Đổi mới công tác kiểm tra ở đảng bộ tỉnh trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng hồ chí minh tiểu luận cao học

đề tài Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập, xây dựng, rèn luyện và lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam, trên cơ sở vận dụng sáng tạo học thuyết xây dựng Đảng Cộng sản của chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể nước ta. Là lãnh tụ của Đảng, Người đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời mình cho dân tộc Việt Nam, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Từ đầu những năm 20 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc rằng cách mạng: Trước hết phải có đảng cách mệnh và chỉ có sự lãnh đạo của một Đảng biết vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể của nước mình thì mới có thể đưa cách mạng giải phóng dân tộc đến thắng lợi và cách mạng xã hội chủ nghĩa đến thành công. Người đã chỉ ra sự cần thiết phải có một chính đảng ở một nước thuộc địa để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Suốt cả cuộc đời, Người đã thực sự quan tâm sâu sát, mong mỏi thiết tha tới việc xây dựng một chính Đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, một Đảng thực sự trong sạch, xứng đáng là người lãnh đạo và người đầy tớ thật trung thành của nhân dân. Ngay từ nhận thức ban đầu về sự cần thiết phải có một chính Đảng của giai cấp vô sản cho tới trước khi Người trở về với thế giới người hiền, Hồ Chí Minh đã dặn lại toàn Đảng, toàn dân ta vài việc, vài lời trong đó trước hết nói về Đảng và việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng. Có thể khẳng định rằng, Hồ Chí Minh đã dành nhiều công sức, trí tuệ để vun đắp, xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam. Người đã xác định rõ nội dung và phương châm xây dựng Đảng đúng đắn và phù hợp với những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của nước ta, vốn là một nước có nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, giai cấp công nhân nhỏ bé về số lượng, lại luôn phải đương đầu với những kẻ thù hùng mạnh nhất thế giới. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam là một tư tưởng lớn, được hình thành ngay sau khi Người tìm thấy con đường cứu nước. Tư tưởng đó không ngừng được hoàn thiện trong quá trình Người lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng Việt Nam. Thực tiễn đã minh chứng, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam được xác định như là một tất yếu lịch sử, một nhân tố quyết định, một lực lượng duy nhất dẫn đường đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Chính vì sự đòi hỏi khách quan ấy, Đảng ta dưới sự trực tiếp lãnh đạo và chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên tự đổi mới, tự xây dựng và chỉnh đốn để đáp ứng với những yêu cầu và nhiệm vụ cách mạng đặt ra. Trong công tác xây dựng Đảng, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến công tác kiểm tra của Đảng. Theo Hồ Chí Minh: Công tác kiểm tra của Đảng có tác dụng thúc đẩy và giáo dục đảng viên và cán bộ làm tròn nhiệm vụ đối với Đảng, đối với Nhà nước, làm gương mẫu tốt cho nhân dân. Do đó mà góp phần vào việc củng cố Đảng về tư tưởng, về tổ chức. Làm tốt công tác kiểm tra của Đảng sẽ góp phần xây dựng Đảng mạnh cả về tư tưởng, chính trị và tổ chức; qua công tác kiểm tra của Đảng sẽ góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng được trình bày một cách có hệ thống trong những bài viết, bài nói của Người. Đó là sự kế thừa trực tiếp và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin, đặc biệt là tư tưởng về công tác kiểm tra Đảng của V.I. Lênin; đó còn là sự bổ sung thêm nhiều luận cứ mới để khẳng định tính tất yếu của công tác kiểm tra của Đảng; về mục đích, ý nghĩa, tác dụng; về nội dung và cách kiểm tra; về yêu cầu đối với cán bộ thực hiện công tác kiểm tra của Đảng v.v... Trung thành và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng, Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ X (42006) một lần nữa tiếp tục khẳng định vai trò, nhiệm vụ xây dựng Đảng là then chốt, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là vấn đề sống còn đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta. Đại hội đã tổng kết và rút ra các bài học kinh nghiệm của công tác xây dựng Đảng trong 20 năm đổi mới toàn diện đất nước (19862006). Đại hội chỉ ra thực trạng công tác kiểm tra của Đảng: Công tác kiểm tra của Đảng còn yếu, chất lượng và hiệu quả kiểm tra chưa được cao; nhiều khuyết điểm, sai lầm của đảng viên và tổ chức đảng chậm được phát hiện và khắc phục; chưa coi trọng kiểm tra phòng ngừa, phát huy nhân tố tích cực. Nhiều cấp ủy, tổ chức đảng chưa làm tốt công tác kiểm tra và thi hành kỷ luật trong Đảng. Muốn thực hiện tốt một trong những phương hướng và giải pháp lớn của công tác xây dựng Đảng là đổi mới và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng, góp phần phát hiện và khắc phục những khuyết điểm, thiếu sót khi mới manh nha, cần thiết phải nghiên cứu, xem xét tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng một cách thấu đáo, toàn diện. Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng đã được Đảng ta kế thừa, vận dụng, được các các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu đã và đang thu được kết quả bước đầu. Tuy nhiên, xuất phát từ quan điểm có tính nguyên tắc: Lãnh đạo phải có kiểm tra, lãnh đạo không kiểm tra coi như không lãnh đạo; trước xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu hiện nay, đang xuất hiện nhiều vấn đề tác động tiêu cực tới công tác xây dựng Đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên; hơn nữa qua thực tiễn hoạt động, bên cạnh những ưu điểm, công tác kiểm tra của Đảng còn bộc lộ nhiều hạn chế, cần phải khắc phục để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Tỉnh Hà Tây là một địa phương có vị trí địa lý rất quan trọng, thuộc cửa ngõ phía Tây của thành phố Hà Nội (từ ngày 0182008 đã sáp nhập với thành phố Hà Nội), đang có tốc độ đô thị hóa rất nhanh. Có rất nhiều vấn đề cần phải giải quyết như

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập, xây dựng, rèn luyện và lãnh đạoĐảng Cộng sản Việt Nam, trên cơ sở vận dụng sáng tạo học thuyết xây dựngĐảng Cộng sản của chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể nước ta Làlãnh tụ của Đảng, Người đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời mình cho dân tộcViệt Nam, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóngcon người

Từ đầu những năm 20 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắcrằng cách mạng: "Trước hết phải có đảng cách mệnh" và "chỉ có sự lãnh đạo củamột Đảng biết vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện

cụ thể của nước mình thì mới có thể đưa cách mạng giải phóng dân tộc đếnthắng lợi và cách mạng xã hội chủ nghĩa đến thành công" Người đã chỉ ra sự cầnthiết phải có một chính đảng ở một nước thuộc địa để "trong thì vận động và tổchức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọinơi"

Suốt cả cuộc đời, Người đã thực sự quan tâm sâu sát, mong mỏi thiết tha tớiviệc xây dựng một chính Đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động vàcủa cả dân tộc Việt Nam, một Đảng thực sự trong sạch, "xứng đáng là ngườilãnh đạo và người đầy tớ thật trung thành của nhân dân" Ngay từ nhận thức banđầu về sự cần thiết phải có một chính Đảng của giai cấp vô sản cho tới trước khiNgười trở về với "thế giới người hiền", Hồ Chí Minh đã dặn lại toàn Đảng, toàndân ta vài việc, vài lời trong đó "trước hết nói về Đảng" và "việc cần phải làmtrước tiên là chỉnh đốn lại Đảng" Có thể khẳng định rằng, Hồ Chí Minh đã dànhnhiều công sức, trí tuệ để vun đắp, xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam Người

đã xác định rõ nội dung và phương châm xây dựng Đảng đúng đắn và phù hợpvới những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và phù hợp với điềukiện, hoàn cảnh cụ thể của nước ta, vốn là một nước có nền kinh tế nông nghiệp

lạc hậu, giai cấp công nhân nhỏ bé về số lượng, lại luôn phải đương đầu vớinhững kẻ thù hùng mạnh nhất thế giới Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựngĐảng Cộng sản Việt Nam là một tư tưởng lớn, được hình thành ngay sau khiNgười tìm thấy con đường cứu nước Tư tưởng đó không ngừng được hoàn thiệntrong quá trình Người lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng Việt Nam

Thực tiễn đã minh chứng, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đượcxác định như là một tất yếu lịch sử, một nhân tố quyết định, một lực lượngduy nhất dẫn đường đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắnglợi khác Chính vì sự đòi hỏi khách quan ấy, Đảng ta dưới sự trực tiếp lãnhđạo và chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên tự đổi mới, tự xâydựng và chỉnh đốn để đáp ứng với những yêu cầu và nhiệm vụ cách mạng đặt

ra

Trong công tác xây dựng Đảng, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến côngtác kiểm tra của Đảng Theo Hồ Chí Minh: "Công tác kiểm tra của Đảng có tácdụng thúc đẩy và giáo dục đảng viên và cán bộ làm tròn nhiệm vụ đối vớiĐảng, đối với Nhà nước, làm gương mẫu tốt cho nhân dân Do đó mà góp

phần vào việc củng cố Đảng về tư tưởng, về tổ chức" Làm tốt công tác kiểm

tra của Đảng sẽ góp phần xây dựng Đảng mạnh cả về tư tưởng, chính trị và tổchức; qua công tác kiểm tra của Đảng sẽ góp phần "nâng cao năng lực lãnh

đạo và sức chiến đấu của Đảng".

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng được trình bày mộtcách có hệ thống trong những bài viết, bài nói của Người Đó là sự kế thừa trựctiếp và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, đặc biệt là tư tưởng về côngtác kiểm tra Đảng của V.I Lênin; đó còn là sự bổ sung thêm nhiều luận cứ mới

để khẳng định tính tất yếu của công tác kiểm tra của Đảng; về mục đích, ý nghĩa,tác dụng; về nội dung và cách kiểm tra; về yêu cầu đối với cán bộ thực hiện côngtác kiểm tra của Đảng v.v

Trung thành và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HồChí Minh về công tác kiểm tra của Đảng, Đại hội đại biểu toàn quốc của

Đảng lần thứ X (4/2006) một lần nữa tiếp tục khẳng định vai trò, nhiệm vụxây dựng Đảng là then chốt, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là vấn đề sốngcòn đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta Đại hội đã tổng kết và rút

ra các bài học kinh nghiệm của công tác xây dựng Đảng trong 20 năm đổimới toàn diện đất nước (1986-2006) Đại hội chỉ ra thực trạng công tác kiểmtra của Đảng:

Công tác kiểm tra của Đảng còn yếu, chất lượng và hiệu quả kiểm tra chưađược cao; nhiều khuyết điểm, sai lầm của đảng viên và tổ chức đảng chậm đượcphát hiện và khắc phục; chưa coi trọng kiểm tra phòng ngừa, phát huy nhân tốtích cực Nhiều cấp ủy, tổ chức đảng chưa làm tốt công tác kiểm tra và thi hành

kỷ luật trong Đảng

Muốn thực hiện tốt một trong những phương hướng và giải pháp lớn củacông tác xây dựng Đảng là "đổi mới và tăng cường công tác kiểm tra, giámsát của Đảng, góp phần phát hiện và khắc phục những khuyết điểm, thiếu sótkhi mới manh nha", cần thiết phải nghiên cứu, xem xét tư tưởng Hồ Chí Minh

về công tác kiểm tra của Đảng một cách thấu đáo, toàn diện

Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng đã được Đảng ta kếthừa, vận dụng, được các các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu đã và đang thuđược kết quả bước đầu Tuy nhiên, xuất phát từ quan điểm có tính nguyên tắc:Lãnh đạo phải có kiểm tra, lãnh đạo không kiểm tra coi như không lãnh đạo;trước xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu hiện nay, đang xuấthiện nhiều vấn đề tác động tiêu cực tới công tác xây dựng Đảng và đội ngũ cán

bộ, đảng viên; hơn nữa qua thực tiễn hoạt động, bên cạnh những ưu điểm, côngtác kiểm tra của Đảng còn bộc lộ nhiều hạn chế, cần phải khắc phục để đáp ứngyêu cầu trong tình hình mới

Tỉnh Hà Tây là một địa phương có vị trí địa lý rất quan trọng, thuộc cửangõ phía Tây của thành phố Hà Nội (từ ngày 01/8/2008 đã sáp nhập với thànhphố Hà Nội), đang có tốc độ đô thị hóa rất nhanh Có rất nhiều vấn đề cầnphải giải quyết như: vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế - xã hội theo hướng

công nghiệp hóa, hiện đại hóa; vấn đề đô thị hóa; vấn đề giải quyết việc làm

và các vấn đề xã hội khác, đã và đang đặt ra cho Đảng bộ tỉnh Hà Tây nhiềuthuận lợi nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức Đó cũng là một yêu cầumang tính cấp thiết đặt ra cho Đảng bộ tỉnh, nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo

và sức chiến đấu của Đảng, đẩy mạnh công tác xây dựng Đảng về mọi mặt,trong đó có vấn đề đổi mới công tác kiểm tra, giám sát của Đảng Thời giangần đây, Đảng bộ tỉnh Hà Tây đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trong côngtác xây dựng Đảng cũng như trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng Tuynhiên, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng vẫn còn bị động, bộc lộ nhữnghạn chế, làm ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên

và sức mạnh vốn có của Đảng

Bước đầu nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảngmột cách có hệ thống sẽ góp phần làm tốt hơn nhiệm vụ mang tính "then chốt" -xây dựng Đảng, trong đó có Đảng bộ tỉnh Hà Tây Với ý nghĩa đó, tác giả mạnh

dạn chọn: "Đổi mới công tác kiểm tra ở Đảng bộ tỉnh Hà Tây trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh" làm chủ đề nghiên cứu trong luận văn tốt

nghiệp của mình

2.Tình hình nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng đượcthể hiện trong các sản phẩm khoa học chủ yếu sau:

* Hệ thống các giáo trình, giáo khoa

- Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các môn

học khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (2003), Giáo trình tư

tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

- Lê Văn Lý (chủ biên) (2003), Một số chuyên đề về tư tưởng Hồ Chí

Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

- Mạch Quang Thắng (1995), Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản

Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

- Nguyễn Khánh Bật (chủ biên) (2001), Tập bài giảng tư tưởng Hồ Chí

Minh (hệ cử nhân chính trị), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

- Phân viện Hà Nội - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (1995), Tư

tưởng Hồ Chí Minh (tập bài giảng), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

- Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng (2004), Giáo trình tư tưởng

Hồ Chí Minh (Dùng cho hệ cao cấp lý luận), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

* Công trình nghiên cứu khoa học

- Đề tài khoa học mang mã số: KHXH 05.01 thuộc Chương trình khoa

học cấp Nhà nước,"Tăng cường vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng

trong điều kiện nền kinh tế nhiều thành phần với cơ chế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa" do PGS Lê Văn Lý làm chủ nhiệm;

- Đề tài khoa học mang mã số: KHXH 03.07 thuộc Chương trình khoa

học cấp Nhà nước: "Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật

của Đảng" do GS.TS Nguyễn Thị Doan làm chủ nhiệm.

* Các công trình chuyên khảo tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác xây dựng Đảng

- Bùi Đình Phong, Phạm Ngọc Anh (2001), Công tác xây dựng Đảng trong

thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Lao động, Hà

Nội

- Bùi Đình Phong, Phạm Ngọc Anh (2006), Một số vấn đề trong tư tưởng

Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội.

- Bùi Đình Phong, Phạm Ngọc Anh (2005), Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây

dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.

- Bùi Đình Phong, Phạm Ngọc Anh (2007), Vận dụng và phát triển tư

tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

- Lê Văn Lý (chủ biên) (2002), Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo

và sức chiến đấu của Đảng trong điều kiện Đảng cầm quyền, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội

- Nguyễn Văn Biều (chủ biên)(2005), Giáo trình Xây dựng Đảng

(Chương trình cao cấp lý luận chính trị), Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.

- Trần Đình Huỳnh, Phan Hữu Tích (chủ biên) (1998), Tư tưởng Hồ Chí

Minh về Đảng cầm quyền, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

- Trần Đình Huỳnh (chủ biên) (1993), Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về

xây dựng Đảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

- Võ Nguyên Giáp (chủ biên) (1997), Tư tưởng Hồ Chí Minh và con

đường cách mạng Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.

* Các bài viết đăng tải trên báo, tạp chí

- Lê Đức Bình (2003), "Kiểm tra - một khâu quan trọng của quá trình

lãnh đạo", Tạp chí Cộng sản, số 7.

- Nguyễn Thị Doan (2002), "Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công

tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng", Tạp chí Cộng sản, số 16

- Phạm Văn Đồng (1984), "Về công tác kiểm tra của Đảng", Tạp chí Xây

dựng Đảng, số 4

- Trần Đình Huỳnh (1992), "Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về

Đảng cầm quyền", Tạp chí Cộng sản, số 7.

- Nguyễn Thị Xuân Mỹ (1998), "Tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra

của Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh", Tạp chí Kiểm tra, số 5

- Đặng Đình Phú (1999), "Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra và thi

hành kỷ luật - sự vận dụng của Đảng ta trong tình hình hiện nay", Tạp chí Kiểm

sở hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam; nguyên tắc tổ chức, hoạt động, vai trò,

sứ mệnh lịch sử của Đảng, các nguyên tắc xây dựng Đảng v.v… Tuy nhiên, nộidung công tác kiểm tra của Đảng thì chưa đề cập đến hoặc đề cập chưa có hệ

thống, chưa sâu sắc, chưa đặt thành nội dung chủ yếu trong phương thức lãnhđạo của Đảng để nghiên cứu.

- Về hệ thống các sách chuyên khảo: Đã ít nhiều đề cập đến công tác kiểmtra của Đảng nhưng nhìn chung cũng chưa thành một hệ thống theo tư tưởng

Hồ Chí Minh, chưa chỉ ra sự sáng tạo của Hồ Chí Minh về công tác này

- Ngay cả ở kết quả nghiên cứu của các đề tài khoa học cấp Nhà nước cũngmới chỉ đề cập một cách khái quát công tác kiểm tra của Đảng theo tư tưởng HồChí Minh Cụ thể, coi công tác kiểm tra của Đảng là một trong những phươngthức lãnh đạo của Đảng, giành một phần thích đáng cho việc nghiên cứu côngtác kiểm tra và thi hành kỷ luật của Đảng như: mục đích, nội dung, cách thứccủa công tác kiểm tra của Đảng v.v… Vì thế, đề tài mà chúng tôi lựa chọnnghiên cứu không trùng lặp với các công trình nghiên cứu khoa học đã côngbố; các kết quả nghiên cứu đã đạt được chỉ là cơ sở tham khảo hữu ích, giúpchúng tôi hoàn thành vấn đề nghiên cứu này

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

* Nhiệm vụ

Để thực hiện được mục tiêu trên, luận văn có nhiệm vụ:

- Làm rõ cơ sở lý luận trực tiếp hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về côngtác kiểm tra của Đảng;

- Nêu và phân tích hệ thống các quan điểm của Hồ Chí Minh về công táckiểm tra của Đảng;

- Đánh giá thực trạng công tác kiểm tra của Đảng ở Đảng bộ tỉnh Hà Tâytrong giai đoạn từ năm 2000 - 2005;

- Đề xuất các quan điểm, nội dung và giải pháp đổi mới công tác kiểm tracủa Đảng ở Đảng bộ tỉnh Hà Tây theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quảhoạt động trong giai đoạn hiện nay.

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Hệ thống các quan điểm của Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng quacác bài viết, bài nói của Hồ Chí Minh, qua thực tiễn chỉ đạo công tác kiểm tra Đảngcủa Người trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam; Công tác kiểm tra củaĐảng bộ tỉnh Hà Tây

* Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài nghiên cứu các quan điểm của Hồ Chí Minh được thể hiện trongcác bài nói, bài viết của Người về công tác kiểm tra của Đảng, được thể hiệntrong bộ sách Hồ Chí Minh toàn tập, xuất bản lần thứ hai vào năm 2000;

- Khảo sát thực trạng công tác kiểm tra của Đảng ở Đảng bộ tỉnh Hà Tâyvào khoảng thời gian từ năm 2000 đến 2005

5 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở phương pháp luận

Đề tài sử dụng cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam

* Phương pháp nghiên cứu

Sử dụng một số phương pháp như: phương pháp văn bản học, phương pháplịch sử, lôgic, phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp, trên cơ sở những tácphẩm của Hồ Chí Minh, gắn nghiên cứu tác phẩm với thực tiễn chỉ đạo của

Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng

Ngoài ra, luận văn còn sử dụng các phương pháp như: Khảo sát thực tếcông tác kiểm tra ở Đảng bộ tỉnh Hà Tây; phân tích, tổng hợp các báo cáotổng kết công tác kiểm tra của Đảng v.v…

6 Cái mới về mặt khoa học của luận văn

Luận văn bước đầu đã chỉ ra một cách có hệ thống các quan điểm của HồChí Minh về công tác kiểm tra của Đảng, qua đó đề xuất một số giải pháp đổimới công tác kiểm tra của Đảng, góp phần nhỏ bé vào việc nâng cao chấtlượng công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn hiện nay ở một địa phương cụthể.

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nộidung của luận văn gồm 2 chương, cụ thể như sau:

Chương 1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng.

Chương 2 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra vào việc

đổi mới công tác kiểm tra ở Đảng bộ tỉnh Hà Tây trong giai đoạn hiện nay

NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA LUẬN VĂN

Chương 1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG 1.1 Cơ sở lý luận trực tiếp hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của đảng

Tác giả luận văn đã trình bày cơ sở lý luận trực tiếp hình thành tư tưởng

Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng, đó là sự kế thừa và vận dụngsáng tạo các nguyên lý của Chủ nghĩa Mác - Lênin, đặc biệt là quan điểm củaV.I Lênin về công tác kiểm tra của Đảng

Công tác kiểm tra, giám sát cần thiết cho mọi tổ chức và con người trong

xã hội, đặc biệt là đối với chính Đảng của giai cấp vô sản và những ngườicộng sản Trong di sản của mình, C Mác đã đề cập đến vấn đề kiểm tra như

là một phương thức hành động mang tính quy luật để thực hiện mục đích.Nhưng vấn đề kiểm tra Đảng thì cả C Mác và Ph Ăngghen đều chưa bàn tới.Cho đến khi sáng lập đảng kiểu mới của giai cấp công nhân và trực tiếp lãnh

đạo, xây dựng đảng cầm quyền, V.I Lênin đã đặc biệt coi trọng công táckiểm tra của Đảng và đặt nó cùng với hệ thống thanh tra, kiểm tra, kiểm soátcủa Nhà nước và chính quyền Chủ nghĩa Mác - Lênin, đặc biệt là những tưtưởng của V.I Lênin đã chỉ ra những vấn đề cơ bản của công tác kiểm traĐảng, được thể hiện tập trung ở một số nội dung như: Tính tất yếu phải kiểmtra, thanh tra, kiểm soát các hoạt động của Đảng; những nội dung, chủ thể, đốitượng của công tác kiểm tra; những yêu cầu về hình thức tổ chức, phươngthức tiến hành và đội ngũ cán bộ thực hiện công tác kiểm tra

Trên cơ sở tiếp thu và vận dụng sáng tạo những nguyên lý cơ bản của chủnghĩa Mác - Lênin về xây dựng một chính Đảng nói chung và về công táckiểm tra Đảng, mà đặc biệt là tư tưởng của V.I Lênin về công tác kiểm traĐảng nói riêng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa và bổ sung thêm nhiềuluận cứ mới và đó là cơ sở lý luận trực tiếp, quan trọng, trong quá trình hìnhthành và hoàn thiện tư tưởng của Người về công tác kiểm tra Đảng

Bên cạnh đó, ta thấy trong quá trình tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộcViệt Nam, Hồ Chí Minh đã đi nhiều nơi, tham gia nhiều tổ chức, khảo cứu nhiềuphong trào cách mạng của các dân tộc trên thế giới Từ chỗ, nhận thức được việccần thiết phải có một chính Đảng để lãnh đạo phong trào cách mạng, đến việcNgười đã quan tâm chăm lo tới công tác xây dựng Đảng Đặc biệt, Người đã cóthời gian tham gia tổ chức và hoạt động thực tiễn ở Đảng Cộng sản Pháp, ởQuốc tế Cộng sản Tất cả những hoạt động thực tiễn sinh động ấy, những kinhnghiệm học hỏi được từ các Đảng Cộng sản, từ Quốc tế Cộng sản về cách thức

tổ chức, hoạt động, xây dựng một chính Đảng đã được Hồ Chí Minh tổng kết,đúc rút thành những bài học quý báu cho công tác xây dựng Đảng Thực tiễn tổchức, lãnh đạo và xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh đã tích cựcvận dụng những kinh nghiệm quý báu ấy và dần bổ sung, hoàn thiện trong việcxây dựng một Đảng cách mạng, chân chính

Thực tiễn tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam thời kỳ dưới

sự lãnh đạo trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất coi trọng công tác kiểm

tra, giám sát trong Đảng Từ nhận thức tới hoạt động thực tiễn, đã thành lậpđược một cơ quan chuyên trách của Đảng thực hiện công tác kiểm tra Đảng(16/10/1948) Từ thực tiễn sinh động ấy dần trở thành nền tảng của tư tưởng HồChí Minh về công tác kiểm tra Đảng Sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời(02/9/1969), Đảng ta tiếp tục kế thừa và bổ sung tư tưởng của Người về công táckiểm tra, giám sát của Đảng Trải qua các thời kỳ khác nhau Đảng ta đã luôn bổsung về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác kiểm tra Đảng dần nâng côngtác kiểm tra, giám sát của Đảng lên tầm tư duy lý luận

1.2 Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của đảng

Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra Đảng là hệ thốngnhững quan điểm của Người về công tác kiểm tra bao gồm: Vị trí, vai trò củacông tác kiểm tra Đảng trong xây dựng Đảng; những nguyên tắc, phươngpháp tiến hành công tác kiểm tra Đảng; những nội dung kiểm tra và nhữngyêu cầu cụ thể đối với đội ngũ cán bộ thực hiện công tác kiểm tra Đảng

1.2.1 Vị trí, vai trò của kiểm tra trong công tác xây dựng Đảng

* Khái niệm về công tác kiểm tra của Đảng:

Công tác kiểm tra của Đảng xét về bản chất là sự tác động sâu sắc, có hệthống và có định hướng vào quá trình giải quyết các nhiệm vụ chính trị, kinh

tế, văn hóa, xã hội, và công tác xây dựng Đảng

Nội hàm khái niệm công tác kiểm tra Đảng thường được xem xét và luậngiải chủ yếu ở các khía cạnh sau:

Thứ nhất, công tác kiểm tra Đảng như là một công cụ quan trọng, như là

một nguyên tắc chính của sự lãnh đạo, của công tác xây dựng Đảng

Thứ hai, công tác kiểm tra Đảng như là một phương tiện nhằm đảm bảo

vai trò lãnh đạo, vai trò tiên phong của Đảng

Thứ ba, công tác kiểm tra Đảng như là một phương tiện có hiệu quả để

giải quyết những vấn đề trong nội bộ Đảng

Từ những xem xét, luận giải theo các nội dung nêu trên có thể rút ra:Công tác kiểm tra Đảng - đó chính là hoạt động của các cấp ủy, các ban chứcnăng của Đảng, các tổ chức cơ sở đảng và các đảng viên, hướng vào mục tiêuxây dựng, thực thi các các nghị quyết, chỉ thị; giải quyết các vấn đề trong sinhhoạt và nội bộ Đảng; hoàn thiện quy trình lãnh đạo; giữ gìn kỷ luật của Đảng vớimục đích là thực hiện thắng lợi những quyết định đã đặt ra

* Vị trí, vai trò của kiểm tra trong công tác xây dựng Đảng

- Hồ Chí Minh khẳng định công tác kiểm tra Đảng là một nội dung, mộtkhâu không thể thiếu trong quy trình hoạt động lãnh đạo của Đảng Khi đã cóchính sách đúng, thì sự thành công hay thất bại của chính sách đó là do nơi tổchức công việc, nơi lựa chọn cán bộ, và do nơi kiểm tra

- Xuất phát từ thực tiễn, từ tính tất yếu của công tác kiểm tra Đảng, Hồ ChíMinh đã vạch ra vai trò, vị trí của công tác kiểm tra Đảng đối với quá trình xâydựng Đảng và thực hiện lãnh đạo cách mạng Việt Nam Quy trình lãnh đạo củaĐảng bao gồm các khâu chủ yếu: Ra quyết định, tổ chức thực hiện quyết định vàkiểm tra sự thực hiện Khi đánh giá sự lãnh đạo của Đảng, nhất thiết phải xem xét,đánh giá trên cả ba khâu đó Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Lãnh đạo đúngnghĩa là phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng; phải tổ chức sự thi hànhcho đúng và phải tổ chức sự kiểm soát"

- Kiểm tra không chỉ là khâu cuối cùng mà nó đan xen vào tất cả các khâutrong quy trình lãnh đạo của Đảng Đó là một chu trình khép kín trong việchoạch định và thực thi đường lối cách mạng của Đảng: Từ việc đề ra đường lối,chính sách - tổ chức thực hiện đường lối, chính sách - kiểm tra việc thực hiệnđường lối, chính sách - rồi lại đề ra đường lối, chính sách (bao gồm cả việc sửađổi, bổ sung đường lối, chính sách)

1.2.2 Mục đích, nhiệm vụ công tác kiểm tra của Đảng

* Mục đích

- Mục đích của công tác kiểm tra Đảng giúp các cấp ủy đảng cấp trên nắmbắt được tình hình thực tiễn, giúp cấp dưới kịp thời sửa chữa, uốn nắn những sai

lầm, lệch lạc, giúp cấp dưới hoàn thành và thực hiện đúng chủ trương, chínhsách của Đảng Hồ Chí Minh cho rằng, công tác kiểm tra của Đảng là một trong

ba khâu rất quan trọng trong quá trình lãnh đạo của Đảng Từ chỗ có chínhsách đúng, còn cần phải có cách thức tổ chức công việc, có sự lựa chọn cán

bộ và có sự kiểm tra

- Công tác kiểm tra Đảng phải giúp cho việc thực thi các chủ trương,đường lối và chính sách của Đảng vào thực tiễn cuộc sống tránh được nhữngsai lầm khuyết điểm, phát huy những ưu điểm và bảo đảm tính nghiêm minhcủa Đảng

- Công tác kiểm tra Đảng phải góp phần chống tệ quan liêu, chống việc thực hiệnsai hoặc thực hiện không đầy đủ các chủ trương, đường lối và chính sách của Đảngtrong thực tế Muốn làm được điều này đòi hỏi công tác kiểm tra phải đi đến tận nơi,xem tận chỗ

- Công tác kiểm tra Đảng góp phần quan trọng trong việc giáo dục cán bộcủa Đảng thực hiện nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách củaĐảng, nâng cao lòng tự trọng và thái độ, trách nhiệm của mỗi cán bộ đảngviên Thông qua việc thực thà tự phê bình và phê bình để giúp cán bộ, đảngviên thấy được những ưu điểm, nhìn rõ được những hạn chế, tồn tại và từ đótìm cách khắc phục những hạn chế, tồn tại, phát huy những ưu điểm, thấyđược trách nhiệm của mình

- Công tác kiểm tra Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh nếu được thực hiệntốt giúp cho Đảng nắm bắt được tình hình thực tiễn, thấy rõ được ưu, khuyếtđiểm, hiểu được cán bộ, đồng thời còn đề ra được các biện pháp hữu hiệu,thiết thực ngăn ngừa những sai lầm, thiếu sót, góp phần quan trọng trong việchoạch định đúng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng

* Nhiệm vụ

Nhiệm vụ của công tác kiểm tra Đảng góp phần ngăn chặn những khuyếtđiểm, sai lầm đồng thời sửa chữa những thói hư tật xấu, thải loại những kẻ

thoái hóa biến chất, những kẻ vụ lợi chui vào Đảng; góp phần xứng đáng vàonhiệm vụ chung là xây dựng Đảng.

- Công tác kiểm tra Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh phải có mục đích vànhiệm vụ góp phần hoạch định chủ trương, đường lối một cách đúng đắn phùhợp với thực tiễn khách quan; nắm bắt được tình hình thực tiễn; hiểu rõ đượcviệc, hiểu rõ được cán bộ, hiểu rõ tình hình thực hiện các chủ trương củaĐảng trên thực tế, phát hiện và bồi dưỡng những điển hình tiên tiến Khôngdừng lại ở đó, Hồ Chí Minh chỉ ra mục đích, ý nghĩa, tác dụng sâu sắc củacông tác kiểm tra Đảng: "thúc đẩy và giáo dục đảng viên và cán bộ làm trònnhiệm vụ đối với Đảng, đối với Nhà nước, làm gương mẫu tốt cho nhân dân

Do đó, mà góp phần vào việc củng cố Đảng về tư tưởng, về tổ chức"

1.2.3 Nội dung công tác kiểm tra của Đảng

Nội dung, phạm vi công tác kiểm tra của Đảng rất toàn diện, bao gồm tất

cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, văn hóa đến an ninh,quốc phòng, đối ngoại v.v… Đảng ta đã cụ thể hóa nội dung kiểm tra trongcác chủ trương, đường lối, chính sách, trong các chỉ thị, nghị quyết của Đảng,trong chính sách và pháp luật của Nhà nước

1.2.4 Nguyên tắc và phương pháp kiểm tra của Đảng

1.2.4.1 Các nguyên tắc khi tiến hành công tác kiểm tra Đảng

Nguyên tắc thứ nhất: Đảm bảo tính Đảng Cộng sản trong công tác kiểm

tra

Là một bộ phận quan trọng trong hoạt động lãnh đạo và công tác xâydựng Đảng, công tác kiểm tra Đảng có những đòi hỏi mang tính nguyên tắcrất nghiêm ngặt Nó lấy việc phục vụ nhiệm vụ chính trị, lợi ích của Đảng,của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và công tác xây dựng Đảnglàm mục tiêu, phương hướng và nội dung hoạt động Hơn nữa, bất kỳ hoạtđộng kiểm tra nào của Đảng nếu xa rời nguyên tắc tính Đảng, thì đều đi chệchmục tiêu và gây hậu quả khôn lường Vì thế, nguyên tắc đảm bảo tính Đảngphải được thẩm thấu và xuyên suốt trong quá trình kiểm tra và đòi hỏi chủ thể

phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng, mà trước hết

là nguyên tắc tập trung dân chủ, xem xét, phân tích khách quan, thận trọngtrong từng giai đoạn lịch sử nhất định

Nguyên tắc thứ hai: Kiểm tra phải kịp thời, cụ thể, khách quan, khoa học

và có tính hệ thống, toàn diện

Hoạt động kiểm tra của Đảng giúp cấp trên nắm được tình hình, giúp cấpdưới sửa chữa, uốn nắn những sai lầm, lệch lạc; giúp cấp dưới thực hiện đúngchủ trương, chính sách, pháp luật v.v Do đó, công tác kiểm tra Đảng phảiluôn đảm bảo tính kịp thời Xuất phát từ tính dân chủ của Đảng, công táckiểm tra Đảng phải mang tính chất quần chúng sâu sắc Chỉ có thể dựa vàoquần chúng và kết hợp với các cơ quan lãnh đạo thì mới có thể kiểm tra, xemxét, đánh giá, kết luận có tính chính xác và phản ánh bản chất của vấn đề Khitiến hành kiểm tra, chủ thể phải thực sự dựa vào tổ chức Đảng, đảng viên vàquần chúng tham gia vào các hình thức kiểm tra khác nhau, biết phát huy tính

tự giác của mỗi cá nhân đảng viên Quá trình kiểm tra, đánh giá, kết luận phảiđược tiến hành công khai, minh bạch tạo ra bầu không khí thẳng thắn trungthực, tin tưởng lẫn nhau

Nguyên tắc thứ ba: Công tác kiểm tra Đảng phải được tiến hành một

cách thường xuyên, cẩn thận, kỹ lưỡng, có tính lịch sử cụ thể

Những thông tin mà qua công tác kiểm tra cơ quan kiểm tra cấp dưới cungcấp cho cơ quan kiểm tra cấp cao hơn phải đảm bảo trung thực, chính xác,khách quan Từ yêu cầu khách quan, trung thực ấy, Hồ Chí Minh đã đặt rayêu cầu cho người làm công tác kiểm tra của Đảng cần phải cẩn thận, tỉ mỉ,thấu đáo, nghiên cứu kỹ và luôn luôn phải khách quan không được áp đặt ýchí chủ quan

1.2.4.2 Về phương pháp kiểm tra

Thứ nhất: Dựa vào lực lượng to lớn của toàn dân

- Về phương pháp, công tác kiểm tra đảng chủ yếu dựa vào các tổ chức đảng

và đảng viên nơi được kiểm tra, đặc biệt là đề cao việc tự kiểm tra của các tổ

chức đảng và tình thần tự giác của đảng viên nơi được kiểm tra Công tác kiểmtra của Đảng lấy tự kiểm tra là chính Hồ Chí Minh chỉ ra phương pháp kiểm tra

là cần phải dựa vào lực lượng to tát của quần chúng, nhưng không chỉ dựa hẳnvào quần chúng mà phải biết kết hợp lực lượng của cả hai bên (quần chúng nhândân và cán bộ kiểm tra)

- Trong quá trình kiểm tra, đoàn kiểm tra cần tiếp xúc, trao đổi với nhiềungười, bao gồm cả cán bộ lãnh đạo, các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan

và quần chúng biết về sự việc đó; thu thập, nghiên cứu các tài liệu cần thiết đểlàm sáng tỏ vấn đề cần kiểm tra (cần phân tích, đối chiếu, so sánh…) Cầnphải thực hiện tốt việc thẩm tra, xác minh để kết luận rõ ràng, chính xác, nhất

là đối với những sai phạm của cơ quan, đơn vị, cá nhân

Thứ hai: Đoàn kết, thống nhất và dân chủ trong công tác kiểm tra Đảng

Có thể nói, công tác kiểm tra của Đảng có vai trò đặc biệt quan trọngtrong việc tăng cường khối đoàn kết thống nhất trong Đảng Hiện tượng mấtđoàn kết trong Đảng thường diễn ra rất đa dạng, khó phát hiện và thường cóbiểu hiện ngầm Do đó, chỉ có công tác kiểm tra mới có thể giúp cho các cấp

ủy kịp thời phát hiện và ngăn chặn hiện tượng mất đoàn kết Bên cạnh đó,việc tổ chức thực hiện tốt công tác thi đua khen thưởng của Đảng có tác dụngkịp thời động viên, khích lệ những tập thể, cá nhân, cán bộ, đảng viên cóthành tích trong xây dựng khối đoàn kết thống nhất, nhắc nhở giáo dục cán bộđảng viên phải không ngừng xây dựng, vun đắp cho khối đoàn kết thống nhấttrong Đảng

Thứ ba: Biết đôn đốc, nhắc nhở và bám sát thực tiễn

Một phương pháp nữa mà Hồ Chí Minh đưa ra là: "Cán bộ cấp trên phảiluôn luôn đôn đốc và kiểm tra công việc của cán bộ cấp dưới Nhân dân thìgiúp Chính phủ và đoàn thể kiểm tra công việc và hành vi của các cán bộ.Như vậy, thì chúng ta tránh khỏi nhiều khuyết điểm, phát triển được nhiều ưuđiểm" Đó chính là sự kết hợp tốt giữa cán bộ cấp trên và cấp dưới, giữa côngviệc của Đảng và của Nhà nước, giữa công việc của Đảng, của Nhà nước với