MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập, xây dựng, rèn luyện và lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam, trên cơ sở vận dụng sáng tạo học thuyết xây dựng Đảng Cộng sản của chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể nước ta. Là lãnh tụ của Đảng, Người đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời mình cho dân tộc Việt Nam, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Với nhận thức sâu sắc rằng cách mạng: Trước hết phải có đảng cách mệnh 39, tr. 267 và chỉ có sự lãnh đạo của một Đảng biết vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện cụ thể của nước mình thì mới có thể đưa cách mạng giải phóng dân tộc đến thắng lợi và cách mạng xã hội chủ nghĩa đến thành công 49, tr. 303, Hồ Chí Minh đã chỉ ra sự cần thiết phải có một chính đảng để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi 39, tr. 267628. Suốt cả cuộc đời, Người đã thực sự quan tâm sâu sát, mong mỏi thiết tha tới việc xây dựng một chính Đảng của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, một Đảng thực sự trong sạch, xứng đáng là người lãnh đạo và người đầy tớ thật trung thành của nhân dân 49, tr. 498. Ngay từ nhận thức ban đầu về sự cần thiết phải có một chính Đảng của giai cấp vô sản cho tới trước khi Người trở về với thế giới người hiền, Hồ Chí Minh đã dặn lại toàn Đảng, toàn dân ta vài việc, vài lời trong đó trước hết nói về Đảng và việc cần phải làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng 49, tr. 503. Có thể khẳng định rằng, Hồ Chí Minh đã dành nhiều công sức, trí tuệ để vun đắp, xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam. Người đã xác định rõ nội dung và phương châm xây dựng Đảng đúng đắn và phù hợp với những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của nước ta, vốn là một nước có nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, giai cấp công nhân nhỏ bé về số lượng, lại luôn phải đương đầu với những kẻ thù hùng mạnh nhất thế giới. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam là một tư tưởng lớn, được hình thành ngay sau khi Người tìm thấy con đường cứu nước. Tư tưởng đó không ngừng được hoàn thiện trong quá trình Người lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng Việt Nam. Thực tiễn đã minh chứng, sự lãnh đạo của
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập, xây dựng, rèn luyện và lãnhđạo Đảng Cộng sản Việt Nam, trên cơ sở vận dụng sáng tạo học thuyết xâydựng Đảng Cộng sản của chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể nước
ta Là lãnh tụ của Đảng, Người đã cống hiến trọn vẹn cuộc đời mình chodân tộc Việt Nam, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp vàgiải phóng con người
Với nhận thức sâu sắc rằng cách mạng: "Trước hết phải có đảng cáchmệnh" [39, tr 267] và "chỉ có sự lãnh đạo của một Đảng biết vận dụng mộtcách sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước mình thìmới có thể đưa cách mạng giải phóng dân tộc đến thắng lợi và cách mạng xãhội chủ nghĩa đến thành công" [49, tr 303], Hồ Chí Minh đã chỉ ra sự cần thiếtphải có một chính đảng để "trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thìliên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi" [39, tr 267-628]
Suốt cả cuộc đời, Người đã thực sự quan tâm sâu sát, mong mỏithiết tha tới việc xây dựng một chính Đảng của giai cấp công nhân, củanhân dân lao động và của cả dân tộc Việt Nam, một Đảng thực sự trongsạch, "xứng đáng là người lãnh đạo và người đầy tớ thật trung thành của
nhân dân" [49, tr 498] Ngay từ nhận thức ban đầu về sự cần thiết phải có
một chính Đảng của giai cấp vô sản cho tới trước khi Người trở về với "thếgiới người hiền", Hồ Chí Minh đã dặn lại toàn Đảng, toàn dân ta vài việc,vài lời trong đó "trước hết nói về Đảng" và "việc cần phải làm trước tiên làchỉnh đốn lại Đảng" [49, tr 503] Có thể khẳng định rằng, Hồ Chí Minh đãdành nhiều công sức, trí tuệ để vun đắp, xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam.Người đã xác định rõ nội dung và phương châm xây dựng Đảng đúng đắn
và phù hợp với những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và phù
Trang 2hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của nước ta, vốn là một nước có nềnkinh tế nông nghiệp lạc hậu, giai cấp công nhân nhỏ bé về số lượng, lạiluôn phải đương đầu với những kẻ thù hùng mạnh nhất thế giới Tư tưởng
Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam là một tư tưởng lớn,được hình thành ngay sau khi Người tìm thấy con đường cứu nước Tưtưởng đó không ngừng được hoàn thiện trong quá trình Người lãnh đạo, chỉđạo cách mạng Việt Nam
Thực tiễn đã minh chứng, sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Namđược xác định như là một tất yếu lịch sử, một nhân tố quyết định, một lựclượng duy nhất, dẫn đường đưa cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi nàyđến thắng lợi khác Chính vì sự đòi hỏi khách quan ấy, Đảng ta dưới sựtrực tiếp lãnh đạo và chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thường xuyên
tự đổi mới, tự xây dựng và chỉnh đốn để đáp ứng với những yêu cầu vànhiệm vụ cách mạng đặt ra
Trong công tác xây dựng Đảng, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đếncông tác kiểm tra của Đảng Theo Hồ Chí Minh: "Công tác kiểm tra của Đảng
có tác dụng thúc đẩy và giáo dục đảng viên và cán bộ làm tròn nhiệm vụđối với Đảng, đối với Nhà nước, làm gương mẫu tốt cho nhân dân Do đó
mà góp phần vào việc củng cố Đảng về tư tưởng, về tổ chức" [48, tr 300].
Làm tốt công tác kiểm tra của Đảng sẽ góp phần xây dựng Đảng mạnh cả
về tư tưởng, chính trị và tổ chức; qua công tác kiểm tra của Đảng sẽ góp
phần "nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng" [15, tr 23].
Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng được trìnhbày một cách có hệ thống trong những bài viết, bài nói của Người Đó là sự
kế thừa trực tiếp và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, đặc biệt là
tư tưởng về công tác kiểm tra Đảng của V.I Lênin; đó còn là sự bổ sungthêm nhiều luận cứ mới để khẳng định tính tất yếu của công tác kiểm tracủa Đảng; về mục đích, ý nghĩa, tác dụng; về nội dung và cách kiểm tra; vềyêu cầu đối với cán bộ thực hiện công tác kiểm tra của Đảng v.v
Trang 3Trung thành và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh về công tác xây dựng Đảng nói chung và công tác kiểm traĐảng nói riêng, trong suốt quá trình lãnh đạo, Đảng luôn quan tâm đếncông tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật trong Đảng Bởi vậy, quacác kỳ Đại hội Đảng thì chức năng, nhiệm vụ cấp ủy, Ủy ban kiểm tra luônđược bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với từng giai đoạn lịch sử Đại hội đạibiểu toàn quốc của Đảng lần thứ X (4/2006) một lần nữa tiếp tục khẳngđịnh vai trò, nhiệm vụ xây dựng Đảng là then chốt, có ý nghĩa đặc biệtquan trọng, là vấn đề sống còn đối với sự nghiệp cách mạng của nhân dân
ta Đại hội đã tổng kết và rút ra các bài học kinh nghiệm của công tác xâydựng Đảng trong 20 năm đổi mới toàn diện đất nước (1986-2006) Đại hộichỉ ra thực trạng công tác kiểm tra của Đảng:
Công tác kiểm tra của Đảng còn yếu, chất lượng và hiệuquả kiểm tra chưa được cao; nhiều khuyết điểm, sai lầm của đảngviên và tổ chức đảng chậm được phát hiện và khắc phục; chưa coitrọng kiểm tra phòng ngừa, phát huy nhân tố tích cực Nhiều cấp
ủy, tổ chức đảng chưa làm tốt công tác kiểm tra và thi hành kỷ
luật trong Đảng [15, tr 272]
Muốn thực hiện tốt một trong những phương hướng và giải pháp lớncủa công tác xây dựng Đảng là "đổi mới và tăng cường công tác kiểm tra, giámsát của Đảng, góp phần phát hiện và khắc phục những khuyết điểm, thiếu sótkhi mới manh nha" [15, tr 302], cần thiết phải nghiên cứu, xem xét tư tưởng
Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng một cách thấu đáo, toàn diện
Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng đã đượcĐảng ta kế thừa, vận dụng, được các các nhà khoa học quan tâm nghiêncứu đã và đang thu được kết quả bước đầu Tuy nhiên, xuất phát từ quan điểm
có tính nguyên tắc: Lãnh đạo phải có kiểm tra, lãnh đạo không kiểm tra coinhư không lãnh đạo; trước xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày
Trang 4càng sâu hiện nay, đang xuất hiện nhiều vấn đề tác động tiêu cực tới côngtác xây dựng Đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên; hơn nữa qua thực tiễnhoạt động, bên cạnh những ưu điểm, công tác kiểm tra của Đảng còn bộc lộnhiều hạn chế, cần phải khắc phục để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới
Tỉnh Hà Tây là một địa phương có vị trí địa lý rất quan trọng, thuộccửa ngõ phía Tây của thành phố Hà Nội (từ ngày 01/8/2008 đã sáp nhậpvới thành phố Hà Nội), đang có tốc độ đô thị hóa rất nhanh Có rất nhiềuvấn đề cần phải giải quyết như: vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế - xã hộitheo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; vấn đề đô thị hóa; vấn đề giảiquyết việc làm và các vấn đề xã hội khác, đã và đang đặt ra cho Đảng bộtỉnh Hà Tây nhiều thuận lợi nhưng cũng không ít khó khăn, thách thức Đócũng là một yêu cầu mang tính cấp thiết đặt ra cho Đảng bộ tỉnh, nhằmnâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, đẩy mạnh công tácxây dựng Đảng về mọi mặt, trong đó có vấn đề đổi mới công tác kiểm tra,giám sát của Đảng Thời gian gần đây, Đảng bộ tỉnh Hà Tây đã đạt đượcnhiều thành tựu to lớn trong công tác xây dựng Đảng cũng như trong côngtác kiểm tra, giám sát của Đảng Tuy nhiên, công tác kiểm tra, giám sát củaĐảng vẫn còn bị động, bộc lộ những hạn chế, làm ảnh hưởng không nhỏ tớichất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên và sức mạnh vốn có của Đảng
Bước đầu nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tracủa Đảng một cách có hệ thống sẽ góp phần làm tốt hơn nhiệm vụ mangtính "then chốt" - xây dựng Đảng, trong đó có Đảng bộ tỉnh Hà Tây Với ý
nghĩa đó, tác giả mạnh dạn chọn: "Đổi mới công tác kiểm tra ở Đảng bộ
tỉnh Hà Tây trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh" làm
chủ đề nghiên cứu trong luận văn tốt nghiệp của mình
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảngđược thể hiện trong các sản phẩm khoa học chủ yếu sau:
Trang 5* Hệ thống các giáo trình, giáo khoa
- Hội đồng Trung ương chỉ đạo biên soạn giáo trình Quốc gia các
môn học khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh (2003), Giáo trình
tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
- Lê Văn Lý (chủ biên) (2003), Một số chuyên đề về tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- Mạch Quang Thắng (1995), Tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng
sản Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- Nguyễn Khánh Bật (chủ biên) (2001), Tập bài giảng tư tưởng Hồ Chí Minh (hệ cử nhân chính trị), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- Phân viện Hà Nội - Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (1995),
Tư tưởng Hồ Chí Minh (tập bài giảng), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
- Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng (2004), Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh (Dùng cho hệ cao cấp lý luận), Nxb Chính trị quốc gia,
Hà Nội
* Công trình nghiên cứu khoa học
- Đề tài khoa học mang mã số: KHXH 05.01 thuộc Chương trình
khoa học cấp Nhà nước,"Tăng cường vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong điều kiện nền kinh tế nhiều thành phần với cơ chế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa" do PGS Lê Văn Lý làm chủ
nhiệm;
- Đề tài khoa học mang mã số: KHXH 03.07 thuộc Chương trình
khoa học cấp Nhà nước: "Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và thi hành
kỷ luật của Đảng" do GS.TS Nguyễn Thị Doan làm chủ nhiệm.
* Các công trình chuyên khảo tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác xây dựng Đảng
Trang 6- Bùi Đình Phong, Phạm Ngọc Anh (2001), Công tác xây dựng Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nxb Lao
động, Hà Nội
- Bùi Đình Phong, Phạm Ngọc Anh (2006), Một số vấn đề trong tư
tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Lao động, Hà Nội.
- Bùi Đình Phong, Phạm Ngọc Anh (2005), Tư tưởng Hồ Chí Minh
về xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
- Bùi Đình Phong, Phạm Ngọc Anh (2007), Vận dụng và phát triển
tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam trong thời kỳ đổi mới,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
- Lê Văn Lý (chủ biên) (2002), Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong điều kiện Đảng cầm quyền, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
- Nguyễn Văn Biều (chủ biên)(2005), Giáo trình Xây dựng Đảng (Chương trình cao cấp lý luận chính trị), Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội.
- Trần Đình Huỳnh, Phan Hữu Tích (chủ biên) (1998), Tư tưởng Hồ
Chí Minh về Đảng cầm quyền, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- Trần Đình Huỳnh (chủ biên) (1993), Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh
về xây dựng Đảng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
- Võ Nguyên Giáp (chủ biên) (1997), Tư tưởng Hồ Chí Minh và con
đường cách mạng Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
* Các bài viết đăng tải trên báo, tạp chí
- Lê Đức Bình (2003), "Kiểm tra - một khâu quan trọng của quá trình lãnh đạo", Tạp chí Cộng sản, số 7.
- Nguyễn Thị Doan (2002), "Một số vấn đề cần lưu ý khi thực hiện công tác kiểm tra, kỷ luật của Đảng", Tạp chí Cộng sản, số 16
Trang 7- Phạm Văn Đồng (1984), "Về công tác kiểm tra của Đảng", Tạp
- Đặng Đình Phú (1999), "Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm
tra và thi hành kỷ luật - sự vận dụng của Đảng ta trong tình hình hiện nay",
Tạp chí Kiểm tra, số 5& 6
Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu công tác kiểm tra của Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh
- Về hệ thống sách giáo khoa, giáo trình nêu trên đều có: 01 bàihoặc 01 chương đề cập tới vấn đề tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộngsản bao gồm: Cơ sở hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam; nguyên tắc tổchức, hoạt động, vai trò, sứ mệnh lịch sử của Đảng, các nguyên tắc xâydựng Đảng v.v… Tuy nhiên, nội dung công tác kiểm tra của Đảng thì chưa
đề cập đến hoặc đề cập chưa có hệ thống, chưa sâu sắc, chưa đặt thành nộidung chủ yếu trong phương thức lãnh đạo của Đảng để nghiên cứu
- Về hệ thống các sách chuyên khảo: Đã ít nhiều đề cập đến công táckiểm tra của Đảng nhưng nhìn chung cũng chưa thành một hệ thống theo tưtưởng Hồ Chí Minh, chưa chỉ ra sự sáng tạo của Hồ Chí Minh về công tác này
- Ngay cả ở kết quả nghiên cứu của các đề tài khoa học cấp Nhànước cũng mới chỉ đề cập một cách khái quát công tác kiểm tra của Đảngtheo tư tưởng Hồ Chí Minh Cụ thể, coi công tác kiểm tra của Đảng là mộttrong những phương thức lãnh đạo của Đảng, giành một phần thích đángcho việc nghiên cứu công tác kiểm tra và thi hành kỷ luật của Đảng như:
Trang 8mục đích, nội dung, cách thức của công tác kiểm tra của Đảng v.v… Vìthế, đề tài mà chúng tôi lựa chọn nghiên cứu không trùng lặp với các côngtrình nghiên cứu khoa học đã công bố; các kết quả nghiên cứu đã đạt đượcchỉ là cơ sở tham khảo hữu ích, giúp chúng tôi hoàn thành vấn đề nghiêncứu này.
3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn
* Mục đích
- Nghiên cứu một cách có hệ thống các quan điểm của Hồ Chí Minh
về công tác kiểm tra của Đảng;
- Đề xuất các quan điểm, nội dung, giải pháp đổi mới công tác kiểmtra của Đảng ở Đảng bộ tỉnh Hà Tây trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng
Hồ Chí Minh
* Nhiệm vụ
Để thực hiện được mục tiêu trên, luận văn có nhiệm vụ:
- Làm rõ cơ sở lý luận trực tiếp hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh
về công tác kiểm tra của Đảng;
- Nêu và phân tích hệ thống các quan điểm của Hồ Chí Minh vềcông tác kiểm tra của Đảng;
- Đánh giá thực trạng công tác kiểm tra của Đảng ở Đảng bộ tỉnh
Hà Tây trong giai đoạn từ năm 2000 - 2005;
- Đề xuất các quan điểm, nội dung và giải pháp đổi mới công táckiểm tra của Đảng ở Đảng bộ tỉnh Hà Tây theo hướng nâng cao chất lượng,hiệu quả hoạt động trong giai đoạn hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu
Trang 9Hệ thống các quan điểm của Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra củaĐảng qua các bài viết, bài nói của Hồ Chí Minh, qua thực tiễn chỉ đạo côngtác kiểm tra Đảng của Người trong quá trình lãnh đạo cách mạng ViệtNam; Công tác kiểm tra của Đảng bộ tỉnh Hà Tây.
* Phạm vi nghiên cứu
- Đề tài nghiên cứu các quan điểm của Hồ Chí Minh được thể hiệntrong các bài nói, bài viết của Người về công tác kiểm tra của Đảng, đượcthể hiện trong bộ sách Hồ Chí Minh toàn tập, xuất bản lần thứ hai vàonăm 2000;
- Khảo sát thực trạng công tác kiểm tra của Đảng ở Đảng bộ tỉnh HàTây vào khoảng thời gian từ năm 2000 đến 2005
5 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Cơ sở phương pháp luận
Đề tài sử dụng cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tưtưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam
* Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng một số phương pháp như: phương pháp văn bản học, phươngpháp lịch sử, lôgic, phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp, trên cơ sởnhững tác phẩm của Hồ Chí Minh, gắn nghiên cứu tác phẩm với thực tiễnchỉ đạo của Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng
Ngoài ra, luận văn còn sử dụng các phương pháp như: Khảo sát thực
tế công tác kiểm tra ở Đảng bộ tỉnh Hà Tây; phân tích, tổng hợp các báo cáotổng kết công tác kiểm tra của Đảng v.v…
6 Cái mới về mặt khoa học của luận văn
Luận văn bước đầu đã chỉ ra một cách có hệ thống các quan điểmcủa Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng, qua đó đề xuất một sốgiải pháp đổi mới công tác kiểm tra của Đảng, góp phần nhỏ bé vào việc
Trang 10nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng trong giai đoạn hiện nay ởmột địa phương cụ thể.
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụlục, nội dung của luận văn gồm 2 chương, 5 tiết
Trang 11Chương 1
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG
1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN TRỰC TIẾP HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến với lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin,Người đã tìm thấy ở đó con đường giải phóng cho dân tộc Việt Nam Trên
cơ sở nghiên cứu và vận dụng sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác - Lêninvào điều kiện thực tiễn Việt Nam, Hồ Chí Minh đã xây dựng thành côngmột chính Đảng của dân tộc Việt Nam, dẫn dắt dân tộc Việt Nam đi từthắng lợi này đến thắng lợi khác Có được những thành công ấy là côngsức, trí tuệ của Đảng Cộng sản Việt Nam, của dân tộc Việt Nam, đặc biệt làcủa Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dày công, xây dựng và vun đắp
Vậy, cơ sở lý luận nào để Hồ Chí Minh tiếp thu, vận dụng trongcông tác xây dựng Đảng nói chung và công tác kiểm tra Đảng nói riêng.Qua nghiên cứu cho thấy, cơ sở lý luận trực tiếp hình thành tư tưởng HồChí Minh về công tác kiểm tra của Đảng là chủ nghĩa Mác - Lênin, đặc biệt
là những tư tưởng về kiểm tra Đảng của V.I Lênin
Trước hết, chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định công tác kiểm tra,giám sát là tất yếu khách quan, một biểu hiện nghiêm túc của hoạt động có
ý thức trong mọi tổ chức và mỗi con người trong xã hội Bằng sự nghiêncứu, tiếp cận của thế giới quan và phương pháp luận mác-xít đã chỉ ra rằnghoạt động kiểm tra, giám sát xuất hiện ngay sau khi xuất hiện loài ngườivới nhiều biểu hiện khác nhau, với nhiều hình thức khác nhau Khi nào cóhoạt động mang tính ý thức của con người thì ở đó có hoạt động kiểm tra,giám sát Kiểm tra, giám sát đã thẩm thấu vào các hoạt động của con người
Trang 12trong xã hội Tự nó đã trở thành một đòi hỏi mang tính khách quan trongcuộc sống và hoạt động của con người Cùng với sự tiến bộ của xã hội,công tác kiểm tra, giám sát ngày càng phát triển và không ngừng đáp ứngyêu cầu của thực tiễn Trước tiên, đó là các hoạt động mang tính kiểm tra,giám sát một cá nhân cụ thể, dần dần phát triển thành hoạt động của các tổchức trong xã hội với nhiều hình thức, quy mô và cấp độ ngày càng đadạng và phong phú Kiểm tra là một quy luật tất yếu trong hoạt động củamọi tổ chức, mọi hoạt động có ý thức của con người Theo C.Mác, để đạtđược mục đích do mình đề ra, các tổ chức và con người phải có nhữngphương thức hành động đa dạng; kiểm tra là một trong những phương thứchành động quan trọng để thực hiện mục đích ấy
Trước khi hành động, các tổ chức và con người đều phải suy nghĩ,xác định rõ ý định, chủ trương, cách thức tiến hành, kế hoạch cụ thể v.v…Song, thực tiễn luôn luôn vận động và biến đổi không ngừng theo quy luậtkhách quan, do đó các ý định chủ quan của mỗi con người, mỗi tổ chức dù
có tài giỏi, dự đoán tốt đến đâu cũng vẫn xảy ra những thiếu sót, thậm chí
là sai lầm Nhận thức một sự vật hiện tượng bao giờ cũng là một quá trình.Một cá nhân, một tổ chức dù có vững mạnh đến đâu, dù có tài giỏi đến đâu,
dù có công cụ hỗ trợ tối tân đến đâu cũng không thể ngay một lúc hiểu đượcmọi vấn đề, mọi bản chất của sự vật, hiện tượng một cách đầy đủ và chínhxác nhất Vì vậy, con người và tổ chức phải thường xuyên kiểm tra, giámsát, nghĩa là phải xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét, để điềuchỉnh, bổ sung nhằm đảm bảo thực hiện đúng mục đích đặt ra Kiểm tra làviệc so sánh, đối chiếu từ kế hoạch và mục đích để xem xét trên thực tiễn ởtoàn bộ các hoạt động thực tiễn Kiểm tra giúp phát hiện ra những thiếu sót,sai lầm, nguyên nhân và rút ra những phương pháp khắc phục những khiếmkhuyết của quá trình hoạt động của mỗi con người, mỗi tổ chức
Chủ nghĩa Mác - Lênin đã luận giải rõ tính tất yếu khách quan củakiểm tra, giám sát đối với con người và tổ chức do con người lập ra, là
Trang 13phương thức hành động quan trọng để thực hiện các mục tiêu đã đề ra; đãkhẳng định kiểm tra, giám sát là những chức năng, công cụ hữu hiệu vàphương thức, nội dung lãnh đạo, quản lý quan trọng của tổ chức đảng và cơquan nhà nước Muốn thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị của từng giai đoạncách mạng và xây dựng Ðảng trong sạch, vững mạnh thì những người cộngsản phải nắm chắc công cụ kiểm tra, giám sát, coi đó là "những nhiệm vụ
đã trở thành tự nhiên đối với những người xã hội chủ nghĩa sau khi đãgiành được chính quyền" [29, tr 298] Trong suốt quá trình lãnh đạo cáchmạng, V.I Lênin rất coi trọng vấn đề kiểm tra, kiểm kê, kiểm soát Ngườicoi đó là một công cụ, phương tiện hữu hiệu không thể thiếu đối với Đảng
và bộ máy Nhà nước V.I Lênin cho rằng, nhiệm vụ trọng tâm của thời kỳđảng cầm quyền là xây dựng kinh tế, nhưng để đảm bảo cho chính quyền đóđứng vững và phát triển thì Đảng Cộng sản phải nắm chắc công tác kiểm
tra, kiểm kê, kiểm soát Ngay trong tác phẩm "Nhà nước và cách mạng",
V.I.Lênin viết: "Từ nay cho đến khi giai đoạn "cao" của chủ nghĩa cộng sảnxuất hiện, những người xã hội chủ nghĩa yêu cầu xã hội và Nhà nước kiểmsoát thật nghiêm ngặt mức độ lao động và mức độ tiêu dùng" [28, tr 119] Trong
tác phẩm "Những nhiệm vụ trước mắt của chính quyền Xôviết", V.I Lênin
khẳng định vai trò to lớn và có ý nghĩa quan trọng của công tác kiểm tra, kiểmsoát: "không có chế độ kế toán và kiểm soát trong sự sản xuất và phân phối sảnphẩm, thì những mầm mống của chủ nghĩa xã hội sẽ bị tiêu diệt" [29, tr 225].Người viết: "Và vì vậy, kiểm kê và kiểm soát phải được đặt thành vấn đềnổi bật trong toàn bộ việc quản lý nhà nước" [29, tr 166]
Để hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế, tiến hành xây dựng chủnghĩa xã hội, V.I Lênin cho rằng, nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng nhất củacác cơ quan Đảng, Chính quyền Xôviết lúc này không phải là ban hành chonhiều chỉ thị, nghị quyết , không phải là tiến hành các cuộc "cải tổ", lậpthêm nhiều ban, bệ mới , mà cần phải: "chuyển trọng tâm từ việc soạn thảocác sắc lệnh và mệnh lệnh (đấy là chúng ta u mê đến ngu xuẩn) sang việc
Trang 14lựa chọn người và kiểm tra sự thực hiện Đó là vấn đề then chốt" [32, tr 450].Như vậy, V.I Lênin đã vạch rõ trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội,nhất là nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng nền kinh tế thì việc đòi hỏi phải lựachọn, đào tạo, bồi dưỡng và kiểm tra đội ngũ cán bộ thực thi công tác kiểmtra là một việc làm hết sức quan trọng Theo V.I Lênin, làm tốt công tác kiểmtra của Đảng sẽ đẩy mạnh được cuộc đấu tranh "chống chủ nghĩa quan liêunhằm mở rộng dân chủ, phát huy óc sáng kiến, nhằm phát hiện, lột mặt nạ
và đuổi ra khỏi Đảng những kẻ lén lút chui vào Đảng" [31, tr 109]
Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định công tác kiểm tra của Đảng vừa
là chức năng vừa là phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản Công táckiểm tra của Đảng được xem xét một cách hữu cơ trong một chỉnh thểthống nhất từ việc chuẩn bị đường lối, chủ trương, chính sách cho đến việcquán triệt, tuyên truyền, giáo dục đường lối, chính sách đó và việc tổ chức,thực hiện trong thực tiễn Việc một Đảng Cộng sản có lãnh đạo thành cônghay không trước hết tùy thuộc vào sự đúng đắn hay không của đường lốichính trị Ph.Ăngghen đã khẳng định: "Một cương lĩnh mới thì giống nhưmột ngọn cờ người ta vừa mới treo lên trước mắt mọi người và chính là căn
cứ vào cương lĩnh đó mà người ta đánh giá Đảng" [36, tr 587] Muốn lãnhđạo thắng lợi cách mạng, Đảng phải có một đường lối, chính sách đúngđắn, xuất phát từ thực tiễn và tôn trọng quy luật khách quan Đó là yếu tố
có tính chất quyết định, là điều kiện tiên quyết để dành thắng lợi Đườnglối là sự phản ảnh năng lực nhận thức, nắm bắt quy luật khách quan, vậndụng phù hợp vào thực tiễn cách mạng Nếu một đảng nào đó mang trongmình bệnh quan liêu, xa rời thực tiễn hoặc chủ quan, duy ý chí thì khôngthể nào nói đến tính cách mạng và tính khoa học của đường lối Trong tác
phẩm "Thà ít mà tốt", V.I Lênin đã chỉ ra rằng: " phải nghĩ đến chuyện
kiểm tra lại những chủ trương mà chúng ta tuyên bố hàng giờ, quyết địnhhàng phút, rồi từng giây chứng minh tính chất không vững chắc, khôngkiên định và khó hiểu của những chủ trương đó" [33, tr 443] Trong quá
Trang 15trình tổ chức, thực hiện đường lối, chính sách V.I Lênin đã chỉ ra nội dungcủa công tác kiểm tra đó là kiểm tra năng lực của nhân viên công tác, kiểmtra sự chấp hành trên thực tế Người nhấn mạnh:
… Những nhiệm vụ chủ yếu của ta về chính sách đối nội,nhất là về chính sách kinh tế đã thay đổi Cái chúng ta cần, khôngphải là pháp lệnh mới, các cơ quan mới, hay các biện pháp đấutranh mới Chúng ta cần kiểm tra năng lực của nhân viên côngtác, kiểm tra chấp hành thực tế Kiểm tra nhân viên công tác vàkiểm tra việc chấp hành thực tế công tác - mấu chốt của toàn bộcông tác, của toàn bộ chính sách hiện nay là ở đấy, vẫn ở đấy vàchỉ có ở đấy [33, tr 19]
V.I Lênin yêu cầu: Phải giành chín phần mười thời gian vào việclựa chọn người và kiểm tra sự chấp hành, nếu không làm như thế thì tất cảmọi mệnh lệnh và quyết nghị sẽ trở thành mớ giấy lộn
V.I Lênin đã phê phán nghiêm khắc những cán bộ và cơ quan chỉ
"bù đầu, bù tai" vào những công việc vụn vặt, chìm ngập trong cái biểngiấy tờ và vũng lầy của chủ nghĩa quan liêu mà lãng quên nhiệm vụ trọngtâm của thời kỳ Đảng cầm quyền xây dựng kinh tế, lựa chọn cán bộ kiểmtra và thực hiện Trong Báo cáo Chính trị đọc tại Đại hội XI của ĐảngCộng sản (b) Nga, V.I.Lênin đã chỉ rõ: "Chúng ta phải tổ chức kiểm tranghiêm ngặt công tác của chúng ta , phải có kiểm tra thật sự , kiểm tratrên quan điểm của nền kinh tế quảng đại quần chúng" [33, tr 94-95]
Trong quá trình lãnh đạo Đảng, V.I Lênin rất coi trọng vấn đề thựchiện dân chủ trong công tác kiểm tra Người cho rằng, nhiệm vụ lãnh đạothực sự là:
Không nên "tự mình" làm "tất cả", làm quá sức mà vẫnkhông kịp, làm một lúc cả hàng hai chục việc mà không đượcmột việc nào ra trò, mà phải kiểm tra công việc của hàng chục,
Trang 16hàng trăm người phụ giúp, tổ chức kiểm tra công việc của họ từdưới lên, nghĩa là tổ chức sự kiểm tra của quần chúng chânchính [31, tr 293].
V.I Lênin đã vạch ra cách thức xây dựng đội ngũ cán bộ thực hiệncông tác kiểm tra, Người viết:
Một trong những quyết nghị quan trọng của Ban chấphành Trung ương các Xôviết toàn Nga mà tôi cho là cần thiết phảihết sức chú ý đến, đó là quyết nghị về việc đấu tranh chống chủnghĩa quan liêu trong các cơ quan của chúng ta Một trong nhữngbiện pháp đó là việc Ban Chấp hành Trung ương các Xôviết toànNga quyết định cải tổ cơ quan kiểm tra Nhà nước thành cơ quankiểm tra công nông hay cơ quan thanh tra công nhân [30, tr 145-146]
Như vậy, V.I Lênin đã chỉ ra lực lượng tham gia công tác kiểm tra
là đông đảo quần chúng nhân dân lao động, Người viết: "Cần phải làm saocho công nhân thâm nhập vào tất cả các cơ quan Nhà nước, kiểm soát đượctất cả bộ máy Nhà nước…, Cần phải làm sao cho đông đảo quần chúngkhông đảng phái kiểm tra được mọi công việc Nhà nước và học tập tự quản
lý lấy Nhà nước" [30, tr 146]
Về vai trò, vị trí của công tác kiểm tra: V.I Lênin đã xác định côngtác kiểm tra, kiểm soát là một công cụ hữu hiệu và là một nội dung lãnhđạo quan trọng đối với tổ chức đảng, cơ quan nhà nước Theo V.I.Lênin,kinh tế là nội dung vật chất của chính trị, còn bao giờ chính trị cũng là biểuhiện tập trung của kinh tế Mục tiêu đấu tranh của Đảng là dùng bạo lựccách mạng lật đổ giai cấp tư sản thống trị phản động, giành lấy chính quyền.Đây là nhiệm vụ khó khăn, song sau khi giành được chính quyền từ tay giaicấp tư sản thì việc giữ chính quyền và xây dựng chính quyền vững mạnh,xây dựng và phát triển kinh tế còn khó khăn gấp bội Muốn làm tốt các việc
Trang 17này, V.I Lênin đã khẳng định: Để chính quyền vô sản non trẻ đứng vững
và phát triển thì những người cộng sản phải nắm chắc công cụ kiểm tra,kiểm soát Coi đó như là những nghiệp vụ đã trở thành tự nhiên đối vớinhững người xã hội chủ nghĩa sau khi giành được chính quyền Người cònnhấn mạnh, mọi ý kiến và lời chỉ dẫn mặc dầu rất quan trọng, nhưng khôngthể thiếu được việc tổ chức kiểm tra trong thực tiễn để biến lời nói thànhhành động
Tóm lại, kiểm tra, giám sát cần thiết cho mọi tổ chức và con ngườitrong xã hội, đặc biệt là đối với chính Đảng của giai cấp vô sản và nhữngngười cộng sản Trong di sản của mình, C Mác đã đề cập đến vấn đề kiểmtra như là một phương thức hành động mang tính quy luật để thực hiệnmục đích Nhưng vấn đề kiểm tra Đảng thì cả C Mác và Ph Ăngghen đềuchưa bàn tới Cho đến khi sáng lập đảng kiểu mới của giai cấp công nhân
và trực tiếp lãnh đạo, xây dựng đảng cầm quyền, V.I Lênin đã đặc biệt coitrọng công tác kiểm tra của Đảng và đặt nó cùng với hệ thống thanh tra,kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước và chính quyền Chủ nghĩa Mác - Lênin,đặc biệt là những tư tưởng của V.I Lênin đã chỉ ra những vấn đề cơ bảncủa công tác kiểm tra Đảng, được thể hiện tập trung ở một số nội dungnhư: Tính tất yếu phải kiểm tra, thanh tra, kiểm soát các hoạt động củaĐảng; những nội dung, chủ thể, đối tượng của công tác kiểm tra; nhữngyêu cầu về hình thức tổ chức, phương thức tiến hành và đội ngũ cán bộthực hiện công tác kiểm tra
Trên cơ sở tiếp thu và vận dụng sáng tạo những nguyên lý cơ bảncủa chủ nghĩa Mác - Lênin về xây dựng một chính Đảng nói chung và vềcông tác kiểm tra Đảng, mà đặc biệt là tư tưởng của V.I Lênin về công táckiểm tra Đảng nói riêng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã kế thừa và bổ sungthêm nhiều luận cứ mới và đó là cơ sở lý luận trực tiếp, quan trọng, trongquá trình hình thành và hoàn thiện tư tưởng của Người về công tác kiểmtra Đảng
Trang 18Bên cạnh đó, ta thấy trong quá trình tìm đường cứu nước, giảiphóng dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã đi nhiều nơi, tham gia nhiều tổchức, khảo cứu nhiều phong trào cách mạng của các dân tộc trên thế giới.
Từ chỗ, nhận thức được việc cần thiết phải có một chính Đảng để lãnh đạophong trào cách mạng, đến việc Người đã quan tâm chăm lo tới công tácxây dựng Đảng Đặc biệt, Người đã có thời gian tham gia tổ chức và hoạtđộng thực tiễn ở Đảng Cộng sản Pháp, ở Quốc tế Cộng sản Tất cả nhữnghoạt động thực tiễn sinh động ấy, những kinh nghiệm học hỏi được từ cácĐảng Cộng sản, từ Quốc tế Cộng sản về cách thức tổ chức, hoạt động, xâydựng một chính Đảng đã được Hồ Chí Minh tổng kết, đúc rút thành nhữngbài học quý báu cho công tác xây dựng Đảng Thực tiễn tổ chức, lãnh đạo
và xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh đã tích cực vận dụngnhững kinh nghiệm quý báu ấy và dần bổ sung, hoàn thiện trong việc xâydựng một Đảng cách mạng, chân chính
Trên thực tế, để lãnh đạo nhân dân ta giành thắng lợi trong cácmạng dân tộc dân chủ nhân dân trước đây cũng như trong công cuộc xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay, yếu tố quyếtđịnh trước hết là Đảng phải có đường lối, chính sách đúng đắn Khôngnhững thế, Đảng còn phải có tổ chức vững mạnh; có phương pháp cáchmạng khoa học; có năng lực tổ chức thực hiện cao và phải kiểm tra việcthực hiện đường lối, chính sách đó một cách thường xuyên, kịp thời, cóhiệu quả Có kiểm tra thì Đảng mới nắm được tình hình thực hiện đườnglối, chính sách; thấy được những nơi làm tốt, những kinh nghiệm hay vànhân tố mới để phổ biến, phát huy, thấy được những cơ quan, đơn vị, địaphương còn có nhiều thiếu sót, lệch lạc để kịp thời uốn nắn, khắc phục
Trong quá trình hoạt động của mình, ngay từ những ngày đầu khimới thành lập, Đảng ta đã nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của côngtác kiểm tra và giữ gìn kỷ luật trong Đảng Điều lệ Đảng năm 1930 đã quyđịnh: tất cả đảng viên đều phải chấp hành các nghị quyết của quốc tế, của
Trang 19đại hội, của Trung ương và thượng cấp cơ quan Các cấp ủy có thể đặt ra
Ủy ban đặc biệt để xem xét những vấn đề vi phạm đến kỷ luật Đảng Đếntháng 11/1939, trong nghị quyết của Ban Thường vụ Trung ương, Đảng talại khẳng định, phải củ soát sự thi hành nghị quyết Con đường chính trị vànghị quyết của Đảng đưa ra có khi vì đồng chí không hiểu biết hết, thiếunăng lực mà làm sai, có khi vì nạn khiêu khích, phá hoại của mật thám mà
bị phá hoại, cũng có khi vì sự xung đột cá nhân trong các đồng chí chấphành hoặc vì thói độc đoán, quan liêu, hủ bại của một vài người phụ trách
mà chậm trễ, hư hỏng Tất cả những điều hư hỏng ấy, nếu không có sự củsoát thì không thấy ngay được mà sửa đổi cho kịp để tránh những sai lầm
to tát, những thất bại đau đớn và nếu không có sự củ soát thì những nghịquyết dù đúng đến đâu nhiều khi cũng không làm gì Tiếp đó, Ban Thường
vụ Trung ương Đảng chỉ thị: Củ soát là một công việc rất cần của các đồngchí chấp hành Các ban chấp hành phải năng phái người xuống cấp dưới
mà củ soát sự thi hành nghị quyết và chỉ thị của Đảng
Kiểm tra vừa là chức năng lãnh đạo, vừa là phương thức, quy trìnhlãnh đạo của Đảng: đề ra đường lối, chính sách - tổ chức thực hiện đườnglối, chính sách - kiểm tra việc thực hiện đường lối, chính sách - rồi lại đề
ra đường lối, chính sách (bao gồm cả việc sửa đổi, bổ sung đường lối,chính sách) Kiểm tra là một hoạt động không thể thiếu được trong quátrình lãnh đạo của Đảng, nó góp phần biến đường lối, chính sách củaĐảng thành hành động thực hiện, trở thành sức mạnh vật chất để thúc đẩy
xã hội phát triển
Để thực hiện tốt vai trò lãnh đạo của mình, Đảng ta luôn luôn chútrọng tới công tác xây dựng Đảng, cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức và cán
bộ Muốn xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, xứng đáng là đội quân
ưu tú có đủ năng lực và sức chiến đấu để lãnh đạo cách mạng, Đảng phảithường xuyên kiểm tra hoạt động của các tổ chức đảng và đảng viên Cókiểm tra thì Đảng mới thấy được tình hình tư tưởng trong Đảng, thấy được
Trang 20những điểm hợp lý và chưa hợp lý về tổ chức bộ máy, thấy được thực trạngđội ngũ đảng viên (những mặt mạnh, mặt yếu, mặt tốt, mặt xấu, những viphạm của đảng viên trong chấp hành kỷ luật, Điều lệ Đảng và pháp luậtcủa Nhà nước), từ đó đề ra chủ trương, biện pháp xây dựng Đảng đúngđắn, phù hợp Qua kiểm tra còn phát hiện và loại ra khỏi Đảng những đảngviên thoái hóa, biến chất, cơ hội, vi phạm kỷ luật của Đảng và pháp luậtcủa Nhà nước.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam đặcbiệt quan tâm đến công tác kiểm tra và giữ gìn kỷ luật trong Đảng Lý luận
về kiểm tra, kỷ luật Đảng luôn được bổ sung và hoàn thiện, hoạt động kiểmtra, xử lý kỷ luật trong Đảng cũng luôn được đổi mới Điều đó được thểhiện trong Báo cáo Chính trị, Điều lệ Đảng qua các kỳ Đại hội của Đảng vàcác chỉ thị, nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban
Bí thư, cũng như thực tiễn thực hiện nhiệm vụ kiểm tra thời gian qua Đảng
ta luôn khẳng định: Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không có lãnhđạo; kiểm tra là một trong những chức năng lãnh đạo của Đảng, là một nộidung quan trọng của phương thức lãnh đạo của Đảng, là một nội dungkhông thể thiếu của công tác xây dựng Đảng Tổ chức đảng phải tiến hànhcông tác kiểm tra Tổ chức đảng và đảng viên chịu sự kiểm tra của Đảng;
kỷ luật của Đảng là kỷ luật nghiêm minh, kỷ luật sắt Kiểm tra và giữ gìn
kỷ luật Đảng là nhiệm vụ của toàn Đảng Đồng thời Đảng nhấn mạnh phải:tăng cường công tác kiểm tra của các cấp ủy, của Ủy ban kiểm tra các cấp,tập trung vào các nội dung chủ yếu: thực hiện các nghị quyết, chủ trươngcủa Đảng, chính sách của Nhà nước; chấp hành nguyên tắc tập trung dânchủ và quy chế làm việc; củng cố đoàn kết nội bộ, giáo dục, rèn luyện,nâng cao phẩm chất, đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên
Thực tiễn tổ chức và hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam thời
kỳ dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất coi trọngcông tác kiểm tra, giám sát trong Đảng Từ nhận thức tới hoạt động thực
Trang 21tiễn, đã thành lập được một cơ quan chuyên trách của Đảng thực hiện côngtác kiểm tra Đảng (16/10/1948) Từ thực tiễn sinh động ấy dần trở thànhnền tảng của tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra Đảng Sau khiChủ tịch Hồ Chí Minh qua đời (02/9/1969), Đảng ta tiếp tục kế thừa và bổsung tư tưởng của Người về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng Trải quacác thời kỳ khác nhau Đảng ta đã luôn bổ sung về vị trí, vai trò, tầm quantrọng của công tác kiểm tra Đảng dần nâng công tác kiểm tra, giám sát củaĐảng lên tầm tư duy lý luận
1.2 NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA CỦA ĐẢNG
Là người sáng lập, giáo dục và rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Namtrong điều kiện và hoàn cảnh hoàn toàn khác với nước Nga, Hồ Chí Minh
đã quán triệt và vận dụng một cách sáng tạo những tư tưởng của chủ nghĩaMác - Lênin mà đặc biệt là tư tưởng của V.I Lênin về công tác kiểm tra củaĐảng, phù hợp với điều kiện thực tiễn cách mạng Việt Nam, đồng thời cónhững luận giải, những luận cứ mới làm phong phú thêm lý luận về côngtác kiểm tra Đảng
Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra Đảng là hệthống những quan điểm của Người về công tác kiểm tra bao gồm: Vị trí,vai trò của công tác kiểm tra Đảng trong xây dựng Đảng; những nguyêntắc, phương pháp tiến hành công tác kiểm tra Đảng; những nội dung kiểmtra và những yêu cầu cụ thể đối với đội ngũ cán bộ thực hiện công tác kiểmtra Đảng Tiến hành thống kê di sản của Người, qua bộ sách Hồ Chí Minhtoàn tập xuất bản lần thứ hai, năm 2000 cho thấy, Hồ Chí Minh thường sửdụng những khái niệm: kiểm tra, kiểm soát, kiểm tra Đảng, kiểm thảo, đônđốc v.v với tần xuất xuất hiện khá nhiều (xem thêm ở phần Phụ lục) Điều
đó cho thấy, Hồ Chí Minh đã thực sự quan tâm tới công tác kiểm tra củaĐảng
Trang 221.2.1 Vị trí, vai trò của kiểm tra trong công tác xây dựng Đảng
Kiểm tra là một tất yếu khách quan, là biểu hiện nghiêm túc của hoạtđộng có ý thức của mọi tổ chức và con người Trước khi hành động, các tổchức và con người đều phải suy nghĩ, xác định rõ mục đích, chủ trương, kếhoạch, biện pháp rồi mới thực hiện chủ trương, kế hoạch, biện pháp đó.Nhưng thực tiễn luôn luôn vận động và biến đổi nên những chủ trương, kếhoạch, biện pháp đã được xác định dù là kết quả của việc nghiên cứu, cânnhắc kỹ lưỡng, thì vẫn có thể có những thiếu sót, sơ hở Vì vậy, muốn đạtđược kết quả cao trong hoạt động thực tiễn thì phải kiểm tra toàn bộ cáchoạt động, từ việc đề ra cho đến việc thực hiện các chủ trương, kế hoạch,biện pháp để kịp thời rút kinh nghiệm, bổ sung, sửa đổi những chỗ thiếusót, chưa phù hợp và uốn nắn những lệch lạc, sai lầm trong thực hiện
Theo Đại từ điển tiếng Việt: Kiểm tra (đgt) là: "Xem xét thực chất, thực tế" [72, tr 937]; còn kiểm soát (đgt) là: "Kiểm tra, xem xét nhằm ngăn
ngừa những sai phạm các quy định"
Công tác kiểm tra của Đảng xét về bản chất là sự tác động sâu sắc,
có hệ thống và có định hướng vào quá trình giải quyết các nhiệm vụ chínhtrị, kinh tế, văn hóa, xã hội, và công tác xây dựng Đảng
Nội hàm khái niệm công tác kiểm tra Đảng thường được xem xét vàluận giải chủ yếu ở các khía cạnh sau:
Thứ nhất, công tác kiểm tra Đảng như là một công cụ quan trọng,
như là một nguyên tắc chính của sự lãnh đạo, của công tác xây dựng Đảng
Thứ hai, công tác kiểm tra Đảng như là một phương tiện nhằm đảm
bảo vai trò lãnh đạo, vai trò tiên phong của Đảng
Thứ ba, công tác kiểm tra Đảng như là một phương tiện có hiệu quả
để giải quyết những vấn đề trong nội bộ Đảng
Từ những xem xét, luận giải theo các nội dung nêu trên có thể rútra: Công tác kiểm tra Đảng - đó chính là hoạt động của các cấp ủy, các ban
Trang 23chức năng của Đảng, các tổ chức cơ sở đảng và các đảng viên, hướng vàomục tiêu xây dựng, thực thi các các nghị quyết, chỉ thị; giải quyết các vấn đềtrong sinh hoạt và nội bộ Đảng; hoàn thiện quy trình lãnh đạo; giữ gìn kỷluật của Đảng với mục đích là thực hiện thắng lợi những quyết định đã đặt ra
Hồ Chí Minh có cách tiếp cận, tìm ra những luận cứ mới để khẳngđịnh tính tất yếu khách quan của công tác kiểm tra Đảng Nếu như V.I Lêninkhẳng định tính tất yếu khách quan của công tác kiểm tra Đảng là do nhữngyêu cầu từ các đối tượng lãnh đạo, như trọng tâm của nhiệm vụ cách mạngchuyển từ "tước đoạt" sang quản lý, xây dựng; do nền kinh tế kiệt quệ, donhững tiêu cực xã hội, do sự yếu kém của bộ máy nhà nước v.v… thì HồChí Minh còn bổ sung thêm và khẳng định công tác kiểm tra Đảng là mộtnội dung, một khâu không thể thiếu trong quy trình hoạt động lãnh đạo củaĐảng V.I Lênin cho rằng, khi đường lối chính trị và chính sách đã đượcxác định; phương hướng đã được thông qua, thì nhiệm vụ tổ chức thực hiệnphải đặt lên hàng đầu và vấn đề then chốt là phải chuyển trọng tâm từ việcsoạn thảo các sắc lệnh và mệnh lệnh sang việc lựa chọn người và kiểm tra
sự thực hiện Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định:
Chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi Song từ nguồngốc đi đến thắng lợi thực sự, còn phải tổ chức, phải đấu tranh.Khi đã có chính sách đúng, thì sự thành công hay thất bại củachính sách đó là do nơi tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ, và
do nơi kiểm tra Nếu ba điều ấy mà sơ sài, thì chính sách đúngmấy cũng vô ích [42, tr 520]
Người chỉ rõ: ''Có kiểm tra mới huy động được tinh thần tích cực vàlực lượng to tát của nhân dân, mới biết rõ năng lực và khuyết điểm của cán
bộ, mới sửa chữa và giúp đỡ kịp thời " [42, tr 521]
Như vậy, từ chỉ dẫn của V.I Lênin về công tác kiểm tra Đảng có tácdụng "chống chủ nghĩa quan liêu nhằm mở rộng dân chủ, phát huy óc sáng
Trang 24kiến, nhằm phát hiện, lột mặt nạ và đuổi ra khỏi Đảng những kẻ lén lút chui
vào Đảng" [31, tr 109] thì Hồ Chí Minh đã chỉ ra: "công tác kiểm tra của
Đảng có tác dụng thúc đẩy và giáo dục đảng viên và cán bộ làm tròn nhiệm
vụ đối với Đảng, đối với Nhà nước, làm gương mẫu tốt cho nhân dân Do đó
mà góp phần vào việc củng cố đảng về tư tưởng, về tổ chức" [48, tr 300]
Muốn lãnh đạo cách mạng thắng lợi, điều kiện tiên quyết là Đảngphải định ra được đường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn Muốn đưađường lối, chủ trương, chính sách đúng đắn ấy vào cuộc sống phải có tổchức Đảng vững mạnh, có phương pháp cách mạng khoa học, có năng lực
tổ chức thực tiễn cao và phải kiểm tra một cách thường xuyên, kịp thời,hiệu quả Hồ Chí Minh đã chỉ ra tầm quan trọng đặc biệt của công tác kiểmtra Đảng Người viết: "Công việc của Đảng và Nhà nước ngày càng nhiều,muốn hoàn thành tốt mọi việc thì toàn thể đảng viên và cán bộ phải chấphành nghiêm chỉnh đường lối và chính sách của Đảng và muốn như vậy thìcác cấp ủy phải tăng cường công tác kiểm tra" [48, tr 300]
Như vậy, để nâng cao hiệu lực lãnh đạo của Đảng, đòi hỏi tất yếuphải nâng cao chất lượng từng khâu, từng hoạt động và toàn bộ quy trìnhlãnh đạo của Đảng Để làm được điều đó, một trong những vấn đề hết sứcquan trọng là Đảng phải thường xuyên nâng cao tính khoa học trong mọihoạt động lãnh đạo, trong đó có kiểm tra - một chức năng lãnh đạo củaĐảng, một bộ phận cơ bản trong toàn bộ quá trình lãnh đạo của Đảng vàcông tác xây dựng Đảng Nói đến lãnh đạo mà không nói đến kiểm tra hoặctách kiểm tra ra khỏi lãnh đạo đều là không đúng và sẽ dẫn đến làm suyyếu sự lãnh đạo của Đảng
Trong suốt quá trình lãnh đạo, Đảng luôn quan tâm đến công táckiểm tra, giám sát Bởi vậy, trong các kỳ Đại hội Đảng thì chức năng,nhiệm vụ cấp ủy, Ủy ban kiểm tra luôn được bổ sung, sửa đổi cho phù hợpvới từng giai đoạn lịch sử Đảng ta nhấn mạnh: "Lãnh đạo mà không kiểm
Trang 25tra thì coi như không có lãnh đạo" [13, tr 123] Kiểm tra là một trongnhững chức năng lãnh đạo của Đảng, là một khâu quan trọng của tổ chứcthực hiện Đó cũng là biện pháp hiệu nghiệm để khắc phục bệnh quan liêu.Tầm quan trọng và hữu ích to lớn về nhiều mặt qua kiểm tra đã rõ, song đểcông tác kiểm tra của Đảng thực sự có hiệu quả và phát huy được vai tròtác dụng của nó đòi hỏi quá trình tiến hành phải quán triệt, nâng cao tínhkhoa học của công tác kiểm tra
Thông qua công tác kiểm tra Đảng sẽ giúp những nhà lãnh đạo, quản
lý biết được chủ trương, chính sách, nghị quyết của Đảng đi vào thực tiễnđời sống ra sao? Có được thực thi đúng, đầy đủ hay không? Cũng thôngqua công tác kiểm tra Đảng, các nhà lãnh đạo, quản lý có được nhữngthông tin phản hồi từ thực tiễn vô cùng phong phú, đó là cơ sở quan trọnggiúp hoạch định, chủ trương, đường lối đúng đắn và sát hợp với thực tiễncủa Đảng Do đó, nâng cao tính khoa học trong công tác kiểm tra là mộtbiện pháp cơ bản góp phần bảo đảm cho đường lối, chủ trương, chính sáchcủa Đảng được xác định và được chấp hành triệt để ở các cấp Có kiểm tramột cách khoa học thì mới nắm chắc được tình hình các tổ chức đảng, độingũ cán bộ, đảng viên, phát hiện chính xác những ưu điểm, khuyết điểmtrong quán triệt, thực hiện đường lối, chủ trương chính sách của Đảng
Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ:
Muốn chống bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy, muốn biết cácnghị quyết có được thi hành không, thi hành có đúng không, muốnbiết ai ra sức làm, ai làm qua chuyện, chỉ có một cách là khéo kiểmsoát Kiểm soát khéo, bao nhiêu khuyết điểm lòi ra hết, hơn nữa,kiểm soát khéo về sau khuyết điểm nhất định bớt đi [42, tr 287] Tóm lại, xuất phát từ thực tiễn, từ tính tất yếu của công tác kiểm traĐảng, Hồ Chí Minh đã vạch ra vai trò, vị trí của công tác kiểm tra Đảngđối với quá trình xây dựng Đảng và thực hiện lãnh đạo cách mạng Việt
Trang 26Nam Quy trình lãnh đạo của Đảng bao gồm các khâu chủ yếu: Ra quyếtđịnh, tổ chức thực hiện quyết định và kiểm tra sự thực hiện Khi đánh giá
sự lãnh đạo của Đảng, nhất thiết phải xem xét, đánh giá trên cả ba khâu đó.Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Lãnh đạo đúng nghĩa là phải quyết địnhmọi vấn đề một cách cho đúng; phải tổ chức sự thi hành cho đúng và phải
tổ chức sự kiểm soát" [42, tr 285] Kiểm tra không chỉ là khâu cuối cùng
mà nó đan xen vào tất cả các khâu trong quy trình lãnh đạo của Đảng Đó
là một chu trình khép kín trong việc hoạch định và thực thi đường lối cáchmạng của Đảng: Từ việc đề ra đường lối, chính sách - tổ chức thực hiệnđường lối, chính sách - kiểm tra việc thực hiện đường lối, chính sách - rồilại đề ra đường lối, chính sách (bao gồm cả việc sửa đổi, bổ sung đườnglối, chính sách)
1.2.2 Mục đích, nhiệm vụ công tác kiểm tra của Đảng
Mục đích của công tác kiểm tra Đảng giúp các cấp ủy đảng cấp trênnắm bắt được tình hình thực tiễn, giúp cấp dưới kịp thời sửa chữa, uốn nắnnhững sai lầm, lệch lạc, giúp cấp dưới hoàn thành và thực hiện đúng chủtrương, chính sách của Đảng Hồ Chí Minh cho rằng, công tác kiểm tra củaĐảng là một trong ba khâu rất quan trọng trong quá trình lãnh đạo củaĐảng Từ chỗ có chính sách đúng, còn cần phải có cách thức tổ chức côngviệc, có sự lựa chọn cán bộ và có sự kiểm tra Người chỉ rõ: "Nếu ba điều
ấy mà sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích" [42, tr 521] Theo HồChí Minh:
Mục đích sự tổ chức công tác là: động viên mọi ngườihăng hái thi hành chính sách đã định Mục đích lựa chọn cán bộ
là dùng nhân tài cần phải hợp lý, chớ ''dùng thợ mộc làm nghềthợ rèn'' và cho họ hiểu rõ mọi mặt các công việc họ phải phụtrách Mà muốn biết sự động viên ấy và sự thực hành ấy đã đếnmức nào, thì phải có kiểm tra [42, tr 521]
Trang 27Công tác kiểm tra Đảng phải giúp cho việc thực thi các chủ trương,đường lối và chính sách của Đảng vào thực tiễn cuộc sống tránh đượcnhững sai lầm khuyết điểm, phát huy những ưu điểm và bảo đảm tínhnghiêm minh của Đảng Người viết: "Tôi mong rằng: Cán bộ cấp trênphải luôn luôn đôn đốc và kiểm tra công việc của cán bộ cấp dưới Nhândân thì giúp đỡ Chính phủ và Đoàn thể kiểm tra công việc và hành vi củacán bộ Như vậy, thì chúng ta tránh khỏi nhiều khuyết điểm, phát triển
được nhiều ưu điểm" [43, tr 66]
Công tác kiểm tra Đảng phải góp phần chống tệ quan liêu, chốngviệc thực hiện sai hoặc thực hiện không đầy đủ các chủ trương, đường lối
và chính sách của Đảng trong thực tế Muốn làm được điều này đòi hỏicông tác kiểm tra phải đi đến tận nơi, xem tận chỗ Người viết: "Các cấp từtrung ương đến huyện phải lãnh đạo chặt chẽ, thiết thực, phải đến tận nơikiểm tra, đôn đốc và phải đi đúng đường lối quần chúng, không được quanliêu, chỉ lãnh đạo phong trào trên giấy tờ" [46, tr 136] Người chỉ rõ, quanliêu sẽ không làm được nhiệm vụ, do đó công tác kiểm tra Đảng sẽ khôngdung nạp bất kỳ một biểu hiện quan liêu nào Kiểm tra là để giúp cấp trênnắm được đầy đủ, chính xác tình hình, đồng thời cũng xem xét việc thực thicủa cấp dưới nếu có vướng mắc thì tháo gỡ, có sai sót thì uốn nắn, sửa chữakịp thời Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, bằng phương pháp đi đến tận nơi,xem xét cụ thể thì công tác kiểm tra Đảng sẽ góp phần chống bệnh quan liêu.Người viết: "Muốn chống bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy; muốn biết các nghịquyết có được thi hành không, thi hành có đúng không; muốn biết ai ra sứclàm, ai làm qua chuyện, chỉ có một cách là khéo kiểm soát" [42, tr 287]
Trong tác phẩm "Một việc mà các cơ quan lãnh đạo cần thực hành ngay"
đăng tải trên báo Sự thật số 103 ngày 30/11/1948, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:
Hiện nay, nhiều nơi cán bộ lãnh đạo chỉ lo khai hội vàthảo nghị quyết, đánh điện và gửi chỉ thị, sau đó họ không biết gìđến những nghị quyết đó thi hành đến đâu, có những khó khăn,
Trang 28trở ngại gì, dân chúng có ra sức tham gia hay không Họ quênmất kiểm tra Đó là một sai lầm rất to Vì thế mà "đầy túi quầnthông cáo, đầy túi áo chỉ thị" mà công việc vẫn không chạy, …vàkiểm tra không nên chỉ bằng cứ vào các tờ báo cáo, mà phải điđến tận nơi [42, tr 520]
Hồ Chí Minh chỉ rõ một trong những biểu hiện của bệnh quan liêu
là do thiếu sự kiểm tra Người viết: "Chỉ biết khai hội nghị, viết nghị quyết,
ra chỉ thị Chứ không biết điều tra, nghiên cứu, đôn đốc, giúp đỡ, khuyếnkhích, kiểm tra "[43, tr 89]
Công tác kiểm tra Đảng góp phần quan trọng trong việc giáo dụccán bộ của Đảng thực hiện nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương, chính sáchcủa Đảng, nâng cao lòng tự trọng và thái độ, trách nhiệm của mỗi cán bộđảng viên Thông qua việc thực thà tự phê bình và phê bình để giúp cán bộ,đảng viên thấy được những ưu điểm, nhìn rõ được những hạn chế, tồn tại
và từ đó tìm cách khắc phục những hạn chế, tồn tại, phát huy những ưuđiểm, thấy được trách nhiệm của mình Điều này đã được Hồ Chí Minh chỉ
rõ từ những năm 1948: "Kiểm tra phải dùng cách thức thực thà tự phê bình
và phê bình, để tỏ rõ hết mọi khuyết điểm và tìm cách sửa chữa nhữngkhuyết điểm ấy Như thế, thì cán bộ ta càng thêm trọng kỷ luật và lòng phụtrách" [42, tr 521]
Công tác kiểm tra Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh nếu được thựchiện tốt giúp cho Đảng nắm bắt được tình hình thực tiễn, thấy rõ được ưu,khuyết điểm, hiểu được cán bộ, đồng thời còn đề ra được các biện pháphữu hiệu, thiết thực ngăn ngừa những sai lầm, thiếu sót, góp phần quantrọng trong việc hoạch định đúng đường lối, chủ trương, chính sách củaĐảng Người kết luận:
Nếu tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũng như có ngọnđèn "pha" Bao nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm và khuyết
Trang 29điểm, bao nhiêu cán bộ chúng ta đều thấy rõ Có thể nói rằng: chínphần mười khuyết điểm trong công việc của chúng ta là thiếu sựkiểm tra Nếu tổ chức sự kiểm tra được chu đáo thì công việc củachúng ta nhất định tiến bộ gấp mười gấp trăm [42, tr 521].
Người luôn căn dặn mỗi cán bộ, đảng viên:
Phải biết rằng tình hình khách quan thay đổi hàng giờhàng phút, một chủ trương của ta hôm nay đúng, hôm sau đãkhông hợp thời, nếu ta không tỉnh táo kiểm điểm những tư tưởnghành vi của ta để bỏ đi những cái quá thời, sai hỏng, nhất định ta
sẽ không theo kịp tình thế, ta sẽ bị bỏ rơi, bị các bạn tỉnh táonhanh nhẹn hơn vượt đi trước [41, tr 26]
Hồ Chí Minh còn chỉ ra nhiệm vụ của công tác kiểm tra Đảng gópphần ngăn chặn những khuyết điểm, sai lầm đồng thời sửa chữa những thói hưtật xấu, thải loại những kẻ thoái hóa biến chất, những kẻ vụ lợi chui vào Đảng;góp phần xứng đáng vào nhiệm vụ chung là xây dựng Đảng "một đảng tolớn, mạnh mẽ, chắc chắn, trong sạch, cách mạng triệt để" [43, tr 174]
Người có niềm tin rất mãnh liệt vào con người đặc biệt là các đồngchí đảng viên Nhưng Người cũng nhìn thấy rõ sự không thuần nhất trongĐảng, bởi lẽ: "Đảng ta là một đảng rất to lớn, bao gồm đủ các tầng lớp trong xãhội Vì vậy có nhiều tính cách rất trung thành, rất kiên quyết, rất vĩ đại.Song cũng không tránh khỏi những tập tục, những tính nết, những khuyếtđiểm của xã hội bên ngoài, nó lây, ngấm vào trong Đảng" [42, tr 261] HồChí Minh rất trăn trở với nguy cơ của đảng cầm quyền vì mặt trái quyềnlực sẽ làm thoái hóa đạo đức cách mạng của người nắm quyền Do đó, khiĐảng lãnh đạo chính quyền, Đảng phải tăng cường công tác kiểm tra để tựchỉnh đốn, tự đổi mới phương thức lãnh đạo nhằm hạn chế và đẩy lùi mọiảnh hưởng tiêu cực do thoái hóa biến chất, tham quyền cố vị gây ra
Trang 30Tóm lại, công tác kiểm tra Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh phải cómục đích và nhiệm vụ góp phần hoạch định chủ trương, đường lối mộtcách đúng đắn phù hợp với thực tiễn khách quan; nắm bắt được tình hìnhthực tiễn; hiểu rõ được việc, hiểu rõ được cán bộ, hiểu rõ tình hình thựchiện các chủ trương của Đảng trên thực tế, phát hiện và bồi dưỡng nhữngđiển hình tiên tiến Hồ Chí Minh đã trung thành với tư tưởng của Lênin:Kiểm tra không phải để "tóm bắt" mà phải phát huy ưu điểm, ngăn ngừa,sửa chữa khuyết điểm Không dừng lại ở đó, Người đã phát triển sâu hơn,
đề ra mục đích, ý nghĩa tác dụng sâu sắc hơn đó là công tác kiểm tra Đảngphải "thúc đẩy và giáo dục đảng viên và cán bộ làm tròn nhiệm vụ đối vớiĐảng, đối với Nhà nước, làm gương mẫu tốt cho nhân dân Do đó, mà gópphần vào việc củng cố Đảng về tư tưởng, về tổ chức" [48, tr 300]
Làm tốt công tác kiểm tra nhằm tăng cường, mở rộng dân chủ trongĐảng; là cơ sở và điều kiện hoàn thiện nhân cách người cán bộ, đảng viên
để trên thực tế phát huy vai trò tiền phong, gương mẫu, thực sự xứng đáng
là "công bộc", là "đầy tớ" của nhân dân Từ đó Người yêu cầu: "Các cấp ủyđảng phải tăng cường công tác kiểm tra" [48, tr 300]
1.2.3 Nội dung công tác kiểm tra của Đảng
Hồ Chí Minh đã sáng tạo, bổ sung thêm những tư tưởng của V.I.Lênin
về nội dung công tác kiểm tra Đảng Theo V.I Lênin nội dung kiểm tra mộtcách khái quát nhất là kiểm tra "người" và kiểm tra "việc" Hồ Chí Minh đã
bổ sung thêm: kiểm tra các tổ chức và kiểm tra các mệnh lệnh, nghị quyết.Người viết: "Có kiểm soát như thế mới biết rõ cán bộ và nhân viên tốt hayxấu" - đó chính là kiểm tra người; "Mới biết rõ ưu điểm và khuyết điểmcủa các cơ quan" - đó chính là kiểm tra tổ chức; "Mới biết rõ ưu điểm vàkhuyết của các mệnh lệnh và nghị quyết" - tức là kiểm tra sự đúng, sai củabản thân các nghị quyết của Đảng
Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Hồ Chí Minh, cũng như sau này,Đảng ta luôn luôn là đảng cầm quyền, là hạt nhân chính trị lãnh đạo toàn xã
Trang 31hội, do đó Đảng có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện đường lối, chủtrương, chính sách ở tất cả các tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, đoàn thểquần chúng, từ Trung ương đến cơ sở Đảng cũng kiểm tra cả nội dungđường lối, chính sách để bổ sung, sửa đổi kịp thời; đối tượng lãnh đạo củaĐảng là đối tượng của công tác kiểm tra Đảng.
Nội dung, phạm vi công tác kiểm tra của Đảng rất toàn diện, baogồm tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, từ chính trị, kinh tế, văn hóađến an ninh, quốc phòng, đối ngoại v.v… Đảng ta đã cụ thể hóa nội dungkiểm tra trong các chủ trương, đường lối, chính sách, trong các chỉ thị, nghịquyết của Đảng, trong chính sách và pháp luật của Nhà nước Tại Nghịquyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI viết: Mọi tổ chức, từ cơ quan củaĐảng, Nhà nước đến toàn thể quần chúng, mọi lĩnh vực hoạt động từ kinh
tế, xã hội đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại, không có ngoại lệ, đều phảiđặt dưới sự kiểm tra của tổ chức đảng có thẩm quyền
Trong hệ thống chính trị, phần lớn đảng viên của Đảng là công chứcnhà nước, hoạt động trong bộ máy nhà nước Hầu hết các chức vụ quantrọng trong bộ máy nhà nước từ Trung ương đến cơ sở, là do đảng viên củaĐảng đảm nhiệm Đường lối, chủ trương của Đảng được thể hiện, cụ thểhóa bằng chính sách, pháp luật, quy định của Nhà nước Đảng viên viphạm chính sách, pháp luật của Nhà nước cũng chính là vi phạm kỷ luậtđảng Vì vậy, xét về đối tượng kiểm tra, thì kiểm tra Đảng bao trùm hoạtđộng kiểm tra của các cơ quan nhà nước và công chức nhà nước Và thực
tế, Đảng ta cũng mới chủ yếu kiểm tra các tổ chức đảng và đảng viên hoạtđộng trong các cơ quan nhà nước
Mấy năm gần đây, do tình hình vi phạm các quy định về quản lýkinh tế và tình trạng tham nhũng trong các cơ quan nhà nước, các tổ chứcđảng xảy ra nghiêm trọng, gây ra những hậu quả nặng nề về nhiều mặt, nênĐảng ta chủ trương tăng cường kiểm tra công tác quản lý kinh tế, tài chính
và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng Báo cáo Chính trị của Ban
Trang 32Chấp hành Trung ương tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII nêu rõ: "Quyđịnh chế độ cán bộ, công chức, đảng viên trước hết là những người giữ cương
vị lãnh đạo chủ chốt ở các cấp, phải báo cáo và chịu sự kiểm tra về thu nhập,
về tài sản Những người giàu lên một cách bất thường phải có sự kiểm tracủa tổ chức đảng" Nghị quyết Trung ương lần thứ ba khóa VII, ngày18/6/1997, đã xác định "ba nội dung trọng yếu về sự lãnh đạo của Đảng đốivới Nhà nước trong tình hình mới", trong đó có công tác kiểm tra, là:
- Lãnh đạo các cơ quan nhà nước kịp thời thể chế hóađường lối, chính sách của Đảng thành pháp luật…
- Tăng cường quản lý cán bộ, đảng viên trong bộ máy nhànước; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, vữngmạnh, thực sự vừa là người lãnh đạo, vừa là người đày tớ củanhân dân
- Tăng cường kiểm tra tổ chức đảng và đảng viên trongcác doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp khác, các tổ chức sựnghiệp, các cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị thuộc lực lượng
vũ trang đối với việc thực hiện các nghị quyết của Đảng, các quyđịnh của Nhà nước, nhất là về quản lý kinh tế, tài chính, thu chingân sách, việc sử dụng, bảo quản vốn và tài sản của Nhà nước,không phân biệt đại diện chủ sở hữu thuộc ngành hoặc địaphương [11]
Nội dung công tác kiểm tra của Đảng rất toàn diện, bao gồm cả kiểmtra việc thực hiện đường lối, chính sách, điều lệ, các nguyên tắc tổ chức vàsinh hoạt của Đảng và kiểm tra việc chấp hành pháp luật, trong đó có kiểmtra các công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát của các cơ quan nhà nước
Nghị quyết Trung ương 3 khóa VIII, ngày 18-6-1997 cũng yêu cầuphải tăng cường sự lãnh đạo Đảng đối với việc kiểm kê, kiểm soát của Nhànước: "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước, xây dựng và
Trang 33hoàn thiện nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng phù hợp với đặcđiểm, tính chất của các cơ quan nhà nước ở từng cấp, chú trọng sự lãnh đạocủa các tổ chức đảng đối với việc kiểm kê, kiểm soát trong quản lý kinh tế,tài chính" [11].
Đối tượng và lực lượng chủ yếu tiến hành công tác kiểm tra Đảng làcác tổ chức và các đảng viên Về phương pháp, công tác kiểm tra Đảng chủyếu dựa vào các tổ chức đảng và đảng viên nơi được kiểm tra, đặc biệt là đềcao việc tự kiểm tra của các tổ chức đảng và tình thần tự giác của đảng viênnơi được kiểm tra Công tác kiểm tra của Đảng lấy tự kiểm tra là chính
Tóm lại, tuy giữa công tác kiểm tra của Đảng và công tác thanh tra,kiểm tra, giám sát của Nhà nước có những điểm khác nhau, nhưng chúngđều có cùng mục đích là xây dựng Đảng, vừa tăng cường sự lãnh đạo củaĐảng, vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả của quản lý nhà nước Vì vậy, cầnkết hợp chặt chẽ công tác kiểm tra của Đảng với công tác thanh tra, kiểmtra, giám sát của Nhà nước và thực hiện tốt tất cả các công tác này Đó làyêu cầu rất quan trọng để bảo đảm cho đường lối, chính sách của Đảng,pháp luật của Nhà nước được thực hiện đầy đủ và nghiêm túc, nhằm xâydựng xã hội ngày càng giàu mạnh, công bằng và văn minh
1.2.4 Nguyên tắc và phương pháp kiểm tra của Đảng
1.2.4.1 Các nguyên tắc khi tiến hành công tác kiểm tra Đảng Nguyên tắc thứ nhất: Đảm bảo tính Đảng Cộng sản trong công tác
kiểm tra
Là một bộ phận quan trọng trong hoạt động lãnh đạo và công tácxây dựng Đảng, công tác kiểm tra Đảng có những đòi hỏi mang tínhnguyên tắc rất nghiêm ngặt Nó lấy việc phục vụ nhiệm vụ chính trị, lợi íchcủa Đảng, của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và công tác xâydựng Đảng làm mục tiêu, phương hướng và nội dung hoạt động Bất kỳhoạt động kiểm tra nào của Đảng nếu xa rời nguyên tắc tính Đảng, thì đều
Trang 34đi chệch mục tiêu và gây hậu quả khôn lường Vì thế, nguyên tắc đảm bảotính Đảng phải được thẩm thấu và xuyên suốt trong quá trình kiểm tra vàđòi hỏi chủ thể phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạtĐảng, mà trước hết là nguyên tắc tập trung dân chủ, xem xét, phân tíchkhách quan, thận trọng trong từng giai đoạn lịch sử nhất định
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Mỗi cán bộ, mỗi đảng viên, cần phải cótính đảng mới làm được việc Kém tính đảng, thì việc gì cũng không làmnên" [42, tr 266]
Hồ Chí Minh đã giải thích cụ thể, cặn kẽ về tính Đảng:
Tính đảng là gì?
Một là: Phải đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên hết.Hai là: Việc gì cũng phải điều tra rõ ràng, cẩn thận và phảilàm đến nơi đến chốn
Phải hiểu rằng: Đảng có hiểu rõ tình hình thì đặt chínhsách mới đúng Mà muốn Đảng hiểu rõ thì đảng viên và cán bộphải điều tra và báo cáo rõ ràng tình hình từng xã, từng huyện,từng tỉnh, từng khu
Nếu không biết rõ tình hình mà đặt chính sách thì kết quả
là "nồi vuông úp vung tròn", không ăn khớp gì hết
Ba là: Lý luận và thực hành phải luôn luôn đi đôi vớinhau [42, tr 266-267]
Trong công tác kiểm tra Đảng, Hồ Chí Minh đã nêu ra: "Phải nghiêmngặt kiểm tra, các địa phương phải kiên quyết thực hành những nghị quyếtcủa Đảng Kiên quyết chống lại cái thói nghị quyết một đường, thi hànhmột nẻo" [42, tr 267] Người căn dặn mỗi cán bộ, đảng viên và tổ chứcđảng phải luôn biết đặt lợi ích Đảng, lợi ích của dân tộc lên trên hết Ngườiviết: "Vô luận lúc nào, vô luận việc gì, đảng viên và cán bộ phải đặt lợi ích
Trang 35của Đảng ra trước, lợi ích của cá nhân lại sau Đó là nguyên tắc cao nhấtcủa Đảng Đó là "tính Đảng"" [42, tr 251].
Như vậy, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ công tác kiểm tra Đảng phải đảmbảo tính Đảng tức là đảm bảo mục tiêu quan trọng của kiểm tra nhằm xâydựng Đảng chân chính, trong sạch, chắc chắn và cách mạng Đảng ta xácđịnh: Công tác xây dựng Đảng và thi hành Điều lệ Đảng không có mục tiêunào khác là nhằm thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của Đảng Do
đó, công tác kiểm tra Đảng phải xuất phát từ nhiệm vụ chính trị của Đảngvới mục đích cao nhất của Đảng là: "làm cho Tổ quốc giàu mạnh, đồng bàosung sướng" [42, tr 249]
Nguyên tắc thứ hai: Kiểm tra phải kịp thời, cụ thể, khách quan,
khoa học và có tính hệ thống, toàn diện
Hoạt động kiểm tra của Đảng giúp cấp trên nắm được tình hình,giúp cấp dưới sửa chữa, uốn nắn những sai lầm, lệch lạc; giúp cấp dướithực hiện đúng chủ trương, chính sách, pháp luật v.v Do đó, công táckiểm tra Đảng phải luôn đảm bảo tính kịp thời Xuất phát từ tính dân chủcủa Đảng, công tác kiểm tra Đảng phải mang tính chất quần chúng sâu sắc.Chỉ có thể dựa vào quần chúng và kết hợp với các cơ quan lãnh đạo thì mới
có thể kiểm tra, xem xét, đánh giá, kết luận có tính chính xác và phản ánhbản chất của vấn đề Khi tiến hành kiểm tra, chủ thể phải thực sự dựa vào
tổ chức Đảng, đảng viên và quần chúng tham gia vào các hình thức kiểmtra khác nhau, biết phát huy tính tự giác của mỗi cá nhân đảng viên Quátrình kiểm tra, đánh giá, kết luận phải được tiến hành công khai, minh bạchtạo ra bầu không khí thẳng thắn trung thực, tin tưởng lẫn nhau Hồ ChíMinh đã chỉ rõ:
Kiểm tra phải có hệ thống nghĩa là khi đã có nghị quyết,thì phải lập tức đốc thúc sự thực hành nghị quyết ấy, phải biết rõ
sự sinh hoạt và cách làm việc của cán bộ và nhân dân địa phương
Trang 36ấy Có như thế mới kịp thời thấy rõ những khuyết điểm và nhữngkhó khăn, để sửa đổi các khuyết điểm và tìm cách giúp đỡ đểvượt qua mọi sự khó khăn [42, tr 521].
Kiểm tra phải đến tận nơi, xem tận chỗ, không được quan liêu Ngườichỉ rõ: "Kiểm tra không nên chỉ bằng cứ vào các báo cáo, mà phải đến tậnnơi" [42, tr 521] Người cũng chỉ rõ những thành kiến sai lầm của cán bộlàm công tác kiểm tra Đảng đó là việc không đi sâu, đi sát thực tế, coi nhẹcông tác kiểm tra, coi nhẹ việc lãnh đạo công tác kiểm tra Đảng, và chorằng đó là việc làm có tính chất "vạch lá tìm sâu", là "soi mói" là "bới lôngtìm vết" v.v Người viết: "Tuy vậy, hiện nay còn có một số cấp ủy đảngcoi nhẹ và không lãnh đạo công tác kiểm tra Thậm chí có ủy viên tỉnh vàhuyện cho công tác kiểm tra là "vạch lá tìm sâu", làm giảm thành tích củađịa phương mình v.v ", và Người khẳng định: "Đó là thành kiến sai lầm,cần phải sửa chữa" [48, tr 300]
Nguyên tắc thứ ba: Công tác kiểm tra Đảng phải được tiến hành
một cách thường xuyên, cẩn thận, kỹ lưỡng, có tính lịch sử cụ thể
Vai trò và tác dụng to lớn của công tác kiểm tra là giúp hoạch địnhđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, giúp kịp thời điều chỉnh, uốnnắn những lệch lạc trong quá trình thực hiện các chủ trương, chính sách,đường lối ấy trên thực tiễn Do đó, những thông tin mà qua công tác kiểmtra cơ quan kiểm tra cấp dưới cung cấp cho cơ quan kiểm tra cấp cao hơnphải đảm bảo trung thực, chính xác, khách quan Từ yêu cầu khách quan,trung thực ấy, Hồ Chí Minh đã đặt ra yêu cầu cho người làm công tác kiểmtra của Đảng cần phải cẩn thận, tỉ mỉ, thấu đáo, nghiên cứu kỹ và luôn luônphải khách quan không được áp đặt ý chí chủ quan Người viết: "tự kiểmthảo và kiểm thảo người khác phải thật thà, phải dựa vào sự thực, phải đàotận gốc rễ những khuyết điểm Không nên thoa vẽ, che giấu Không nên ítthít ra nhiều, càng không nên nói việc nhỏ bỏ việc lớn, nói việc cũ quênviệc mới" [43, tr 492] Người chỉ rõ: "Muốn kiểm soát có kết quả tốt, phải
Trang 37có hai điều: Một là việc kiểm soát phải có hệ thống, phải thường làm Hai
là người đi kiểm soát phải là những người rất có uy tín" [42, tr 287]
1.2.4.2 Về phương pháp kiểm tra
Thứ nhất: Dựa vào lực lượng to lớn của toàn dân
Công tác kiểm tra của Đảng được thực hiện theo chương trình, kếhoạch cụ thể, có trọng tâm, trọng điểm trong từng thời gian; chủ yếu dựavào các tổ chức đảng và đảng viên nơi được kiểm tra, nêu cao vai trò tíchcực, chủ động, tự giác của đảng viên; phát huy ý thức xây dựng Đảng củaquần chúng Công tác kiểm tra của Đảng lấy việc tự kiểm tra của Đảng vàđảng viên là chính, có kết hợp với việc kiểm tra của tổ chức đảng hoặc cơquan kiểm tra cấp trên Các cấp ủy ở nơi được kiểm tra phải tự mình kiểmtra cơ quan, đơn vị mà mình phụ trách; đề cao tinh thần tự giác, tự phê bìnhcủa đảng viên trong khi đánh giá thành tích, ưu điểm, cũng như sai lầm,khuyết điểm để có phương hướng phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểmmột cách đúng đắn
Về phương pháp, công tác kiểm tra đảng chủ yếu dựa vào các tổchức đảng và đảng viên nơi được kiểm tra, đặc biệt là đề cao việc tự kiểmtra của các tổ chức đảng và tình thần tự giác của đảng viên nơi được kiểmtra Công tác kiểm tra của Đảng lấy tự kiểm tra là chính
Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng việc kiểm tra có hai cách: từ trênxuống và từ dưới lên, nhưng từ dưới lên là tốt nhất Người viết:
Kiểm soát có hai cách: một là từ trên xuống Tức là ngườilãnh đạo kiểm soát kết quả những công việc của cán bộ của mình
Một cách nữa là từ dưới lên Tức là quần chúng và cán bộkiểm soát sự sai lầm của người lãnh đạo và bày tỏ cái cách sửachữa sai lầm đó Cách này là cách tốt nhất để kiểm soát các nhânviên [42, tr 288]
Trang 38Hồ Chí Minh chỉ ra phương pháp kiểm tra là cần phải dựa vào lựclượng to tát của quần chúng, nhưng không chỉ dựa hẳn vào quần chúng màphải biết kết hợp lực lượng của cả hai bên (quần chúng nhân dân và cán bộkiểm tra) Người viết:
Phải tổ chức sự kiểm soát, mà muốn kiểm soát đúng thìcũng phải có quần chúng giúp mới được Những người lãnh đạochỉ trông thấy một mặt của công việc, của sự thay đổi của mọingười: trông từ trên xuống Vì vậy sự trông thấy có hạn Trái lại,dân chúng trông thấy công việc, sự thay đổi của mọi người, mộtmặt khác: họ trông thấy từ dưới lên Nên sự trông thấy cũng cóhạn Vì vậy, muốn giải quyết vấn đề cho đúng, ắt phải họp kinhnghiệm cả hai bên lại [42, tr 285-286]
Do đó, trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra Đảng, người cán
bộ, người lãnh đạo, thực hành công tác kiểm tra cần phải gắn bó chặt chẽvới quần chúng nhân dân Hồ Chí Minh căn dặn:
Muốn như thế, người lãnh đạo ắt phải có mối liên hệ chặtchẽ giữa mình với các tầng lớp người, với dân chúng Giữ chặtmối liên hệ với dân chúng và luôn luôn lắng tai nghe ý kiến củadân chúng, đó là nền tảng lực lượng của Đảng và nhờ đó màĐảng thắng lợi Vì vậy, cách xa dân chúng, không liên hệ chặtchẽ với dân chúng, cũng như đứng lơ lửng giữa trời, nhất địnhthất bại [42, tr 286]
Trên thực tế, sau một khoảng thời gian nhất định kể từ khi phổ biến,triển khai kế hoạch kiểm tra (đủ để các cơ quan, đơn vị thuộc quyền tựkiểm tra), các tổ chức đảng hoặc cơ quan kiểm tra cấp trên tiến hành kiểmtra trực tiếp ở một số cơ quan, đơn vị trọng điểm, những nơi có nhiều vấn
đề phát sinh hoặc có những biểu hiện sai phạm Trong quá trình kiểm tra,đoàn kiểm tra cần tiếp xúc, trao đổi với nhiều người, bao gồm cả cán bộ
Trang 39lãnh đạo, các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan và quần chúng biết về
sự việc đó; thu thập, nghiên cứu các tài liệu cần thiết để làm sáng tỏ vấn đềcần kiểm tra (cần phân tích, đối chiếu, so sánh…) Cần phải thực hiện tốtviệc thẩm tra, xác minh để kết luận rõ ràng, chính xác, nhất là đối vớinhững sai phạm của cơ quan, đơn vị, cá nhân
Căn cứ vào các báo cáo kết quả tự kiểm tra của các cơ quan, đơn vịcấp dưới và căn cứ vào kết quả kiểm tra trực tiếp tại một số cơ quan, đơn
vị, tổ (đoàn) kiểm tra phải làm báo cáo tổng hợp kiểm tra Trong báo cáophải nêu được những ưu điểm, thành tích và những khuyết điểm, thiếu sót;những nơi làm tốt và nơi làm chưa tốt; trách nhiệm của từng cơ quan, đơn
vị, địa phương, cá nhân đối với những khuyết điểm, thiếu sót đó; nhữngkhó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện đường lối, chính sách, phápluật (nội dung được kiểm tra); những kinh nghiệm trong lãnh đạo, quản lýhoặc tổ chức thực hiện chỉ thị, nghị quyết; những nội dung cần được khẳngđịnh và cần được thực hiện tốt cũng như những nội dung cần sửa đổi, bổsung trong chỉ thị, nghị định; đề xuất những biện pháp nhằm thực hiện nghịquyết, chỉ thị tốt hơn; kiến nghị biện pháp, hình thức xử lý những cơ quan,đơn vị, cá nhân v.v…
Thứ hai: Đoàn kết, thống nhất và dân chủ trong công tác kiểm tra Đảng
Tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra Đảng, phát hiện, ngăn chặn và
xử lý kịp thời hiện tượng mất đoàn kết và nguyên nhân dẫn đến mất đoàn kết,thực hiện tốt chế độ thi đua khen thưởng và kỷ luật của Đảng Có thể nói,công tác kiểm tra của Đảng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tăngcường khối đoàn kết thống nhất trong Đảng Hiện tượng mất đoàn kết trongĐảng thường diễn ra rất đa dạng, khó phát hiện và thường có biểu hiệnngầm Do đó, chỉ có công tác kiểm tra mới có thể giúp cho các cấp ủy kịpthời phát hiện và ngăn chặn hiện tượng mất đoàn kết Bên cạnh đó, việc tổchức thực hiện tốt công tác thi đua khen thưởng của Đảng có tác dụng kịp
Trang 40thời động viên, khích lệ những tập thể, cá nhân, cán bộ, đảng viên có thànhtích trong xây dựng khối đoàn kết thống nhất, nhắc nhở giáo dục cán bộ đảngviên phải không ngừng xây dựng, vun đắp cho khối đoàn kết thống nhất.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết thống nhất trong Đảng đang trởthành cẩm nang của mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi tổ chức đảng và của toànĐảng trong việc khắc phục hiện tượng mất đoàn kết, thiếu thống nhất Tưtưởng của Người mãi mãi là kim chỉ nam cho hành động, là ngọn đèn phasoi đường để mỗi chúng ta phấn đấu bồi dưỡng, rèn luyện, nâng cao ý thứcđoàn kết góp phần xây dựng Đảng ta ngày càng trong sạch, vững mạnh
Sự kiểm soát đó cũng là giúp chính quyền khắc phục được sai lầmkhuyết điểm để thực sự là chính quyền vì dân, dân là chủ "Dân là chủ thìchính quyền phải là đầy tớ Khi dân dùng đầy tớ làm việc cho mình, thìphải giúp đỡ Chính phủ Nếu Chính phủ sai thì phải phê bình, phê bìnhkhông phải là chửi… trong nhân viên có nhiều khuyết điểm…Xin đồng bàohãy phê bình, giúp đỡ, giám sát công việc của Chính phủ" [42, tr 60-61]
Có lẽ không có một lời lẽ nào chân tình và cầu thị hơn như lời của Hồ Chủtịch - một vị nguyên thủ quốc gia - trước quốc dân đồng bào, tự đặt mìnhdưới sự phê bình, giám sát của nhân dân Và Người cho rằng đó cũng làcách tốt nhất để thực hiện công tác kiểm tra của Đảng
Thứ ba: Biết đôn đốc, nhắc nhở và bám sát thực tiễn
Một phương pháp nữa mà Hồ Chí Minh đưa ra là: "Cán bộ cấp trênphải luôn luôn đôn đốc và kiểm tra công việc của cán bộ cấp dưới Nhândân thì giúp Chính phủ và đoàn thể kiểm tra công việc và hành vi của cáccán bộ Như vậy, thì chúng ta tránh khỏi nhiều khuyết điểm, phát triểnđược nhiều ưu điểm" [43, tr 66] Đó chính là sự kết hợp tốt giữa cán bộcấp trên và cấp dưới, giữa công việc của Đảng và của Nhà nước, giữa côngviệc của Đảng, của Nhà nước với sự giám sát của quần chúng nhân dân Cóthể nói đó chính là quan điểm mang tính toàn diện và sâu sắc trong công