghiên cứu dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng
và duy vật lịch sử
Luận án sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể như: Phương pháp phân tích - tổng hợp; phương pháp lô gic - lịch sử; phương pháp thống kê; phương pháp so sánh; phương pháp điều tra xã hội học , đặc biệt chú trọng đến phương pháp tổng kết thực tiễn để đưa ra các luận điểm khoa học
5 Đóng góp mới của luận án
- Trên cơ sở nội dung sáu điều Bác Hồ dạy Công an nhân dân, luận án
xây dựng tiêu chuẩn đạo đức người công an cách mạng hiện nay
Trang 6- Góp phần khái quát hóa và chính xác hóa một số quan điểm về đạo
đức người công an cách mạng và giáo dục đạo đức người công an cách
mạng cho sinh viên
- Xác định rõ các vấn đề mâu thuẫn đang đặt ra đối với công tác giáo
dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học,
học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta thời
gian tới
- Đề xuất hệ thống giải pháp khả thi để nâng cao chất lượng giáo dục
đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học
viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta trước
yêu cầu mới
6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
6.1 Ý nghĩa khoa học
Kết quả nghiên cứu của luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo,
cung cấp thêm tư liệu khoa học phong phú, đáng tin cậy phục vụ cho việc
nghiên cứu, giảng dạy về giáo dục đạo đức người công an cách mạng lực
lượng Công an nhân dân nói chung và các trường đại học, học viện thuộc
lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta nói riêng
Kết quả nghiên cứu của luận án có thể dùng làm tài liệu tham khảo
cho công an các tỉnh; dùng làm tài liệu tham khảo, phục vụ dạy - học các
môn học Công tác tư tưởng, Xây dựng Đảng về tư tưởng, Đạo đức học
cho một số trường đại học
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả nghiên cứu của luận án cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà
lãnh đạo, quản lý các học viện, nhà trường Công an nhân dân trong việc xây
dựng chương trình, ban hành chính sách, sử dụng các biện pháp liên quan
đến giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại
học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân
Luận án cung cấp kinh nghiệm cho các chủ thể sử dụng các biện
pháp hữu hiệu góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức người công
an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng
Công an nhân dân
7 Cấu trúc luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận án
gồm có phần tổng quan tình hình nghiên cứu và 03 chương, 8 tiết
tới các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân cần quan tâm hơn nữa công tác hậu cần - đời sống đáp ứng nhu cầu vật chất, tinh thần cho đội ngũ cán bộ, giáo viên
3.2.2 Khơi dậy tính chủ động, tự giác của sinh viên trong giáo dục đạo đức cách mạng
Ðể khơi dậy tính chủ động, tự giác của sinh viên trong trau dồi phẩm chất đạo đức, mỗi sinh viên phải tự mình xây dựng một nhận thức đúng đắn phân biệt rõ đúng, sai, phải, trái, quyết tâm gạt bỏ cái xấu, cái sai trái ra khỏi tư tưởng Đồng thời luôn nghiêm khắc tự kiểm điểm bản thân những việc đã làm được và những việc chưa làm được trong từng ngày, từng giờ, từ đó có sự điều chỉnh cho phù hợp
3.2.3 Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp giáo dục đạo đức người công an cách mạng
3.2.3.1 Đổi mới nội dung giảng dạy sao cho phù hợp, đạt kết quả tốt nhất
Một là, xác định nội dung giáo dục đạo đức của nhà trường phù hợp với mục tiêu, yêu cầu đào tạo, nhiệm vụ chính trị của Ngành Công an Hai là, tăng cường giáo dục bản chất cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Ba là, tăng cường giáo dục truyền thống văn hóa, đạo đức tốt đẹp của dân tộc, của ngành Công an và nhà trường cho sinh viên
3.2.3.2 Đổi mới phương pháp giáo dục phong phú, sinh động, phù hợp với đặc điểm đối tượng giáo dục
Một là, sử dụng công nghệ thông tin trong dạy và học; Hai là, đổi mới về cách kiểm tra, đánh giá môn học; Ba là, gắn dạy - học đạo đức người công an cách mạng với cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh - Công an nhân dân vì nước quên thân, vì dân phục vụ”;Bốn là, tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa, những cuộc thi tìm hiểu, tọa đàm xoay
quanh nội dung giáo dục đạo đức người công an cách mạng
3.2.4 Xây dựng môi trường học tập cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân kỷ cương, lành mạnh
3.2.4.1 Nhà trường cần phải giữ vững nề nếp, kỷ cương, điều lệnh Công an nhân dân
Thứ nhất, xây dựng môi trường học tập, rèn luyện phù hợp với đặc điểm nhiệm vụ, đặc điểm tâm lý, nhận thức, yêu cầu nhiệm vụ của sinh viên Thứ hai, kiện toàn tổ chức, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của các
tổ chức đảng, hệ thống lãnh đạo, các tổ chức quần chúng là điều kiện quan
Trang 7hiện nhiệm vụ đào tạo của nhà trường Chất lượng đội ngũ giảng viên giữ
vai trò quan trọng hàng đầu trong công tác giáo dục đạo đức người công an
cách mạng cho sinh viên và công tác giáo dục đó chỉ có thể thành công khi
người giảng viên nhận thức được vị trí, vai trò của mình cũng như hiểu được
ý nghĩa quan trọng của công tác giáo dục đạo đức người công an cách mạng,
từ đó xác định nhiệm vụ của mình đối với sinh viên, với nhà trường và cao
hơn nữa là với Ngành Công an, với Đảng, Nhà nước
3.2.1.2 Phân công rõ trách nhiệm đồng thời có cơ chế phối hợp
hoạt động của các chủ thể tiến hành công tác giáo dục đạo đức người
công an cách mạng
Phân định rõ trách nhiệm của từng chủ thể để mỗi chủ thể thực thi
bổn phận của mình một cách tự giác, tích cực, đồng thời tiết kiệm thời
gian, công sức Bởi khi đã phân định rõ “người nào, việc ấy”, từng chủ
thể sẽ biết mình phải làm gì, phối hợp với ai để tiến hành giáo dục đạo
đức người công an cách mạng cho sinh viên
3.2.1.3 Phát huy tính tiền phong, mẫu mực của chủ thể giáo dục làm
tấm gương để sinh viên tin tưởng, học tập và làm theo
Nâng cao tính mẫu mực, nêu gương của chủ thể có thể coi là biện pháp
cấp thiết và có ý nghĩa quyết định đối với việc giáo dục đạo đức người công an
cách mạng trong bối cảnh hiện nay Sự mẫu mực của người cán bộ, giảng viên
được biểu hiện tập trung ở phẩm chất chính trị và đạo đức của người cán bộ,
đảng viên trong lực lượng Công an nhân dân, chỉ sự chuẩn mực, đúng đắn, mô
phạm trong suy nghĩ và hành động của chủ thể giáo dục
3.2.1.4 Tăng cường kiểm tra, kiểm soát, kiên quyết đưa ra khỏi đội
ngũ giảng viên, cán bộ quản lý sinh viên những người chưa chuẩn mực
về chính trị, tư tưởng và đạo đức
Giải pháp về công tác kiểm tra, nhận xét, đánh giá đối với giảng viên
nhằm đánh giá thực hiện công việc của đội ngũ cán bộ, giảng viên trong
một thời gian nhất định Cần phát huy vai trò quản lý của các tổ chức,
ban lãnh đạo nhà trường, mặt khác phải phát huy dân chủ, khuyến khích
sinh viên tham gia góp ý về phẩm chất, đạo đức của cán bộ, giảng viên
Xây dựng cơ chế lấy ý kiến đánh giá của sinh viên đối với cán bộ, giảng
viên bằng hòm thư góp ý hoặc phiếu điều tra dư luận xã hội Đồng thời
phát huy vai trò của Ủy ban kiểm tra Đảng ủy nhà trường trong tham
mưu lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện toàn diện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát
3.2.1.5 Quan tâm, giải quyết tốt mối quan hệ lợi ích, có chính sách đãi
ngộ thỏa đáng đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý sinh viên
Để đáp ứng nhiệm vụ phát triển của nhà trường nói chung, nhiệm vụ
giáo dục đạo đức người công an cách mạng nói riêng, trong những năm
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về đạo đức cách mạng và giáo dục đạo đức cách mạng
- Cuốn sách Phẩm chất mới và đạo đức cách mạng do tác giả Phu Mi Vông Vị Chít làm chủ biên, Nhà xuất bản Nhà văn Lào, năm 2013
- Luận án tiến sĩ lịch sử Nâng cao đạo đức cách mạng của cán bộ
chủ chốt cấp tỉnh Nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay của tác giả Bun-Ma Kệt-Kê-Sỏn năm 2003
Bài báo khoa học Nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở Lào hiện nay, Tạp chí lịch sử Đảng, số 10 năm 2001 và Đạo đức cách mạng cho cán bộ chủ chốt cấp tỉnh ở Lào có vị trí quan trọng trong sự nghiệp đổi mới, Tạp chí Sa Văn Phat Tha Na, số 58 năm 2001 của tác giả Bun-Ma Kệt-Kê-Sỏn
- Bài báo Nâng cao chất lượng xây dựng bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới của Đảng của tác giả Bun Nhăng Vo Lạ Chít, Tạp chí Lý luận chính trị - Hành chính Lào, số 01, năm 2005
- Các cuốn sách:
Tư cách người cách mạng của Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị
quốc gia, năm 2013 Về giáo dục đạo đức cách mạng trong cán bộ đảng
viên hiện nay - Thực trạng và giải pháp do tác giả Đào Duy Quát làm chủ
biên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, năm 2004 Rèn luyện đạo đức cách
mạng theo Bác Hồ do tác giả Trần Văn Giàu làm chủ biên, Nhà xuất bản
Quân đội nhân dân, năm 2006 Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo
đức cách mạng cho đoàn viên, thanh niên do tác giả Văn Tùng làm chủ
biên, Nhà xuất bản Thanh niên, năm 2009 Giáo dục đạo đức cách mạng
trong thời kỳ mới do tác giả Ngô Văn Thạo làm chủ biên, Nhà xuất bản
Lao động xã hội, năm 2008
- Các hội thảo, đề tài, đề án, luận án, bài báo khoa học:
Luận án tiến sỹ khoa học chính trị Nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ chủ trì ở đơn vị cơ sở binh chủng hợp thành Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay của tác giả Phạm Văn Vinh, năm 2005 Luận án tiến sỹ triết học Quan hệ cá nhân - xã hội trong tư tưởng đạo đức
Hồ Chí Minh với việc giáo dục đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ
Trang 8quản lý ở nước ta hiện nay của tác giả Phạm Huy Kỳ năm 2001 Luận án
tiến sỹ triết học Kế thừa các giá trị đạo đức truyền thống trong xây dựng
nhân cách con người Việt Nam hiện nay của tác giả Cao Thu Hằng, năm
2011 Luận án tiến sỹ lịch sử Nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ
cán bộchính trị Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ mới của tác
giả Đặng Nam Điền, năm 2004 Luận án tiến sĩ triết học Đặc điểm phát
triển đạo đức cách mạng của người cán bộhậu cần Quân đội nhân dân
Việt Nam của tác giả Trần Như Chủ, năm 2004
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu về đạo đức ngành Công an,
đạo đức người công an cách mạng và giáo dục đạo đức người công
an cách mạng
Giáo trình Tư cách người công an cách mạng và đạo đức nghề
nghiệp của người cán bộ cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp
của tác giả Trần Trọng Lan làm chủ biên, Nhà xuất bản Công an nhân
dân, năm 2014 Cuốn sách 60 năm trang sử vẻ vang Công an nhân dân
Việt Nam, Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2007 Cuốn sách Ngành
Công an của tác giả Nguyễn Thắng Vu làm chủ biên, năm 2006 Cuốn
sách Tìm hiểu ý nghĩa khoa học, cách mạng, thực tiễn trong 6 điều dạy
của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với Công an nhân dân, Nhà xuất bản Công
an nhân dân, năm 1982 Cuốn sách Nghiên cứu tư tưởng Công an nhân
dân của Hồ Chí Minh của Bộ Công an, Nhà xuất bản Công an nhân dân,
năm 1985 Cuốn sách Bác Hồ với Công an nhân dân - Công an nhân dân
với Bác Hồ của tập thể tác giả, Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm
1991 Cuốn sách Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng: Trích
các bài viết, bài nói, thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh về đạo đức cách
mạng của tác giả Anh Tuấn, Nhà xuất bản Công an nhân dân, năm 2007
Cuốn sách Công an nhân dân học tập và làm theo lời dạy của Chủ tịch
Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, năm 2008
Bài báo khoa học Giáo dục đạo đức cho cán bộchiến sĩ Công an
nhân dân hiện nay của tác giả Phạm Bá Lượng, Tạp chí Công an nhân
dân, số tháng 2 năm 2009 Các bài báo khoa học của tác giả Đặng Thái
Giáp: Suy nghĩ về đức và tài của người công an cách mạng, Tạp chí
Công an nhân dân, số 6 năm 1997; Đào tạo, bồi dưỡng cán bộCông an
trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Tạp chí Công an
nhân dân, số 7 năm 1998; Đạo đức và pháp luật với an ninh trật tự trong
nền kinh tế thị trường, Tạp chí Trật tự an toàn xã hội, số 2 năm 2000
có kế hoạch bồi dưỡng, phát triển đội ngũ cán bộ, giảng viên cho phù hợp, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp giáo dục, sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia của lực lượng Công an nhân dân
3.1.2 Giáo dục đạo đức người công an cách mạng phải đảm bảo tính thiết thực, nói đi đôi với làm
3.1.2.1 Giáo dục đạo đức người công an cách mạng phải thúc đẩy
hành vi đạo đức tích cực của sinh viên trong hoạt động thực tiễn
Giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên cần thiết phải chuyển hóa từ việc nhận thức về giáo dục thành hành động thực tiễn Đó là sự chuyển biến từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng
và từ tư duy trừu tượng tới hành động thực tiễn
3.1.2.2 Chuyển hóa từ việc nhận thức về đạo đức thành hành động thực tiễn của sinh viên
Mục đích cuối cùng của công tác giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên đó là chuyển hóa từ việc nhận thức đến hành động thực tiễn để góp phần quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh người chiến sỹ công an “vì nhân dân phục vụ”
3.1.3 Giáo dục đạo đức người công an cách mạng phải đảm bảo tính phối hợp, đồng bộ
3.1.3.1 Phối hợp các chủ thể trong giáo dục đạo đức người công an cách mạng
Phối hợp các chủ thể trong giáo dục học đạo đức người công an cách mạng, phối hợp các tổ chức của hệ thống chính trị trong nhà trường là quan điểm chỉ đạo mang tính chất tất yếu trong công tác giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên
3.1.3.2 Phối hợp các môi trường giáo dục trong và ngoài nhà trường
Các lực lượng tạo nên môi trường giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên đó là gia đình, nhà trường, xã hội với không gian hẹp, rộng mà ở đó sinh viên thực hiện quá trình giáo dục và tự giáo dục Mỗi thành tố có một vai trò nhất định, ảnh hưởng đến quá trình đó
3.2 Giải pháp tăng cường giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta thời gian tới
3.2.1 Phát huy vai trò của chủ thể trong giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên
3.2.1.1 Nâng cao nhận thức của chủ thể giáo dục về tầm quan trọng
của giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên
Chủ thể giáo dục phải luôn xác định giáo dục đạo đức người công an
cách mạng cho sinh viên có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình thực
Trang 9Quá trình giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên
các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực
phía Bắc hiện nay đang nổi lên một số mâu thuẫn chủ yếu Bởi vậy, để
quá trình giáo dục mang lại kết quả cao, các trường cần tận dụng tối đa
điều kiện thuận lợi của môi trường xã hội khách quan, phát huy tốt những
tiềm năng sẵn có Nhờ đó, có sự chuyển biến trong nhận thức, thái độ,
niềm tin và tính tích cực của sinh viên do giáo dục đạo đức người công
an cách mạng mang lại, góp phần quan trọng vào xây dựng lực lượng
Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại
Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG GIÁO DỤC
ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÔNG AN CÁCH MẠNG CHO SINH VIÊN
CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC, HỌC VIỆN THUỘC LỰC LƯỢNG
CÔNG AN KHU VỰC PHÍA BẮC NƯỚC TA THỜI GIAN TỚI
3.1 Quan điểm tăng cường giáo dục đạo đức người công an cách
mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công
an nhân dân khu vực phía Bắc nước ta thời gian tới
3.1.1 Giáo dục đạo đức người công an cách mạng phải gắn liền
với nhiệm vụ giáo dục của nhà trường, đảm bảo phù hợp với mục tiêu
xây dựng và phát triển lực lượng Công an nhân dân an nhân dân
3.1.1.1 Giáo dục đạo đức người công an cách mạng phải gắn với
nhiệm vụ giáo dục của nhà trường
Giáo dục đạo đức người công an cách mạng phải gắn liền với nhiệm vụ
đào tạo của nhà trường theo từng thời kỳ, làm cho nhiệm vụ ấy có cơ sở
khoa học và đạo đức cao, có tiền đề để hoàn thành tốt, giúp cho họ có hướng
đích đúng đắn để thực hiện nhiệm vụ, phấn đấu, có động lực chính đáng để
thúc đẩy, có niềm tin khoa học vào con đường đã lựa chọn, từ đó hoàn thành
xuất sắc nhiệm vụ được giao
Việc giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên
không thể tiến hành một cách tùy tiện mà cần phải có một chương trình,
kế hoạch dài hạn và phải có cơ chế quản lý, tổ chức chỉ đạo và thực hiện
qua các chương trình học tập hàng tháng, quý, năm
3.1.1.2 Giáo dục đạo đức người công an cách mạng phải gắn với nhiệm
vụ của lực lượng Công an nhân dân an nhân dân trong điều kiện cụ thể
Căn cứ vào nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước, ngành Công an
trong từng giai đoạn mà các trường đại học, học viện thuộc lực lượng
Công an nhân dân nói chung, các trường khu vực phía Bắc nói riêng cần
3 Tổng quan tình hình nghiên cứu về sinh viên các trường đại học ngành Công an và giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên
Luận án tiến sĩ luật học Hoạt động phòng ngừa tệ nạn xã hội trong sinh viên của lực lượng Công an nhân dân ở cơ sở của tác giả Bùi Ngọc Luy năm 2013 Luận án tiến sĩ triết học Giá trị đạo đức truyền thống trong việc giáo dục đạo đức cho học viên Công an nhân dân Việt Nam hiện nay của tác giả Phạm Bá Lượng, năm 2009
4 Đánh giá kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
4.1 Đánh giá kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học trong và ngoài nước
Các công trình nghiên cứu đã luận bàn những vấn đề cơ bản như: khái niệm đạo đức cách mạng, giáo dục đạo đức cách mạng, ý nghĩa của việc giáo dục đạo đức cách mạng, tư cách người công an cách mạng, các hình thức giáo dục đạo đức cách mạng Một số công trình cũng đã bước đầu đề xuất hệ giải pháp để tăng cường giáo dục đạo đức cách mạng nói chung
4.2 Những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
- Bổ sung khái niệm giáo dục đạo đức người công an cách mạng, các yếu tố cấu thành công tác giáo dục đạo đức người công an cách mạng, tiêu chuẩn đạo đức người công an cách mạng hiện nay, đạo đức nghề nghiệp ngành Công an
- Những ưu điểm, nhược điểm và bài học kinh nghiệm của giáo dục đạo đức người công an cách mạng trong thời gian qua
- Những quan điểm chỉ đạo và phương hướng giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên trong bối cảnh mới của thế giới
và trong nước
- Những giải pháp tăng cường nội dung, hình thức, phương pháp, phương tiện cũng như phát huy vai trò của chủ thể và đối tượng giáo dục trong hoạt động giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên để đáp ứng mục đích, yêu cầu của Đảng, Nhà nước, ngành Công an
- Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền và các cơ quan quản lý Nhà nước, các tổ chức đoàn thể các cấp đối với việc phối hợp giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên
Trang 10Chương 1 GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÔNG AN CÁCH MẠNG
CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC, HỌC VIỆN THUỘC
LỰC LƯỢNG CÔNG AN - MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ LÝ LUẬN
1.1 Đạo đức cách mạng và đạo đức người công an cách mạng
1.1.1 Khái niệm đạo đức và đạo đức cách mạng
1.1.1.1 Khái niệm đạo đức
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên
tắc, quy tắc chuẩn mực xã hội, ra đời, tồn tại và biến đổi theo nhu cầu xã
hội, nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan
hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng được thực hiện một cách tự
nguyện, tự giác, xuất phát từ nhận thức, niềm tin cá nhân, truyền thống
và sức mạnh của dư luận xã hội
1.1.1.2 Khái niệm đạo đức cách mạng
Đạo đức cách mạng là đạo đức mới do Chủ tịch Hồ Chí Minh và
Đảng Cộng sản Việt Nam đặt nền móng xây dựng; là sản phẩm của sự
kết hợp những quan điểm đạo đức của chủ nghĩa Mác – Lênin với tinh
hoa đạo đức dân tộc và nhân loại; là hệ thống những quy tắc, chuẩn mực,
giá trị đạo đức tiên tiến, biểu hiện tư tưởng, tình cảm, hành vi đạo đức
của người làm cách mạng, nhằm thực hiện thắng lợi sự nghiệp cách mạng
giải phóng dân tộc và từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
1.1.2 Bản chất người công an cách mạng và đạo đức người công
an cách mạng
1.1.2.1 Bản chất người công an cách mạng
Bản chất người Công an nhân dân Việt Nam khác hoàn toàn so với
các nước tư bản Công an cách mạng là lực lượng vũ trang trọng yếu của
Nhà nước, của nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định rõ: “Đối với
nhân dân, đối với Đảng, với cách mạng xã hội chủ nghĩa, trách nhiệm
của công an rất lớn, rất nặng nề” [55, tr.31] và “nhiệm vụ của công an thì
nhiều, nhưng nói tóm tắt là bảo vệ sự nghiệp xã hội chủ nghĩa”
1.1.2.2 Quan niệm đạo đức người công an cách mạng
Đạo đức người công an cách mạng là đạo đức người chiến sĩ cách
mạng hoạt động trong ngành Công an nhân dân; là hệ thống các phẩm
chất về nhận thức trách nhiệm, nghĩa vụ và hành vi đáp ứng mục tiêu,
yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội
2.3.2.1 Năng lực tự giáo dục của một bộ phận sinh viên còn hạn chế 2.3.2.2 Cơ chế kinh tế thị trường làm xuất hiện tâm lý thụ động, thờ
ơ về chính trị trong một bộ phận không nhỏ sinh viên
2.3.2.3 Một số sinh viên vi phạm quy chế học tập và rèn luyện, vi phạm nội quy, kỷ luật của điều lệnh Công an nhân dân
2.3.3 Mâu thuẫn giữa yêu cầu ngày càng cao về đổi mới căn bản
và toàn diện giáo dục với những bất cập về nội dung, hình thức, phương pháp, phương tiện giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên
2.3.3.1 Những bất cập trong đổi mới nội dung giáo dục 2.3.3.2 Những bất cập trong đổi mới hình thức, phương pháp, phương tiện giáo dục
2.3.4 Mâu thuẫn giữa yêu cầu phải tăng cường giáo dục đạo đức với sự thiếu hụt các nguồn lực phục vụ giáo dục đạo đức
2.3.4.1 Thời gian dành cho hoạt động giáo dục đạo đức người công
an cách mạng cho sinh viên còn ít
2.3.4.2 Vấn đề khuyến khích về lợi ích vật chất, tinh thần cho giảng viên còn hạn chế
2.3.4.3 Cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên còn thiếu về số lượng và chất lượng
2.3.5 Mâu thuẫn giữa đạo đức xã hội đang xuống cấp trầm trọng với yêu cầu cao trong giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên ngành Công an hiện nay
2.3.5.1 Vấn đề đạo đức xã hội đang xuống cấp ảnh hưởng không nhỏ đến giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên ngành Công an hiện nay
2.3.5.2 Giáo dục đạo đức người công an cách mạng cho sinh viên ngành Công an hiện nay cần đáp ứng các yêu cầu, nhiệm vụ cao trong tình hình mới
Tiểu kết chương 2
Sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc hiện nay đa số là những người sống có hoài bão, lý tưởng của tuổi trẻ, có tình yêu đối với nghề nghiệp và tinh thần tích cực học tập, rèn luyện, không ngừng phấn đấu vươn lên trưởng thành
về mọi mặt Tuy vậy, so với yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới, thực trạng đạo đức cách mạng, giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên các trường đại học, học viện thuộc lực lượng Công an nhân dân khu vực phía Bắc hiện nay vẫn còn những bất cập