0i, vg ra v-dJ ch6ng ra ch6ng thi tl4o nhi mdi chinh, nay chi n6i con g6ri chinh, li vi chinh h c6i thdn chinh tlinh, con gii chinh, thi nhi chinh, con gdi chinh thi chdc con trai cfing
Trang 1474 Ch 5 Dich tr,Ibdn nghia
vh li ngudi ho dOng tOng, c6 th6 beo h gin s6t v6i vua Try,nOu kh6ng tu che sg s6ng cria minh, thi ch[c bi va, cho nOn
ong 6y gil c6ch 16, di l)rm dfia 6, c6 ttr6i bi hai Tuy lh che
6p sqf s6ng, nhrrrrg bOn trong vin gifi chinh tl4o, d6 li
"trong c6 npn md chinh drrqc chi minh", vi vQy m6i gqi l)lnh0n vi s6ng Nhu 6ng Co Tir c6 th6 bao lh trinh vOy B6i hio
5 1)r h4ng 0m nhu, cho nOn rln ring: "Loi vd chinh bdn",ngtria th nOn chinh bdn nhu 6ng Co Tfr vay Niiu 6y dgo vua
mh n6i, nghia cfing nhu thi5 Ke lIm vua c6 khi n6n trf ngAmt6i, thi cfing b6n ngoii che t6i s{ s6ng, b6n trong gifi cho
"Bfft minh di, sd ding vu thi6n, hQu nhQp vu dia" (Chiny
phdi ld u 6m mi den i;i aan et cing tdi rii chi cin syp xubng naa thbi).Hho 6 6 vi: ch6t qu6, li chri srr "s6ng dau" lai th trOn nh6tcuQc "s6ng dau", mOt ch6 r6t cao d ch6 ret cao, v5n nOn soi
xa, sU s6ng tli bi tlau hai, cho nOn kh6ng s6ng mh l3i ti6i
tim V5n 6 ch6 cao, sqf s6ng n€n tdi ndt xa, nay b! tlau h4i
Trang 236 Dia h6a Minh di 475
mi ttii t5m Hho tren 6 ch6t quT Minh di,l?16 ch6t tn| xnan
Trang 3476 Ch 5 Dich tr,I bin nghia
37 PHONGH6A CU NHAN
(Thrrgng Tbn,Hq,Ly)
- II
II
-Cdch
"Quin thfi tin chi" (Xum hop dqi gia dinh cdc chi phdi).
Qu6n ruy6n cai quin.
Trflt t* luin lf', ph6p tic, gia quy, cudng thrrdng dao 1i'.
Lh ngudi con g6i (c6 quan h0 v6i ngudi xem)
Ngudi con g6i t6c dli hoi thua, khudn mfit tr6i xoan, rlng
kh6nh, d6ng dong d6ng cao, nhg nhi.urg, chin di,i, c6 th6 c6v6t sgo 6 du6i mit.
-9
fr
Trang 437 ?.hong h6a Gia nhin 47
C6 gOc, c6 cln c(1, cd s6, nguy6n nhdn, c6 nguyOn do (khOng
c6ltta llm sao c6 kh6i), vi vQy blo: "Phong tU hoa xu5t" trlc
sU viQc t& nQi b0 mh ra M6t doin k6t Th6t tho6t th6ng tin
nOi b0 hodc nguyOn nh0n xu5t ph6t td nOi bO ryi dq: Nhim6t cip, dttgc qu| Gia nhAn: ngudi gi6p viOc ldy, b4n traingudi girip viQc 6y).
Khi5i u, ung nhot (Ly ldn6ng trong , Tbnld gal).
Ddng Goi d6ng), dpi ddng (nghdo), xum hop, hgp hlmh giadinh (mdu thu6n, khOng ddng ldng, kh6ng nh6t tri)
Gia nhdn dQng hio 2 (thuQc qu6 NOi): hqp dal gia dinh
Gia nhAn dQng hho 4, 5, 6 (thuQc qu6 Ngopi): di v6i ngudicon g6i
Ldt qu&
" Gia nhin lqi nrl trinh" (N gudi trong nhd, dan b d trinh chinh thi lqi).
Dgo ngrldi nhi lo.i & con g6i chinh, con g6i chinh thi dpo nhi
chinh 0i, vg ra v-dJ ch6ng ra ch6ng thi tl4o nhi mdi chinh,
nay chi n6i con g6ri chinh, li vi chinh h c6i thdn chinh tlinh, con gii chinh, thi nhi chinh, con gdi chinh thi chdc con
trai cfing chinh.
Hio 1
"Nhin hfiu gia, h5i vong" (Phing til khi c6 0 nhd thi khbng c6 gi phrti
nliitilid
Trang 5478 Ch 5 Dich tr,I bin nghia
Hbo 1 li dhu tl4o nhi "Nhin" lh ngdn ngila ph6p t5c vQy Tr! tr} ldc mdi c6 nhi, bi6t 6y ph6p tfc ngln ngtYa, thi khdng
a6n n5i phii In nin Tr! nhi trlc li tri c6c ngrrdi nhi, n6ukh6ng ngdn ngira bhng ph6p tic thi tinh ngudi ph6ng phi6m,
it 06, phli c6 sqI In n6n, mdt ttlt tqf ngtfdt l6n ngudi nh6, lo4n srf phfln biQt con trai con g6i, h4i fln ngliia, h4i lufln
tf, kh6ng thi6u tlibu gi ni6t t6y ph6p t:ic ngin ngrla trl
tliu, thi kh6ng c6 nhfirrg s{ dy, cho nOn li "in n6n mat".Hio duong 1)r tii ctrng s6ng, tfc 1)r k6 ng[n ngila drrgc nhi.
Ching n6i ring: "Kh6ng [n n5n" lh vi kh6ng c6 ph6p tic thi
dt c6 sg [n n[n, vi bi6t ng[n ngta, cho nOn n6 m6t
DBng ttlghg
:TH nnim c6i viQc quan trens, drrongquan trong thi ho6 nhin.
Thibingnh6.
+ Ti6u nhin
Lo toan drlgc viOc, thhnh gia th6t, tdng ni
trq tri, ngudi gih k6m thq
Hio 2
"Vd du to+i, t+i trung qui, trinh c6t" lchingldmdugcviQc gi0
ngoii mi nAn, chil n7i ry thi chinh ding md tbt).
Ngudi ta 6 trong ch6 xudng thit cha con, phin nhiOu d6thing li, da 5n crr6p nghia, chi nhfrng ngudi crfdng quy6t ttri
Trang 637 Phong h6a Gia nhdn 479
mdi c6 ttr6 t<tr6ng vi fdng tg6i mi b6 m6t chinh lf, cho nOn
trong qu| Gia nhdn, dai d6 l6y sU cfing ldm hay, nhu hho 1,
hio 3, hho 6 d6 vQy Hho 2 l5y thi dm nhu mir 6 ng6i mdm, li
k6 kh6ng bi6t tri nhi, cho nOn "kh6ng drr{c thoA", ngtria
li ching lim dibu gi mi n6n Oi 6y tni anh hring, cdn c6
khi tldm au6i tintr 6i mi kh6ng m6 tg gi6 hu6ng chi ngrfdi nhu nhrtgc c6 ttrdng drt{c tinh cria vg con ching? Nhu tii hho 2, niSu lh dao dhn be thi lh chinh dtogr l6y drlc
miim thufln, E ch6 trung chinh, lh dgo dln bh vQy, cho nOn 6trong chri viQc [n udng, thi duo c chinh d6ng mh ti5t D]rn bh li
ngudi & trong chri viQc dn u5ng, cho nOn n6i ring "trung
qui".
DqnS ttrglg
:Hif.s udns duo c vinh rQc.
Du-d c hgc b6ng hay vio nOi tr6
+ Ti6u nhin
Thrurh gia' tii v.t tlng b.i'
"Gia nh6n hqc hgc, triii tp c6t, phg trt hy hy, chung lQn"(N gudi trong nhd nem nbp, tuy c6 nh n|n nhung tbt, vq con hon hhn, ch6t phii
,
hb then).
Hai chfr "h4c h3c" chrla rO ngtria ra sao, nhtrng ldy ngtria vh !'
dm md xem, thi n6 gi6ng chfr "ngao ngao" (nghia ld lao xao)
Trang 7480 Ch 5 Djch tr/bin nghia
vh [i c6 !'kip ngit, b6 buQc Hio 3 drrong 6 trOn qu6 trong,lir k6 chfi tri bOn trong L6y chdt dudng, 6 ch5 cudng mi
kh6ng trung, li k6 tuy drro c ch5 chinh mh qu6 vd cuong vQy
ViQc tr! b0n trong, qu6 cddng thi h4i vb nghi0m ng{t, chonOn ngrldi nhi nem n6p Nhung tri nhi qu6 nghiOm, kh6ngth6 khong thuong t6n, cho nOn 6t phli in nin vd sg nghiOmngat B6i vi xrrdng thit cin phli ding dm nhidu hon, nOn m6i
ln n5n Tuy phii 5n n[n vi: sU nghiOm ng{t, chua duqc mgctrung cria sU khoan h6ng vh sr/ nghiOm, nhung mi tlgo nhi tdchinh, ldng ngudi kinh sg, cdn th sU fi5t l}rnh ctia gia tlinh.Ni5u nhu vO con hdn h6n, thi sau ch6t, phli di5n thgn tiiSc.
Trong qu& niy nguyOn kh6ng c6 tugng "hdn h6n", d6 h d6ichfr "nem n6p" mI n6i, y n6i n6u bi l6i ve sg ph6ng t(rng, thi
ring th6i qu6 vii s1t nghiOm ng[t "Hon h6n" nghia th vui cudikh6ng c6 tidt dO, tU minh b6ng d6, kh6ng c6 ti}t dQ, thi sau
ch6t di5n phli h6ng nhh, d6ng then tii5c vQy B6i vi, nghiGm
c.in th6i qu6, tuy vb nhin tinh, vin c6 t6n h?i, nhmrg n6u
ph6p f5c $p ilugc, luin lf chinh drfgc, thi h 6n ngtiia 6
tI6 N6u cit hon hdn khdng c6 ti6t tIQ,6y h ph6p t:ic b6i tI6
mi h6ng, lunn lf b6t d6 mi loqn, lim sao mi gifl ilu{c nhi? Hon h6n qu6 thQm, thi sE hung d6n h4i nhi, chi n6i:
"Thgn ti6c" li vi thgn tii5c qu6 d5i thi phii di5n hung, cho nOn
chua vOi n6i hung
Dqng tusrg
Trang 8Ti6n thri binh thudng.
t Ti0u nhffn
N&a milng nfta lo, phdng dam mO.
Hio 4
"Phri gia tlgi cAt" lThinhdqt giiuc| riitti;4
Hio im 6y th6 nhfn thufln mi 6 ng6i b6n, H duo.c ng6i
chinh O duo.c ngdi chinh li nghia 6 yOn, nhdn thugn vbcong yigt mri lgi noi theo chinh tl4o, dy h kA gifr drfs srf
giiu cfia minh, circh6 nhi gifrdrrp sqf giiu, thi Ii d?i c:it
Hio 5 duong li con trai 6 ngoii, ch6t crlng mi 6 ng6i duong,
6 ch5 t6n mi duo.c trung chinh, kE rnrg cfra n6lpi chinh thuQn
Trang 9482 Ch 5 Dich tt/ bin nghia
6 trong, 6y lh ngrfdi tri nhi tl6n chinh, tl6n kh6o "Vtrdngc6ch hfru gia" li gi? Hdo 5 1)r ng6i vua, cho nOn l6y vua mi
n6i, "c6ch" ngtiia lh diSn, trlc li cing tQt vC dao t4 nhi Oi,dao t<6 llm vua, sr?a minh a6 t4 nhi, nhi chinh mi thi6n
h? t4, ti xua, chc ddng thenh vudrg, chrla c6 ngrrdi nho
ching 6y srl chinh minh chinh nhi lirn g5c, cho nOn crii tl4o
c6 nhi rI5 tl6n, thi kh6ng lo nhgc mi thi6n @ tri ThiS h
ch6 1o mh t6t Hho 5 chinh minh & ngoii, hho 2 tri nhi 6trong, trong ngohi cing dfrc v6i nhau, c6 th6 gqi 1]r "d6n" viy.
"Hfiu phu uy nhrr, chun g cilt" (C6 l6ng chi thdnh, uy nghiAm, kAt
qui sE tl;|
Ct6t cria qu6 t(tc lh d4o nhi nOn rdi, cho nOn m6i n6i chocing clrc v0 c6i glic cfia sU tri nhi C6{ dao td nhi kh6ng chi thinh thi khdng tn5 a,rp Cho n€n,6t pnAi trong l6ng
c6 thlc tin, thi mdt c6 ttr6 ttnrdng liu mi mqi ngrdi tqr hoi lim thiQn
Trang 1037 Phong h6a Gia nhdn 483
Kh6ng bdi ldng chi thhnh, thi chinh minh cfrng kh6ng gifrduqc thudng thrrdng, hut5ng chi cdn mudn sai khi;5n k6 kh6c?Cho nOn viQc td nhi 6y c6 dirc dn lim g5c ViQc tri nhA, 6ch5 vg con tin yOu, hidn tr) qu6 thi khOng nghiOm, 0n nhii:u
thi 6p m6t nghia, cho nOn c6i lo cfra gia tlinh thudng thrtdng
6 ch6 16 ph6p kh6ng dir, sinh ra t6 bi6ng, khinh ldn Ngudi
16n mdt vG t6n nghiOm, k& nh6 qu0n s{kinh thuQn, th6 mi
trong nhi kh6ng lo4n thQt chrfa trlng c6 Cho nOn ft c6 oainghiOm, thi sau ch6t m6i t6t Ch6t viQc gifr nhi, ctit 6 haididu "c6 tin", "dudng oai nghi0m" mi th6i, nOn n6i ch6t qu6
Trang 11484 Ch 5 Dich ttJ bin nghia
3s.HdATI4cHKIruE
(Thugng Ly,H?Dodi)
II
II
-
-C6ch
"Thdi c6ng b6t ngQ" (Ttch Ii Vgng chua ggp thdi, di chu bdng tudi
cduthing Ckn gqp thdi, ckndAnthdivQn)
Dodilitibn vhng (viurg trao d6i kh6ng phii vhng t6n trfr), f,y
th Hol di5t chiy vi,ng ra nrr6c: ttr-d ng cfia kinh doanh bu6nb6n dang 6 giai dogn thua thiQt, hao t6n
KhuA le b6i Grrng), lh phfur btii (quay lrrng l3i v6i nhau), li
trai ngdd.c nhau, li khic nhau (N6u thlmh lQp cOng ty xem
&tgc qu| KhuA ld kh6ng du-d.c, xem hOn nh0n chua cu6i thiquay ltrng [i v6i nhau, ffil6y nhau thi cfi nhau su6t Tuqngcira qu6.le hai nfr trong mQt nhh: Dodi Ly, c6 mQt ngrrdi din
o
A
Trang 12LI ti6u hanh th6ng, lh trit cho ti6u sU, le dgm ng6 (D4m ng6
thi tri* Ly lit mim qui, Dodi ld c6 g6i dQi mdm Crr6i xin
kh6ng dtto c Sao Khu0 r5t s6ng nhttng chi mOt l(rc s6ng ho[c
"Khu0, fi6u s{ cilt" (SuAKhuavipcnhithitiil
QuZ KhuA lh thi sai tr6i lia tan, ching phii dso trit ffi tli qu6niy, tuy 6 thi lia mh viQc nh6 thi tl5t.
Hio 1
"H6i vong, tfungmfr, v$t tryc, trf phgc, ki6n 6c nhfln, vd
cfrrt" (Duttg hlii fibc, *it nglto ding tim, ty nb khdc vi, gqp k0 6c chb lQ v0
khilng uamdi trdnh duqc khiil6il
Hlo drrong 6 diu qu6, th l6c diu cria cuQc lia vfly d thi liac6ch, n6 l5y ch6t drrong mh dQng 6 du6i, dri bi6t lh c6 [n ndn;
Trang 13486 Ch 5 Dich t{ bin nghia
s6 di duqc rg m6t dn niri d6, lh vi c6 hho 4 drrong 6 trOn, cfrng
vi duong c(rng lia c6ch, khOng k6 cing v6i, tg nhiOn cirng
lohi h-op nhau; cing 1) hlo duong v5n kh6ng phli lh fng
nhau, vi 6 cuQc lia cho nOn hgp nhau; tr6n drl6l cing nhau,
cho n0n c6 tn6 *dt rg 5n nin 6 qu\ Khua, c6c hlo ddu c6
trng Oi, hgp thi c6 lia, v6n di kh6c nhau, thi cdn lia gi? Chi
c6 hho 1 vh hio 4 tuy kh6ng phli lh rnrg nhau mh cr)ng dfic
cing nhau, cho nOn gip nhau NgUu li vflt d6 di, duong li vOt
di lOn, lia tan trd trgi, kh6ng k6 cing v6i, thi kh6ng di duqc,
th6lI m6t ngya; hho 4 d6 hgp v6i n6, thi lh di dtl-d.c, th6le chd
du6i theo mi ngtra tU nhiOn tai duqc Ngudi 6c lh k6 tr6i kh6c
v6i minh, "th6y" ln gap nhau Trong thi lia, tuy li k6 cing
dfrc cing nhau, nhung hang ti6u nhdn, tr6i khdc r6t nhidu ntiu
ditt b6 d(n chfng, ching nhfrng dem hi5t thiOn ha d6 thi nhau
v6i ddng qu0n tfi u? Nhu this thi *6t cdi nghia bao dung,
rQng rii, li e6ch dem sqf hung t5i a6n v{y, diu l4i c6 th6
hod k6 ndt ttrign mi khi5n n6 h-o-p v6i minh? Cho nOn it
th6y ngtrdi 6c thi kh6ng c6 l6i E6ng th6nh vudng ddi xua, s6
di hoi drrgc k6.gian hung lim ngrldi lddng thiQn, A6i arrgc
k6 crirr tlich lim tdi din, h b6i khdng tuyQt v6i chdng
I l
Trang 1438 H6a trach Khu0 487
:tTJ;:}r,,* drrsc, tru6c giin sau rdnh
Db phdng hao t5n lgc s[rc vi 1o l6ng
Hio 2
"NgQ chri vu h?ng, v6 cfiu" (Gqpchit&ngoh\mkhbnsl\il
HIo 2 v6i hho 5 chinh ung v6i nhau, 6y 1)r cing nhau Nhung
6 trong thi lia trii, cii d4o "dm duong tlng nhau" d6 suy, mlr
y "cudng nhu tr6i nhau" drrong thing (k6 hqc Kinh Dich nOn
ghi ch5 d6, thi bitit s{ bi6n th6ng) cho nOn hho 2 h}ro 5 tuy lh
chinh fng, cfrng phii uf khfc d6 tim nhau Hho 2 16y dficcudng trung 3 du6i, phia trOn (rng nhau v6i 6ng vua 5 am,tlgo h{p vdl nhau thi chi thrfc hiQn, c6 ttr6 lim nOn c6ngviQc vrf{t qua cuQc lia M}r 6 thi lia cdch, su giao t<i5t ttrOng
phii bbn ch[t, hio 2 ndn u!' khic ciu cho gip nhau, mongcho drrgc ho p, cho nOn n6i rihg: "G[p chri 6 ng6", it phli hgpnhau m6i khOng c6 l6i; vua tOi lia c6ch thi 16i 16n dm NgO
lh c6i dudng u!' khfc (cong queo), gap l)r hQi hqp, nOn u!
khdc tim nhau, hgn dtr-oc hQi ngQ O6 tro.p v6i nhau Ggi lh riykhfc, ngtria lh dring cdch kh6o 16o, uy6n chuy6n dtla t6i, khi6n cho h{p nhau mi th6i, kh6ng phl,i uin minh hay uindgo ddu
Dgng hr$g
- llrl
"t, chfi, s6 duo.c th6ng chuy6n Duqc
tuy6n chgn vh ti6n l6n
Trang 15x\o mrti, mbi diucdchtr& sauhodhqp).
Ke am nhu trong thdi binh cbn kh6ng dfi srlc trl lip, huiSngchi gifra hic lia tan Hlo 3 6 vio kholurg gifra hai hho cuong,
d6 h a kh6ng tlrrgc ch5 y6n 6n, sg bi dn 6p ca *16 Ui6t
chic Hho 3 vi chinh,l,rg 6 trOn, mu6n ti6n hn a6 nqp ctri v6i hio 6, mh h}o 4 ng[n 6 dhng tru6c, h]ro 2 lOi 6 ding sau,
xe trdu fa O6 A6 di, xe k6o trlc h l0i & dhng sau, trdu kim trlc
lI ngdn 6 tling tru6c d Oiing sau thi chi c6 co k6o mi th6i,
ctrin Ohng ru6c lh c6ri mi k6 tii5n lOn phi{ c5 x6ng v}o, chon€n hai mn Oi dau & tr0n, n6 bi hho 4lhm dau vQy "ThiOn" lhggt diu, "ti" lh x6o mfri, hho 3 di theo chinh rrng mi bi hho 4
ng[n cln, hho 3 tuy 0m nhu, nhung E ch5 cfng mi chi tlinh
di, cho n0n n6 cii ti6r, l0n tl6.,x6ng vio, vi vQy mft bi tlau Gqt diu l4i x6o mfri, !' n6i hai lin bi thuong Hho 3 kh6nghgp v6i hho 2 vh hho 4, trong thi lia kh6ng c6 nghia hgp d6 ththich hgp v6i d3o 6 ch5 ctfdng, gifitlrrong chinh vfly N6 v6i
kB chinh frng, thi lia d6n cing tQt, c6 16 lai hqp, l6c tru6c bi
hai h}o drrong l)rm 6ch tic, dy lh khOng diu; ltic rur, 6t d,rg"
hdo nhau,5y Dr c6 ch6t
Dqng tdglrg
Trang 1638 H6atrqch KhuO 489
:Hl* kE xu nfnh ngrn brr6c
Bi,i thi bi b6lgi, drro.c x6t lai
nhau a6 frqp nhau, vi vQy m6t g{p b4n c[ Ban cfr 1]r lrrongthiQn, hho 1 drrong 6 diu cuQc lia, c6 th6 cing dirc v6i n6 miDrm m6t diOu [n ndn cira s1t lia, 6y h k6 xr] thdi lia r6t kh6ocho nOn k6 U Uan cfr, cfrng nhu n6i thiOn si vfly Hdo4 thi qu6ch5 gifia, 1I lia d6 t0, khOng drrgc hay nhrr hho 1 Hho 4 v6i
hio 1 deu l6y ch6t drrong 6 du6i m6t qu6, dfing vho ng6i rrng
nhau, drt'dng thdi lia trdi, tlbu kh6ng c6 kE rlng viQn, tg
nhiOn cing drlc phii thf,n nhau, n6n mdi gip gd Cring
tlfc g{p nhau, it ptrii tlem l6ng chi thinh mi & v6i nhau,
"tin lan" ngtria li ai ndy dOu c6 thlLnh tin vQy Hai hho duong
6 tren vi drr6i 6y lbng chi thhnh hgp nhau, thdi nho mi
kh6ng <li duqc? ViOc nguy nho mh kh6ng vugt dud c? Cho n6n
Trang 17490 Ch 5 Dich tr/ bin nghia
dt 6 ch5 nguy hi6m mh khOng c6 l5i Drrong thdi lia, 6 ro
trgi gifra hai hbo dm tfic li E kh6ng tl6ng ng6i, nguy vi c6
l5i, vi gip b+n cfr mi tin nhau, cho nOri kh6ng l6i.
"H5i vong, qoy6t t6ng phQ phu, v6ng, hi cfitr" (Khbng phdi
hbi h\n, ngudi cing phe cin vdo da minh, fiAn di khbng t\il.
Hho 0m l6y chdt 6m nhu, duong thdi lia cdch, mh 6 ng6i t6n
dri bitlt lh c6 in ndn Nhtrng me 6 du6i c6 hio 2 duong li
ngudi hidn duong cudng, &rg nhau v6l n6, girip tld cho n6,cho nOn dugc "In n5n m6t" Cing phe lh bd ph6i n6, chi vd
2 duong chinh tnrg v6i n6 "Cf,n da" nghia h cin g{m da thft
n6 mh vlo sdu vQy; trong thi lia, n6u kh6ng vio siu thi hdc6 tn6 hqp nhau Hho 5 tuy 1)r dm nhu, hio 2 girip n6 bing
ilqo drfdng cddng mi vio dugc siu thi c6 th6 ali mi c6phric,l4i cdn t6i t6i gi nrla?
Dqng ttfstg
+ DqinhAn
Trang 18Hho 6 6 ch6t qu6, lh lia tQt bQc; duong crrng 6 trOn lb crrng tQt
b?c; 6 trOn th6 Ly,ld ding sy siurg tQt bQc: lia rl6n cring cgc
thi trdi I5i kh6 hqp; cfng tl6n cring ctfc thi t5o bgo mi
kh6ng trrlng; sdng tl5n cing cr[c thi qu6 x6t n6t mi hay
ngd vrtc; hio 6 drrong c6 hho 3 dm chinh (rng, thQt kh6ng trd trgi, mI vi thi tinh cfra n6 nhu th6, tu nhien thhnh ra lia c6ch,
c6i crit, cfrng nhrl ngtrdi ta tuy c6 hq hlurg bb ph6i, mi phf,n nhibu hay tqf minh ngd vgc, sinh ra tr6i lia, tuy c6 & ch5c5t nhrpc thOn thich, mh thudng v6n c0 dQc Hho 6 v6i hho 3
tuy lh chinh (rng, nhung 6 ch6 tia d6n cing c{c, kh6ng c6i gi
mh kh0ng nghi ngd, n6 th6y hlo 3, nhu thdy con ldn Uan tniu
nhu dOi md lai c6ng dQi br)n lim, d6ng gh6t thAi tham; da
Trang 19492 Ch 5 Dlch tUJbin nghia
gh6t qu6 thi phli dd non dO gin cho thi.nh t6i 6c, nhu ch6 mi
diy mQt xe vQy; mh vdn Dr vflt v6 hinh, th6y n6 ch6 mQt xe, y n6i 6y kh6ng l)rm c6, vu vd ddn cgc di6m vQy VQt lf'cing
cgc thi phii tro lai, vi dd cing cgc thi phii dQng mi tr6 lai;
hio 6 di lia tr6i d6n cing cgc, mh ch6 hlo 3 6lai h chinh 1!',
cho nOn hho 6 v6i hio 3, hic tlnu thi ngd, mi sau thi ho-p;
"tru6c gudng cung" lh 16c diu ngd gh6t mh muSn bfn n6; ngd
n6 li cin, srf cin kh6ng ttr6 nu m6i, cho nGn sau ch6t dt
phii tr6 Qi chinh tISo; hho 3 thflt kh6ng 6c, cho n6n sau m6ith6o cung mh kh6ng bin Lia tl6n cring crfc mi phii quay l3i, cho nOn n6 v6i hio 3, kh6ng ph6i gipc cu6p, li ddu gia
d6 C6u "ching phii gi[c, diu gia" cfrng nhu qu6 kh6c, mi
nghia thi kh6ng gi6ng nhau Am drrong giao nhau mi dE hoikhdp thi thhnh mua, hdo 6 v6i hho 3 l6c diu ngd nhau mh lia, lia dtin cr)ng clrc thi lai kh6ng ngd nhau mi hqp nhau, flm dddng h{p nhau thi lai cing hoi mi lim ra mrfa, cho nOn
n6i ring: "Di, gip mua thi t5t" Di li ti d0y mi di, !'n6i di
hgp nhau mi chng froh ttri t6t
Dgng tusrg
+ D4i nhin
Bi dEm pha ofur trfuch
Tnt6c u m0, sau liryn duqc
+ Ti6u nhin
GAp 0 nhgc, bi vu oan, tnr6c t6n sau ich
Trang 20-II II
bi thqt (qul Dinh: giy chdn)
Lqi Tny nam b6t lgi DOng bic (lqi nfi khdng lgi nam, lqi ki6ndai nhdn Udt tgi gap ti6u nh0n, lqi tinh khOng l-di dQng)
Ldt qu6
"Ki6n, b-f Tey nam, U6t fgi DOng bdc, Igi ki0n tlqi trtu,
trinh, cfut" (Thdi gian nan, di vi phia Tay nnn thi lqi, Dbng Uac biit tqi;
tim grtp bQc dqi nhin, chinh dnng, tbt).
rl,
d
1\
Trang 21494 Ch 5 Dlch t{bin nghia
Tiy nam lh phudng KhOn, KhOn h d6t, th5 n6 xu6i thufln binh
di; D0ng bic li phrrong Cdn, Chn li n6i, th6 n6 ngrnrg dQu
mlr hi6m h6c Trong th\ ki6n kh6, lqi vb xu6i thuQn 6 noi binh di kh6ng lgi vii ngrhrg tl$u & ch6 nguy hi6m; 6 ch5thufln dA thi ngn c6 ttr0 ttru, dQu ch5 nguy hi6m thi npn clng
tQ Trong thi kibn Xtr6, ft c6 ngrfdi th6nh hibn, c6 tU6 hm
cho thi6n hq qua nqn, cho n6n lgi vb sg thdy b$c tQi nhin.Ngudi lhm qua npr, dt ph&i ding dao dai ci chinh mh gifr chobdn, cho nOn chinh thi ti5t Dai phhm xfi tri lfc n4n, ciit 6 thf{c trinh chinh, dri cho khdng giii drr{c nqn cffng kh6ng
bi mdt chinh drfc, vi vSy m6i tift X5u gip n?n mi khdng gifivfitrg ftrgc sUthao thri, bi sa vio rhfong ti,lim ciu thi
cho kh6i n4n, cfing li 6c th?c, kE bi6t nghia mpnh khdng chlu lim th6
Hio 1
,
"Ving ki6n, lai drd,' (Dithinan, &lqiduqckhen).
Hlro dm 6 diu vgn ki6n, ti6n lOn thi clng vio m6i ch6 k#n,
tni5 fe "di kibn" Duong th\ ki6n,l6y tii Am nhu kh6ng c6
rfng vipn, mi cf ti6n I6n, ari UiOt lir kibn "Lai" le tii5ng dili v6i "di", ti6n lOn lh di, kh6ng tiiin ld dQu DQu $i mi kh6ng ti6n, thi c6 crii tiit vA s{ th6y co, bi6t thdi, thti l}r "lsi thi c6ti6ng khen"
Dqng tdstg
+ Dqi nhin
Trang 22dtr6i cing dfc, mi hho 5 drrong 6 ch5 dai kibn, phii dem hOt
sitc vho thi ki6n ngn, kh6 ki6n rdt tO, cho n6n li kh6 nhoc vir
vtQt ki\n Hlo 2 tuy trung chinh, nhrlng li tii im nhu h6 d6g6nh n6i nhi-Gm vu? Vi vfly phii kh6 nhgc vi: viQc kiZn Cihi
,ld,
no rnu6n girlp cho vua qua clai kiAn nan, srt kh6 nhgc vG
,.? , ,
viQc kiAn ., cfa no kh6ng ph&i li vi th6n n6 DD cho n6 l)rrn
khOng n6i, nhung mh chi nghia d5ng khen, eho nOn khen n6trung tin, khdng vi minh v0y
D,Ing trldng
:1;:L v6i nhiom vu
Kh6ng phii thdi, nOn kh5 tion
c
:1iH trbo dbo, kinh doanh kh5 khrn
Trang 23496 Ch 5 Dich t{ b8n nghia
s6 xdu 10 cho bfur m*nh'
"Vdng ki6n, Iai phin" ffibn bn thi khin dl;n, *b tqi di th6i).
Hlo 3 duong l6y chetcung 6 ng6i chinh, drlng trOn th6 drr6i,
nhim vho thi kiZn,kb6 du6i ddu nhu dt pnil tua vlo hho 3, 5ylir ng{di b! ntrfirng k6 du6t bim vio Hho 3 v6i hlre 6 li
chinh trng v6i nhau, nhurg hdo 6 lh fung 0m nhu mlL kh6ngc6 ng6i, ching thi finS vifn cho n6, cho n6n h6 n6 tli len thi
kibn "La" l} quay xudng, "phifl" lir tr6 vi:, h)o 3 bi hho dm
rJa thich, cho nOn n6 "14i", drc li vb not ch5n cria n6, tl6li
ctrd trot yGn vfy.
"Vdng ki6n, hi li*n" ffiAn thi khbn t& l4i md fiAn kAt v 6i nhau).
Di thi cing vio siu trong cnd mim hiaxn, d6 1A dr kiin Dtrong thiti kiin, irhfrrg k& chung cirrrn Ubn kh6 Chi hq
kh6ng phii murr tinh mi tq giiing nhau Lpi nfra, hio 4 6
ng6i t€n mh v6i hio du6i cDng drrgc ngdi chinh, n6 14i gin
Trang 2439 Thuf sdn Ki6n 497gfri hho 3, 6y li thdn nhau, vi lai cDng lohi v6i hho 2 vh hbo 1,
ay la chung cung v6i nhau Nhu th6, n6 tric li ngddi cring chi vdi k6 drr6, mgi ngtfdt tltu mu6n phg theo, cho n€n n6irihg: "L4i thi Hdn" nghia 1)r l?i thi liOn hgp v6i nhfing kE 6du6i vQy ni6t nen h6 vdi mgi ngrf$i,.16 h dqoxittitc ki6n
"D4i ki6n bing lai" (Gian nan tcni il vA cing may c6 ban lqi giitp),
HIo 5 6 ng6i vua mI dtrng gifra th\ kiinkh6, 5y ldkb dw kiitn
trong thi0n ha Drfcrng l$c kiin, mi I?r fr trong cn5 hi6m, cfing li dqt ki6n Trong hic dai kiin, mdhho 2 & du6i ldy dtrctrung chinh iurg nhau v6i n6, 6y h ban gi6p lai vdi Duong
khi thiOn h1bi ki6n, mi drrgc UO tOi trung chinh gi6p vio, thi
sU dd din kh6ng phii lir nh6 Drro c ban lar mh v6n khOng t6t
1)r sao? D6p ring: Chua dn d6 vrret thi kiin.Lit6ng vua duongcudng trung chinh, mh g{p tr6i Aai kiZn, phi c6 bO t6i duongcudng trung chinh girip rninh, thi kh6ng tfr6 nm cho thi6n h4vugt qua vdn ki6n Hho 2 trung chinh v6n c6 gifp, nhtrng
Trang 25498 Ch 5 Dich tr,i b6n nghia
modn nhd sg gi6p cfia ka em nhu, lirn cho thi6n ha vr/{t
qua v$n rqn, thi khdng c6 th6 Tuy lh 6ng vua hidn minh,n6u mh khOng c5 bB t6i, thi kh6ng th6 vrrqt qua vQn kiin ChonOn, dpi phhm hho dm 6 ng6i ndm, hlo drrong 6 ng6i hai,ph8n nhiOu nhd sU gi6p dd m) n6 c6 c6ng, nhu th quZ M6ng
qui Thdi; hho drrong 6 ng6i n[m, hho 0m 6 ng6i hai, thi cOng
cira n6 ph0n nhiOu h6!g dttgc d0y dri, nhtt \d quL Trudn quL
87 Bbi vi bb t6i hcnr vua thi girip rua nhftrg cii mi rua khdng tfun n6i; nb tOi kh6ng bi'ng vua thi chi tld tldn mi
th6i, cho nOn kh6ng thA hm nOn cdng to
D,pg hrdng
:%T# ngohi, trong sseh
Thi bing trung c6p hoflc drloc v]o dai hqc
Hlio 6 16y thi dm nhu, 6 ch6t qu| KiZn, Dr k6 x6ng vio nol
cgc hi6m mi di, vi vQy mai kiZn Kh6ng di mh lai, theo hio
5, tim hho 3, tlrrdc k& drlong crldng gifp d6, cho n0n mdi l6n Dao kilnv}nlh 6ch kiZn cingx6c, "16n" ld 16n lao, ti6ng
ggi cria-srl r6ng r6i, lai mh dugc thdy rQng 16n, thi sU ki6n dd
Trang 2639 Thuf sdn Ki6n 499thu gien, ki\n di:ncing tQt thi c6 c6ch ra kh6i ch6 ki6n,hdo
6 vi tii im nhu cho n6n kh6ng th6 ra tlrroc; tlrroc kE dddng
ctrdng gi6p tI6, thi chi c6 ttr6 thrt' gi6n sV ki6n mA tnOi 6
tli kibn cuc, drr-d c thu gi6n cfrng th ti5t rOi Phi bQc drrongcudng trung chinh ,hi c6 th6 ra kh6i vfln ki6n Lqi vO sr; th6y
dpi nh0n, nghia l) trong lrtc kiin cgc, th6y n$Jdi dr?c l6n, thi c6 th6 vrrg qua v{n ki6n Dai nhdn chi ve h}ro 5; vi n6gin nhau, cho n0n ph6t ra nghia nly.
Drlng tU$rg
+ D4i nhfln
DrlQc vho n6i c6c, nOi hhn
Ti6n thri thinh danh
^.L
+ lreu nnan
COn qu!'hoach 1o.i.
Trang 27Cieh
"Ng{ quan tho6t npn" (Thottqua5 ciictta)
Giai rho6t kh6i nan
Gidiho1nn4n, gili oan rlc
Gidi li rft lui, r6t lui mh "vO s& v6ng" (kh6ng lgi cho ti6nhhnh cOng viOc ban diu), kh6ng n€n di
Ciu siOu, chu cring, gifi hgn, gil{ oan, gil{ tho6t vong linh,
cung tis Gap dhn trhng cfng 16).
Gidi tiJ,ho6 gidi (vi viy n6i: "Ngfr quan tho6t nan").
Giang gidi, gidi thich (day d6, tugng ctra gi6o viOn)
\-.u
fl
Trang 2840 LOIthuf Gi6i 501
QuZ Ngfr linh ddi ngxli: ngtrdr c6 khi ndng n6i, })rrn gi6o
viOn
L& qu6
"GiAi lgi Tay nam, v6 s6 v5ng, kj, lai ph+c, cdt, him du
vf,ng tric, cef ' GiAi tdn di vi Thy nam thi lqi, khhng ph&i di thi trb lgi, cb
viQc di, di sdmthitbt)
Tiy nam ih phuong Khbn, tn6 XnOn r6ng l6n bing phIng,duong khi nan cfia thiOn hp m6i gi&i, ngtfii ta rrdi lia khii
sr/ gian kh6, khang th6 lai ding chinh s6ch phibn hi
nghiEm ng$t mi tr! hg, phii gidp th6m bing cr{ch khoan
hOng gian di, d6 IA n6n ldm Nhr/ th6 thi ldng ngudi yGu
m6n mi 6y Hm y6n, cho nOn lgi uC tay nam "Kh0ng phii
di, thi tr6 lar, c6 viQc di s6m t5t" lh nghia lhm sao? "Kh6ng
phli di" y n6i n4n cfia thiOn ha d6 gidi tan rdi, kh6ng phli lim
gi nfra; "c6 viOc di" y n6i h6y cbn c6 viQc phhi gidi v0y Oi,thiCIn h4 nhi nudc, it li ph6p tIQ h6ng lo4n mi sau ho4
ho4n mdi sinh ra, ddng th6nh nh0n di gd nan d6, m) dtroc
binh yOn v6 sg rOi, th6 lh "kh6ng phii di vQy", thi n6n sfiasang tri dqo, chinh d6n ki cUdng, t6 16 ph6p ttQ, fi6n [€n
mi kh6i phgc cuQc thinh tri cfia d6ng tiOn vudng Thii lil
"lai lgi", nghla lh tr6 l4i chinh li, d6 ti sg tiit linh cria thiOn
@ Chfr "kj/" la tiong ph6t ngfr, "c6 phl{ di, s6m, tdt" j, n6i
cdn c6 viQc phii gtdi, thi nOn lim sdrn mdi ttit Vipc nen
giiti cdn ctuta gidi h5t, n6u kh6ng tri s6m thi n6 lai thinh;
Trang 29502 Ch 5 Dich ttdbin nghia
viQc lai sinh ra, n6u kh6ng tri s6m thi n6 lgi l6n din; cho nOn
h6 s6m trri ti5t.
Hio 1
"V6 cr1u" (Khbnsliil
Hho dm & diu th6, Gidi,lh hic hoan nan dd gidi L6y chdt nhu
6 ng6i cudng, 16y hho dm irng hlo drrong, 1)r nghia nhu mh lai
c6 th6 cudng Ed khdng c6 hoan nan, mi lai n& alugc ctldng
nhu phii ching, 6y H ho4n ngn dE gidi, y}n 6n v6 ttr, t\f
xr? tlrrgc phii thi li kh6ng t5i Orrong lfic diu cu6c girti, nAn
yOn tinh d6 nghi ngoi,ldi hlo it, lh d6 t6 16 !'d6.
"Dibn ho4ch tam hir, tl6c hoing thi, trinh c6t" lSdn duqc ba
con cdo, duqc tAn ving chinh bin thi fiil.
Hho 2 drrong l6y thi duong cudng dlc trung, phia trOn fing v6i
6ng vua hho 5 am, le kE duqc ding v6i ddi vfly 6 thi6n ha,
k6 ti6u nhdn thrrdng nhiEu, 6ng vua crfdng sing & tr6n, thi sql
sing suSt dfi da soi rgi, stf oai nghiOm dfi da rin do4, sqf
l
crrdng qoyOt dfi da ph6n do6n, cho nOn nhr?rg k6 ti6u
Trang 30a0 L6i thuf Giai 503
nh6n khdng d6m dgng tinh Nhung mir cfrng phhi lu6n lu6nnhd su ci,nh gi6i, lo ring h6 c6 khe h&, ho s6 lim hpi chinhnh0n Hho 5 dm\6y chdt dm nhu 6 ng6i t6n, su sing su5t ciran6 d6 bi che, sU oai nghiOm cria n6 dO pham vho, str ph6n do6n
cria n6 khOng duoc qul quytit mir d6 bi m0 ho{c, k6 ti6u nh6n mi g6n d6n n6, thi sE ddi tlrroc bqng n6; huSng chi lric n4n m6i gidi, cuQc tr! mdi bdt diu, edn d6 sinh bi6n;
hio 2 da ginhtr6ch nhiOm, 6t pnai trrl k6 ti6u nhdn thi mdi chinh tltf{c ldng vua rni thrlc hinh c6i tl4o ctldng trung Ei sln lh viQc tril hai, con c6o th giting thri th mi, ba con clo chi
ba hho im trong qu6, tfc li nhfrng k6 ti6u nh0n trong rhdiloan "Eudc" nghia lb biOn ho6 tt b6 n6 di, nhrl di sdn drr-oc bacon c6o vQy Bit drrqc n6 thi lh dtro.c d3o trung chinh, th6 h
trinh chinh mh ttit Vlng lh sdc trung chinh, tOn th vQt thing,
tOn vhng nghia th trung chinh ngay thing; r,6., bgn gian ti
kh6ng bi tnf khr?, ldng vra di tin chring, thi srJ trung chinh ngay thing kh6ng b6i l6i nio mi thi hinh ddgc.D+ng tudng
+ D4i nhdn
Lhrn 16n I6m (nghy xrla chifc tam c6, tam
c6ng, hohng m6n, holng dudng)
D5 to (ngiy xrra th bing vlng, vh duo c ti6ncrl nhi gi6p, tam gi6p, ti6n si)
-.1
Dibn sin gia tlng.
Trang 31504 Ch 5 Dlch tU hin nghia
srn bdn
llao 3
"Phu thd thrtra, tri khdu chi, trinh W" 6A dbivic thip hinrni
ngii re, khac ndo vdi gidc dAn, cb ckinh dang cung xiiu hlr
Hho 3 dm li chdt am nhu, & trOn qu6 du6i, tirc lir 6 kh6ng phiing6i, cfrng nhtr k6 ti0u nh0n h€n 6 ng0i drf6t cl6i eiing dQi mi
I+i ctr6i xe, thG li kh6ng phii ch6 ttins gifi, 6t cho gi{e crrfu d6n, diu viQc n6liryn li chinh tlinh di nfia cfing tl6ng
bi ti€c KB ti6u nhdn 5n cdp drrgc ng6i cao, dt c6 mi6n cudngl)rm viQc chinh dinh, mi khi ch6t cua hq hEn th6p v6n kh6ngph&i cria dlng b bQc; ring: C6i viGc d4i chinh, khdng phii li
viQc nui k6 0m nhu lirn duu.c, n€u lirn drr{c, thi de ho6 ra
no6*, tr? rai Hlo 3 1)r k& ti6u nhhn dm nhu nOn & bac drr6i,
mi 1ai 6 trOn qu6 du6i, cfrng nhu t6 tiOu nh6n d6ng phli dQi
mh lai drlgc cudi, 6t lh Oft giSc crr6p d6n
Dqng hrsng
:Hl* ruo,g du6i, hach s6ch
Ph6ng trich gi6ng nhuc nh6, di da d5 dat
+ Ti6u nhin
Hio 4
Phdng trQm cu6p, tranh tung, thi phi
'iciii nhi miu, bing chi fif phu" (Bing6nchfrncdidi,bqnmditin
mddAil
Trang 3240 l-6ithuf Giii s05Hho 4 duong l6y tli drlong cudng, & ng6i tr0n, v6ng theo 6ngvua 5 0m, 1)r bic dai thin vfly, mi phia drr6i lai (urg nhau v6i
hho 1 li hlo 0m, ng6n chdn c6ri l} vat 6 du6i chi hho I vQy 6
ng6i tr€n mi thin vdi kG fi6u nhin, thi c6c hibn nhin, chi
ii sE tlbu lui ra Rudng b6 kA ti5u nh6n, thi d'5ng qudn tr?ti6n t6n rd thAt brlng trrdng dic, hio 4bftt c8i bi hlo 1 1)r
hho dm nhu, thi nhfrng b3n qudn tr? duong cddng dOu di5n mlrthQt bung hop nhau Kh6ng cfi U6 k6 ti6u nhdn, thi ldngthhnh thOt cria minh chrla t6i ndi, d6u drrgc ngudi ta tin minh?Hho 1 fng nhau v6i hlro nly, cho nOn goi sg xa n6 lh cdt b6
Dqng fifgng
+ D4i nhfln
" Phbng b3n bE tflp ho.p df d&n c6 har
Ph6ng bE ban hoang d6ng dOm duc
+ Ti6u nh6n
Phbng bb gian o6n hdn
Hlo 5
"Quin tt&duy hfiIr giii, cdt, hfiu phu vu ti6u nhan" (Giditdn
bpn tiAu nhfrn di m6i c6 duqc ling tin).
Hlro 5 0m 6 ng6i tOn, ldm chrt quZ Gidi, tttc lh 6ng vua thmvtec gmt vay Lay d4o qu0n tr? mh n6i: D6ng qudn tir gin gu,6t hi 1)r d6ng quOn tr?, mi gidibb 6t puAi H kA fi6u nh6n,
cho n€n tl6ng quin tt?chi c6 gidi ali thi tiit 16 ti6u nhdn lui
, xu6ng, thi d5ng qu0n tfi ti6n lOn, cdn t5t gi bing "C6 tin"
Trang 33506 Ch 5 Dich trI b6n nghia
cfrng nhu ngudi ta v6n n6i: "Th5y nghiQm", c6 ttr6 nghiQm 6
ke ticu nhOn, hA bts ph6i cira fi6u nhin phii tli, thi quin t&tqf nhiOn ti6n IOn, chinh ilqo trf nhi6n sE thrfc hinh tltrgc,
thi0n h4 kh6ng tti tri vQy
Dqng tddng
:Tffir" viQc quan trong tril gian hoflc cdmquydn chinh ph4t
Thlnh danh
+ Ti6u nhin
Th0u lgi, tgng gili, bQnh kh6i
Hio 6
"COng dUng x4 chuin vu cao dung chi thrr{ng, hogch chi,
vO bdt ld.r" (Dilng quyin uy, bdn con chim chuin & trAn bitc tudng cao, bdn duqc khbng c6 gi ld khbng lqi).
Hio 6 6m li ch5 t6n cao mh kh6ng phli ngdi vua, cho nOn n6i
ring: "6ng", d6 le chi c6n crl vho ch6t cuQc gidi miLn6i vfly.Chim cdt lI vQt tQn h3i, gii5ng nhrr k6 ti6u nhOn lim sg tai hai;
tudng li c6i gi6i h4n cfra trong vh ngohi SU tai hai cdn 6trong, li 16c chtta gidi, n6u ra ngohi tudng thi lh kh6ng h3i,cdn gidi gi nfra? Cho nOn & tren ffidng lh m6i lia kh6i bOn
trong mh di hin N6i rhng: "Cao", t6 sg phdng ngAn nghiOm
ng{t, mh n6 chua di NgOi 6lh ch6 cing crJc cuQc girti Trong
16c cu0c gidi dd cing crlc mh riOng c6 crii clatta gidi, tI6li tai
Trang 3440 LOi thuf Gi6i 507
hgi bbn chfc rngnh drL Hbo 6 & ch5 cring tQt cuQc gicii, trlc
li dgo gidi ddtQt b$c, aO Aa thinh rli, cho n6n c6 tn6 fdn
Cdn gi khdng l$? Ditc Phu Tr? & ldi h0 lai n6i cho 16 thOm
nghla d6 m) ring: "Con cdt ld 1o4i cim, cung tOn lh c6i db,bdn n6 lir ngr;di E6ng quin tri gi6u dO 6 rninh, chd thdi mi
dOng,cdn b6t lOi gi nfra? DQng mh kh6ng vu6ng, cho nOn ranrh c6 dugc, !' n6i d6n dO mh dQng vQy Cii vdttgn hpr & tren
-:
trJdng, nOu kh6ng c6 d6, vh kh6ng chd thdi mh ph6t dQng, thi bit sao duqc n6? C6i tl4o di gidi H db, khi viQc n6n girii vi
khi c6i dao mi minh gidi a6.Ie tdi, H thdt Nhu th6 mi
dQng, cho nOn khOng c6 vu6ng mic, phhtra thi kh6ng gikh6ng loi" Vu6ng rn6c phli 1) tr& ng4i Th6nh nhdn 6 dOy lpi
ph6t minh c6i nghia gi6u dO dqi thdi Oi, lim viQc tr} m6t minh cho d6n thi6n h4, nGu kh6ng c6 tI6 vi khdng chd
thdi mi ilQng, thd nh6 thi vrfdng mdc, ldn thi h6ng thua, tr} xrfa nhfihg ngrldi c6 lirn miL kh6ng thiLnh cdng ho{c
nghi6ng a6, Abu b&i c6 tI6
Trang 35E IIE M
rc
C6ch
"T6n ki lqi nhan" gAnninhichngudi)
BiiSt ring minh sE c6 1o.i sau "thi con sIn sit Uft con c6 16"
chi c6 th6 th6y drrqc 6 bOn tren, cbn du6i c6 h6 liy qm b6ythi kh6ng thdy drrgc (Trong kinh doanh chi phi ti.'i chinh thi
Trang 36Dqi Ciin
Tinldgiam, t6n phi, mdtmht,thiiSu hqt (n6u cho vay lii, sau
bi6u hien c6 srt cO" xem dugc qub Tin ld sC m60 Tin tongnQi bQ, lgi 6 bang giao, nOn tin lh, tin ha ich thugng, $n &rdi
mh lgi trOn.
rin ld ddu tu (rninh chiu in mQt chft O6 rern lo.i cho ngudi,
t6n mdkh6ng m6t tin c6 cd hOi ldi lai) Lem 5n, diu tu n6u
gdp qu\ Ti;n tti,n6n diu tu, t6n li, ich
Tiin li, sU thlnh tin, didu tii5t cin bing Ga,rn 5n diu trr phl{thhnh tin, ban diu phii c6 nidm tin)
Tbnlithuii: qu6 NOi l)! dOn, qu6 Ngoa ii nhi ntr6c, bi m6t CimQt hio dm li ddn nQp thu6 cho nhi nr.l6c (Ni5u qu6 Ngfi linh ddi ngudi lit T\n thi nOn vlo c6c nglurh nhrr thu6, d'i chinh,kho bpc)
Trang 3751CI Ch 5 ilich ttJ bdn nghia
1!', di:u lh dao rrb6i't'r v@y Ego rrirdt" 6t c6 ttrinh tin, nglfia
li chi thinh thuQn ly vQy, b6t xni thu$n lf thi tl4i thiQn
rni t6t, c5i tt6 b& mi kh6ng qu6 sai, thi c6 th6 chinh bbn,
thudng lirn rni l{i cho viQc fi6n di v$y SU b6t cria ngrrdi ta
ho{c th6i qu6 ho[c b6t cqp, hoac bdt thrrdng, dOu kh6ng ho.p
chinh iy, kh6ng phii c6 tin, thi khOng ti5t mh c6 l6i, khOngphii c6i dao c6 th6 chinh bdn, thi kh6ng nOn l)rn.
Ti;n ldbdt cii thdi qud mi tdi rnqfc vrla ph&i, bdt di ngixrh nggn mi t6i ch6 *5 giic diy tIEc vgy D6ng th6nh nhdn 15y
sg "th) kiOm" l)rm giic cfia 16, cho nOn vi s1l "b6t" mi ph6tminh c6i nghTa cria n6 Ldy sU crlng t6 mi n6i, cii 16, cfng t6,
nghi vln r5t phiOn phfic, nhrrng phli l6y sU thlrnh kinh ihm
glc Lem nghi ti6t nhibu tI6 v{t H O6 tlua sr?c ling thiLnh
kinh tX6 N6u sqr trang srfc qud sqf thinh kinh, thi li gi6
Aiii nAt srf trang srfc Ii di cho cdn sql thinh kinh, cho nOn
n6i ring: "Phei dr)ng gi? Hai qu!, khh dqng huEng" Tin tiQn
d6n hai qu!, ma c6 trr6 dring d6 cring t6, !' n6i ciit & l6ng thinh rni ttr6i Ldng thinh trlc li c6i g6c Tai fui cfia thiOn
ha, kh6ng c6i gi khOng do & ngon 16n qu6, n6c cao trrdngcham g6c 6 cta nhi, ao rugu rDng thft g6c 6 [n u6ng, ddmbao thn nh6n gtic 6 hinh phat, cing binh dQc v6 gOc 6 C6ntr
dep, phixn ldng tham rr,u6n crla ngudi ta mi tl0n th5i qu6,
tliiu giic & srt phrlng drrdng, r6i nginh nggn cria n6 xa di,
thi thinh tai h4i D6ng dOn vrrdng han chi5 cii g6c,6y th lO
trdi, ngrrdi sau tr6i theo c6i ngen, 6y lh ldng ham mui5n cira
Trang 3841 Sdn trach Tiin 51 1
ngudi Ngtiia qub Tin H bdt ldng ham mo5t ctia ngrrdi tI6kh6i phgc 16 trd mi th6i.
Hio I
"Di srf thuy6n vfrng vO cfiu, chirdc t6n chi" (Xong viQc mau di
khbng l\i, liQu chAm chu6c md girtm bbt).
Ngtiia crta qu| Tin ld bdt cria vflt cuong thOm cho vflt nhu,
b6t cfia k6 du6i, thOm cho k6 trOn, hio 1 l6y ch6t dtrongcudng rrng v6i hio 4, hho 4 l6y chdt dm nhu & ng6i trOn, li kEnhd 6 hho I thOm cho KE du6i thOm cho ngudi trOn, nOn tg bdt cfra minh, mh ch6 nhfln lh c6ng cria minh Cdi dA th6m
cho ngrrdi trOn, xong vi.6c, thi di cho ch6ng, ch6 tgvio ch5c6ng lao, mdt kh6ng c6 6i NiSu cir hu8ng cintOtdgp cfia sqt
thhnh c6ng, thi kh6ng phii lh b6t cfra minh d6 th6m chongudi trdn; v6i dao li,rn kE du6i, nhu th6 h c6 l5i Hio 4 im
nhu, li kE nhd cQy hho 1, hio I nGn ch0m chddc cin nhdc
srf n€n chIng, b6t cfia minh mi th6m cho n6, thii qu6 vi
udt cQp, tllu ti kh6ng thr{c.
Dqng hrSU
+ Dai nh6n
Vi nrr6c qu6n nhi, nghy thOm vinh sring
Hgp chi ngudi trOn, sE duqc chgn lua
+ Ti6u nhf,n
Hoach lgi.
56 x6u nhdn 5n utSng h6ng viQc
Hio 2
Trang 39512 Ch 5 Dich tr,Jbin nghia
"Lgl trinh, chinh hung, ptr6t t6n, ich chi" (laivi chinhbin, di
thi hung, chd bdt mi thAm diy)
Ldy dfic cudng trung, drrong vio hic chdt crrong bi bdt, 6 ng6inhu, d(rng vio th6 "dgp 16ng" phia trOn tnrg v6i hlo 5 li 6ngvua 0m nhu, ding c6ch mbm m6ng tl.ep ldng rlrrg vfi ngudttrGn thi m6t cr{i ttic crfdng trung, cho n0n rln ring: "Chi lqi
6 sg trinh chinh mi th6i"; "chinh" nghia lh di Lia kh6i mrJctrung thi mdt sqf trinh chinh mi hung; gifl drrgc muc trung
li trinh "Ching b6t, thOm d5y" nghia th khdng qr giim bdtsqf crfdng trung cfia minh, thi c6 tn6 icn cho ngudl tr6n,
m6t li lim ich cho hdn
DgnghrQng
:-::ffikh6ng thay d6i
Gifr nghiOp thudng, kh6 tiiSn.
Ti;n ld b6t ch6 c6 thila, ich li th6m vho ch6 kh6ng dfr Ba
ngudi li ba hho duong 6 drr6i, vh ba hio im & trOn Ba hioduong cing di, thi phl,i bdt hio 3 duong C6 tfrem lOn hio 6,
Trang 404l.SdntrqchT6n 513
ba hio 0m cing di thi phii b6t hio 6 am d6 l},rn hio 3, tfr6 h
ba ngrrdi di thi ti;n mQt ngudi Hlo 6 6y ch6t m0m C6i ctr6tcfing mi n6i lh ti;n,6y lh chi n6i vi: sU giim di mQt hho mlrthOi Hho 6 vh hho 3 tuy v5n fng nhau, nhung b6i hai hho lOn
xu5ng mi hai qu6 dOu nOn, 6y Dr hai bOn chung cing v6i
nhau Hai hio duong t vd 2, hho im 4 vi 5 di ging dfic lai
hdn nhau, kh6ng rnrg v6i hio 6, mi tl6i nio rfug v6t il6i 6y,
thi chi cria n6 chuy0n nhdt, ilbu h tlrr6 b3n v$y Hho 3 tuy
hdn v6i hio 4 nhung n6 kh6c th6 mh fing nhau v6i hho 6,
kh6ng phii lir cing di v6i nhau "Ba ngudi di thi ti;n mQtngudi, mQt ngudi di thi duo.c th6m b4n" nghia th 6 gam trdi
kh6ng cii gi mi kh6ng c6 d6i MQt vfi hai tliii il6i vdt
nhau, li gifc cfia srf "sinh vi sinh" v$y, ba thi thrla mQt,
mi n6n bdt di, d6 li ngtria l6n cfra s$ tin ich
Hio 4
"T6n ki taL srf thuyGn hfiu hi nguy6n cdt, v0 cfrn" (B€nhtAt
bit di nhank thi dang mung, duqc nguyAn cdt md khbng 15il.